Θεόδωρος Τουρκοβασίλης (1891-1975): από την Παλινόρθωση του 1935, στην αντίσταση κατά του κατακτητή

γράφει ο Φιλίστωρ

Πρόλογος- από πού προέρχεται το όνομα του

Ο Θεόδωρος Τουρκοβασίλης γεννήθηκε στην Αλωνίσταινα Αρκαδίας στις 17 Ιουλίου 1891. Το κακόηχο επώνυμο του ανάγεται στην επανάσταση του 1821 όπου ο παππούς του Βασίλης Δημητρακόπουλος ήταν οπλαρχηγός του Κολοκοτρώνη. Όταν το 1826 κάποιοι κάτοικοι της Πελοπονήσου λιγοψυχούσαν και τουρκοπροσκυνούσαν, ο Δημητρακόπουλος τους τιμωρούσε σκληρά. Τότε ο Κολοκοτρώνης του είπε :" Τούρκος είσαι ρε Βασίλη και τους τιμωρείς έτσι;" και έτσι επονομάστηκε Τουρκοβασίλης.

Βαλκανικοί - Διχασμός

Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εργάστηκε ως δικηγόρος στην Τρίπολη ενώ συμμετείχε ως εθελοντής οπλίτης  στην εθνική εξόρμηση του 1912-13, όπου και τραυματίστηκε σοβαρά στο πόδι. Η πολιτική του ιδεολογία ήταν συντηρητική και φιλοβασιλική, έτσι κατά τον Εθνικό Διχασμό συντάχθηκε ανεπιφύλακτα στο πλευρό του Θρόνου (ήταν άλλωστε και Γερμανόφιλος). Μετά την αυτοεξορία του Βασιλιά και την ενοποίηση του κράτους υπό τους Βενιζελικούς το 1917, αρχικά φυλακίστηκε στην Αίγινα μαζί με άλλους αντιφρονούντες και μετά την αποφυλάκιση του παρέμεινε σε περιορισμό κατ΄ οίκον ως πολιτικός αντίπαλος των Βενιζελικών. Την ίδια περίοδο, ο αδερφός του Βασίλης που υπήρξε στο παρελθόν βουλευτής Αρκαδίας με αντιβενιζελική δράση, εξορίστηκε στην Κρήτη όπου και πέθανε.

Μεσοπόλεμος - υπουργός Δικαιοσύνης το 1926 και Παιδείας το 1935

Μετά την αμνηστία και την απελευθέρωση του που δόθηκε από τους βενιζελικούς λίγες εβδομάδες πριν τις εκλογές του Νοεμβρίου του 1920, συμμετείχε σε αυτές  αντικαθιστώντας τον αδερφό του στους συνδιασμούς και πρωτοεξελέγη βουλευτής Αρκαδίας με την "Ηνωμένη Αντιπολίτευση". Μετά την Μικρασιατική καταστροφή και την "εκτέλεση των έξι" γνωρίστηκε με τους Φίλωνα και Αγγελόπουλο (σύμβουλοι του Γεωργίου Β΄) αλλά και με τον Μεταξά. Οι τέσσερις άνδρες συνδέθηκαν με σταθερή φιλία, οι τρεις πάντρεψαν τον Τουρκοβασίλη και αυτός προσχώρησε στο κόμμα των "Ελευθεροφρόνων" του Ιωάννη Μεταξά αμέσως μετά την ίδρυση του. Μεταξάς και
Υπουργός Δικαιοσύνης το 1926 (μετά την ορκωμοσία του)
Τουρκοβασίλης διετέλεσαν στενοί συνεργάτες καθ΄ όλη την διάρκεια του Μεσοπολέμου. Μετά τις εκλογές του 1926 και τον σχηματισμό Οικουμενικής κυβέρνησης διετέλεσε υπουργός Δικαιοσύνης κρατώντας το ένα από τα δύο χαρτοφυλάκια που είχε το κόμμα του Μεταξά ως συμπολίτευση. Το 1928 απέτυχε να εκλεγεί βουλευτής καθώς το κόμμα των Ελευθεροφρόνων ηττήθηκε κατά κράτος στις εκλογές ακολουθώντας τον γενικότερο εκλογικό καταποντισμό των δεξιών κομμάτων λόγω της επιστροφής Βενιζέλου στο πολιτικό προσκήνιο. Ο Μεταξάς αποσύρθηκε (προσωρινά) από την πολιτική και ο ίδιος εξελέγη γερουσιαστής ένα χρόνο μετά.

Μετά την εκ νέου επιστροφή του Μεταξά στο πολιτικό προσκήνιο στις εκλογές του 1932, ανέλαβε το χαρτοφυλάκιο της Παιδείας στην κυβέρνηση Τσαλδάρη του 1933, αντιπροσωπεύοντας τους "Ελευθερόφρονες". Δικό του έργο υπήρξε η ίδρυση Παιδαγωγικών Ακαδημιών σε όλη τη χώρα,  ενώ  στις ημέρες του αποπερατώθηκε έπειτα από συνεχείς του παρεμβάσεις η δημιουργία του Δικαστικού Μεγάρου Τριπόλεως. Επιπλέον, μαζί με τις Παιδαγωγικές Ακαδημίες ίδρυσε και την Ακαδημία Σωματικής Αγωγής, η οποία θα ήταν ισότιμη με τα υπόλοιπα πανεπιστήμια. Ήταν ο πρώτος υπουργός Παιδείας που θέσπισε τον θεσμό της προκήρυξης για την συγγραφή των σχολικών εγχειριδίων από ομάδες επιστημόνων και σχολικών συμβούλων, εξσφαλίζοντας την ποιότητα και την αξιοκρατία στο ζήτημα αυτό. Υποστήριξε την απλή καθαρεύουσα ως τύπο γλώσσας που εκφράζει το μεγαλείο του Ελληνικού Έθνους και καταδίκασε τον δημοτικισμό που είχε κερδίσει έδαφος επί Βενιζέλου, περιορίζοντας την δημοτική γλώσσα στις πρώτες τέσσερις τάξεις του δημοτικού. Προάσπισε τον πατριωτικό χαρακτήρα της εκπαίδευσης καταδικάζοντας δημοσίως τις αριστερές παιδαγωγικές ιδέες του Γληνού και κατέκρινε από το βήμα της βουλής, τις γλωσσικές επιλογές του καθηγητή φιλοσοφίας του Αριστοτέλειου πανεπιστημίου Χαράλαμπου Θεοδωρίδη. Πολιτικά, υπήρξε αντικομμουνιστής και πρόμαχος της σκληρής γραμμής εναντίον των Βενιζελικών, αρνούμενος να υπογράψει μια περιορισμένης έκτασης αμνηστία για αξιωματικούς που έλαβαν μέρος στο αποτυχημένο κίνημα του Πλαστήρα τον Μάρτιο του 1933, ενώ μετά το δεύτερο αποτυχημένο Βενιζελικό κίνημα του 1935 πρέσβευε την κάθαρση των δημοσίων υπηρεσιών από τους δεδηλωμένους φανατικούς Βενιζελικούς. 

Στην διετία που ακολούθησε, ο Τουρκοβασίλης αυτονομήθηκε από τον Μεταξά αποσπώντας από τους "Ελευθερόφρονες" δύο πληρεξουσίους στην Ε΄ Εθνοσυνέλευση και πρωτοστάτησε μαζί με άλλους πολιτικούς του "Λαϊκού κόμματος" υπό τον Θεοτόκη στην Παλινόρθωση του Θρόνου το 1935, συνεργαζόμενος με τους Παπάγο και Κονδύλη. Η διαφωνία μεταξύ Μεταξά - Τουρκοβασίλη αφορούσε τον χρόνο του δημοψηφίσματος, τον οποίο ο Μεταξάς μετέθετε στο μέλλον σε μια προσπάθεια να διαφοροποιηθεί πολιτικά από τον Κονδύλη. Ο Τουρκοβασίλης συμφώνησε με την άμεση διενέργεια του δημοψηφίσματος προσεγγίζοντας τον Κονδύλη, διασπαστικό ελιγμό που δεν του συγχώρησε ποτέ ο Μεταξάς. Στην κυβέρνηση Κονδύλη το 1935 ο Τουρκοβασίλης είχε επίσης το χαρτοφυλάκιο της Παιδείας. Εκεί χώρισαν οριστικά οι πολιτικοί του δρόμοι με τον Μεταξά, καθώς με την πολιτική του ομάδα θα συνεργαστεί με τον Κονδύλη στις εκλογές του 1936 σε ένα συνασπισμό υπό το όνομα "Γενική Λαϊκή ριζοσπαστική Ένωσις" ο οποίος απέσπασε το ιδιαίτερα μεγάλο ποσοστό 19,89%, μόλις 2 μονάδες πίσω από το Λαϊκό κόμμα του Τσαλδάρη, έχοντας μεγάλη επιρροή στην Πελοπόννησο, αλλά σαρώνοντας κυριολεκτικά στην Αττική, που ήταν τα δύο παραδοσιακά προπύργια της Βασιλείας στην Ελλάδα τα χρόνια του μεσοπολέμου. Κατά την διάρκεια της 4ης Αυγούστου αντιτάχθηκε στο καθεστώς, δεν είχε επαφή με τον Μεταξά στον οποίο ασκούσε σκληρή δημόσια κριτική. Πριν την 28η Οκτωβρίου συνελήφθη από τον Μεταξά ως συνωμότης με άλλους Γερμανόφιλους που επεδίωκαν την πτώση της 4ης Αυγούστου και την συνεννόηση με τους Γερμανούς. Εκτοπίστηκε στην Άνδρο, όπου και παρέμεινε ως τον θάνατο του Μεταξά. 

Κατοχή - διευθυντής της Τράπεζας της Ελλάδος

Αρχές Νοεμβρίου του 1940 έστειλε συγχαρητήρια κολακευτική επιστολή στον Μεταξά για το "ΟΧΙ" επιδιώκοντας επανασύνδεση, αλλά η υποδοχή της υπήρξε παγερή.  Λίγο πριν την είσοδο των Γερμανών στην Αθήνα κατάφερε και απελευθερώθηκε από το κρατητήριο που είχε μεταφερθεί στην Αθήνα. Κατά την διάρκεια της Κατοχής αρχικώς προβλήθηκε ως πιθανός υπουργός στις πρώτες κατοχικές κυβερνήσεις λόγω της δεδηλωμένης Γερμανοφιλίας του. Τελικώς ανέλαβε την διοίκηση της Εθνικής τράπεζας από την δοσίλογη κυβέρνηση Ράλλη τον Μάρτιο του 1943, αλλά τρεις μήνες μετά συνελήφθη από τους Γερμανούς και φυλακίστηκε. Παρά την γερμανοφιλία του, ο Τουρκοβασίλης δεν δίστασε όταν ανέλαβε τα καθήκοντα του Διοικητή να πει στο λόγο που εκφώνησε στις 19/04/1943 προς τους υπαλλήλους της Τράπεζας της Ελλάδος παρουσία του Γερμανού Επιτρόπου,  ότι η διαμονή του θα ήταν βραχεία και ότι η αναχώρησή του θα σήμαινε την ελευθερία της Ελλάδας. Ο Τουρκοβασίλης δεν δίστασε στο λόγο του να δώσει το στίγμα της ιδεολογίας του. Δήλωσε με υπερηφάνεια ότι:
«Η Ελλάδα θα συνεχίσει την πολιτιστικήν της αποστολήν, την οποίαν πιστεύομεν ότι ανέθηκεν εις αυτήν η θεία Πρόνοια, κατεκύρωσεν η μακρά ιστορία της και ανεγνώρισεν η παγκόσμιος συνείδησις.»
Παράλληλα, προέτρεψε τους εργαζόμενους:
«Αφοσιωθήτε λοιπόν εις την Τράπεζαν και κλείσατε τα ώτα σας προς κηρύγματα τα οποία είναι ξένα και αντίθετα προς τας ωραίας ελληνικάς παραδόσεις αι οποίαι συνίστανται εις την αγάπην προς την Πατρίδα, την θρησκείαν, την οικογένειαν, το καθήκον».
Στην Τράπεζα κατά το σύντομο διάστημα της θητείας του Τουρκοβασίλη συνέβησαν πολλά: Εμπόδισε τη σύλληψη 4 ατόμων από την Ειδική Ασφάλεια γνωστοποιώντας παράλληλα τα ονόματά τους στον Πρόεδρο του Συλλόγου των Υπαλλήλων, ικανοποίησε πολλά από τα θεσμικά και οικονομικά αιτήματα των εργαζομένων, έκανε προαγωγές, προσλήψεις και αυξήσεις στους μισθούς. Οι κυνηγημένοι από το ΕΑΜ αξιωματικοί που είχαν καταφύγει στην Αθήνα συμπεριλήφθηκαν στα συσσίτια των εργαζομένων στην Τράπεζα. Έδωσε δάνειο στους πρόσφυγες της Μακεδονίας και της Θράκης που εκδιώχθηκαν από τους Βούλγαρους και ήρθε σε ρήξη με το Γερμανό επίτροπο της Τράπεζας που δεν ήθελε να επικυρώσει το δάνειο.
κτήριο της Τράπεζας της Ελλάδος
Ταυτόχρονα με μυστικότητα ενίσχυε χρηματικά όλες τις αντικομμουνιστικές και εθνικιστικές οργανώσεις. Όπως ισχυρίστηκε ο ίδιος, γι' αυτό το λόγο αντάρτες εκτέλεσαν τον αδελφό του και αυτός ήταν επίσης ο λόγος που δεν εκτελέστηκε ο ίδιος από τους Γερμανούς όταν οδηγήθηκε μετά από το γεγονός της 28ης Οκτωβρίου του 1943 στη φυλακή.

Η μεγάλη στιγμή του Τουρκοβασίλη ήταν αναμφίβολα η έγκριση που έδωσε για τον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου από τους υπαλλήλους της τράπεζας της Ελλάδος με μονόωρη στάση εργασίας, παρά την απαγόρευση από τις Γερμανικές αρχές. Το προσωπικό της τράπεζας αψήφισε τις Γερμανικές απειλές και συγκεντρώθηκε στην μεγάλη αίθουσα για να παρακολουθήσει τον εορτασμό. Ενώ η εκδήλωση βρισκόταν σε εξέλιξη τμήμα των γερμανικών SS απέκλεισε το τετράγωνο που βρισκόταν το κτήριο και στρατιώτες εισέβαλαν στην αίθουσα όπου βρισκόταν ο κόσμος πυροβολώντας. Όλοι οι υπάλληλοι διασκορπίστηκαν πανικόβλητοι στα γραφεία του κτηρίου. Τα SS μάζεψαν εκ νέου τους υπαλλήλους στην μεγάλη αίθουσα και τους εξανάγκασαν στο βασανιστήριο της ορθοστασίας επί ώρες ασχέτως ηλικίας και φύλου, ενώ διεξήγαγαν έρευνες για να βρουν τίνος ήταν η πρωτοβουλία για την εκδήλωση. Ο Τουρκοβασίλης συνελήφθη και οδηγήθηκε στην αίθουσα όπου πήρε όλη την ευθύνη για την εκδήλωση, αν και γνώριζε ποια θα μπορούσε να είναι η τύχη του. Αμέσως μετά οι Γερμανοί συνέλαβαν εκτός του Τουρκοβασίλη αρκετούς υπαλλήλους από όλες τις βαθμίδες τις ιεραρχίας της τράπεζας και τους οδήγησαν στα διαβόητα κρατητήρια της οδού Μέρλιν και έπειτα στις 29 Οκτωβρίου στις φυλακές Αβέρωφ.   

Από τους φυλακισθέντες κάποιοι απελευθερώθηκαν, αλλά κάποιοι άλλοι εκτοπίστηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στην Αυστρία από όπου δύο δεν γύρισαν ποτέ. Για τους φυλακισθέντες διαμαρτυρήθηκαν όλες οι επαγγελματικές και επιστημονικές οργανώσεις των Αθηνών, καθώς και ο Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός και στο πάνδημο αυτό ενδιαφέρον χρωστούν την ζωή τους όσοι γλύτωσαν. Ο Τουρκοβασίλης κρατήθηκε στην φυλακή για τρεις μήνες υπό άθλιες συνθήκες διαβίωσης, μαζί με άλλους ποινικούς κρατουμένους. Η γενναία στάση του αναγνωρίστηκε ακόμη και από την Αριστερά, καθώς ένα χρόνο αργότερα όταν η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου εορτάσθηκε επίσημα εκ νέου στην τράπεζα αφού είχαν αποχωρήσει τα Γερμανικά στρατεύματα, ο εκπρόσωπος του ΕΑΜ απέδωσε τιμή στους υπαλλήλους που αντιστάθηκαν σθεναρά στους Γερμανούς και σχολιάζοντας τη στάση του Θ. Τουρκοβασίλη είπε ότι: «που καίτοι είχε έλθει με σκοπόν να κτυπήση το απελευθερωτικό Μέτωπο στην Τράπεζα, καίτοι ήτο Διοικητής της Κατοχής, την τραγική εκείνη ημέρα στάθηκε Έλληνας σε δύσκολες για τους υπαλλήλους στιγμές παίρνοντας μέρος της ευθύνης επάνω του, ευθύνης που δεν είχε».

Μεταπολεμικά

Κατά τα Δεκεμβριανά, οι κομμουνιστές απήγαγαν τον αδερφό του Γιώργο τον οποίο και εκτέλεσαν, παρά τις ενέργειες του Αρχιεπισκόπου και αντιβασιλέα Δαμασκηνού, που καθυσήχαζε με επιστολές του τον Τουρκοβασίλη. Μετά την απελευθέρωση, ο Τουρκοβασίλης συνεπής στην φιλοβασιλική και σφοδρά αντικομμουνιστική ιδεολογία του που ενισχύθηκε από την δολοφονία του αδερφού του, ο Τουρκοβασίλης ίδρυσε το 1946 το κόμμα των "Ελευθεροφρόνων", με προφανή πολιτική αναφορά στον Ιωάννη Μεταξά, το οποίο στις πρώτες μεταπολεμικές εκλογές εξέλεξε 9 βουλευτές αποσπώντας το 2,94% των ψήφων. Ο Τουρκοβασίλης εξελέγη βουλευτής υποστηρίζοντας την επιστροφή του Βασιλιά στο δημοψήφισμα που ακολούθησε, ενώ επέκρινε την πολιτική κατευνασμού του Σοφούλη έναντι των κομμουνιστών. Υποστήριξε τον εξοπλισμό των εθνικοφρόνων πολιτών της υπαίθρου για να αυτοαμυνθούν έναντι των κομμουνιστών ανταρτών, ενώ στις 24 Απριλίου 1947 ζήτησε από το βήμα της βουλής να τεθεί το ΚΚΕ εκτός νόμου και να συλληφθεί άμεσα η ηγεσία του. Έδωσε ψήφο εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση Σοφούλη - Τσαλδάρη και υπερψήφισε την γενική αμνηστία (αν και οφθαλμοφανώς δεν την πίστευε σαν λύση) ζητώντας όμως επιτακτικά να επεκταθεί αυτή και στους εθνικόφρονες που βρίσκονταν στις φυλακές κατηγορούμενοι για αυτοδικίες. Λίγα χρόνια μετά, σε συνεργασία με τον Κωνσταντίνο Μανιαδάκη και τον Κώστα Κοτζιά (παλαιούς στενούς συνεργάτες του Ιωάννη Μεταξά και υπουργούς της δικτατορίας 4ης Αυγούστου), ίδρυσαν την "Πολιτική Ανεξάρτητη Παράταξη", κόμμα που είχε ως ιδεολογία την πολιτική του Ιωάννη Μεταξά. Το κόμμα έλαβε μέρος στις εκλογές του 1950, στις οποίες κατέγραψε πολύ μεγάλη δυναμική, ειδικά στην
Ο Τουρκοβασίλης με τον Βασιλιά Παύλο
Πελοπόννησο και στην Αθήνα, όπου δραστηριοποιούνταν οι ηγέτες του. Συγκεκριμένα έλαβε 137.618 ψήφους, ποσοστό 8,15% και εξέλεξε 16 βουλευτές, συντελώντας στη πολυδιάσπαση της Δεξιάς και στην πολιτική κυριαρχία Βενιζελικών και κεντρώων για την επόμενη διετία. Αμέσως μετά η πολιτική δυναμική του κόμματος απορροφήθηκε από την εμφάνιση του Παπάγου στο προσκήνιο και του "Εθνικού Συναγερμού", ο οποίος έθεσε όλους τους παλαιούς ηγέτες της άκρας Δεξιάς στο πολιτικό περιθώριο, ανάμεσα τους και τον Τουρκοβασίλη παρά το γεγονός ότι συνδέονταν με φιλία από το 1935.

Ούτε ο Καραμανλής χρησιμοποίησε τον Τουρκοβασίλη στα χρόνια που ακολούθησαν, πιθανά επειδή πολιτικά ταυτιζόταν με την άκρα δεξιά. Ο Τουρκοβασίλης κατέβαινε επίμονα ως αυτόνομος στις εκλογές και κατάφερνε να καταγράφει πάντοτε μια δυναμική στον νομό Αρκαδίας, χωρίς όμως να εκλέγεται εκ νέου βουλευτής. Το 1958 συμμετείχε στην πολιτική κίνηση της "Ένωσης Λαϊκού κόμματος" μαζί με τους Γεώργιο Ράλλη, Παναγή Παπαληγούρα και Παναγιώτη Κανελλόπουλο που επίσης καταποντίστηκε στις εκλογές του 1958 στις συμπληγάδες τις πολιτικής πόλωσης της εποχής. Το 1961 συνεργάστηκε με την "Ένωση Κέντρου" χωρίς πάλι να εκλεγεί βουλευτής. Έκτοτε, δεν πολιτεύτηκε εκ νέου, όμως παρέμβαινε στην δημόσια ζωή με άρθρα στον τύπο όπου κατέγραφε τις απόψεις του.

Στο κυπριακό, συμμετείχε δυναμικά στα πρώτα συλλαλητήρια υπέρ της Ένωσης του νησιού με την Ελλάδα ως ομιλητής, υποστήριξε με δυναμική αρθρογραφία στον τύπο την ενωτική πολιτική του Γρίβα κατηγορώντας την πολιτική Μακαρίου ως εγωκεντρική και τις συμφωνίες Ζυρίχης - Λονδίνου ως "Ανταλκίδειο ειρήνη". Αργότερα, το 1964 υποστήριξε δημοσίως την λύση του σχεδίου Άτσεσον ως εναλλακτική στο αδιέξοδο που είχε δημιουργηθεί ώστε να αποφευχθεί ο Ελληνο-τουρκικός πόλεμος. Πέθανε στις  1975 στην Αθήνα.

Αποτίμηση

Ο Θεόδωρος Τουρκοβασίλης υπήρξε συνεπής στην ιδεολογία του καθόλη την πολιτική του σταδιοδρομία. Υπήρξε ευγενική φυσιογνωμία με ρητορικό ταλέντο, αλλά και διοικητικές ικανότητες. Αν και Γερμανόφιλος συμμετείχε σε μια από τις κορυφαίες αντιστασιακές πράξεις κατά των Γερμανών. Δεν συντάχθηκε ποτέ με κόμματα εξουσίας αν και είχε κάποιες ευκαιρίες και υποστήριξε με επιμονή την ιδέα του Ελληνικού Έθνους ως βασική επιλογή για όλες τις εκφάνσεις του κοινωνικού βίου. Αν και συγκρούστηκε προπολεμικά με τον Μεταξά, μεταπολεμικά χρησιμοποίησε το όνομα του και τις ιδέες του σε όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις με σχετική επιτυχία ειδικά στην Πελοπόννησο. Υπήρξε μαχητικός και επίμονος και τον διέκρινε προσωπικό θάρρος και ψυχραιμία.

Πηγές

Ρεβέκα Γαλανού - Τουρκοβασίλη, Θεόδωρος Τουρκοβασίλης (Ιστορική αναφορά), εκδόσεις Ι. Σιδέρης

http://voltastintripoli.blogspot.gr/2012/05/blog-post_1767.html

http://archive.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=501501

Gunnar Herring, Τα πολιτικά κόμματα στην Ελλάδα (1821-1936) τ. Β΄, εκδόσεις ΜΙΕΤ

http://aera2012.blogspot.gr/2012/04/3.html

Σχόλια

  1. Φιλίστωρ μήπως θα μπορούσες να γράψεις και ένα άρθρο για τον στρατηγό Γεώργιο Κουρούκλη; Μα πολύ ενδιαφέρουσα προσωπικότητα με πλούσια δράση για την οποία δυστυχώς, υπάρχουν ελάχιστα πράγματα στο διαδίκτυο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Ο σχολιασμός του αναγνώστη (ενημερωμένου η μη) είναι το καύσιμο για το ιστολόγιο αυτό, έτσι σας προτρέπουμε να μας πείτε την γνώμη σας. Τα σχόλια οφείλουν να είναι κόσμια, εντός θέματος και γραμμένα με Ελληνικούς χαρακτήρες (όχι greeklish και κεφαλαία).

Καλό είναι όποιος θέλει να διατηρεί την ανωνυμία του να χρησιμοποιεί ένα ψευδώνυμο έτσι ώστε σε περίπτωση διαλόγου, να γίνεται αντιληπτό ποιος είπε τι. Κάθε σχόλιο το οποίο είναι υβριστικό η εμπαθές, θα διαγράφεται αυτομάτως.

Αρχείο

Εμφάνιση περισσότερων

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

α1 Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος26 Αβράαμ Λίνκολν1 Άγγελος Έβερτ1 Άγγελος Σικελιανός1 Αγγλία12 Άγιο Όρος5 Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος3 Αδαμάντιος Κοραής9 Αθανάσιος Ευταξίας1 Αθανάσιος Σουλιώτης - Νικολαϊδης2 Αθανάσιος Τσακάλωφ1 Αιγαίο17 Αιγαίο Ελληνική θάλασσα3 Αίγινα1 Αισχύλος1 Ακρόπολη12 Αλβανία13 Αλεξάνδρεια9 Αλέξανδρος Ζαϊμης6 Αλέξανδρος Κορυζής5 Αλέξανδρος Κουμουνδούρος7 Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος14 Αλέξανδρος Οθωναίος7 Αλέξανδρος Παπάγος18 Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης7 Αλέξανδρος Παπαναστασίου18 Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής1 Αλέξανδρος Σακελαρίου5 Αλέξανδρος Υψηλάντης8 Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος3 Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν5 Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Αναγέννηση3 Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος1 Αναστάσιος Παπούλας4 Ανατολική Ρωμυλία1 Ανδρέας Γ. Παπανδρέου16 Ανδρέας Καρκαβίτσας2 Ανδρέας Λόντος2 Ανδρέας Μεταξάς1 Ανδρέας Μιαούλης8 Ανδρέας Μιχαλακόπουλος14 Ανδρέας Τζίμας1 Άνθιμος Γαζής1 Αννα Κομνηνή1 Άννα Κομνηνή1 Αννίβας1 Αντάντ18 Αντιβενιζελισμός31 αντισημιτισμός5 Αντόνιο Γκράμσι1 Αντώνης Σαμαράς1 Απεργίες4 Αποικιοκρατία6 Άραβες3 Αρβανίτες1 Άρειος Πάγος3 Άρης Βελουχιώτης9 Αριστείδης ο Αθηναίος2 Αριστοτέλης7 Αριστοτέλης Ωνάσης1 Αρχαία Αθήνα28 Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία10 Αρχαία Σπάρτη22 Αρχαιοκαπηλεία6 Αρχαιολογία26 Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός3 Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος3 Αρχιμίδης4 Αστρονομία4 Αστυνομία2 Αυστρία4 Αυτοκράτορας Ηράκλειος3 Αφρική4 Αχαϊκή Συμπολιτεία2 β1 Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος43 Βαλκάνια26 βασανιστήρια1 Βασίλειος Τσίχλης23 Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄1 Βασιλιάς Γεώργιος Α΄22 Βασιλιάς Γεώργιος Β΄26 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄34 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄8 Βασιλιάς Όθων Α΄25 Βασιλιάς Παύλος Α΄7 Βασιλιάς Φίλιππος Β΄6 Βενιαμίν Λέσβιος1 Βιβλία και Βιβλιοθήκες37 Βιβλιοκρισίες87 Βιέννη5 Βιετνάμ2 Βιογραφίες80 Βλάσης Γαβριηλίδης1 Βουλγαρία14 γ1 Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης8 Γαλλία21 Γαλλική Επανάσταση6 Γαριβάλδι2 Γελιογραφίες4 Γενοκτονία των Αρμενίων3 Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου6 Γερμανία51 Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός2 Γεώργιος Α. Παπανδρέου19 Γεώργιος Βλάχος4 Γεώργιος Γρίβας (Διγενής)7 Γεώργιος Ζησιμόπουλος2 Γεώργιος Θεοτόκης10 Γεώργιος Κάνιγκ3 Γεώργιος Καραϊσκάκης4 Γεώργιος Καρτάλης2 Γεώργιος Καφαντάρης9 Γεώργιος Κονδύλης18 Γεώργιος Κουντουριώτης4 Γεώργιος Λεοναρδόπουλος2 Γεώργιος Παπαδόπουλος2 Γεώργιος Παπανδρέου (GAP)1 Γεώργιος Πωπ1 Γεώργιος Ράλλης6 Γεώργιος Σεφέρης2 Γεώργιος Σταύρου2 Γεώργιος Στρέιτ1 Γεώργιος Τσολάκογλου4 Γεώργιος Τσόντος (Βάρδας)1 Γιάννης Ιωαννίδης3 Γιάννης Ψυχάρης2 Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο)8 Γιουγκοσλαβία12 Γιώργης Σιάντος4 Γιώργος Ρωμανός1 Γκουλάγκς4 Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά35 Γράμμος - Βίτσι2 Γρηγόρης Φαράκος2 Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας)7 Γρηγόριος Ξενόπουλος4 δ1 Δαρδανέλλια1 Δέσποινα Κούρτη1 Δημήτρης Παρτσαλίδης3 Δημήτριος Αναγνωστόπουλος1 Δημήτριος Βούλγαρης2 Δημήτριος Γούναρης24 Δημήτριος Ιωαννίδης1 Δημήτριος Καλλέργης1 Δημήτριος Μάξιμος1 Δημήτριος Ράλλης4 Δημήτριος Υψηλάντης10 Δημήτριος Ψαρρός4 Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ)19 Δημοσθένης4 Δημοψήφισμα2 δημοψήφισμα 19243 Διατροφή5 Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.)3 Δικαιοσύνη7 Διονύσιος Σολωμός1 Διπλωματία24 δοσιλογισμός3 δουλεμπόριο3 Δύση2 Δωδεκάνησα13 Ε.Ρ.Ε.5 ΕΔΕΣ15 Εθνικά Δάνεια2 Εθνική αντίσταση13 Εθνική τράπεζα4 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.)8 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ)6 Εθνικός Διχασμός (1914-1918)35 Εθνικός Συναγερμός3 Εθνοσυνέλευση5 ΕΚΚΑ4 Εκκλησιαστική Ιστορία10 ΕΛΑΣ29 Ελβετία4 ΕΛΔΥΚ1 Ελευθέριος Βενιζέλος71 Ελληνική λογοτεχνία5 Ελληνική Οικονομική Ιστορία34 Ελληνική Οικονομική κρίση33 Ελληνική Παιδεία23 Ελληνική Παράδοση2 Έλληνικό Έθνος33 Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος12 Ελληνικός στρατός43 Ελληνισμός27 Ελληνισμός της Αμερικής2 Ελληνοτουρκικές σχέσεις6 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 189711 Ελλήνων Πάσχα3 Εμμανουήλ Μπενάκης1 Εμμανουήλ Ξάνθος1 Εμμανουήλ Παπάς1 Εμμανουήλ Ρέπουλης5 Εμμανουήλ Ροϊδης4 Εμμανουήλ Τομπάζης2 Εμμανουήλ Τσουδερός5 Εμπόριο6 Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.)1 Ένωση Κέντρου5 ΕΟΚ1 ΕΟΚΑ Α΄10 ΕΟΚΑ Β΄3 Επανάσταση στο Γουδή10 Επέτειος2 Επίκουρος1 Επιτάφιος1 Ερατοσθένης1 Ερυθρός Σταυρός3 ΕΣΣΔ19 Ευάγγελος Αβέρωφ3 Ευάγγελος Λεμπέσης1 Ευεργέτες1 Ευρωπαϊκή Ένωση3 Ευρωπαικός Διαφωτισμός3 εφημερίδα "Καθημερινή"5 Η γυναίκα στην Ιστορία2 Η δίκη των "εξ"25 Ήθη και έθιμα3 Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.)37 Ήπειρος14 Ηράκλειτος1 Ηρακλής Θεσσαλονίκης5 Ηρόδοτος13 Θαλής ο ΜΙλήσιος1 Θέατρο5 Θεμιστοκλής5 Θεμιστοκλής Σοφούλης9 Θεόδωρος Δηλιγιάννης6 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης13 Θεόδωρος Πάγκαλος20 Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος)1 Θεόδωρος Τουρκοβασίλης3 Θεόφιλος Καΐρης1 Θερμοπύλες2 Θεσσαλονίκη28 Θουκυδίδης10 Θράκη11 Θρασύβουλος Τσακαλώτος3 Θρησκεία3 Θωρηκτό Αβέρωφ9 Ι.Β.Δ.104 Ιαπωνία3 Ιατρική8 Ιερή Συμμαχία8 Ιερός Λόχος6 Ιλιάδα11 Ίμια3 Ιουλιανή κρίση του ΄652 Ιούλιος Βέρν2 Ιπποκράτης ο Κώος3 Ισλάμ6 Ισοκράτης2 Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Ιστορία622 Ιστορία της Αλβανίας12 Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας1 Ιστορία της Κρήτης16 Ιστορία του Αθλητισμού9 Ιταλία27 Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης2 Ιωάννης Γκούρας1 Ιωάννης Δεμέστιχας3 Ιωάννης Καποδίστριας24 Ιωάννης Κωλέττης6 Ιωάννης Μακρυγιάννης6 Ιωάννης Μεταξάς41 Ιωάννης Μιχαήλ5 Ιωάννης Παπακωνσταντίνου10 Ιωάννης Συκουτρής6 Ιωάννης Τσαγκαρίδης1 Ιωάννης Τσιμισκής1 Ιωάννινα5 Ίων Δραγούμης26 Ιωνική Επανάσταση1 Κ. Θ. Δημαράς2 Καλαμάτα1 Κανέλος Δεληγιάννης3 Καρλ Γιουνγκ1 Καρλ Μαρξ1 Κάρολος Παπούλιας2 Καρχηδόνα1 κατεχόμενα της Κύπρου1 Κατοχή13 Κατοχικά Δάνεια3 Κίμων ο Αθηναίος2 Κίνα7 Κίνημα του Ρομαντισμού2 κινηματογράφος3 Κινηματογράφος και Ιστορία4 Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.)3 Κολλυβάδες2 Κόμμα Φιλελευθέρων11 Κομμουνισμός29 Κομνηνός Πυρομάγλου2 Κοράνιο2 Κόρινθος6 Κύθηρα1 Κυπριακή Ιστορία46 Κυριάκος Κατσιμάνης14 Κύριλλος Λούκαρις2 Κωνσταντίνος Δεμερτζής1 Κωνσταντίνος Καβάφης3 Κωνσταντίνος Καναρης6 Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή1 Κωνσταντίνος Καραμανλής11 Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος)2 Κωνσταντίνος Λινάρδος18 Κωνσταντίνος Μανιαδάκης6 Κωνσταντίνος Μητσοτάκης4 Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄8 Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος8 Κωνσταντίνος Σημίτης4 Κωνσταντίνος Σμολένσκι2 Κωνσταντίνος Τσαλδάρης4 Κωνσταντίνος Φωτιάδης5 Κωνσταντινούπολη41 Κως4 Κώστας Βάρναλης1 Κώστας Περρίκος1 Κωστής Παλαμάς6 ΛΑ.Ο.Σ3 Λαθρομετανάστευση3 Λαικό Κόμμα7 Λαμία2 Λατινική Αμερική1 Λεονίντ Τρότσκι4 Λέσβος3 Λεωνίδας Παρασκευόπουλος1 Λόγιος Ερμής4 Λόρδος Βύρων8 Λουτράκι1 Λύσανδρος1 Μαζική πολιτική προπαγάνδα2 Μακάριος11 Μακεδονία48 Μακεδονικό Ζήτημα32 Μακεδονικός Αγώνας8 Μακεδονομάχοι5 Μάνη2 Μάο Τσε Τουνγκ2 Μαραθώνας3 Μάρκος Βαφειάδης9 Μάρκος Μπότσαρης1 Μάτζικερτ1 Μεγάλη Βρετανία37 Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia)1 Μέγαρο Μαξίμου1 Μέγας Αλέξανδρος8 Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών2 Μέγας Θεοδόσιος1 Μέγας Κωνσταντίνος1 Μελέτης Βασιλείου1 Μεσαίωνας5 Μέση Ανατολή2 Μεσόγειος2 Μεσολόγγι10 Μεσσήνη Μεσσηνίας12 Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974)43 Μέττερνιχ4 Μίκης Θεοδωράκης3 Μίκης Πρωτοπαπαδάκης8 Μικρά Ασία43 Μιλτιάδης ο Αθηναίος1 Μιλτιάδης Πορφυρογέννης1 Μιχαήλ Ψελλός3 Μνημείο14 Μοροζίνι2 Μουσολίνι12 Μπενιζέλος Ρούφος1 Μυστικές υπηρεσίες5 ναζισμός2 Νάξος2 Ναπολέων Βοναπάρτης2 Ναπολέων Ζέρβας10 Ναυαρίνο2 Ναύπακτος2 Ναύπλιο16 Ναυτική Ιστορία57 Νέα Δημοκρατία10 Νεοκλής Σαρρής1 Νεότουρκοι6 Νικήτας Σταματελόπουλος5 Νικηφόρος Φωκάς1 Νικίας2 Νικόλαος Δημητρακόπουλος1 Νικόλαος Λεωτσάκος3 Νικόλαος Πλαστήρας18 Νικόλαος Πολίτης1 Νικόλαος Στράτος5 Νίκος Ζαχαριάδης17 Νίκος Καζαντζάκης2 Νίκος Μπελογιάννης1 Νίκος Νικολούδης42 Νίτσε1 Ξάνθη1 Ξενοφών3 Οδυσσέας Ανδρούτσος1 Οδυσσέας Ελύτης4 Οδυσσέας Ιάλεμος2 Οδύσσεια7 Οθωμανική Αυτοκρατορία74 Οθωνική περίοδος (1832-1864)14 Οικουμενικό Πατριαρχείο8 Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά1 ομάδα των "Ιαπώνων"2 Όμηρος22 ομοφυλοφιλία1 Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.)3 Οργάνωση "Χ"2 Ορθοδοξία32 π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος13 ΠΑ. ΣΟ. Κ.25 Παγκόσμιος Ιστορία23 Παλαιών Πατρών Γερμανός2 Παναγής Τσαλδάρης16 Παναγιώτης Δαγκλής1 Παναγιώτης Δεμέστιχας1 Παναγιώτης Κανελλόπουλος15 Πάνος Κορωναίος2 Πάτρα3 Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄5 Παύλος Γύπαρης4 Παύλος Κουντουριώτης14 Παύλος Μελάς2 Παυσανίας1 Παυσανίας Κατσώτας1 Παυσανίας ο περιηγητής1 ΠΕΑΝ2 Πειραιάς6 πειρατεία1 Πεισίστρατος1 Πελοποννησιακός πόλεμος7 Περικλής1 Περικλής Αργυρόπουλος1 Περικλής Γιαννόπουλος5 Περικλής Δεληγιάννης1 Περιοδικά Ιστορίας3 Περσικοί πόλεμοι10 Πετρέλαια στο Αιγαίο2 Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης4 Πέτρος Γαρουφαλιάς1 Πέτρος Μακρής - Στάϊκος5 Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης13 Πλάτων9 Πλούταρχος7 Ποίηση και αισθητική18 Πόλεμος των Μπόερς1 Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι14 πολιτική δολοφονία18 Πολιτική Ιστορία17 Πολωνία2 Πόντος7 Πρίγκιπας Ανδρέας2 προπαγάνδα5 πρόσφυγες6 προσωκρατικοί φιλόσοφοι3 Προτεινόμενα3 Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές30 πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff1 Πύρρος της Ηπείρου1 Ρήγας Παλαμίδης1 Ρήγας Φερραίος3 ριζοσπάστης1 Ρόδος10 Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία15 Ρώμη8 Ρωμηοσύνη5 Ρωσία23 Ρωσικο κόμμα3 Σάββας Γκαλιμαρίδης2 Σάμος1 Σαντόρε Σανταρόζα2 Σαντορίνη1 ΣΚΑΪ2 Σκάκι1 Σκωτία4 Σόλων3 Σοφοκλής Βενιζέλος3 Σοφοκλής Δούσμανης1 Σπυρίδων Μαρκεζίνης5 Σπυρίδων Τρικούπης3 Σταλινισμός15 Σταυροφορίες6 Σταφιδικό Ζήτημα2 Στέφανος Δραγούμης3 Στέφανος Σαράφης2 Στέφανος Σκουλούδης5 Στέφανος Στεφανόπουλος1 Στράβων5 Στρατής Μυριβίλης2 Στρατιωτικά κινήματα1 Στρατιωτική Ιστορία58 Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη3 Στυλιανός Γονατάς7 Στυλιανός Χούτας1 Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ2 Συνθήκη της Λοζάννης9 Συνθήκη των Σεβρών6 συντάξεις1 ΣΥΡΙΖΑ4 Σωκράτης3 Σώματα Ασφαλείας1 Ταγίπ Ερντογάν1 Τάγματα ασφαλείας2 Τείχος του Βερολίνου1 τεκτονισμός1 Τέχνες11 Τεχνολογία8 το παιχνίδι στην Ιστορία6 Τοπική Ιστορία1 Τουρκία20 Τουρκοκρατία (1453-1821)35 Τράπεζα της Ελλάδος5 Τράπεζες1 Τριπολιτσά2 Τσαούς Αντών (Φωστερίδης)1 Ύδρα5 Υποβρύχιο Παπανικολής1 υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ3 Υφαλοκρυπίδα1 Φαίδων Γκιζίκης3 Φαλμεράγιερ6 Φανάρι2 Φασισμός1 Φιλελληνισμός9 Φιλία1 Φιλική Εταιρεία9 Φιλολογικά και άλλα δοκίμια44 Φιλοποίμην2 Φιλορθόδοξη Εταιρεία1 Φιλοσοφία9 Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας25 Φλωρεντία1 Φλώρινα4 Φραγκοκρατία8 Φωκίων1 Φωτογραφικό Οδοιπορικό26 Χαλκιδική2 Χαράλαμπος Κατσιμήτρος3 Χαράλαμπος Τσερούλης2 Χαράτσι1 Χαρίλαος Τρικούπης13 Χαρίλαος Φλωράκης2 Χάτι Χουμαγιούν1 Χίτλερ17 Χούντα6 Χρεοκοπία10 Χρηματιστήριο4 χριστιανικό ολοκαύτωμα3 Χριστόδουλος Τσιγάντες1 Χριστούγεννα10 Χρυσόστομος Σμύρνης1 Χωροφυλακή2 Ψαρά3 ψυχολογία2 Ψυχρός Πόλεμος12 CIA4 John Iatrides1 K.K.E.44 KGB4 Mεσσήνη4 Robert Bruce2 Slider3 William Wallas2 Winston Churchil1
Εμφάνιση περισσότερων
"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Αναγνώστες

Συνολικές προβολές σελίδας