Το χρονικό της κήρυξης πολέμου της ναζιστικής Γερμανίας κατά της Ελλάδας (6 Απριλίου 1941)

Κατά την πρωίαν της 6ης Απριλίου επανελήφθη η σκηνή του όρθρου της 28ης Οκτωβρίου του 1940, με μικράς διαφοράς. Κατά την 5.15' π.μ. ήχησε το εντός του κοιτώνος του προέδρου της κυβερνήσεως τηλέφωνον.

Ο καλών ανήγγειλε γαλλιστί εις την λαβούσαν το ακουστικόν κυρίαν Κορυζή ότι ο πρέσβυς της Γερμανίας επιθυμεί να επισκεφθή επειγόντως τον πρωθυπουργόν και εζήτησε να ορισθή προς τούτο ώρα. Του απήντησαν ότι ο πρόεδρος θα εδέχετο τον πρέσβυν μετά ημίσειαν ώραν.
Ο Κορυζής μαντεύων τον λόγον της επισκέψεως έσπευσε να ειδοποιήση αμέσως τον βασιλέα και τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου. Ο πρίγκηψ Έρμπαχ έφθασεν εις την οικίαν Κορυζή κατά την ορισθείσαν ώραν ακριβώς και αφού εχαιρέτησε με τυπικήν ευγένειαν τον πρωθυπουργόν προέβη εις την λακωνικήν δήλωσιν: «Επιτρέψατέ μου να σας αναγγείλω ότι η κυβέρνησίς μου επέδωσε την στιγμήν αυτήν εις τον εν Βερολίνω Έλληνα πρεσβευτήν διακοίνωσιν αντίγραφον της οποίας θα σας αναγνώσω αμέσως».

Η πρώτη Ελληνίδα βουλευτής Ελένη Σκούρα και οι επαναληπτικές εκλογές του 1953 στην Θεσσαλονίκη

Η Ελένη Σκούρα γεννήθηκε στο Βόλο το 1896 και όταν τέλειωσε το Γυμνάσιο η οικογένεια της εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου παντρεύτηκε τον δικηγόρο Δημήτριο Σκούρα. Η Ελένη Σκούρα είχε αναπτύξει πλούσια κοινωφελή και πατριωτική δράση ιδιαίτερα κατά τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο και στη γερμανική κατοχή ως Πρόεδρος της "Στέγης της Φαλαγγίτισσας" και επίσης της "Φανέλας του Στρατιώτη". Το καλοκαίρι του 1942 συνελήφθη από τους Γερμανούς και φυλακίσθηκε μαζί με τον σύζυγό της και τον αδελφό της Απόστολο Παπαχρήστου. Για την πατριωτική της δράση τιμήθηκε μεταπολεμικά από τον Βασιλέα Παύλο με το στρατιωτικό μετάλλιο Εξαιρέτων Πράξεων καθώς και με τον Ταξιάρχη του Βασιλικού Τάγματος Ευποιίας.

Το Νοέμβριο του 1952 ο Παπάγος θριάμβευσε στις εκλογές με 55% και 240 βουλευτές. Αν και ψηφίστηκε νόμος επτά μήνες πρίν, που έδινε το δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες, εν τούτοις δεν ψήφισαν επειδή δεν είχαν συνταχθεί εκλογικοί κατάλογοι. Το Δεκέμβρη του 1952 πεθαίνει ο συναγερμικός βουλευτής Θεσσαλονίκης Β. Μπακονίκας και προκηρύσσεται αναπληρωματική εκλογή στις 18-1-1953.

Η πολιτική κρίση του 1955 και η ανάδειξη του Κωνσταντίνου Καραμανλή στην εξουσία (5 Οκτωβρίου 1955)

Αλέξανδρος Παπάγος και Στέφανος Στεφανόπουλος (1953)

Μετά τις δημοτικές εκλογές του 1954 προέκυψε μεγάλη πολιτική κρίση στην Ελλάδα, λόγω της ασθένειας του Πρωθυπουργού Αλέξανδρου Παπάγου. Ως τις αρχές του 1955, η κεντρική θέση του Παπάγου στα πολιτικά δρώμενα της Χώρας ήταν αδιαμφισβήτητη, ενώ ο Εθνικός Συναγερμός διέθετε μια άνετη πλειοψηφία στην βουλή χάρις την σαρωτική εκλογική νίκη του 1952. Ήδη όμως από την Άνοιξη του 1955 με την επιστροφή του από την Ελβετία, η υγεία του Παπάγου είχε επιδεινωθεί σοβαρά και είχε ξεκινήσει μια άτυπη κούρσα διαδοχής μέσα στους κόλπους του "Εθνικού Συναγερμού" μεταξύ των δύο βασικότερων και επικρατέστερων διεκδικητών της πρωθυπουργίας Παναγιώτη Κανελλόπουλου και Στέφανου Στεφανόπουλου.

Πέντε Ιστοριογραφικοί μύθοι για τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940 και η απόρριψη τους

(σημ. φιλίστωρος: έχω κάποιες ενστάσεις για τον τέταρτο μύθο. Κατά τα άλλα το απόσπασμα αυτό γραμμένο από έναν διακεκριμένο Ιστορικό, ανασκευάζει ορθά ανακρίβειες που λέγονται η αναπαράγονται για τον πόλεμο του 1940)

Γράφει ο ιστορικός Ιωάννης Κωτούλας

Η ιστορική έρευνα θα έπρεπε να είχε διαλύσει προ πολλού ορισμένους μύθους που συντηρούνται ακόμη για την πολεμική συμμετοχή του ελληνικού κράτους στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι μύθοι αυτοί είναι άλλοτε ιστοριογραφικοί, δηλαδή αποτέλεσμα ελλειπτικών ερμηνειών των δεδομένων της σύγκρουσης άλλοτε ιδεολογικοί, αφού καθίσταται δυσχερές να αναγνωριστούν με νηφαλιότητα τα ιστορικά δεδομένα, τα οποία συχνά παρουσιάζονται υπό την διαθλασμένη οπτική της πολιτικής τοποθέτησης ή της ιδεοληπτικής συναίνεσης.

Ο πρώτος από αυτούς τους μύθους είναι ότι η ελληνική πλευρά ήταν ανέτοιμη από στρατιωτικής άποψης για το ενδεχόμενο ιταλικής εισβολής. Στην πραγματικότητα, η κατάσταση ήταν εντελώς διαφορετική. Το καθεστώς του πρωθυπουργού (1936-41) Ιωάννη Μεταξά (1871-1941) είχε δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην στρατιωτική αναβάθμιση της Ελλάδος, διαβλέποντας ορθά τον κίνδυνο από τις ιταλικές νεο-αυτοκρατορικές φιλοδοξίες στον χώρο της ανατολικής Μεσογείου, αλλά και από την αναθεωρητική στάση της Βουλγαρίας. Ο ελληνικός στρατός είχε αναδιοργανωθεί την περίοδο 1936-40, εκπαιδευτεί άρτια και εξοπλιστεί κατάλληλα, δεδομένα που επαληθεύτηκαν κατά τη σύγκρουση με τους Ιταλούς. (Βλ. ενδεικτικά ΓΕΣ/ΔΙΣ (εκδ.), Η προς πόλεμον προπαρασκευή του ελληνικού στρατού 1923-1940, Αθήναι 1983 [1969]).

Η κατασκευή του πλέγματος αμυντικών οχυρώσεων στην Θράκη, η λεγόμενη «γραμμή Μεταξά» στην ελληνοβουλγαρική μεθόριο, δεν αποτέλεσε λανθασμένη τακτική κίνηση, όπως κρίνουν ορισμένοι συγγραφείς εκ των υστέρων και με βάση απλώς το προτερόχρονο της ιταλικής εισβολής στο μέτωπο της Ηπείρου, αλλά απαραίτητη και συνετή ενέργεια, η οποία διασφάλιζε την ελληνική άμυνα στο ευαίσθητο μέτωπο της Θράκης, όπου εκδηλωνόταν η βουλγαρική απειλή, η κυριότερη στον χώρο της Βαλκανικής έως τουλάχιστον το 1939. Ως τεχνικό δε έργο αποτελούσε σημαντικό επίτευγμα τόσο για τα δεδομένα του ελληνικού κράτους όσο και για την ευρύτερη κατάσταση στην χερσόνησο του Αίμου, παρά βέβαια την εξυπηρέτηση της αναχρονιστικής στατικής μορφής πολέμου που εκπροσωπούσε.

Οι τρεις απόρρητες εκθέσεις Παπάγου προς Μεταξά λίγο πριν το «ΟΧΙ»

Ο αιφνιδιασμός της κυβέρνησης Μεταξά από την ιταλική επίθεση εναντίον της Ελλάδας τον Οκτώβριο του 1940 είναι ένας από εκείνους τους μύθους που η ιστορική έρευνα σταδιακά διαλύει.

Είναι προφανές, για όποιον ερευνά τις διπλωματικές και στρατιωτικές κινήσεις του Μεταξά κατά τα δύο τελευταία χρόνια του μεσοπολέμου, πως η επίσημη στάση ουδετερότητας της Ελλάδας απέναντι στον Αξονα και τη Μ. Βρετανία δεν ήταν τίποτε άλλο παρά μια επίσημη κάλυψη για την προετοιμασία της Ελλάδας ενόψει της συμμετοχής της στον πόλεμο στο πλευρό των συμμάχων.

Ενώ πλησίαζε η 28η Οκτωβρίου 1940...

(Κωνσταντίνος Ε. Νούσκας Υποστράτηγος - Ε. Α.)
ΣΤΙΣ 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 ο υπουργός των εξωτερικών της Ιταλίας κόμης Τσιάνο, έγραφε στο ημερολόγιο του:

«Ο Ντούτσε επανέρχεται. Συνέταξε μια επιστολή δια τον Χίτλερ επί της γενικής καταστάσεως. Υπαινίσσεται επίσης εις αυτήν την επικειμένην ενέργεια μας εις την Ελλάδα, αλλά δεν καθορίζει ούτε την μορφήν ούτε την ημερομηνίαν, διότι φοβείται μήπως τον σταματήσουν δια μίαν ακόμη φοράν.

Η Ιστορική διαφωνία Παπάγου-Μαρκεζίνη για το Κυπριακό και μια κυνική Αγγλική ομολογία

Όταν το 1952 ο Ελληνικός Συναγερμός κατέκτησε την εξουσία με αρχηγό και Πρωθυπουργό τον Αλέξανδρο Παπάγο, ήταν πανθομολογούμενο πως το σημαντικότερο στέλεχος και ο πιθανότερος διάδοχος του στην αρχηγεία ήταν ο Σπύρος Μαρκεζίνης. Ο Μαρκεζίνης υπήρξε ο αρχιτέκτων της καθόδου του Παπάγου στην πολιτική σκηνή και ο συνδετικός κρίκος με το Παλάτι και τον Βασιλιά Παύλο. Ήταν αυτός που είχε σηκώσει μεγάλο βάρος στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις του 1951 και του 1952.

Η οργάνωση και η δομή της Ε. Ο. Κ. Α. και ο Γεώργιος Γρίβας

Η Βρετανική πολιτική σχετικά με την αυτοδιάθεση της Κύπρου, υπήρξε ξεκάθαρα αρνητική μετά το τέλος του Β΄ παγκοσμίου πολέμου, παρά τις υποσχέσεις που είχαν παρασχεθεί στο παρελθόν αφειδώς. Συγκεκριμένα ο Βρετανός υφυπουργός σε θέματα αποικιών Χένρυ Χόπκινσον δήλωσε τον Σεπτέμβριο 1954 ότι "ουδέποτε" η Κύπρος θα αποκτούσε την ανεξαρτησία της.

Η ανοιχτή Αγγλική περιφρόνηση της Κυπριακής ανεξαρτησίας σε εποχή που η διεκδίκηση της εθνικής ανεξαρτησίας βρισκόταν σε επικαιρότητα παγκοσμίως (Ινδία, Κογκό, Αλγερία, Μαρόκο κτλ), ενεργοποίησε μια σειρά από διπλωματικές και στρατιωτικές εξελίξεις στην Μεγαλόνησο, όπως η (αποτυχημένη) ανακίνηση του θέματος την Κυπριακής ανεξαρτησίας στον ΟΗΕ από την κυβέρνηση Παπάγου. Αλλά μια ακόμη σημαντικότερη εξέλιξη αποτέλεσε η απόφαση του απόστρατου συνταγματάρχη Γεωργίου Γρίβα, να ξεκινήσει ένοπλη αντίσταση στην Κύπρο κατά της Βρετανικής εξουσίας. Εκ πρώτης όψεως ο Αγώνας αυτός φαινόταν καταδικασμένος, καθώς τα γεωγραφικά δεδομένα του νησιού, οι συντριπτικές δυνατότητες της πανίσχυρης Βρετανίας, αλλά και η ανοιχτή αντίθεση των τουρκοκυπρίων και του ΑΚΕΛ, φαίνονταν ανυπέρβλητα εμπόδια. Ο οπλισμός που χρησιμοποιήθηκε στον Αγώνα προερχόταν από την αντιστασιακή οργάνωση "Χ" και μεταφέρθηκε με άκρα μυστικότητα στην Κύπρο μέσα στο 1954.