1828: Ο Noah Webster αναδεικνύει την Ελληνογένεια της Αγγλικής γλώσσας


Γράφει ο Ιωάννης Δ. Παπακωνσταντίνου

Η 14η Απριλίου 1828 ήταν μια μεγάλη ημέρα για την Ελλάδα. Τότε1 η Ρωσία κήρυξε πόλεμο κατά της Τουρκίας,2 σύμφωνα με στρατιωτικά σχέδια που είχαν εκπονήσει οι Ρώσοι το 1821, επί θητείας και με μεθοδεύσεις του Ιωάννου Καποδίστρια, ως Συνυπουργού Εξωτερικών και­ Συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας («Εξ Απορρήτων Συμβούλου») του Τσάρου. Δι εκείνου του πολέμου, οι Ρώσοι επέπρωντο να καθορίσουν την απελευθέρωση της Ελλάδος ως ανεξάρτητης χώρας (και όχι ως αυτόνομης ηγεμονίας φόρου υποτελούς στον Σουλτάνο, όπως πάσχιζαν να επιτύχουν παντοιοτρόπως και ματαίως οι Άγγλοι).3

 

Κατά αξιοσημείωτη χρονική σύμπτωση, κατά την ίδια εκείνη σημαδιακή ημέρα, 14 Απριλίου 1828, ο Noah Webster, ο κορυφαίος Αμερικανός λεξικογράφος, μέλος της Ακαδημίας Επιστημών των Η.Π.Α. (1799) και μέγας παιδαγωγός των Η.Π.Α.χαρακτηρισθείς κατ' ευφημισμό “Schoolmaster of the Republic των Η.Π.Α.άρχισε τότε επίσημα την ρηξικέλευθη λεξικογραφική του μεταρρύθμιση στην Αγγλόγλωσση Γραμματεία, συμβάλλοντας στην προβολή της εγειρομένης Ελλάδος ως πολιτισμικής υπερδυνάμεως σε παγκόσμιο επίπεδο έκτοτε,4 με αντίστοιχη απομείωση της προβολής πολιτισμικής υπεροχής της Μεγάλης Βρεταννίας σε αποικιακό επίπεδο τότε στον 19ο αιώνα και σε διεθνές επίπεδο μέχρι σήμερα στον 21ο αιώνα.

 

1. Ελληνοποίηση της Αγγλικής λεξικογραφίας

 

Συγκεκριμένα. στις 14 Απριλίου 1828, ο Noah Webster προέβη σε μια κίνηση που φαινομενικά ήταν μια συνήθης γραφειοκρατική πράξη ρουτίνας: Κατοχύρωσε στην Αγγλία τα πνευματικά δικαιώματα (copyright) ενός νέου λεξικού της Αγγλικής, με τίτλο «American Dictionary of the English Language», που επρόκειτο σύντομα να εκδοθεί εντός του έτους (1828) από την εκδοτική εταιρεία «BlackYoung and Young», με έδρα το Λονδίνο. Φαινομενικά δηλαδή, επρόκειτο περί ενός ακόμη λεξικού που θα προσετίθετο στην Αγγλόγλωσση Γραμματεία, όπως π.χ. ήταν το πρωτόλειο χρηστικό λεξικό με τίτλο «A Compendious Dictionary of the English Language» του ιδίου τού Webster που είχε εκδοθεί πριν 22 χρόνια, το 1806.

 

Μόνο που το 1828 δεν ήταν 1806: Το νέο λεξικό του Webster το 1828 αποσκοπούσε όχι απλώς να εμπλουτίσει την Αγγλόγλωσση Γραμματεία αλλά να ανατρέψει άπαξ διά παντός το αφήγημα των Αγγλικών πανεπιστημίων, κυρίως της Οξφόρδης και δευτερευόντως του Cambridge, περί δήθεν πρωτογένειας και δήθεν γλωσσολογικής υπεροχής της επιτηδευμένης Βρετανικής Αγγλικής έναντι άλλων γλωσσών και διαλέκτων ανά τον κόσμο στην εποχή της αποικιοκρατίας και έκτοτε.

 

Προς αυτό τον σκοπό, ο Webster ήταν ο πρώτος που διά του νέου του λεξικού θα κατεδείκνυε ότι η Αγγλική γλώσσα δεν είναι πρωτογενής (γηγενής) γλώσσα κατά το μείζον αυτής μέρος: Θα απεδείκνυε ότι οι πραγματικές («αυτόχθονες») Αγγλικές λέξεις συνιστούν ένα σχετικά μικρό ποσοστό του Αγγλικού λεξιλογίου, χαμηλότερο από 15%, ενώ το μείζον ποσοστό του λεξιλογίου, περισσότερο από 62%, έχει Ελληνική ή Λατινική προέλευση. Εν τοις πράγμασι, εντός του 1828, ο Webster θα υποδήλωνε ότι υφίσταται θέμα περί του εάν κατά πόσο η Αγγλική μπορεί λογικά να θεωρείται αυτόνομη (γηγενής) γλώσσα που εμπλουτίσθηκε από Ελληνο-Λατινικό λεξιλόγιο, ή αντιστρόφως Ελληνο-Λατινογενής γλώσσα (Romance language)5 που απλώς ενσωμάτωσε ένα σχετικά μικρό αριθμό γηγενών (Κελτικών) λέξεων, υπό το πρίσμα μάλιστα ότι η δομή της Αγγλικής γλώσσας, η Αγγλική Γραμματική, προέρχεται εξ ολοκλήρου (κατά 100%) από την Ελληνική Γραμματική, ως απλουστευμένο αντίγραφο (αν όχι «κακέκτυπο») της Ελληνικής Γραμματικής.6

 

Επί πλέον, ο Webster θα ανεδείκνυε δια του λεξικού του, εντός του 1828, την αξιολογική σημασία των Ελληνο-Λατινικών λέξεων της Αγγλικής: Ο νοήμων χρήστης του λεξικού θα συνειδητοποιούσε, αργά ή γρήγορα, ότι εάν αφαιρούντο οι ελληνικές και οι λατινικές λέξεις από την Αγγλική, τότε με το λεξικολογικό (γηγενές) υπόλειμμα της Αγγλικής οι Βρετανοί δεν θα μπορούσαν να συνεννοηθούν μεταξύ τους ούτε σε ηγετικό επίπεδο, ώστε να διατηρήσουν την αποικιοκρατορία τους, ούτε καν σε στοιχειώδες επίπεδο ευρυτέρων κοινωνικοοικονομικών σχέσεωνπέραν βεβαίως απλών δραστηριοτήτων, όπως η καλλιέργεια αγρών και η συλλογή καρπών από τα δένδρα, ήτοι δραστηριότητες οι οποίες δεν προϋποθέτουν γνώση αυτών των δύο σπουδαίων αυτοκρατορικών7 γλωσσών (Ελληνικής και Λατινικής). 


Εκθ.2

 

Πέραν όμως αυτών, όπως διαπίστωσαν οι 2.500 πρώτοι αγοραστές του λεξικού του το 1828-1829, ο Webster (Έκθ. 2) προέβλεψε ρητά ότι το ποσοστό των Ελληνικών λέξεων στην Αγγλική θα αυξάνεται με την πάροδο του χρόνου καθώς η επιστήμη, η τεχνολογία και η οικονομία θα προοδεύουν, δεδομένης της εννοιολογικής ανεπαρκείας ή και δομικής ακαταλληλότητας του γηγενούς Αγγλικού λεξιλογίου για τις ανάγκες της επιστήμης και της τεχνολογίας και εν γένει της δυναμικά εξελισσομένης γνώσεως, επί λέξει ως εξής (Introduction, σ. ΙΙΙ):

 

Για την επιστημονική ορολογία, οι συγγραφείς προσφεύγουν γενικά στην Ελληνική· Και από αυτήν την πηγή, καθώς οι ανακαλύψεις στις επιστήμες απαιτούν νέους όρους, το λεξιλόγιο της Αγγλικής γλώσσας προσλαμβάνει συνεχή επαύξηση.

 

(For terms in the sciences, authors have generally resorted to Greek; and from this source, as discoveries in science demand new terms, the vocabulary of the English language is receiving continual augmentation.)

 

Εκθ. 3

Προκειμένου να τα αναδείξει όλα αυτά, ο Webster πρωτοεφήρμοσε τότε μια ρηξικέλευθη καινοτομία στην Αγγλική λεξικογραφία: Ο Webster είναι ο πρώτος που εισήγαγε την ετυμολογία των λέξεων σε λεξικό της Αγγλικής γλώσσας, εν έτει 1828. Επί πλέον, ο Webster ανέδειξε τότε (1828) την ετυμολογία στο προκείμενο, τοποθετώντας την ετυμολόγηση κάθε λέξεως πριν και υπεράνω των ορισμών (definitions) των επί μέρους εννοιών της λέξεως: Με αυτόν τον τρόπο ο Webster υποδήλωνε ότι η γνώση της ετυμολογίας μιας Αγγλικής λέξεως, ειδικά όταν είναι Ελληνογενής ή Λατινογενής, αποτελεί βασική προϋπόθεση (παιδαγωγικώς αναγκαία συνθήκη) για την στοιχειωδώς επακριβή κατανόηση των εννοιών της λέξεως. Αυτό δε που αναστάτωσε την ακαδημαϊκή κοινότητα της Οξφόρδης (και όχι μόνον) είναι ότι ο Webster απέδωσε την ετυμολογία των Ελληνογενών λέξεων της Αγγλικής στην ελληνική γλώσσα, γράφοντας τις ελληνικές λέξεις με ελληνικούς χαρακτήρες (στο μονοτονικό)8 και με παράλληλη αγγλική μετάφρασή τους, π.χ. ως εξής (Έκθ. 3):

 

 

ARITH΄METIC, n, [Gr. αριθμεω, number, αριθμητικη, the art of numbering, from αριθμoς, number; from ῥυθμος, number, rhythm, order, agreement.]

 

 

Δηλαδή ο Webster εν πολλοίς ενσωμάτωσε στο Αγγλο-Αγγλικό λεξικό του ένα Ελληνο-Αγγλικό λεξικό εκ 10.000 και πλέον (ελληνικών) λέξεων, όπως επίσης και ένα αντίστοιχο Λατινο-Αγγλικό λεξικό εκ 30.000 και πλέον (λατινικών) λέξεων, προκειμένου κάθε ο μορφωμένος χρήστης του λεξικού να εξοικειώνεται στοιχειωδώς με την ετυμολογία κάθε Ελληνογενούς ή Λατινογενούς Αγγλικής λέξεως, ώστε να μπορεί να κατανοεί επακριβώς τις επί μέρους έννοιες της λέξεως (definitions).

 

Κατ' αυτό τον τρόπο ο Webster εισήγαγε τις αρχές της λεξικογραφικής εντιμότητος και ακαδημαϊκής ακεραιότητος στην Αγγλική λεξικογραφία, προσδιορίζοντας την ετυμολογική προέλευση των Ελληνογενών λέξεων κατά ένα ξεκάθαρο τρόπο, ώστε η να είναι ευδιάκριτη (αμέσως μετά την λέξη-λήμμα), αδιαμφισβήτητη (με ελληνικούς χαρακτήρες) και απολύτως σαφής (με αγγλικές μεταφράσεις των ελληνικών λέξεων). Εκείνο δε το επίτευγμα είχε ένα πρωτοφανές για τον Αγγλοσάξωνα ή Αμερικανό αναγνώστη αισθητικό αποτέλεσμα: O Webster γέμισε το Αγγλο-Αγγλικό λεξικό του με... ελληνικές λέξεις, όπως καταφαίνεται στο παρακάτω έκθεμα, που αποτελεί μέρος μόνον (1/3) της σχετικής σελίδας (Έκθ. 4):

 

Εκθ. 4

Παρατηρούμε ότι σε αυτό το ενδεικτικό απόσπασμα, για δέκα (10) Ελληνογενείς Αγγλικές λέξεις (idiocracyidiocraticidiocraticalidiocyidioelectricidiomidiotidioticidiotishidiotism), o Webster αναφέρει στην ετυμολόγησή τους συνολικά οκτώ (8) ελληνικές λέξεις (ίδιοςιδίωμαιδιωτείαιδιώτηςιδιωτισμόςκεράννυμικεράωκράσις), την δε λέξη ίδιος την χρησιμοποιεί συνολικά έξι (6) φορές. Ως λεξικογραφικό και αισθητικό αποτέλεσμα, σε αυτό το μικρό απόσπασμα του λεξικού (1/3 της σελίδας), απαντώνται ελληνικές λέξεις συνολικά δεκατρείς (13) φορές, ήτοι περισσότερες και απ' όσα είναι τα εν αυτώ (10) Αγγλικά λήμματα.


Εκθ. 5

Η ελληνοποίηση της Αγγλικής λεξικογραφίας δια του λεξικού του Webster το 1828, δεν περιορίσθηκε μόνον στην ως άνω ετυμολογία των Ελληνογενών λέξεων αλλά επεκτάθηκε και στους ορισμούς (definitions) πολλών ελληνογενών λέξεων της Αγγλικής, ειδικά μάλιστα λέξεων που είχαν βαρύνουσα σημασία για τα αποικιοκρατικά συμφέροντα της Αγγλίας τότε και τα κοσμοκρατορικά συμφέροντα των υπερδυνάμεων έκτοτε. Επί παραδείγματι, ο ορισμός της Αγγλικής λέξεως democracy στο λεξικό του Webster (1828) είναι εν μεταφράσει ο εξής (Έκθ. 5):

 

 

DEMO΄CRACY, n., [Gr. δημοκρατιαδημος, people and κρατεω, to possess, to govern.]

Κυβέρνηση από τον λαό· μια μορφή διακυβέρνησης, εις την οποία η υπέρτατη δύναμη ευρίσκεται στα χέρια του λαού συλλογικά, ή στην οποία ο λαός ασκεί [απευθείας] την νομοθετική εξουσία. Τέτοια ήταν η διακυβέρνηση των [αρχαίων] Αθηνών.

 

(Government by the people; a form of government, in which the supreme power is lodged in the hands of the people collectively, or in which the people exercise the powers of legislation. Such was the government of Athens.)

 

 

Δηλαδή με αυτόν τον ορισμό, βοηθούσης και της ετυμολογίας της λέξεως, ο Webster υποδηλώνει την τεράστια διαφορά μεταξύ των λέξεων democracy (δημοκρατία) και republic (αναδημία ή αντιδημία, αντί του δήμου).9 Το πρώτο είναι (αρχαιοελληνικό) πολιτικό σύστημα όπου ο λαός ασκεί ο ίδιος, άμεσα, την νομοθετική εξουσία, ενώ το δεύτερο είναι (ρωμαϊκό) πολιτικό σύστημα, όπου ο λαός έχει εκχωρήσει (ή και απεμπολήσει) το δικαίωμα άσκησης της νομοθετικής εξουσίας σε αντιπροσώπους του (βουλευτές), εκλεγομένους άπαξ από τον λαό για κάθε περίοδο (συνήθως πολυετή), προκειμένου να ασκούν οι ίδιοι την νομοθετική εξουσία αντ αυτού (του λαού). Υπό αυτή την (αρχαιοελληνική) εννοιολόγηση της λέξεως democracy, ουδέν πολιτικό καθεστώς, ούτε καν των Η.Π.Α., συνιστά Δημοκρατία (Democracy). Αυτή την τεράστια διαφορά μεταξύ των λέξεων democracy και republic, την διατυπώνει ρητά ο Webster στον ορισμό του λήμματος REPUBLIC, όπου αναφέρεται αφενός στα λήμματα DEMOCRACY και DEMOCRATIC κατ επανάληψη (τρις), και αφετέρου στην ευρέως διαδεδομένη τότε (και έκτοτε)10 εννοιολογική σύγχυση όσον αφορά τις λέξεις democracy και republic, σύμφωνα με την πρωτογενή σημασία τους (ελληνική και ρωμαϊκή αντίστοιχα), επί λέξει ως εξής:

 

RE·PUB΄LIC, n., [L. republicares and publica; public affairs.]

(1Κοινοπολιτεία2. πολιτεία στην οποία η άσκηση κυριαρχικής εξουσίας ευρίσκεται στα χέρια αντιπροσώπων εκλεγομένων από τον λαό. Σε σύγχρονη χρήση, διαφέρει από την δημοκρατία ή την δημοκρατική πολιτεία, εις την οποία ο λαός ασκεί την κυριαρχική εξουσία αυτοπροσώπως. Εν τούτοις, οι δημοκρατίες στην [αρχαία] Ελλάδα συνήθως [και λανθασμένως]  αποκαλούνται republics.)

 

(1. A commonwealth; 2. a state in which the exercise of the sovereign  power is lodged in representatives elected by the people. In modern usage, it differs from a democracy or democratic state, in which the people exercise the power of sovereignty in person. Yet the democracies in Greece are often [erroneously] called republics.) 

 

Κατ ουσίαν, ο Webster επεδίδετο, ως μέγας παιδαγωγός των Η.Π.Α., σε μάθημα πολιτικής αγωγής δια του λεξικού του, διδάσκων ότι η Δημοκρατία αποτελεί αρχαιοελληνική πραγματικότητα αλλά έκτοτε είναι μόνον ένα ιδεώδες (όχι όμως πραγματικότητα): Οι Η.Π.Α. είναι republic αλλά δημοκρατία δεν είναι· η αποικιοκρατική Μεγάλη Βρεταννία είναι κοινοπολιτεία (commonwealth) και συνταγματική (κοινοβουλευτική) βασιλεία, αλλά δημοκρατία δεν είναι· τα δύο πρώτα επαναστατικά συντάγματα των Ελλήνων στην Επίδαυρο, όπως και όλα τα επακολουθήσαντα συντάγματα συγκροτούσαν republics αλλά όχι δημοκρατίες· σήμερα η Ελληνική Πολιτεία αποτελεί ένα republic, αλλά δημοκρατία δεν είναιδιότι η συγκρότηση και λειτουργία κοινοβουλίου δεν κάνουν την Δημοκρατία, με την πρωτογενή (αρχαιοελληνική) έννοια του όρου (όπως και «τα ράσα δεν κάνουν τον παπά» κατά την ελληνική λαϊκή παροιμία), σύμφωνα με τους ορισμούς του Webster.


Εκθ. 6

2. Αποικιοκρατικές αντιδράσεις κατά Webster

 

Η πρώτη ελληνοποίηση της αγγλικής λεξικογραφίας από τον Webster το 1828, παρότι συνιστούσε ύμνο για την Ελληνική πολιτισμική παράδοση, ωστόσο προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις στο ακαδημαϊκό κατεστημένο της Αγγλίας, όπου πρωτοστατούν τα Πανεπιστήμια της Οξφόρδης και του Κέϊμπριτζ σε θέματα «γλωσσικής ορθότητος»O Webster, ως Προμηθέας της πραγματικής προέλευσης της Αγγλικής, εισήγαγε «καινά δαιμόνια», που ευλόγως θεωρήθηκαν ότι δεν συνάδουν με τις τότε πολιτισμικές σκοπιμότητες της αποικιοκρατικής Μεγάλης Βρεταννίας, και ειδικά με την προβολή πολιτισμικής υπεροχής11 της ανά τον κόσμο, αφού δια του Webster η γλώσσα των αποικιοκρατών υποβαθμίζετο σε μια εν πολλοίς απομίμηση του πρωτοτύπου12 (της Ελληνικής και Λατινικής). Εν τοις πράγμασι, ο Webster υποδήλωνε δια του λεξικού στους ανά τον κόσμο αποικιοκρατούμενους ιθαγενείς (Ινδούς κ.τ.λ.) ότι εάν και οσάκις χρειάζονται να εμπλουτίσουν την γλώσσα τους με νέους όρους, θα μπορούσαν να προσφεύγουν στο πρωτότυπο (την Ελληνική και την Λατινική) και όχι στην απομίμηση (την Αγγλική), ήτοι σε αυτούσια κείμενα των αρχαίων συγγραφέων (Ελλήνων και Λατίνων) και όχι στην εν μέρει ελληνογενή Αγγλική Γραμματεία (του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης κ.τ.λ.).

 

Ακόμη χειρότερα για τις αποικιοκρατικές βλέψεις της Βρεταννίας, το λεξικό του Webster έδινε την εντύπωση ότι διολίσθαινε σε φιλελεύθερες ιδέες, όπως π.χ. εμφαίνεται στον ορισμό της Ελληνογενούς λέξεως ΑRISTOCRACYκινητήριος εξουσιαστικός φορέας της αποικιοκρατίας—την οποία ο Webster συσχέτιζε εννοιολογικά με την ολιγαρχία και κατά λογική επακολουθία με  διεφθαρμένες μορφές αριστοκρατίας”, επί λέξει ως εξής (Έκθ. 6):

 

 

ARISTOC΄RACY, n., [Gr. αριστος, best, and κρατεω, to hold or govern.]

Μία μορφή διακυβέρνησης, στην οποία όλη η ανώτατη εξουσία ανήκει στα πλέον εξέχοντα πρόσωπα ενός κράτους ή σε μερικούς άντρες που διακρίνονται από την κοινωνική τους θέση και την πολυτέλεια [διαβίωσής τους]. Όταν η υπέρτατη δύναμη ασκείται από μικρό αριθμό, η κυβέρνηση ονομάζεται ολιγαρχία. Η τελευταία λέξη, ωστόσο, εφαρμόζεται συνήθως για διεφθαρμένες μορφές αριστοκρατίας.

 

(A form of government, in which the whole supreme power is vested in the principal persons of a state; or in a few men distinguished by their rank and opulence. When the supreme power is exercised by a small number, the government is called an oligarchy. The latter word, however, is usually applied to a corrupted form of aristocracy.)

 

 

Δεδομένου δε ότι, σε κάθε αποικία, τόσον η εκεί εξουσιάζουσα Αγγλική «αριστοκρατία», όσον και η συνεργούσα γηγενής «αριστοκρατία», ήσαν εξ ορισμού ολιγαρχικές και διεφθαρμένεςαφού υπηρετούσαν από κοινού την αποικιοκρατική υφαρπαγή πλουτοπαραγωγικών πρώτων υλών από την αποικία στη Μητρόποληο Webster προκαλούσε την εντύπωση ότι κατ ουσίαν προσκαλούσε τους ανά τον κόσμο αποικιοκρατούμενους λαούς σε επανάσταση κατά της διεφθαρμένης αριστοκρατίας”, κατά το πρότυπο της Αμερικανικής Επαναστάσεως, μεταδίδοντας δια του λεξικού του το μήνυμα ότι οι αριστοκράτες δεν ήσαν κατ ανάγκη άριστοι (με την αρχαιοελληνική έννοια του όρου) αλλά συνήθως ήσαν διεφθαρμένοι, όσο και εάν “διακρίνονται από την κοινωνική τους θέση και την πολυτέλεια διαβίωσής τους”. Δηλαδή, ούτως ή άλλως, το λεξικό του Webster, ως μορφή και ως ουσία, και ειδικά η πλημμυρίδα του Αγγλο-Αγγλικού λεξικού από ελληνικές λέξεις και έννοιες, συνιστούσε ένα αντισύμβολο αποικιοκρατικής εξουσίας.

 

Σε εκείνο το πλαίσιο, ο Webster χαρακτηρίσθηκε τότε ως ριζοσπάστης (radical) ή ακόμη και ως τρελός (mad) από το ακαδημαϊκό και εξουσιαστικό κατεστημένο της Αγγλίας, αλλά ακόμη και από συντηρητικούς κύκλους (ρεπουμπλικανούς) των Η.Π.Α., που ήσαν προσκολλημένοι αφενός στην «γλωσσική ορθότητα» της Αγγλικής, και αφετέρου στη (φαινομενική) «πολιτική ουδετερότητα» της λεξικογραφίας, σύμφωνα με την Αγγλική παράδοση (των Πανεπιστημίων της Οξφόρδης και του Κέϊμπριτζ). Κατά συνέπεια το λεξικό Webster, δεν θεωρήθηκε «έγκριτο» τότε (1828), δηλαδή κατέστη  αρχικά αμφιλεγόμενο ως προς την λεξικογραφική του εγκυρότητα, σύμφωνα τουλάχιστον με τα τότε «academic standards» των Αγγλικών Πανεπιστημίων, και απέτυχε εμπορικά: Το 1828-1830, το λεξικό Webster πούλησε μόνον 2.500 αντίτυπα σε Η.Π.Α. και Αγγλία.

 

3. Αγώνας ζωής και δικαίωση μετά θάνατον

 

Ο Webster όμως δεν το έβαλε κάτω. Απεναντίας, η εμπορική αποτυχία της πρώτης έκδοσης του λεξικού του τον πείσμωσε, δεδομένου του χαρακτήρος του αλλά και των φιλελευθέρων ιδεών13 που τον διακατείχαν. Είχε ήδη αφιερώσει 22 παραγωγικά χρόνια της ζωής του σε αυτό το έργο, από ηλικία 48 ετών μέχρι την ηλικία των 70 ετών (1807-1828), για να απογοητευθεί και να κάνει πίσω ενώπιον της σφοδρής αντίδρασης εναντίον του έργου του. Με εμμονή ταγμένου οραματιστή14 αλλά και με μεγάλη αυτοπεποίθηση ότι επί τη βάσει πρωτογενών πηγών, της Ελληνικής και Λατινικής Γραμματείας, το δικό του λεξικό απεκάλυπτε την αλήθεια για την Αγγλική γλώσσα, ενώ αντιθέτως τα άλλα έγκριτα λεξικά15 που κυκλοφορούσαν τότε (χωρίς ετυμολογία των λημμάτων κ.τ.λ.) την συγκάλυπταν, απεφάσισε να προχωρήσει και σε δεύτερη έκδοση του λεξικού του.

 

Επειδή όμως είχε καταστεί πλέον οριστικά «αποκλεισμένος» από την ακαδημαϊκή κοινότητα, απεφάσισε να χρηματοδοτήσει ο ίδιος έκτοτε το έργο του, τις επόμενες εκδόσεις του λεξικού του, και προς τούτο υποθήκευσε το ίδιο του το σπίτι τότε, παρ' ότι ήταν πολύτεκνος (με οκτώ παιδιά: 6 κορίτσια και 2 αγόρια). Με τεράστιες οικονομικές θυσίες, δικές του και της οικογενείας του, δηλαδή βυθισμένος στα χρέη καθ' όλη την δεκαετία του 1830, κατόρθωσε να ολοκληρώσει τέσσερις εκδόσεις (δίτομες/πλήρεις ή επίτομες/συνοπτικές) του λεξικού του το 1833-1843, κερδίζοντας έδαφος σταδιακά, βήμα-με-βήμα, με κάθε του νέα έκδοση, προς τον σκοπό της αναγνώρισής του ως εγκρίτου λεξικογράφου.

 

Ο Webster απεβίωσε λεξικογραφών στις 28 Μαΐου 1843, χωρίς όμως να έχει αναγνωρισθεί ακόμη το ρηξικέλευθο έργο του: Λίγες ημέρες πριν τον θάνατό του, πρόλαβε να ολοκληρώσει ένα προσάρτημα (appendix) στη δεύτερη δίτομη έκδοση του λεξικού του (1843), η οποία είχε πολύ μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία από την έκδοση του 1828.


Εκθ. 7

Το έργο του ανέλαβαν να συνεχίσουν σε μεν λεξικογραφικό επίπεδο ο γαμπρός του (σύζυγος της κόρης του, Francis JuliannaΔρ. Chauncy AGoodrich (Έκθ. 7), καθηγητής του Πανεπιστημίου Yale και ιερωμένος,  σε δε εκδοτικό επίπεδο δύο Αμερικανοί με καταγωγή από την Σκωτία, οι George και Charles Merriam (Έκθ. 8), οι οποίοι κατά τις επόμενες δεκαετίες κατόρθωσαν να διαδώσουν και καθιερώσουν το έργο του Webster όχι μόνον στις Η.Π.Α. και τις άλλες Αγγλόγλωσσες χώρες, ακόμη και στην Αγγλία,16 αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο: Σήμερα ο μεν Webster αναγνωρίζεται ως ο μέγας λεξικογράφος των Η.Π.Α., το δε ελληνοπρεπές λεξικογραφικό του έργο τυγχάνει καθολικής ακαδημαϊκής αναγνώρισης, με παγκόσμια εμπορική διάδοση, σε όλες τις χώρες του πλανήτη, και με οικουμενική σημασία και απήχηση.17 Επιγραμματικά επομένως, ο υπέρ πάντων και μέχρις εσχάτων αγωνισθείς Noah Webster θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί άξιο (worthy) τέκνο των Η.Π.Α. και ενάρετος (virtuous) άνθρωπος της Οικουμένης, με την αρχαιοελληνική έννοια των δύο όρων.


Εκθ. 8

 

ΕΠΙΣΗΜΕΙΩΣΗ

 

1-17 Το ως άνω κείμενο—μετά των επισημειώσεων (1-17), που θα αναρτηθούν στις 24 Φεβρουαρίου 2021—είναι ελεύθερα διαθέσιμο (freely readable and downloadable) σε μορφή αρχείου pdf («Τhe Lexicographic Revolution of Noah Webster in 1828»εδώ:

 

https://www.academia.edu/45163030/%CE%A4he_Lexicographic_Revolution_of_Noah_Webster_in_1828

Σχόλια

  1. Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και ιστορικά ανάλυση

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ένοιωσα τεράστια συγκίνηση και περηφάνεια γι αυτόν τον μεγάλο άντρα!
    Αιωνία του η μνήμη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ένας φωτεινός αστέρας και φιλόσοφος των γλωσσών με φιλελεύθερες δημοκρατικές ιδέες! Ο Webster αναζήτησε την πηγή των λέξεων στην αγγλική γλώσσα και ανέδειξε το μεγαλείο της αρχαίας ελληνικής και λατινικής γλώσσας που είναι φορείς του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Παλαιότερα είχα ακούσει ότι όταν σε κάποια συνεδρίαση του Κογκρέσσου, επί Βενιαμίν Φρανκλίνου, συζήτησαν γιά το ποιά θα έπρεπε να ήταν η επίσημη γλώσσα των υπό ίδρυσιν Η.Π.Α. , έγινε πρόταση
    (δεν θυμάμαι από ποιόν) να ανακηρυχθεί η ΕΛΛΗΝΙΚΗ γλώσσα. Στην ψηφοφορία όμως που επακολούθησε η Ελληνική γλώσσα "έχασε" για μία ψήφο ! ! ! Ήλθε δηλαδή δεύτερη.
    Ερωτώ λοιπόν : Αληθεύει αυτή η "φήμη" ή "πληροφορία" ; ; ;

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Ο σχολιασμός του αναγνώστη (ενημερωμένου η μη) είναι το καύσιμο για το ιστολόγιο αυτό, έτσι σας προτρέπουμε να μας πείτε την γνώμη σας. Τα σχόλια οφείλουν να είναι κόσμια, εντός θέματος και γραμμένα με Ελληνικούς χαρακτήρες (όχι greeklish και κεφαλαία).

Καλό είναι όποιος θέλει να διατηρεί την ανωνυμία του να χρησιμοποιεί ένα ψευδώνυμο έτσι ώστε σε περίπτωση διαλόγου, να γίνεται αντιληπτό ποιος είπε τι. Κάθε σχόλιο το οποίο είναι υβριστικό η εμπαθές, θα διαγράφεται αυτομάτως.

Αρχείο

Εμφάνιση περισσότερων

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

α1 Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος26 Αβράαμ Λίνκολν1 Άγγελος Έβερτ1 Άγγελος Σικελιανός1 Αγγλία12 Άγιο Όρος5 Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος3 Αδαμάντιος Κοραής9 Αθανάσιος Ευταξίας1 Αθανάσιος Σουλιώτης - Νικολαϊδης2 Αθανάσιος Τσακάλωφ1 Αιγαίο17 Αιγαίο Ελληνική θάλασσα3 Αίγινα1 Αισχύλος1 Ακρόπολη12 Αλβανία13 Αλεξάνδρεια9 Αλέξανδρος Ζαϊμης6 Αλέξανδρος Κορυζής5 Αλέξανδρος Κουμουνδούρος7 Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος14 Αλέξανδρος Οθωναίος7 Αλέξανδρος Παπάγος17 Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης7 Αλέξανδρος Παπαναστασίου17 Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής1 Αλέξανδρος Σακελαρίου5 Αλέξανδρος Υψηλάντης8 Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος3 Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν5 Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Αναγέννηση3 Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος1 Αναστάσιος Παπούλας4 Ανατολική Ρωμυλία1 Ανδρέας Γ. Παπανδρέου16 Ανδρέας Καρκαβίτσας2 Ανδρέας Λόντος2 Ανδρέας Μεταξάς1 Ανδρέας Μιαούλης8 Ανδρέας Μιχαλακόπουλος13 Ανδρέας Τζίμας1 Άνθιμος Γαζής1 Αννα Κομνηνή1 Άννα Κομνηνή1 Αννίβας1 Αντάντ18 Αντιβενιζελισμός30 αντισημιτισμός5 Αντόνιο Γκράμσι1 Αντώνης Σαμαράς1 Απεργίες4 Αποικιοκρατία6 Άραβες3 Αρβανίτες1 Άρειος Πάγος3 Άρης Βελουχιώτης9 Αριστείδης ο Αθηναίος2 Αριστοτέλης7 Αριστοτέλης Ωνάσης1 Αρχαία Αθήνα28 Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία10 Αρχαία Σπάρτη22 Αρχαιοκαπηλεία6 Αρχαιολογία26 Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός3 Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος3 Αρχιμίδης4 Αστρονομία4 Αστυνομία2 Αυστρία4 Αυτοκράτορας Ηράκλειος3 Αφρική4 Αχαϊκή Συμπολιτεία2 β1 Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος43 Βαλκάνια26 βασανιστήρια1 Βασίλειος Τσίχλης23 Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄1 Βασιλιάς Γεώργιος Α΄22 Βασιλιάς Γεώργιος Β΄26 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄34 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄8 Βασιλιάς Όθων Α΄25 Βασιλιάς Παύλος Α΄7 Βασιλιάς Φίλιππος Β΄6 Βενιαμίν Λέσβιος1 Βιβλία και Βιβλιοθήκες37 Βιβλιοκρισίες87 Βιέννη5 Βιετνάμ2 Βιογραφίες79 Βλάσης Γαβριηλίδης1 Βουλγαρία14 γ1 Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης8 Γαλλία21 Γαλλική Επανάσταση6 Γαριβάλδι2 Γελιογραφίες4 Γενοκτονία των Αρμενίων3 Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου6 Γερμανία51 Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός2 Γεώργιος Α. Παπανδρέου19 Γεώργιος Βλάχος4 Γεώργιος Γρίβας (Διγενής)7 Γεώργιος Ζησιμόπουλος2 Γεώργιος Θεοτόκης10 Γεώργιος Κάνιγκ3 Γεώργιος Καραϊσκάκης4 Γεώργιος Καρτάλης2 Γεώργιος Καφαντάρης9 Γεώργιος Κονδύλης17 Γεώργιος Κουντουριώτης4 Γεώργιος Λεοναρδόπουλος2 Γεώργιος Παπαδόπουλος2 Γεώργιος Παπανδρέου (GAP)1 Γεώργιος Πωπ1 Γεώργιος Ράλλης6 Γεώργιος Σεφέρης2 Γεώργιος Σταύρου2 Γεώργιος Στρέιτ1 Γεώργιος Τσολάκογλου4 Γεώργιος Τσόντος (Βάρδας)1 Γιάννης Ιωαννίδης3 Γιάννης Ψυχάρης2 Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο)8 Γιουγκοσλαβία12 Γιώργης Σιάντος4 Γιώργος Ρωμανός1 Γκουλάγκς4 Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά35 Γράμμος - Βίτσι2 Γρηγόρης Φαράκος2 Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας)7 Γρηγόριος Ξενόπουλος4 δ1 Δαρδανέλλια1 Δέσποινα Κούρτη1 Δημήτρης Παρτσαλίδης3 Δημήτριος Αναγνωστόπουλος1 Δημήτριος Βούλγαρης2 Δημήτριος Γούναρης24 Δημήτριος Ιωαννίδης1 Δημήτριος Καλλέργης1 Δημήτριος Μάξιμος1 Δημήτριος Ράλλης4 Δημήτριος Υψηλάντης10 Δημήτριος Ψαρρός4 Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ)19 Δημοσθένης4 Δημοψήφισμα2 δημοψήφισμα 19243 Διατροφή5 Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.)3 Δικαιοσύνη7 Διονύσιος Σολωμός1 Διπλωματία24 δοσιλογισμός3 δουλεμπόριο3 Δύση2 Δωδεκάνησα13 Ε.Ρ.Ε.5 ΕΔΕΣ15 Εθνικά Δάνεια2 Εθνική αντίσταση13 Εθνική τράπεζα4 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.)8 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ)6 Εθνικός Διχασμός (1914-1918)34 Εθνικός Συναγερμός3 Εθνοσυνέλευση5 ΕΚΚΑ4 Εκκλησιαστική Ιστορία10 ΕΛΑΣ29 Ελβετία4 ΕΛΔΥΚ1 Ελευθέριος Βενιζέλος71 Ελληνική λογοτεχνία5 Ελληνική Οικονομική Ιστορία34 Ελληνική Οικονομική κρίση33 Ελληνική Παιδεία23 Ελληνική Παράδοση2 Έλληνικό Έθνος33 Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος12 Ελληνικός στρατός43 Ελληνισμός27 Ελληνισμός της Αμερικής2 Ελληνοτουρκικές σχέσεις6 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 189711 Ελλήνων Πάσχα3 Εμμανουήλ Μπενάκης1 Εμμανουήλ Ξάνθος1 Εμμανουήλ Παπάς1 Εμμανουήλ Ρέπουλης5 Εμμανουήλ Ροϊδης4 Εμμανουήλ Τομπάζης2 Εμμανουήλ Τσουδερός5 Εμπόριο6 Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.)1 Ένωση Κέντρου5 ΕΟΚ1 ΕΟΚΑ Α΄10 ΕΟΚΑ Β΄3 Επανάσταση στο Γουδή10 Επέτειος2 Επίκουρος1 Επιτάφιος1 Ερατοσθένης1 Ερυθρός Σταυρός3 ΕΣΣΔ19 Ευάγγελος Αβέρωφ3 Ευάγγελος Λεμπέσης1 Ευεργέτες1 Ευρωπαϊκή Ένωση3 Ευρωπαικός Διαφωτισμός3 εφημερίδα "Καθημερινή"5 Η γυναίκα στην Ιστορία2 Η δίκη των "εξ"25 Ήθη και έθιμα3 Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.)37 Ήπειρος14 Ηράκλειτος1 Ηρακλής Θεσσαλονίκης5 Ηρόδοτος13 Θαλής ο ΜΙλήσιος1 Θέατρο5 Θεμιστοκλής5 Θεμιστοκλής Σοφούλης9 Θεόδωρος Δηλιγιάννης6 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης13 Θεόδωρος Πάγκαλος20 Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος)1 Θεόδωρος Τουρκοβασίλης3 Θεόφιλος Καΐρης1 Θερμοπύλες2 Θεσσαλονίκη28 Θουκυδίδης10 Θράκη11 Θρασύβουλος Τσακαλώτος3 Θρησκεία3 Θωρηκτό Αβέρωφ9 Ι.Β.Δ.104 Ιαπωνία3 Ιατρική8 Ιερή Συμμαχία8 Ιερός Λόχος6 Ιλιάδα11 Ίμια3 Ιουλιανή κρίση του ΄652 Ιούλιος Βέρν2 Ιπποκράτης ο Κώος3 Ισλάμ6 Ισοκράτης2 Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Ιστορία622 Ιστορία της Αλβανίας12 Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας1 Ιστορία της Κρήτης16 Ιστορία του Αθλητισμού9 Ιταλία27 Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης2 Ιωάννης Γκούρας1 Ιωάννης Δεμέστιχας3 Ιωάννης Καποδίστριας24 Ιωάννης Κωλέττης6 Ιωάννης Μακρυγιάννης6 Ιωάννης Μεταξάς41 Ιωάννης Μιχαήλ5 Ιωάννης Παπακωνσταντίνου10 Ιωάννης Συκουτρής6 Ιωάννης Τσαγκαρίδης1 Ιωάννης Τσιμισκής1 Ιωάννινα5 Ίων Δραγούμης26 Ιωνική Επανάσταση1 Κ. Θ. Δημαράς2 Καλαμάτα1 Κανέλος Δεληγιάννης3 Καρλ Γιουνγκ1 Καρλ Μαρξ1 Κάρολος Παπούλιας2 Καρχηδόνα1 κατεχόμενα της Κύπρου1 Κατοχή13 Κατοχικά Δάνεια3 Κίμων ο Αθηναίος2 Κίνα7 Κίνημα του Ρομαντισμού2 κινηματογράφος3 Κινηματογράφος και Ιστορία4 Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.)3 Κολλυβάδες2 Κόμμα Φιλελευθέρων11 Κομμουνισμός29 Κομνηνός Πυρομάγλου2 Κοράνιο2 Κόρινθος6 Κύθηρα1 Κυπριακή Ιστορία46 Κυριάκος Κατσιμάνης14 Κύριλλος Λούκαρις2 Κωνσταντίνος Δεμερτζής1 Κωνσταντίνος Καβάφης3 Κωνσταντίνος Καναρης6 Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή1 Κωνσταντίνος Καραμανλής11 Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος)2 Κωνσταντίνος Λινάρδος18 Κωνσταντίνος Μανιαδάκης6 Κωνσταντίνος Μητσοτάκης4 Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄8 Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος8 Κωνσταντίνος Σημίτης4 Κωνσταντίνος Σμολένσκι2 Κωνσταντίνος Τσαλδάρης4 Κωνσταντίνος Φωτιάδης5 Κωνσταντινούπολη41 Κως4 Κώστας Βάρναλης1 Κώστας Περρίκος1 Κωστής Παλαμάς6 ΛΑ.Ο.Σ3 Λαθρομετανάστευση3 Λαικό Κόμμα7 Λαμία2 Λατινική Αμερική1 Λεονίντ Τρότσκι4 Λέσβος3 Λεωνίδας Παρασκευόπουλος1 Λόγιος Ερμής4 Λόρδος Βύρων8 Λουτράκι1 Λύσανδρος1 Μαζική πολιτική προπαγάνδα2 Μακάριος11 Μακεδονία48 Μακεδονικό Ζήτημα32 Μακεδονικός Αγώνας8 Μακεδονομάχοι5 Μάνη2 Μάο Τσε Τουνγκ2 Μαραθώνας3 Μάρκος Βαφειάδης9 Μάρκος Μπότσαρης1 Μάτζικερτ1 Μεγάλη Βρετανία37 Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia)1 Μέγαρο Μαξίμου1 Μέγας Αλέξανδρος8 Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών2 Μέγας Θεοδόσιος1 Μέγας Κωνσταντίνος1 Μελέτης Βασιλείου1 Μεσαίωνας5 Μέση Ανατολή2 Μεσόγειος2 Μεσολόγγι10 Μεσσήνη Μεσσηνίας12 Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974)43 Μέττερνιχ4 Μίκης Θεοδωράκης3 Μίκης Πρωτοπαπαδάκης8 Μικρά Ασία43 Μιλτιάδης ο Αθηναίος1 Μιλτιάδης Πορφυρογέννης1 Μιχαήλ Ψελλός3 Μνημείο14 Μοροζίνι2 Μουσολίνι12 Μπενιζέλος Ρούφος1 Μυστικές υπηρεσίες5 ναζισμός2 Νάξος2 Ναπολέων Βοναπάρτης2 Ναπολέων Ζέρβας10 Ναυαρίνο2 Ναύπακτος2 Ναύπλιο16 Ναυτική Ιστορία57 Νέα Δημοκρατία10 Νεοκλής Σαρρής1 Νεότουρκοι6 Νικήτας Σταματελόπουλος5 Νικηφόρος Φωκάς1 Νικίας2 Νικόλαος Δημητρακόπουλος1 Νικόλαος Λεωτσάκος3 Νικόλαος Πλαστήρας18 Νικόλαος Πολίτης1 Νικόλαος Στράτος5 Νίκος Ζαχαριάδης17 Νίκος Καζαντζάκης2 Νίκος Μπελογιάννης1 Νίκος Νικολούδης42 Νίτσε1 Ξάνθη1 Ξενοφών3 Οδυσσέας Ανδρούτσος1 Οδυσσέας Ελύτης4 Οδυσσέας Ιάλεμος2 Οδύσσεια7 Οθωμανική Αυτοκρατορία74 Οθωνική περίοδος (1832-1864)14 Οικουμενικό Πατριαρχείο8 Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά1 ομάδα των "Ιαπώνων"2 Όμηρος22 ομοφυλοφιλία1 Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.)3 Οργάνωση "Χ"2 Ορθοδοξία32 π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος13 ΠΑ. ΣΟ. Κ.25 Παγκόσμιος Ιστορία23 Παλαιών Πατρών Γερμανός2 Παναγής Τσαλδάρης16 Παναγιώτης Δαγκλής1 Παναγιώτης Δεμέστιχας1 Παναγιώτης Κανελλόπουλος15 Πάνος Κορωναίος2 Πάτρα3 Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄5 Παύλος Γύπαρης4 Παύλος Κουντουριώτης14 Παύλος Μελάς2 Παυσανίας1 Παυσανίας Κατσώτας1 Παυσανίας ο περιηγητής1 ΠΕΑΝ2 Πειραιάς6 πειρατεία1 Πεισίστρατος1 Πελοποννησιακός πόλεμος7 Περικλής1 Περικλής Αργυρόπουλος1 Περικλής Γιαννόπουλος5 Περικλής Δεληγιάννης1 Περιοδικά Ιστορίας3 Περσικοί πόλεμοι10 Πετρέλαια στο Αιγαίο2 Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης4 Πέτρος Γαρουφαλιάς1 Πέτρος Μακρής - Στάϊκος5 Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης13 Πλάτων9 Πλούταρχος7 Ποίηση και αισθητική18 Πόλεμος των Μπόερς1 Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι14 πολιτική δολοφονία18 Πολιτική Ιστορία17 Πολωνία2 Πόντος7 Πρίγκιπας Ανδρέας2 προπαγάνδα5 πρόσφυγες6 προσωκρατικοί φιλόσοφοι3 Προτεινόμενα3 Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές30 πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff1 Πύρρος της Ηπείρου1 Ρήγας Παλαμίδης1 Ρήγας Φερραίος3 ριζοσπάστης1 Ρόδος10 Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία15 Ρώμη8 Ρωμηοσύνη5 Ρωσία23 Ρωσικο κόμμα3 Σάββας Γκαλιμαρίδης2 Σάμος1 Σαντόρε Σανταρόζα2 Σαντορίνη1 ΣΚΑΪ2 Σκάκι1 Σκωτία4 Σόλων3 Σοφοκλής Βενιζέλος3 Σοφοκλής Δούσμανης1 Σπυρίδων Μαρκεζίνης5 Σπυρίδων Τρικούπης3 Σταλινισμός15 Σταυροφορίες6 Σταφιδικό Ζήτημα2 Στέφανος Δραγούμης3 Στέφανος Σαράφης2 Στέφανος Σκουλούδης5 Στέφανος Στεφανόπουλος1 Στράβων5 Στρατής Μυριβίλης2 Στρατιωτική Ιστορία57 Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη3 Στυλιανός Γονατάς7 Στυλιανός Χούτας1 Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ2 Συνθήκη της Λοζάννης9 Συνθήκη των Σεβρών6 συντάξεις1 ΣΥΡΙΖΑ4 Σωκράτης3 Σώματα Ασφαλείας1 Ταγίπ Ερντογάν1 Τάγματα ασφαλείας2 Τείχος του Βερολίνου1 τεκτονισμός1 Τέχνες11 Τεχνολογία8 το παιχνίδι στην Ιστορία6 Τοπική Ιστορία1 Τουρκία20 Τουρκοκρατία (1453-1821)35 Τράπεζα της Ελλάδος5 Τράπεζες1 Τριπολιτσά2 Τσαούς Αντών (Φωστερίδης)1 Ύδρα5 Υποβρύχιο Παπανικολής1 υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ3 Υφαλοκρυπίδα1 Φαίδων Γκιζίκης3 Φαλμεράγιερ6 Φανάρι2 Φασισμός1 Φιλελληνισμός9 Φιλία1 Φιλική Εταιρεία9 Φιλολογικά και άλλα δοκίμια44 Φιλοποίμην2 Φιλορθόδοξη Εταιρεία1 Φιλοσοφία9 Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας25 Φλωρεντία1 Φλώρινα4 Φραγκοκρατία8 Φωκίων1 Φωτογραφικό Οδοιπορικό26 Χαλκιδική2 Χαράλαμπος Κατσιμήτρος3 Χαράλαμπος Τσερούλης2 Χαράτσι1 Χαρίλαος Τρικούπης13 Χαρίλαος Φλωράκης2 Χάτι Χουμαγιούν1 Χίτλερ17 Χούντα6 Χρεοκοπία10 Χρηματιστήριο4 χριστιανικό ολοκαύτωμα3 Χριστόδουλος Τσιγάντες1 Χριστούγεννα10 Χρυσόστομος Σμύρνης1 Χωροφυλακή2 Ψαρά3 ψυχολογία2 Ψυχρός Πόλεμος12 CIA4 John Iatrides1 K.K.E.44 KGB4 Mεσσήνη4 Robert Bruce2 Slider3 William Wallas2 Winston Churchil1
Εμφάνιση περισσότερων
"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Αναγνώστες

Συνολικές προβολές σελίδας