Το κίνημα των Γιαγιάδων στην Σάμο και η καταστολή του (6-9 Ιουνίου 1925)

Οι Γιάγιάδες Γιώργης, Γιάννης, Κίμωνας και Κώστας
γράφει ο Φιλίστωρ (μετά από αποχή ενός μηνός)

Πρόλογος - η πολιτική κρίση στο πρώτο μισό του 1925

Το 1925 είχε ξεκινήσει με κακούς οιωνούς για την κυβέρνηση Μιχαλακόπουλου με μια σειρά οικονομικών σκανδάλων σχετικά με καταχρήσεις στις προμήθειες του στρατού που είχαν εκνευρίσει την κοινή γνώμη. Ακολούθησε η απέλαση του Πατριάρχη Κωνσταντίνου ΣΤ΄ από τους Κεμαλιστές ως μη έχων νόμιμο διαβατήριο, το αποκορύφωμα των Τουρκικών ενεργειών στην συγκεκριμένη περίοδο για την εξουθένωση της Ελληνικής μειονότητας της Κωνσταντινούπολης που είχε εξαιρεθεί από την ανταλλαγή πληθυσμών στην Λοζάννη.  Ακολούθησε ένα κύμα απεργιών την Άνοιξη, με πρώτους τους υπαλλήλους του σιδηροδρόμου και στην συνέχεια πολλούς κλάδους δημοσίων υπαλλήλων με οικονομικής φύσης αιτήματα, τα οποία δεν ικανοποιήθηκαν από την κυβέρνηση που αντιμετώπισε τους απεργούς ακόμη και με την βία. Η πολιτική κρίση κορυφώθηκε λόγω της αδυναμίας του Μιχαλακόπουλου να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το προσφυγικό πρόβλημα, με αποτέλεσμα όλοι οι πρόσφυγες πληρεξούσιοι της Δ΄ Εθνοσυνέλευσης να αποσύρουν την στήριξη τους στην κυβέρνηση και με ανακοινώσεις τους στον τύπο να στηρίζουν μια πιθανή Παγκαλική δικτατορία.
Το σκηνικό της πολιτικής κρίσης ολοκληρώθηκε το καλοκαίρι του 1925 από τις συνωμοσίες ανώτατων στρατιωτικών για την βίαιη ανατροπή της κυβέρνησης με επικεφαλής τον απόστρατο στρατηγό Θεόδωρο Πάγκαλο, ο οποίος με συχνή αρθρογραφία του στον Τύπο απειλούσε ανοιχτά την κυβέρνηση με στρατιωτική επέμβαση. Έντονα επικριτικός κατά της κυβέρνησης ήταν και ο Παπαναστασίου με την "Δημοκρατική Ένωση", ενώ τα βασικότερα στηρίγματα της κυβέρνησης  εντός της Εθνοσυνέλευσης ήταν ο Καφαντάρης με τους "Προοδευτικού Φιλελεύθερους" και ο υπουργός Εσωτερικών Γεώργιος Κονδύλης που διατηρούσε αξιοσημείωτη επιρροή στον στρατό. Στις πρώτες ημέρες του Ιουνίου η πολιτική κρίση είχε οξυνθεί περαιτέρω λόγω των φημών για επικείμενη παραίτηση του Κονδύλη (φήμη που έμελλε να επιβεβαιωθεί), αλλά και λόγω των έντονων φημών για πιθανή επέμβαση του στρατού.

 Οι γιαγιάδες πιάνουν το κράτος στον ύπνο

Ο Θεμιστοκλής Σοφούλης στο γραφείο του
¨Ενας ακόμη κρίκος στο Ελληνικό δράμα που ακολούθησε την Μικρασιατική καταστροφή προστέθηκε τα ξημερώματα της 6ης Ιουνίου 1925. Πρωταγωνιστές ήταν οι περιβόητοι τοπικοί παράγοντες της Σάμου Ιωάννης, Κωνσταντίνος και Κίμων Γιαγιάς (η Γιαγάς), βασιλόφρονες και πολιτικοί αντίπαλοι του Θεμιστοκλή Σοφούλη από την εποχή της ένωσης της Σάμου με την Ελλάδα. Οι Γιαγιάδες είχαν τότε υποστηρίξει ότι η Σάμος όφειλε να διατηρήσει κάποια προνόμια αυτονομίας που είχε επί Οθωμανικής ηγεμονίας, συμμετείχαν όμως τελικά ενθουσιωδώς και πρόσφεραν υπηρεσίες για την ένωση του νησιού με την Ελλάδα, γεγονός που αναγνώριζε δημοσίως και ο ίδιος ο Σοφούλης. Αργότερα στα χρόνια του Εθνικού διχασμού συντάχθηκαν ενεργά με τον Βασιλιά, συμμετέχοντας σε βιαιοπραγίες εις βάρος των Βενιζελικών της Σάμου. Το 1917 τα καταδιωκτικά αποσπάσματα των Βενιζελικών Αμυνητών κατέλαβαν το νησί, βασάνισαν και έκαψαν ζωντανή την μάνα τους για να μαρτυρήσει που κρύβονταν ενώ σκότωσαν τον ένα αδερφό τους Γιώργη δια αποκεφαλισμού και περιέφεραν το κεφάλι του στα χωριά της Σάμου. Οι υπόλοιποι συνελήφθησαν και μεταφέρθηκαν στην Αθήνα σιδεροδέσμιοι. Ακολούθησε η άμεση απελευθέρωση τους μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου, ενώ ο Ιωάννης Γιαγιάς, ο λόγιος της οικογένειας, διορίστηκε σε κρατική θέση στην Ικαρία. Εκ νέου εκδιώχθηκαν από την "επανάσταση του 1922" κι προσπάθησαν τον Οκτώβριο του 1922 να οδηγήσουν τους Σαμιώτες σε εξέγερση για αυτονομία, χωρίς όμως σοβαρό αποτέλεσμα.

Μετά την αποτυχία αυτή είχαν καταφύγει στα Ιταλοκρατούμενα Δωδεκάνησα για να αποφύγουν τις δικαστικές διώξεις που εκκρεμούσαν εις βάρος τους από την εποχή του Εθνικού διχασμού. Οι διώξεις αυτές είχαν ατονήσει τα προηγούμενα χρόνια και μάλιστα φαίνεται πως κάποια από τα αδικήματα είχαν παραγραφεί. Ο εισαγγελέας Σάμου ανέσυρε την δικογραφία των Γιαγιάδων και όρισε την εκδίκαση για τις κατηγορίες που εκκρεμούσαν εις βάρος τους μέσα στον Ιούνιο. Οι Γιαγιάδες όμως απειλούσαν ανοιχτά τις αρχές της Σάμου με εκδίκηση αν επέμεναν στο ενδεχόμενο αυτό, ενώ
είχαν μερικούς υποστηρικτές ανάμεσα στους χωρικούς και στους Σαμιώτες. Η είδηση έφτασε μέχρι το Σοφούλη, πρώην πρωθυπουργό και αρχηγό ομάδας πληρεξουσίων στην Εθνοσυνέλευση, ο οποίος ζήτησε από τον υπουργό δικαιοσύνης Τσιτσεκλή να ματαιώσει (!) την επικείμενη δίκη προς αποφυγή μιας πιθανής εξέγερσης. Όταν ο υπουργός αρνήθηκε να επέμβει και επικαλέστηκε την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, ο Σοφούλης ζήτησε να σταλεί η δικογραφία από την Σάμο στην Αθήνα ώστε να μελετηθεί, καθώς κατά την γνώμη του τα περισσότερα αδικήματα των Γιαγιάδων είχαν παραγραφεί. Τελικώς ο Τιτσεκλής πείστηκε και ζήτησε από τον εισαγγελέα της Σάμου να αποσύρει την δικογραφία, αλλά ήταν πλέον αργά.

Οι Γιαγιάδες ήταν άνθρωποι ιδιαίτερα γενναίοι, έτοιμοι ανά πάσα στιγμή να εκτελέσουν το πλέον παράτολμο σχέδιο. Έτσι την νύχτα της 5ης προς 6η Ιουνίου αποβιβάστηκαν μυστικά στον Μαραθόκαμπο όπου ενώθηκαν με λίγους υποστηρικτές τους, ανάμεσα στους οποίους ήταν και οι αδελφοί Παντέλογλου. Από εκεί με τρία αυτοκίνητα που έκλεψαν έφτασαν στο Καρλόβασι το οποίο κατέλαβαν σχεδόν αμαχητί λαμβάνοντας οπλισμό από τον σταθμό της Χωροφυλακής, ενώ μετά από
μια σύντομη αψιμαχία κατέλαβαν και τις φυλακές, απελευθερώνοντας και εξοπλίζοντας 40 καταδίκους. Αμέσως μετά κατευθύνθηκαν οδικώς στο Βαθύ όπου έφτασαν στις 03.00 τα ξημερώματα. Αιφνιδίασαν τον αρχηγό της Χωροφυλακής Χριστακόπουλο και τους υφιστάμενους του, τους οποίους αφόπλισαν χαρακτηριστικά εύκολα. Στην συνέχεια επιτέθηκαν στο στρατόπεδο του νησιού όπου βρήκαν τους 40 στρατιώτες του να κοιμούνται. Τους αφόπλισαν και τους αιχμαλώτισαν. Με τον οπλισμό από την χωροφυλακή εξόπλισαν τους οπαδούς τους οι οποίοι έφτασαν συνολικά τους πεντακόσιους σε όλο το νησί. 

Ουσιαστικά το κίνημα των Γιαγιάδων από ληστρική επιδρομή, είχε εξελιχθεί σε κατάσταση και απρόσμενα είχε επικρατήσει σε όλη τη Σάμο. Οι Γιαγιάδες και οι οπαδοί τους κατέλαβαν την Νομαρχία, το δημαρχείο και το τηλεγραφείο, κατάσχεσαν το δημόσιο ταμείο που είχε 415.000 δρχ ενώ κατέλαβαν και το υποκατάστημα της Εθνικής τράπεζας από το οποίο "απαλλοτρίωσαν" το ταμείο της. Αμέσως μετά με προκήρυξη που υπέγραφαν οι αδερφοί Γιαγιάδες και ο Παντέλογλου κήρυσσαν την αυτονομία του νησιού και ζητούσαν την παραίτηση της κυβέρνησης και την διάλυση της Εθνοσυνέλευσης. Σε συλλαλητήριο που κάλεσαν τους Σαμιώτες στο Βαθύ ο Ιωάννης Γιαγιάς ζήτησε την στήριξη των πολιτών για να αυτονομηθεί η Σάμος και να λυτρωθεί από την κακοδιοίκηση, ενώ
Ιωάννης Γιαγιάς
κατέβασε την Ελληνική σημαία και ύψωσε τις τρεις των δυνάμεων της Αντάντ (Αγγλίας, Γαλλίας, Ιταλίας).  Οι Σαμιώτες δεν ενθουσιάστηκαν με τις εξαγγελίες αυτές, αλλά αντιθέτως έμειναν αμέτοχοι περιμένοντας να εξελιχθεί η κατάσταση. Ο δήμαρχος και οι δικαστικές αρχές είχαν συλληφθεί, ο λιμενάρχης διέφυγε στην Μυτιλήνη ενώ ο Χριστακόπουλος και οι υπόλοιποι χωροφύλακες αφέθηκαν ελεύθεροι να μεταβούν στην Χίο. Οι Γιαγιάδες κήρυξαν επιστράτευση και επειδή δεν προσήλθε κανείς, δωροδόκησαν μερικές δεκάδες χωρικούς που δέχτηκαν να εξοπλιστούν και να τους στηρίξουν στους σκοπούς τους.

Η τελική καταστολή του κινήματος

Στην Αθήνα, οι Αρχές έμαθαν τις εξελίξεις την Κυριακή το πρωί από συγκεχυμένα τηλεγραφήματα από την Χίο και την Μυτιλήνη όπου είχε μεταβεί ο Χριστακόπουλος και ο οποίος ανεβίβαζε τους στασιαστές σε 2000 άτομα. Το νέο έσκασε σαν βόμβα στην Αθήνα και αποτέλεσε ένα ισχυρό σοκ για την κοινή γνώμη. Οι φιλοκυβερνητικές εφημερίδες κατηγόρησαν τους βασιλόφρονες για την εξέγερση λόγω του πολιτικού παρελθόντος των Γιαγιάδων, ενώ οι αντιβενιζελικές εφημερίδες δεν υιοθέτησαν το κίνημα, αλλά υπογράμμιζαν το πλήρες ξεχαρβάλωμα και την ταπείνωση του κράτους από μια ομάδα ληστών. Είναι αναμφίβολο πως τα νέα αιφνιδίασαν την κυβέρνηση, αλλά ο  Κονδύλης, με μεγάλη εμπειρία στην διαχείριση κρίσεων, αντέδρασε ακαριαία κηρύσσοντας τον στρατιωτικό νόμο στο νησί και κινητοποιώντας τον κρατικό μηχανισμό. Δεν έστειλε καμία μονάδα από την Χίο η την Μυτιλήνη που δεν ενέπνεαν εμπιστοσύνη για την μαχητικότητα τους, αλλά απέστειλε μια μικτή δύναμη 1.0000 ανδρών από τις μονάδες των Αθηνών που ήταν οι πλέον πιστές στην κυβέρνηση, με την στήριξη ενός στολίσκου αποτελούμενου από τα αντιτορπιλικά "Λέων" και "Ιέραξ", "Αετός" και τα ανιχνευτικά "Σφενδονή" και "Βέλος", ενώ δόθηκε διαταγή να ετοιμαστεί και ο "Αβέρωφ" για παν ενδεχόμενο. Η όλη δύναμη τέθηκε υπό τις διαταγές του πλοιάρχου Ιωάννη Δεμέστιχα, ενός ικανού ναυτικού που ενήργησε με ικανότητα, αποκλείοντας το νησί με τον στόλο που διέθετε.

Έτσι, ήδη την Δευτέρα 8 Ιουνίου αποβίβασε δυνάμεις πεζοναυτών και κατέλαβε τον Μαραθόκαμπο. Η απόβαση υποστηρίχθηκε από πυρά των πλοίων, όπως αποδείχθηκε, χωρίς να υπάρχει λόγος, καθώς οι λίγοι στασιαστές είχαν καταφύγει στο εσωτερικό. Ο Δεμέστιχας συνέλεξε πληροφορίες για την κατάσταση που επικρατούσε στο νησί και κατάλαβε πως δεν είχε πολλά να φοβηθεί. Μέχρι την Τρίτη το μεσημέρι το Βαθύ, το Καρλόβασι αλλά και όλα τα χωριά της Σάμου είχαν απελευθερωθεί, οι
στασιαστές είχαν καταφύγει στα όρη, ενώ ο Δεμέστιχας διεξήγαγε ανακρίσεις για το πως επικράτησε η στάση των Γιαγιάδων ενημερώνοντας την Αθήνα ότι δεν υπήρχε πλέον λόγος για αποστολή του Αβέρωφ η άλλων ενισχύσεων καθώς το κίνημα των Γιαγιάδων είχε εκφυλιστεί. Οι περισσότερες ένοπλες συμμορίες συνελήφθησαν, αλλά οι Γιαγιάδες κατάφεραν να διαφύγουν στην Μικρά Ασία αποκομίζοντας μια λεία περίπου ενός εκατομμυρίου δραχμών.   

Είναι προφανές ότι η Ιστορία των Γιαγιάδων δεν τελειώνει εδώ. Μετά από παροχή αμνηστίας επί Οικουμενικής κυβνέρνησης επιστρέφουν και εγκαθίστανται μόνιμα στην Σάμο και ο Γιάννης συμμετέχει στις εκλογές του 1928 ως ανεξάρτητος υποψήφιος. Συμμετέχουν εκ νέου σε βίαια επεισόδια, συλλαμβάνονται και φυλακίζονται. Στην φυλακή οι Γιαγιάδες συνδέονται με μέλη του ΚΚΕ που έχουν συλληφθεί με την διαδικασία του Ιδιώνυμου και μετά από σύντομες διαπραγματεύσεις προσχωρούν στο κόμμα των Εργατών και ο Γιάννης αρθρογραφεί στον "Ριζοσπάστη". Στις εκλογές του 1933 ο Γιάννης είναι ένας από τους δύο υποψηφίους του ΚΚΕ στην Σάμο, συλλαμβάνεται εκ νέου για κομμουνιστική δράση και φυλακίζεται ως το 1935. Εκεί τερματίζεται και η πολιτική συμπόρευση των Γιαγιάδων με το ΚΚΕ. Το 1935 ο Γιάννης Γιαγιάς δημοσιεύει άρθρο του στην τοπική εφημερίδα των Βασιλοφρόνων "Σάμος" όπου θα καλεί τους φίλους του να στηρίξουν τον Βασιλιά Γεώργιο Β΄ στο επικείμενο δημοψήφισμα. Η τελευταία μας πληροφορία βρίσκει τους Γιαγιάδες στην κατοχή να αντιτίθενται στο ΕΑΜ και η κομμουνιστική οργάνωση να προσπαθεί αποτυχημένα να τους δολοφονήσει και ο Γιαγιάς μεταπολεμικά να πρωτοστατεί στην εξολόθρευση των αριστερών στο νησί.

Επίλογος

Η επιδρομή των Γιαγιάδων είχε αναμφίβολα ληστρικό χαρακτήρα (φαίνεται πως ούτε την δικογραφία της δίκης τους δεν κατέστρεψαν αλλά την άφησαν άθικτη) και χαρακτήρα αντιποίνων για την προσβολή που υποτίθεται ότι τους έγινε (όπως την αντιλαμβάνονταν οι τρεις υποκινητές του κινήματος), αλλά η απρόσμενη επιτυχία του ακόμη και για τους ίδιους τους Γιαγιάδες, επέτρεψε να λάβει πολιτικό περιεχόμενο. Το σύντομο επιτυχημένο κίνημα των Γιαγιάδων στην Σάμο ανέδειξε το σοβαρό πρόβλημα δημόσιας ασφάλειας που αντιμετώπιζε η νησιωτική Ελλάδα, αλλά και το πλήρες ξεχαρβάλωμα της δημόσιας διοίκησης μετά το ανεπανόρθωτο πλήγμα της Μικρασιατικής καταστροφής. Επίσης ανέδειξε για μια ακόμη φορά την υπονόμευση της νομιμότητας που είχε επέλθει μετά την "επανάσταση του 1922", την εκτέλεση των "έξι" και τα απανωτά στρατιωτικά κινήματα που είχαν ακολουθήσει. Η κυβέρνηση Μιχαλακόπουλου που παράπαιε και εμφανιζόταν στην κοινή γνώμη ως αναποτελεσματική, δέχθηκε ακόμη ένα πλήγμα, ενισχύθηκε η υπονόμευση της λίγες μόλις μέρες πρι το στρατιωτικό κίνημα του Παγκάλου που την καθαίρεσε. Οι φήμες ότι πρόξενοι των Μεγάλων Δυνάμεων επιδοκίμασαν το κίνημα, η ότι ήταν Ιταλοκινούμενο για να ενταχθεί η Σάμος στα Δωδεκάνησα δεν πιστεύω ότι έχουν βάση.

Τα κατορθώματα των Γιαγιάδων στην Σάμο έμειναν για πάντα χαραγμένα στην μνήμη της τοπικής κοινωνίας και απαθανατίστηκαν από την λαϊκή τέχνη με ρεμπέτικα τραγούδια του Κώστα Ρούκουνα, αλλά και από τον καραγκιοζοπαίχτη Σπυρόπουλο με την παράσταση: «Οι λήσταρχοι Γιαγιάδες και το κάψιμο της μάνας».



Πηγές

Εφημερίδες "ΣΚΡΙΠ", "Ελληνική", "ΕΜΠΡΟΣ" 

Διαβάστε επίσης:  

Άρθρο στο Βήμα : Το «κίνημα των Γιαγιάδων» Πώς οι διαβόητοι κακοποιοί αδελφοί Γιαγιά προσπάθησαν για λογαριασμό της Ιταλίας να αποσχίσουν τη Σάμο από την Ελλάδα (αν διαβάσετε προσεκτικά το άρθρο θα καταλάβετε, εκτός των ανακριβειών, ότι δεν κομίζει κάποιο στοιχείο για την υποτιθέμενη Ιταλική συμμετοχή στο κίνημα των Γιαγιάδων)

Από τον ληστή στον αντάρτη: Η εξέγερση των Γιαγιάδων στη Σάμο

Σχόλια

  1. Μπράβο αγαπητέ Φιλίστωρ. Διαχρονικά πολύ αξιόλογα άρθρα στο υπέροχο ιστολόγιό σου.
    Συνέχισε έτσι εσύ και οι συνεργάτες σου και πολλούς χαιρετισμούς.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Νομίζω ότι κατηγορούσαν τον Σοφούλη πως κάλυψε κάποιον κομματάρχη του, που παλιότερα είχε δολοφονήσει έναν φίλο τους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Ο σχολιασμός του αναγνώστη (ενημερωμένου η μη) είναι το καύσιμο για το ιστολόγιο αυτό, έτσι σας προτρέπουμε να μας πείτε την γνώμη σας. Τα σχόλια οφείλουν να είναι κόσμια, εντός θέματος και γραμμένα με Ελληνικούς χαρακτήρες (όχι greeklish και κεφαλαία).

Καλό είναι όποιος θέλει να διατηρεί την ανωνυμία του να χρησιμοποιεί ένα ψευδώνυμο έτσι ώστε σε περίπτωση διαλόγου, να γίνεται αντιληπτό ποιος είπε τι. Κάθε σχόλιο το οποίο είναι υβριστικό η εμπαθές, θα διαγράφεται αυτομάτως.

Αρχείο

Εμφάνιση περισσότερων

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

α1 Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος26 Αβράαμ Λίνκολν1 Άγγελος Έβερτ1 Άγγελος Σικελιανός1 Αγγλία12 Άγιο Όρος5 Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος3 Αδαμάντιος Κοραής9 Αθανάσιος Ευταξίας1 Αθανάσιος Σουλιώτης - Νικολαϊδης2 Αθανάσιος Τσακάλωφ1 Αιγαίο17 Αιγαίο Ελληνική θάλασσα3 Αίγινα1 Αισχύλος1 Ακρόπολη12 Αλβανία13 Αλεξάνδρεια9 Αλέξανδρος Ζαϊμης6 Αλέξανδρος Κορυζής5 Αλέξανδρος Κουμουνδούρος7 Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος14 Αλέξανδρος Οθωναίος7 Αλέξανδρος Παπάγος18 Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης7 Αλέξανδρος Παπαναστασίου18 Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής1 Αλέξανδρος Σακελαρίου5 Αλέξανδρος Υψηλάντης8 Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος3 Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν5 Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Αναγέννηση3 Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος1 Αναστάσιος Παπούλας4 Ανατολική Ρωμυλία1 Ανδρέας Γ. Παπανδρέου16 Ανδρέας Καρκαβίτσας2 Ανδρέας Λόντος2 Ανδρέας Μεταξάς1 Ανδρέας Μιαούλης8 Ανδρέας Μιχαλακόπουλος14 Ανδρέας Τζίμας1 Άνθιμος Γαζής1 Αννα Κομνηνή1 Άννα Κομνηνή1 Αννίβας1 Αντάντ18 Αντιβενιζελισμός31 αντισημιτισμός5 Αντόνιο Γκράμσι1 Αντώνης Σαμαράς1 Απεργίες4 Αποικιοκρατία6 Άραβες3 Αρβανίτες1 Άρειος Πάγος3 Άρης Βελουχιώτης9 Αριστείδης ο Αθηναίος2 Αριστοτέλης7 Αριστοτέλης Ωνάσης1 Αρχαία Αθήνα28 Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία10 Αρχαία Σπάρτη22 Αρχαιοκαπηλεία6 Αρχαιολογία26 Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός3 Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος3 Αρχιμίδης4 Αστρονομία4 Αστυνομία2 Αυστρία4 Αυτοκράτορας Ηράκλειος3 Αφρική4 Αχαϊκή Συμπολιτεία2 β1 Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος43 Βαλκάνια26 βασανιστήρια1 Βασίλειος Τσίχλης23 Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄1 Βασιλιάς Γεώργιος Α΄22 Βασιλιάς Γεώργιος Β΄26 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄34 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄8 Βασιλιάς Όθων Α΄25 Βασιλιάς Παύλος Α΄7 Βασιλιάς Φίλιππος Β΄6 Βενιαμίν Λέσβιος1 Βιβλία και Βιβλιοθήκες37 Βιβλιοκρισίες87 Βιέννη5 Βιετνάμ2 Βιογραφίες80 Βλάσης Γαβριηλίδης1 Βουλγαρία14 γ1 Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης8 Γαλλία21 Γαλλική Επανάσταση6 Γαριβάλδι2 Γελιογραφίες4 Γενοκτονία των Αρμενίων3 Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου6 Γερμανία51 Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός2 Γεώργιος Α. Παπανδρέου19 Γεώργιος Βλάχος4 Γεώργιος Γρίβας (Διγενής)7 Γεώργιος Ζησιμόπουλος2 Γεώργιος Θεοτόκης10 Γεώργιος Κάνιγκ3 Γεώργιος Καραϊσκάκης4 Γεώργιος Καρτάλης2 Γεώργιος Καφαντάρης9 Γεώργιος Κονδύλης18 Γεώργιος Κουντουριώτης4 Γεώργιος Λεοναρδόπουλος2 Γεώργιος Παπαδόπουλος2 Γεώργιος Παπανδρέου (GAP)1 Γεώργιος Πωπ1 Γεώργιος Ράλλης6 Γεώργιος Σεφέρης2 Γεώργιος Σταύρου2 Γεώργιος Στρέιτ1 Γεώργιος Τσολάκογλου4 Γεώργιος Τσόντος (Βάρδας)1 Γιάννης Ιωαννίδης3 Γιάννης Ψυχάρης2 Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο)8 Γιουγκοσλαβία12 Γιώργης Σιάντος4 Γιώργος Ρωμανός1 Γκουλάγκς4 Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά35 Γράμμος - Βίτσι2 Γρηγόρης Φαράκος2 Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας)7 Γρηγόριος Ξενόπουλος4 δ1 Δαρδανέλλια1 Δέσποινα Κούρτη1 Δημήτρης Παρτσαλίδης3 Δημήτριος Αναγνωστόπουλος1 Δημήτριος Βούλγαρης2 Δημήτριος Γούναρης24 Δημήτριος Ιωαννίδης1 Δημήτριος Καλλέργης1 Δημήτριος Μάξιμος1 Δημήτριος Ράλλης4 Δημήτριος Υψηλάντης10 Δημήτριος Ψαρρός4 Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ)19 Δημοσθένης4 Δημοψήφισμα2 δημοψήφισμα 19243 Διατροφή5 Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.)3 Δικαιοσύνη7 Διονύσιος Σολωμός1 Διπλωματία24 δοσιλογισμός3 δουλεμπόριο3 Δύση2 Δωδεκάνησα13 Ε.Ρ.Ε.5 ΕΔΕΣ15 Εθνικά Δάνεια2 Εθνική αντίσταση13 Εθνική τράπεζα4 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.)8 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ)6 Εθνικός Διχασμός (1914-1918)35 Εθνικός Συναγερμός3 Εθνοσυνέλευση5 ΕΚΚΑ4 Εκκλησιαστική Ιστορία10 ΕΛΑΣ29 Ελβετία4 ΕΛΔΥΚ1 Ελευθέριος Βενιζέλος71 Ελληνική λογοτεχνία5 Ελληνική Οικονομική Ιστορία34 Ελληνική Οικονομική κρίση33 Ελληνική Παιδεία23 Ελληνική Παράδοση2 Έλληνικό Έθνος33 Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος12 Ελληνικός στρατός43 Ελληνισμός27 Ελληνισμός της Αμερικής2 Ελληνοτουρκικές σχέσεις6 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 189711 Ελλήνων Πάσχα3 Εμμανουήλ Μπενάκης1 Εμμανουήλ Ξάνθος1 Εμμανουήλ Παπάς1 Εμμανουήλ Ρέπουλης5 Εμμανουήλ Ροϊδης4 Εμμανουήλ Τομπάζης2 Εμμανουήλ Τσουδερός5 Εμπόριο6 Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.)1 Ένωση Κέντρου5 ΕΟΚ1 ΕΟΚΑ Α΄10 ΕΟΚΑ Β΄3 Επανάσταση στο Γουδή10 Επέτειος2 Επίκουρος1 Επιτάφιος1 Ερατοσθένης1 Ερυθρός Σταυρός3 ΕΣΣΔ19 Ευάγγελος Αβέρωφ3 Ευάγγελος Λεμπέσης1 Ευεργέτες1 Ευρωπαϊκή Ένωση3 Ευρωπαικός Διαφωτισμός3 εφημερίδα "Καθημερινή"5 Η γυναίκα στην Ιστορία2 Η δίκη των "εξ"25 Ήθη και έθιμα3 Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.)37 Ήπειρος14 Ηράκλειτος1 Ηρακλής Θεσσαλονίκης5 Ηρόδοτος13 Θαλής ο ΜΙλήσιος1 Θέατρο5 Θεμιστοκλής5 Θεμιστοκλής Σοφούλης9 Θεόδωρος Δηλιγιάννης6 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης13 Θεόδωρος Πάγκαλος20 Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος)1 Θεόδωρος Τουρκοβασίλης3 Θεόφιλος Καΐρης1 Θερμοπύλες2 Θεσσαλονίκη28 Θουκυδίδης10 Θράκη11 Θρασύβουλος Τσακαλώτος3 Θρησκεία3 Θωρηκτό Αβέρωφ9 Ι.Β.Δ.104 Ιαπωνία3 Ιατρική8 Ιερή Συμμαχία8 Ιερός Λόχος6 Ιλιάδα11 Ίμια3 Ιουλιανή κρίση του ΄652 Ιούλιος Βέρν2 Ιπποκράτης ο Κώος3 Ισλάμ6 Ισοκράτης2 Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Ιστορία622 Ιστορία της Αλβανίας12 Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας1 Ιστορία της Κρήτης16 Ιστορία του Αθλητισμού9 Ιταλία27 Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης2 Ιωάννης Γκούρας1 Ιωάννης Δεμέστιχας3 Ιωάννης Καποδίστριας24 Ιωάννης Κωλέττης6 Ιωάννης Μακρυγιάννης6 Ιωάννης Μεταξάς41 Ιωάννης Μιχαήλ5 Ιωάννης Παπακωνσταντίνου10 Ιωάννης Συκουτρής6 Ιωάννης Τσαγκαρίδης1 Ιωάννης Τσιμισκής1 Ιωάννινα5 Ίων Δραγούμης26 Ιωνική Επανάσταση1 Κ. Θ. Δημαράς2 Καλαμάτα1 Κανέλος Δεληγιάννης3 Καρλ Γιουνγκ1 Καρλ Μαρξ1 Κάρολος Παπούλιας2 Καρχηδόνα1 κατεχόμενα της Κύπρου1 Κατοχή13 Κατοχικά Δάνεια3 Κίμων ο Αθηναίος2 Κίνα7 Κίνημα του Ρομαντισμού2 κινηματογράφος3 Κινηματογράφος και Ιστορία4 Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.)3 Κολλυβάδες2 Κόμμα Φιλελευθέρων11 Κομμουνισμός29 Κομνηνός Πυρομάγλου2 Κοράνιο2 Κόρινθος6 Κύθηρα1 Κυπριακή Ιστορία46 Κυριάκος Κατσιμάνης14 Κύριλλος Λούκαρις2 Κωνσταντίνος Δεμερτζής1 Κωνσταντίνος Καβάφης3 Κωνσταντίνος Καναρης6 Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή1 Κωνσταντίνος Καραμανλής11 Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος)2 Κωνσταντίνος Λινάρδος18 Κωνσταντίνος Μανιαδάκης6 Κωνσταντίνος Μητσοτάκης4 Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄8 Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος8 Κωνσταντίνος Σημίτης4 Κωνσταντίνος Σμολένσκι2 Κωνσταντίνος Τσαλδάρης4 Κωνσταντίνος Φωτιάδης5 Κωνσταντινούπολη41 Κως4 Κώστας Βάρναλης1 Κώστας Περρίκος1 Κωστής Παλαμάς6 ΛΑ.Ο.Σ3 Λαθρομετανάστευση3 Λαικό Κόμμα7 Λαμία2 Λατινική Αμερική1 Λεονίντ Τρότσκι4 Λέσβος3 Λεωνίδας Παρασκευόπουλος1 Λόγιος Ερμής4 Λόρδος Βύρων8 Λουτράκι1 Λύσανδρος1 Μαζική πολιτική προπαγάνδα2 Μακάριος11 Μακεδονία48 Μακεδονικό Ζήτημα32 Μακεδονικός Αγώνας8 Μακεδονομάχοι5 Μάνη2 Μάο Τσε Τουνγκ2 Μαραθώνας3 Μάρκος Βαφειάδης9 Μάρκος Μπότσαρης1 Μάτζικερτ1 Μεγάλη Βρετανία37 Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia)1 Μέγαρο Μαξίμου1 Μέγας Αλέξανδρος8 Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών2 Μέγας Θεοδόσιος1 Μέγας Κωνσταντίνος1 Μελέτης Βασιλείου1 Μεσαίωνας5 Μέση Ανατολή2 Μεσόγειος2 Μεσολόγγι10 Μεσσήνη Μεσσηνίας12 Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974)43 Μέττερνιχ4 Μίκης Θεοδωράκης3 Μίκης Πρωτοπαπαδάκης8 Μικρά Ασία43 Μιλτιάδης ο Αθηναίος1 Μιλτιάδης Πορφυρογέννης1 Μιχαήλ Ψελλός3 Μνημείο14 Μοροζίνι2 Μουσολίνι12 Μπενιζέλος Ρούφος1 Μυστικές υπηρεσίες5 ναζισμός2 Νάξος2 Ναπολέων Βοναπάρτης2 Ναπολέων Ζέρβας10 Ναυαρίνο2 Ναύπακτος2 Ναύπλιο16 Ναυτική Ιστορία57 Νέα Δημοκρατία10 Νεοκλής Σαρρής1 Νεότουρκοι6 Νικήτας Σταματελόπουλος5 Νικηφόρος Φωκάς1 Νικίας2 Νικόλαος Δημητρακόπουλος1 Νικόλαος Λεωτσάκος3 Νικόλαος Πλαστήρας18 Νικόλαος Πολίτης1 Νικόλαος Στράτος5 Νίκος Ζαχαριάδης17 Νίκος Καζαντζάκης2 Νίκος Μπελογιάννης1 Νίκος Νικολούδης42 Νίτσε1 Ξάνθη1 Ξενοφών3 Οδυσσέας Ανδρούτσος1 Οδυσσέας Ελύτης4 Οδυσσέας Ιάλεμος2 Οδύσσεια7 Οθωμανική Αυτοκρατορία74 Οθωνική περίοδος (1832-1864)14 Οικουμενικό Πατριαρχείο8 Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά1 ομάδα των "Ιαπώνων"2 Όμηρος22 ομοφυλοφιλία1 Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.)3 Οργάνωση "Χ"2 Ορθοδοξία32 π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος13 ΠΑ. ΣΟ. Κ.25 Παγκόσμιος Ιστορία23 Παλαιών Πατρών Γερμανός2 Παναγής Τσαλδάρης16 Παναγιώτης Δαγκλής1 Παναγιώτης Δεμέστιχας1 Παναγιώτης Κανελλόπουλος15 Πάνος Κορωναίος2 Πάτρα3 Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄5 Παύλος Γύπαρης4 Παύλος Κουντουριώτης14 Παύλος Μελάς2 Παυσανίας1 Παυσανίας Κατσώτας1 Παυσανίας ο περιηγητής1 ΠΕΑΝ2 Πειραιάς6 πειρατεία1 Πεισίστρατος1 Πελοποννησιακός πόλεμος7 Περικλής1 Περικλής Αργυρόπουλος1 Περικλής Γιαννόπουλος5 Περικλής Δεληγιάννης1 Περιοδικά Ιστορίας3 Περσικοί πόλεμοι10 Πετρέλαια στο Αιγαίο2 Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης4 Πέτρος Γαρουφαλιάς1 Πέτρος Μακρής - Στάϊκος5 Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης13 Πλάτων9 Πλούταρχος7 Ποίηση και αισθητική18 Πόλεμος των Μπόερς1 Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι14 πολιτική δολοφονία18 Πολιτική Ιστορία17 Πολωνία2 Πόντος7 Πρίγκιπας Ανδρέας2 προπαγάνδα5 πρόσφυγες6 προσωκρατικοί φιλόσοφοι3 Προτεινόμενα3 Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές30 πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff1 Πύρρος της Ηπείρου1 Ρήγας Παλαμίδης1 Ρήγας Φερραίος3 ριζοσπάστης1 Ρόδος10 Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία15 Ρώμη8 Ρωμηοσύνη5 Ρωσία23 Ρωσικο κόμμα3 Σάββας Γκαλιμαρίδης2 Σάμος1 Σαντόρε Σανταρόζα2 Σαντορίνη1 ΣΚΑΪ2 Σκάκι1 Σκωτία4 Σόλων3 Σοφοκλής Βενιζέλος3 Σοφοκλής Δούσμανης1 Σπυρίδων Μαρκεζίνης5 Σπυρίδων Τρικούπης3 Σταλινισμός15 Σταυροφορίες6 Σταφιδικό Ζήτημα2 Στέφανος Δραγούμης3 Στέφανος Σαράφης2 Στέφανος Σκουλούδης5 Στέφανος Στεφανόπουλος1 Στράβων5 Στρατής Μυριβίλης2 Στρατιωτικά κινήματα1 Στρατιωτική Ιστορία58 Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη3 Στυλιανός Γονατάς7 Στυλιανός Χούτας1 Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ2 Συνθήκη της Λοζάννης9 Συνθήκη των Σεβρών6 συντάξεις1 ΣΥΡΙΖΑ4 Σωκράτης3 Σώματα Ασφαλείας1 Ταγίπ Ερντογάν1 Τάγματα ασφαλείας2 Τείχος του Βερολίνου1 τεκτονισμός1 Τέχνες11 Τεχνολογία8 το παιχνίδι στην Ιστορία6 Τοπική Ιστορία1 Τουρκία20 Τουρκοκρατία (1453-1821)35 Τράπεζα της Ελλάδος5 Τράπεζες1 Τριπολιτσά2 Τσαούς Αντών (Φωστερίδης)1 Ύδρα5 Υποβρύχιο Παπανικολής1 υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ3 Υφαλοκρυπίδα1 Φαίδων Γκιζίκης3 Φαλμεράγιερ6 Φανάρι2 Φασισμός1 Φιλελληνισμός9 Φιλία1 Φιλική Εταιρεία9 Φιλολογικά και άλλα δοκίμια44 Φιλοποίμην2 Φιλορθόδοξη Εταιρεία1 Φιλοσοφία9 Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας25 Φλωρεντία1 Φλώρινα4 Φραγκοκρατία8 Φωκίων1 Φωτογραφικό Οδοιπορικό26 Χαλκιδική2 Χαράλαμπος Κατσιμήτρος3 Χαράλαμπος Τσερούλης2 Χαράτσι1 Χαρίλαος Τρικούπης13 Χαρίλαος Φλωράκης2 Χάτι Χουμαγιούν1 Χίτλερ17 Χούντα6 Χρεοκοπία10 Χρηματιστήριο4 χριστιανικό ολοκαύτωμα3 Χριστόδουλος Τσιγάντες1 Χριστούγεννα10 Χρυσόστομος Σμύρνης1 Χωροφυλακή2 Ψαρά3 ψυχολογία2 Ψυχρός Πόλεμος12 CIA4 John Iatrides1 K.K.E.44 KGB4 Mεσσήνη4 Robert Bruce2 Slider3 William Wallas2 Winston Churchil1
Εμφάνιση περισσότερων
"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Αναγνώστες

Συνολικές προβολές σελίδας