Πρόσφυγες, οικονομία & νομοθεσία κατά την Μικρασιατική Εκστρατεία: Ο επίμαχος Νόμος 2870/1922 (προδημοσίευση)


Σημ. Φιλίστωρος: Από τους πρώτους μήνες που δημιούργησα το ιστολόγιο και προσπάθησα να προβάλλω μια εναλλακτική οπτική για τις ευθύνες της αντιβενιζελικής παράταξης για τη Μικρασιατική Καταστροφή, βρισκόμουν πάντοτε ενώπιον του ζητήματος για τον αντιπροσφυγικό νόμο 2870 /1922 που υποτίθεται ότι φτιάχτηκε προφητικά ώστε να αποκλειστούν οι Μικρασιάτες από την Ελλάδα και να σφαγούν από τους τσέτες του Κεμάλ. Από την πρώτη στιγμή δεν πίστεψα ότι υπήρχε περίπτωση υπεύθυνοι κυβερνήτες της Ελλάδας που προέρχονται από οποιαδήποτε παράταξη να λάμβαναν μια τόσο απάνθρωπη απόφαση. Ασχέτως του εκατέρωθεν πολιτικού φανατισμού της εποχής, δεν ταίριαζε και στην προσωπικότητα των μετανοεμβριανών αντιβενιζελικών πολιτικών να λάβουν μια τέτοια απόφαση. Αλλά και εξετάζοντας αντικειμενικά τα τεκμήρια που αφορούσαν το ζήτημα, γινόταν αντιληπτό ότι αυτά δεν ήταν επαρκή για να στηριχθεί μια τόσο αδυσώπητη κατηγορία, καθώς δεν παρουσιαζόταν κάποιο απτό στοιχείο που να στοιχειοθετεί βάσιμα την κατηγορία, παρά μόνο μια υπόθεση που παρουσιαζόταν ως δεδομένη πραγματικότητα.

Από την άλλη βέβαια ο αινιγματικός νόμος υπήρχε, αλλά οι δευτερογενείς πηγές της εποχής σιωπούσαν εκνευριστικά για τον λόγο που τελικά αυτός δημιουργήθηκε. Σταδιακά το ζήτημα εργαλειοποιήθηκε και χρησιμοποιήθηκε ευρέως προς πολιτική εκμετάλλευση, όπως άλλωστε έχει γίνει και με τόσα άλλα ιστορικά ζητήματα. Γινόταν όμως αντιληπτό σε όλους όσους έχουμε ασχοληθεί κάπως σοβαρά με τα ζητήματα αυτά, ότι η εικόνα που έχουμε για το ζήτημα του νόμου ήταν τουλάχιστον ελλιπής, αν όχι παραπλανητική. Το σχετικό ιστοριογραφικό κενό έρχεται να καλύψει η πρωτοποριακή μονογραφία του γνωστού ιστορικού Κωνσταντίνου Βλάσση "Πρόσφυγες, οικονομία & νομοθεσία κατά την Μικρασιατική Εκστρατεία: Ο επίμαχος Νόμος 2870/1922" που θα κυκλοφορήσει στο προσεχές διάστημα από τις εκδόσεις Δούρειος Ίππος. Σε μια σχετική συζήτηση που είχα με τον συγγραφέα για το περιεχόμενο του βιβλίου πραγματικά εντυπωσιάστηκα από το βάθος της έρευνας που έκανε, αλλά και τα ευρήματά της.

Περιμένουμε λοιπόν με αγωνία την έκδοση του βιβλίου και ως τότε φιλοξενούμε κάποιες πληροφορίες που δίνει ο ίδιος ο συγγραφέας ως προδημοσίευση στην ιστοσελίδα του εκδοτικού οίκου Δούρειος Ίππος.

Ακολούθως παρατίθεται ο Πρόλογος του βιβλίου από τον συγγραφέα Κωνσταντίνο Δ. Βλάσση:

“Αν και το πεδίο του ερευνητικού μου ενδιαφέροντος επικεντρώνεται στην στρατιωτική ιστορία του α΄ μισού του 20ού αιώνα, η διασύνδεση και εξάρτηση αυτής με πολιτικά, διπλωματικά, οικονομικά και άλλα ζητήματα, οδήγησε αναπόφευκτα στην μεταξύ άλλων μελέτη της νομοθεσίας και των πεπραγμένων του Κοινοβουλίου, προς εύρεση περισσοτέρων στοιχείων. Όπως ήταν αναμενόμενο, η έρευνα με έφερε ενώπιον του γνωστού ΦΕΚ υπ’ αριθμόν 119 του 1922, όπου δημοσιεύεται ο επίμαχος Νόμος 2870. Ο εν λόγω νόμος, δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ένα μήνα πριν την Μικρασιατική Καταστροφή. Η κύρια διάταξη αυτού, όπως αναφερόταν στο Άρθρο 1, έχει ως εξής:

«Απαγορεύεται η εν Ελλάδι αποβίβασις προσώπων ομαδόν αφικνουμένων εξ αλλοδαπής, εφ’ όσον ούτοι δεν είναι εφωδιασμένοι διά τακτικών διαβατηρίων νομίμως τεθεωρημένων ή διά των εγγράφων των εκάστοτε οριζομένων διά Β. διαταγμάτων, εκδιδομένων προτάσει των επί των Εσωτερικών, Εθνικής Οικονομίας και Περιθάλψεως Υπουργών».

Δεδομένης της χρονικής συγκυρίας, ο νόμος ερμηνεύθηκε εκ των υστέρων από ορισμένους, ως προληπτικό μέτρο από την τότε κυβέρνηση για γενικότερη απαγόρευση εισόδου στην Ελλάδα των Μικρασιατών προσφύγων που ήλθαν ως αποτέλεσμα της κεμαλικής στρατιωτικής επικράτησης και της συνεπακόλουθης εκκένωσης των μικρασιατικών εδαφών από το ελληνικό Στράτευμα.

Προσωπικά, αποφάσισα να προβώ σε μια σύντομη διερεύνηση του θέματος και την 1η Ιανουαρίου 2020 άρχισα να μελετώ πιο συστηματικά το θέμα. Έως τα τέλη Φεβρουαρίου, η συλλογή υλικού –κυρίως αρχειακού– είχε παρουσιάσει μια απίστευτη διάσταση στο όλο ζήτημα. Η αναγκαστική εν συνεχεία κατ’ οίκον απομόνωση, λόγω της παγκόσμιας πανδημίας που ενέσκηψε, ανέστειλε το ερευνητικό έργο, συνέβαλλε όμως, στην ταχεία σύνταξη της παρούσας μελέτης, της οποίας το κύριο σώμα ολοκληρώθηκε με την εκπνοή του Απριλίου.

Ως προς το θέμα της έρευνας, αμέσως προέκυψε η φυσιολογική πρόκληση για τον εντοπισμό της εισηγητικής έκθεσης, βάσει της οποίας εισήχθη προς ψήφιση ο Νόμος 2870 στην Γ΄ Συντακτική Συνέλευση. Σε σχετική ερώτηση που απηύθυνα στον νομικό και βαθύ γνώστη της Ιστορίας Νικόλαο Σταματόπουλο, έμαθα ότι υφίστανται εκδόσεις συλλογών των ψηφισθέντων νόμων που αποτελούν προϊόν ιδιωτικής πρωτοβουλίας, αλλά σύντομα, σε έρευνα στην Βιβλιοθήκη της Βουλής διαπίστωσα, πως οι εισηγητικές εκθέσεις αφορούσαν νομοθετικό έργο μετά το 1923! Η επιμονή όμως και γνωστοποίηση του θέματος που με προβλημάτιζε στον πρόθυμο υπάλληλο της Βιβλιοθήκης της Βουλής απέδωσε, αφού μετά από ενδοϋπηρεσιακές συνεννοήσεις, με ενημέρωσε ότι μπορούσα να επικοινωνήσω με συγκεκριμένο γραφείο και να αποστείλω αίτημα με τον αριθμό του νόμου για τον οποίον ενδιαφερόμουν. Πράγματι, την επόμενη ημέρα, παρελάμβανα έκπληκτος την πολυπόθητη εισηγητική έκθεση.

Το επόμενο στάδιο, αφορούσε τον εντοπισμό στην Εφημερίδα Συζητήσεων της Βουλής και στα Πρακτικά Συνεδριάσεων της Βουλής, των σχετικών εργασιών, ώστε να διαπιστωθεί πότε ψηφίσθηκε ο νόμος. Παρενθετικά, σημειώνεται ότι ως γνωστόν, η δημοσίευση ενός νόμου σε ΦΕΚ, απέχει χρονικά από την πραγματική εισαγωγή προς συζήτηση στο κοινοβούλιο, την ψήφιση και εν τέλει έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο. Ατυχώς, προς μεγάλη απογοήτευσή μου, η έρευνα αποκάλυψε ότι η Βουλή δεν διέθετε τον τόμο της περιόδου που ενδιέφερε στην Εφημερίδα Συζητήσεων της Βουλής, η οποία για το έτος 1922 σταματά στις 29 Απριλίου. Εναλλακτικά, η έρευνα στο Εθνικό Τυπογραφείο αποκάλυψε ότι αυτό δεν διέθετε βιβλιοθήκη και προφανώς δεν τηρούσε ιστορικότητα των εκδιδομένων από αυτό έργων! Ωστόσο, όπως έγινε αντιληπτό τελικά, ουδέποτε είχε εκδοθεί ο σχετικός τόμος! Αλλά νέα έκπληξη προκάλεσε η πληροφόρηση ενός υπαλλήλου στην Βιβλιοθήκη της Βουλής, ότι το υλικό του συγκεκριμένου τόμου στην Εφημερίδα Συζητήσεων είχε εντοπισθεί το 1973 και επρόκειτο να εκδοθεί, αλλά έκτοτε δεν υπήρξε καμμία εξέλιξη στο θέμα! Σε ερώτηση αν τουλάχιστον το υλικό αυτό υπάρχει άδετο, ώστε να μελετηθεί, η απάντηση υπήρξε αρνητική, υπονοουμένου ότι πέρασε ξανά στην λήθη. Δεν επέμεινα –εσφαλμένα ίσως.

Οποιαδήποτε έλλειψη στην Εφημερίδα Συζητήσεων της Βουλής, αποτελεί σοβαρό κενό τεκμηριωμένων ιστορικών πηγών, δεδομένου ότι σε αυτήν καταγράφονται λεπτομερέστερα οι διάλογοι και αγορεύσεις εντός της αίθουσας του Κοινοβουλίου, σε σύγκριση με τα Πρακτικά Συνεδριάσεων, όπου απλά η καταχώρηση είναι περιληπτική. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί, ότι σε κάποιες περιπτώσεις έχει παρατηρηθεί πως τα Πρακτικά Συνεδριάσεων είναι περισσότερο λεπτομερή σε σχέση με την Εφημερίδα Συζητήσεων της Βουλής(!) ενώ δεν πρέπει να αγνοείται και το γεγονός, ότι ο ημερήσιος Τύπος καταχωρούσε στις στήλες του περικοπές από τις συνεδριάσεις, οι οποίες κατά κανόνα συμπίπτουν με τα Πρακτικά Συνεδριάσεων. Εν τούτοις, επειδή ορισμένες εφημερίδες είχαν την πολυτέλεια απασχόλησης κοινοβουλευτικών συντακτών, που κρατούσαν προσωπικές σημειώσεις, σε αυτές τις περιπτώσεις εντοπίζονται κατά καιρούς στις στήλες του Τύπου λεπτομέρειες, που δεν έχουν “διασωθεί” στα Πρακτικά Συνεδριάσεων ή την Εφημερίδα Συζητήσεων της Βουλής! Πράγματι, η έρευνα στον Τύπο απέδωσε, αφού εκεί έχουν καταγραφεί κάποια επιπλέον στοιχεία για ορισμένα δεδομένα της υπόθεσης που ερευνούσα.

Η ανάγνωση της Εισηγητικής Έκθεσης του Νόμου 2870, επιβεβαίωσε τις υποψίες, ότι το νομοθέτημα ήταν απλού ρυθμιστικού χαρακτήρα. Το ενδιαφέρον προσέλκυσε η ημερομηνία υποβολής της Εισηγητικής Έκθεσης και η υπόνοια ύπαρξης συγκεκριμένου προβλήματος που ήθελε να αντιμετωπισθεί, στοιχεία τα οποία σε συνδυασμό με την μελέτη των Πρακτικών Συνεδριάσεων της Γ΄ Συντακτικής Συνέλευσης, αποκάλυψαν και την πραγματική αφορμή που κινητοποίησε την κυβέρνηση στην συγκεκριμένη χρονική στιγμή, προκειμένου να λάβει εκείνη την νομοθετική πρωτοβουλία. Η ανάγνωση των πρακτικών αυτών, μου αποκάλυψε το γενικότερο πλαίσιο που είχε διαμορφωθεί την εποχή εκείνη, κάτι το οποίο δεν έχει διερευνηθεί εις βάθος ιστοριογραφικά. Το ψηφιδωτό συμπληρώθηκε από την έρευνα στον Τύπο για την περίοδο Μαΐου–Αυγούστου 1922, προς εύρεση συμπληρωματικών δεδομένων. Με το πέρας της έρευνας –δίχως καθημερινή και εντατική εργασία εξαιτίας των εργασιακών βαρών– κατέστη εφικτή η ακτινογράφηση και κατανόηση των λόγων που ώθησαν την τότε κυβέρνηση Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη, στην υιοθέτηση των μέτρων που ενσωμάτωνε ο νόμος. Τα αποτελέσματα θεωρώ ότι υπήρξαν τουλάχιστον ενδιαφέροντα.

Τελευταίο σκέλος του εγχειρήματος, ήταν η ευρύτερη –αλλά σε κάθε περίπτωση σύντομη– έρευνα στο αρχείο του Υπουργείου Εξωτερικών και στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, όπου καθοριστική στάθηκε η προ 10ετίας επίσκεψη και σε ανύποπτο χρόνο συλλογή τεκμηρίων. Το στάδιο αυτό ήταν αναγκαίο, ακριβώς για την σε βάθος εξέταση του πλαισίου –αγνώστου εν πολλοίς– που δεν ήταν άλλο από την εξέλιξη του προσφυγικού προβλήματος το οποίο αντιμετώπιζαν οι ελληνικές κυβερνήσεις την περίοδο 1919–1922.

Σκόπιμο επίσης έκρινα, να καταγραφεί συνοπτικά η συγγραφική πορεία που αφορά την εξιστόρηση της Μικρασιατικής Εκστρατείας/Καταστροφής στην Ελλάδα έως την λήξη του 20ού αιώνα, προκειμένου να επιτραπεί στον αναγνώστη, να αντιληφθεί την ιδιαίτερη κομματική/πολιτική σχέση πολλών συγγραφέων, συγκριτικά με τους κατ’ εξοχήν Ιστορικούς και αμερολήπτους ερευνητές. Αυτό διότι, με την παράθεση και των εκδόσεων που αναφέρονται στον Νόμο 2870, θα καταστεί φανερή η βαθιά πολιτική χροιά που έλαβε στην ιστοριογραφία”.

Σχόλια

  1. Περιμένω με μεγάλο ενδιαφέρον το βιβλίο !! Ευχαριστώ για όσα πολύτιμα και καλογραμμένα άρθρα μας προσφέρετε !!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ευγε!! Το περιμεναμε χρονια αυτο και απ'οτι φαινεται, αλλος ενας φιλοβενιζελικος μυθος θα καταριφθει συντομα! Μακαρι να διαδοθει η εργασια του κυριου Βλασση οσο περισσοτερο γινεται, για να τελειωνουμε επιτελους με κατι αντιπαθεστατους και ταυτοχρονα εμπαθεστατους προσφυγοπατερες "ιστορικους"!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευσεβείς πόθοι!! Δεν είναι μύθος, αλλά ο Νόμος 2870/ 1922 του ελλαδικού κράτους που πρόδωσε το Ελληνικό Έθνος!! ΝΤΡΟΠΗ!!

      Διαγραφή
    2. Τοσο καθυστερημενος και εμμονικος εισαι κυριε βενιζελολαγνε...υπομονη μεχρι να βγει το βιβλιο και δεν θα εχετε που να κρυφτειτε εσυ και οι ομοιοι σου!

      Διαγραφή
    3. Όπως έγραψα και σε άλλο άρθρο, κι εδώ θέλω να πω, συμπληρώνοντας τον hellenicwarrior84, πως υβριστικά σχόλια σαν το "Ανώνυμος11 Αυγ 2020, 1:50:00 π.μ."- γιατί ουσιαστικά υβρίζει και απαξιώνει την ουσία του βιβλίου του κ. Βλάσση, πριν καν το διαβάσει - απαιτούμε από τον διαχειριστή του σάιτ να τα διαγράφει πάραυτα!!! Όντως είναι ΝΤΡΟΠΗ που δεν έχει σβηστεί το σχόλιο αυτού του γελοίου σχολιαστή, ο οποίος σίγουρα δεν έχει κάνει έρευνα για να μπορεί να αντικρούσει τον Βλάσση και, βέβαια, δεν έχει και την διανοητική ικανότητα αλλά ούτε το ήθος για να συμμετάσχει με αξιοπρέπεια σε διάλογο με θέμα την Ιστορία! Άλλος ένας τραμπούκος που θέλει να το παίξει επίδοξος λογοκριτής του istorikathemata.com (βενιζελικός εν προκειμένω - θα τον έβριζα αν είχε την ίδια συμπεριφορά και με αντιβενιζελικές απόψεις!) Επαναλαμβάνω: ο Φιλίστωρ ΟΦΕΙΛΕΙ να σβήσει το σχόλιό του!!!

      Διαγραφή
    4. Κύριοι ψυχραιμία. Διάλογο κάνουμε. Νομίζω ότι οι αντιδράσεις έχουν λογική καθώς η μελέτη πάει να αναιρέσει βεβαιότητες που για κάποιους είναι ιερές.

      Διαγραφή
    5. Αν κάποιος θέλει "ιερότητα", έχουμε τόσα ωραία θρησκευτικά σάιτ στην Ελλάδα και το εξωτερικό! Μπορεί να βγάζει εκεί το άχτι του κι όχι να σε κατηγορεί με θέσφατα επειδή του θίγεις τον "Μεγάλο Μανιτού"-Μωάμεθ-Βασιλιά-Βενιζέλο-Ζαχαριάδη του. Εμείς εδώ μπαίνουμε για να μάθουμε και να συζητήσουμε για την Ιστορία και να μάθουμε την ιστορική αλήθεια. Πιάσε και σβήνε όσους θέλουν να σε λογοκρίνουνε!!!

      Διαγραφή
  3. Ο κ.Τζανακαρης στο βιβλιο του ''Δακρυσμενη Μικρασια'' δινει μια εξηγηση για την συνταξη του νομου. Γραφει οτι ο νομος απαγορευε να φυγουν ελληνες απο την Σμυρνη διοτι αυτοι θα επρεπε να πηγαινουν στην Κωνσταντινουπολη ,αφου αναμενοταν η απελευθερωση την Κωνσταντινουπολης απο την στρατια του Εβρου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μάλλον εννοείτε την επιχείρηση κατάληψης της Κωνσταντινούπολης τον Ιούλιο του 1922, γιατί ως Στρατιά του Έβρου εννοούμε αυτήν του Παγκάλου επί Πλαστήρα, μετά την παράδοση της Αν. Θράκης. Η επιχείρηση κατά της Κωνσταντινούπολης ήταν μια μάλλον καλή ιδέα αλλά δεν μπορείς να κάνεις αιφνιδιασμό ζητώντας την ...άδεια από αυτούς που κατέχουν την Πόλη! Ή το κάνεις ή δεν το κάνεις! Πάντως, δημιούργησε κάποια αξιόλογη κινητικότητα σε διπλωματικό πεδίο, αν σκεφτούμε πως μετά την ματαίωσή της και την ομιλία του Λόυντ Τζωρτζ στη βρετανική Βουλή, υπήρξε σκέψη για πραγματοποίηση διάσκεψης στη Βενετία για το Μικρασιατικό. Όμως, κι ο Κεμάλ τα πήρε αυτά χαμπάρι κι έκανε αμέσως την επίθεσή του στο Αφιόν, πριν τον προλάβουν οι βροχές! Κανονικά, οι τότε κυβερνώντες κι ο Χατζανέστης έπρεπε να κάνουν σύμπτυξη μετώπου με βάση τα (σωστά) σχέδια του τελευταίου αλλά με ρυθμό κατεπείγοντος!!! Και με "ενέχυρο" τη Σμύρνη, όπως έλεγε κι ο ίδιος, να διαπραγματευτούν μια κάποια αυτονομία για τους Μικρασιάτες, στο πλαίσιο του Σχεδίου Στεργιάδη. Κι ό, τι κατάφερναν...

      Διαγραφή
  4. Μα νομιζω εχετε ξανακανει ανάλογο αρθρο και ήταν οφθαλμοφανής ο λόγος αυτού του νομου. Ήδη πριν τη καταρρευση του Αυγουστου, οι μικρασιατες επιζητουσαν να εγκαταλειψουν τη ΜΑ προβλέποντας (σωστά οπως αποδειχθηκε) την ελληνικη ηττα. Το ελληνικο βασιλειο ομως δε μπορουσε να το επιτρεψει αυτο διοτι για ποιόν θα έμενε τελικα να πολεμά ο στρατός στην Ανατολία? Κανεις δε μπορουσε να φανταστει οτι το μετωπο θα έσπαγε τόσο εύκολα και αστραπιαία. Φυσικα αυτο δεν απαλλασει των ευθυνων τους τις ελληνικές κυβερνησεις, αλλά εχει τεραστια διαφορα απτο να λεμε οτι "επίτηδες τους άφησαν".

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αγαπητέ Θάνο ίσως υπάρχει μια παρανόηση. το παρόν άρθρο δεν περιέχει καμία απολύτως πληροφορία από μεριάς μου πλην της αναγγελίας του νέου βιβλίου του κ. Βλάσση. Στο μέλλον θα αναφερθούμε εκτενέστερα στο περιεχόμενο του...

      Διαγραφή
  5. "που υποτίθεται ότι φτιάχτηκε προφητικά ώστε να αποκλειστούν οι Μικρασιάτες από την Ελλάδα και να σφαγούν από τους τσέτες του Κεμάλ." Αυτοί που το υποστηρίζουν θα πρέπει να εξηγήσουν τι εννοούν. Ότι υπήρχε δηλαδή περίπτωση να σφάζονται οι Έλληνες και να μην τους παραλαμβανουν τα ελληνικά πλοία επειδή δεν έίχαν διαβατήρια; Θα ήταν κωμικό να το ισχυρισθει κάνεις μετά από τόσες θυσίες για την διάσωση της Μικρας Ασίας. Υπονοουν ότι υπήρχε κάποια τάση φυγής των Μικρασιατων το καλοκαίρι του 22 που ο νόμος επεδίωκε να ανασχέσει; Εάν ναι, από που προκύπτει αυτό; Το αίνιγμα του νόμου παραμένει βέβαια και θα ήταν ευχής έργο να έχουμε μια τεκμηριωμένη απάντηση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Με ιντρίγκαρε αυτό που λέει για την εισηγητική έκθεση του νόμου και λοιπά. Το αγόρασα σήμερα το πρωι και πράγματι βλέπω ότι είναι τίγκα στα αρχεία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Έχετε link από Biblionet ή από Πολιτεία; Γιατί εγώ δεν βλέπω να ΄χει κυκλοφορήσει, ούτε το site του Δούρειου λέει κάτι.

      Διαγραφή
    2. Μα κάθε βιβλιοπωλείο μπορεί αν του ζητηθεί να το παραγγείλει από τον εκδοτικό οίκο. Εγώ το είδα στο βιβλιοπωλιο Λαβύρινθος στην ιπποκράτους

      Διαγραφή
    3. Σωστός, φίλε! Τώρα το 'δα στο Ίντερνετ. Σε ευχαριστώ κι εσένα και τον Φιλίστορα. Θα σπεύσουμε!!!

      Διαγραφή
  7. https://www.lavyrinthos.net/p/125198/prosfyges-oikonomia-nomothesia-kata-mikrasiatiki.html
    Εγώ το έχω παραγγείλει από εδώ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Μολις ολοκληρωσα τη μελετη αυτου του υπεροχου βιβλιου, το οποιο με την πληθωρα αγνωστων στοιχειων και την αριστη τεκμηριωση του μεσα απο ενδελεχη ερευνα στο Ιστορικο και Διπλωματικο Αρχειο του υπουργειου των Εξωτερικων, τα Γενικα Αρχεια του Κρατους, τον Τυπο της εποχης, τα πρακτικα της Βουλης και πολλες αλλες πρωτογενεις πηγες, διελυσε αλλον ενα βενιζελικο μυθο και επαξια παιρνει μια θεση ως ενα απο τα σημαντικοτερα βιβλια που εχουν γραφτει σχετικα με την περιοδο της Μικρασιατικης εκστρατειας!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Βασιλειος Τσιχλης "Το Κινημα του Γουδη και ο Ελευθεριος Βενιζελος"
    Νικολαος Βασιλειου "Ο Ελευθεριος Βενιζελος και οι Εκλογες του 1920"
    Ιωαννης Δασκαρολης "Δημοκρατικα Ταγματα - Οι "Πραιτωριανοι" της Β΄Ελληνικης Δημοκρατιας 1923-1926"
    Κωνσταντινος Βλασσης "Προσφυγες, Οικονομια και Νομοθεσια κατα την Μικρασιατικη Εκστρατεια"

    4 βιβλια που με νηφαλιοτητα και αριστη τεκμηριωση, αποδομουν μυθους του βενιζελισμου, χωρις ομως να ειναι στειρα αντιβενιζελικα και να αδικουν τον Βενιζελο(ο Βασιλειου π.χ. αποκρουει την θεωρια οτι ο Βενιζελος ηθελε να χασει τις εκλογες του 1920, ενω ο Βλασσης τονιζει πως τοσο η κυβρνηση του Βενιζελου, οσο και οι μετανοεμβριανοι κυβερνητες, εδειξαν ευαισθησια στα πλαισια του εφικτου, για το θεμα των προσφυγων απο τη Ρωσια που ειχε προκυψει τοτε).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Του Τσίχλη είναι, δυστυχώς, εξαντλημένο, και δεν μπορώ να έχω γνώμη. Του Κ. Βλάσση είναι όντως ένα βιβλίο ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ που θέτει το ζήτημα που πραγματεύεται στη σωστή του διάσταση σαρώνοντας τα φληναφήματα των προπαγανδιστών, ενώ του Δασκαρόλη πρέπει να θεωρηθεί ΤΟΜΗ στη βιβλιογραφία της μεσοπολεμικής περιόδου γιατί αναθεωρεί κοινοτοπίες που καθιερώθηκαν από την εποχή του Δαφνή και, σε πρώτη φάση, κάποιος θα έπρεπε να το διαβάσει σε αντιπαραβολή με αυτό.

    Το βιβλίο του Βασιλείου είναι μεν άριστα τεκμηριωμένο ως προς το τεχνικό σκέλος του υπολογισμού των ψήφων, είναι, όμως, εμπαθέστατο και μονομερές όταν προσπαθεί να εισχωρήσει σε πολιτική-ιστορική ανάλυση. Και, βέβαια, δεν εκφράζει αντιβενιζελική άποψη αλλά σκληρά βενιζελικό φρόνημα με υπεραπλουστεύσεις, εκφράσεις συχνά ακραίες και επιχειρήματα αφελή όταν προσπαθεί να κρίνει πρόσωπα, επιχειρήματα και καταστάσεις του αντιβενιζελικού χώρου. Θα τολμούσα να πω πως είναι πιο ακραίος και μονομερής κι από τον Βλ. Αγτζίδη, ενώ το ύφος του θα μπορούσε να παραβληθεί μόνο με του Μπαρμπή (από την... ανάποδη οπτική). Τελικά, μετριοπαθής είναι μάλλον ο εκδότης του, που αν και αντιβενιζελικός, δέχθηκε (και πολύ καλά έκανε!) να το εκδώσει! Ξαναλέω πως του Βασιλείου το βιβλίο είναι ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ στις βιβλιοθήκες μας για την τεχνική ανάλυση των αριθμητικών δεδομένων των εκλογών του 1920, την οποία όντως κάνει ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ!

    ΥΓ. Σιγά μην περιμένατε από βενιζελικό σχολιαστή να κάνει ανάλογα ισορροπημένη τοποθέτηση, έτσι;

    ΥΓ 2. Με μεγάλη ικανοποίηση βλέπω πως ο εκδοτικός οίκος "Ελληνική Πρωτοπορία" εξέδωσε τον α' τόμο (τουλάχιστον) του "Η Ελλάς του 1910-1920" του Γεωργίου Βεντήρη, που ήταν για χρόνια εξαντλημένο! Εύχομαι να μην έχει κάνει παρεμβάσεις στο κείμενο ή να μην το ΄χει "φορτώσει" με περιττές υποσημειώσεις και σύντομα να βγάλει και τον β΄τόμο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Υπαρχουν δυο σημεια που διαφωνω με τον Βασιλειου. Το πρωτο ειναι οτι οι "Συμμαχοι" μας εγκατελειψαν λογω της επιστροφης του Κωνσταντινου και το δευτερο ειναι η θεωρηση του οτι με την ψηφο των εκλογων του Μαιου 1915 ο ελληνικος λαος ειχε εγκρινει την φιλοπολεμη πολιτικη του Βενιζελου! Κατα τ'αλλα δεν καταλαβαινω πως μπορουμε να θεωρησουμε ακραια βενιζελικο ενα βιβλιο που αποδεικνυει οτι
      1) ΣΕΚΕ και Ηνωμενη Αντιπολιτευσις ΔΕΝ κατεβηκαν μαζι στις εκλογες
      2) Η Ηνωμενη Αντιπολιτευσις ΔΕΝ κερδισε τις εκλογες με βασικο συνθημα την αποστρατευση, αλλα την επιστροφη στην νομιμοτητα και την επανακτηση των πολιτικων ελευθεριων.
      3) Οι Φιλελευθεροι ΔΕΝ κερδισαν τις εκλογες(σε αριθμο ψηφων) οπως υποστηριζει ο Παπαναστασιου.
      4) Η συμμετοχη των μουσουλμανων και των Ισραηλιτων της Θεσσαλονικης ΔΕΝ εκρινε το αποτελεσμα των εκλογων.
      Απο την αλλη, εχουν περασει μερικα χρονια απο τοτε που τον διαβασα και ισως να μην θυμαμαι καποια πρραγματα που εσυ θυμασαι! Απο αυτα που θυμαμαι παντως, ουδετερο τον βρηκα τον Βασιλειου και ισα ισα, λογω του οτι για τις εκλογες του 1920 κυριαρχουν βασικα φιλοβενιζελικοι μυθοι, τετοιους ειναι που κατα βαση αποδομει!

      Υ.Γ. γιατι χαιρεσαι τοσο με την επανεκδοση του ακραια βενιζελικου εργου του Βεντηρη; :)

      Διαγραφή
    2. Ξεκινώ ανάποδα την ανταπάντησή μου: χαίρομαι "τόσο" με την επανέκδοση του Βεντήρη γιατί δεν πρόκειται μόνο περί ενός ακραία βενιζελικού έργου αλλά περί της "μήτρας" όλης της βενιζελικής ιστοριογραφίας ή μάλλον για το έργο που τη συστηματοποίησε και θεωρώ ότι πρέπει να το διαβάσω για να ξέρω από πού ξεκίνησαν κάποιες καθιερωμένες απόψεις του χώρου αυτού και, τελικά, όλης της καθιερωμένης σήμερα άποψης για τον Διχασμό. Υπάρχει στην "Ανέμη" αλλά βαριέμαι να διαβάζω βιβλία από Η/Υ. Και όπως και να ΄χει, άλλο να έχεις το βιβλίο στη βιβλιοθήκη σου κι άλλο στο σκληρό σου δίσκο, ε;

      Για τον Βασιλείου ίσως δεν έγινα κατανοητός. Λέω πως σε αυτό που εν στενή εννοία πραγματεύεται, δηλαδή ποιος κέρδισε και πόσο, είναι ΠΟΛΥΤΙΜΟΣ γιατί ανατρέπει τεκμηριωμένα όλα αυτά που πολύ σωστά απαριθμείς (εκδοχή Παπαναστασίου, σάχλες περί "συνεργασίας" ΣΕΚΕ-"Ηνωμένης Αντιπολιτεύσεως" κλπ.! Δεν τον έχω πρόχειρο τώρα, θυμάμαι, όμως, να έχει υποτιμητικές εκφράσεις για την στρατιωτική αξία του Μεταξά ή ότι απορούσε πώς οι Έλληνες μόλις λίγα χρόνια μετά την εποποιία των Βαλκανικών έχασαν την στρατιωτική τους αρετή κι έγιναν ουδετερόφιλοι κλπ. Κάποια στιγμή (όχι πολύ άμεσα) θα αναφερθώ λεπτομερέστερα στα σημεία αυτά.

      Διαγραφή
    3. Με καλυψες, ευχαριστω.

      Διαγραφή
  11. Γράφει ο .........Ανώνυμος11 Αυγ 2020, 1:50:00 π.μ.
    Ευσεβείς πόθοι!! Δεν είναι μύθος, αλλά ο Νόμος 2870/ 1922 του ελλαδικού κράτους που πρόδωσε το Ελληνικό Έθνος!! ΝΤΡΟΠΗ!!

    Και απαντά με ντοκουμέντα ο ακροδεξιός ΑΓΝΩΣΤΟΣ που έχει διαβάσει ( αυτός )το ανέκδοτο ακόμα βιβλίο ... προτρέποντας Δ η μ ο κ ρ α τ ι κ ά τον υπεύθυνο της σελίδας να σβήσει το κείμενο ...!!

    -------------------
    βιβλιο και δεν θα εχετε που να κρυφτειτε εσυ και οι ομοιοι σου!


    Ανώνυμος11 Αυγ 2020, 3:35:00 μ.μ.
    Όπως έγραψα και σε άλλο άρθρο, κι εδώ θέλω να πω, συμπληρώνοντας τον hellenicwarrior84, πως υβριστικά σχόλια σαν το "Ανώνυμος11 Αυγ 2020, 1:50:00 π.μ."- γιατί ουσιαστικά υβρίζει και απαξιώνει την ουσία του βιβλίου του κ. Βλάσση, πριν καν το διαβάσει - απαιτούμε από τον διαχειριστή του σάιτ να τα διαγράφει πάραυτα!!! Όντως είναι ΝΤΡΟΠΗ που δεν έχει σβηστεί το σχόλιο αυτού του γελοίου σχολιαστή, ο οποίος σίγουρα δεν έχει κάνει έρευνα για να μπορεί να αντικρούσει τον Βλάσση και, βέβαια, δεν έχει και την διανοητική ικανότητα αλλά ούτε το ήθος για να συμμετάσχει με αξιοπρέπεια σε διάλογο με θέμα την Ιστορία! Άλλος ένας τραμπούκος που θέλει να το παίξει επίδοξος λογοκριτής του istorikathemata.com (βενιζελικός εν προκειμένω - θα τον έβριζα αν είχε την ίδια συμπεριφορά και με αντιβενιζελικές απόψεις!) Επαναλαμβάνω: ο Φιλίστωρ ΟΦΕΙΛΕΙ να σβήσει το σχόλιό του!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Κυριε Δασκαλακη λογω προσβασεων που ειχα στον κυκλο του συγγραφεα, αλλα και απο καποιον αλλο ανθρωπο που ερευνησε παρομοια στοιχεια με τον κο Βλασση, χωρις ομως να εχει κανει καποια επισημη δημοσιευση, πλην καποιου σχολιου στο facebook, ναι γνωριζα ηδη (μεσες-ακρες) το περιεχομενο του βιβλιου και οταν το διαβασα ολοκληρωμενα, επιβεβαιωθηκαν αυτα που υποψιαζομουν! Ο συκοφαντικος βενιζελογενης μυθος σχετικα με τον περιβοητο νομο, διαλυθηκε ειτε αρεσει αυτο σε καποιους, ειτε οχι!! Οποτε, οποιος δεν εχει διαβασει το βιβλιο του κου Βλασση, ΔΕΝ δικαιουται να εκφερει αποψη περι του θεματος, καθως οι γνωσεις του ειναι ελλιπεις και κυριως διοτι τα στοιχεια που εφερε στο φως ο κος Βλασσης ηταν εντελως αγνωστα και δημοσιευθηκαν για πρωτη φορα! Παρολα αυτα δεν συμφωνω με την αποψη του ανωνυμου οτι πρεπει να σβηνονται τετοια σχολια, οπως του βενιζελικου πορωμενου παραπανω, αλλα να αφηνονται ωστε ολοι να βλεπουν την ημιμαθεια, την γελοιοτητα και τον φανατισμο καποιων και φυσικα δεν ισχυριζομαι οτι ο φανατισμος και η ημιμαθεια ειναι "προσοντα" μονο των βενιζελικων... Δεν ξερω επισης απο που βγαλατε το συμπερασμα οτι ο ανωνυμος που ειχε απαντησει, πως ειναι "ακροδεξιος" και γενικα, λογω της καπως ασυναρτητης δομης του μηνυματος σας, δεν καταλαβαινω ακριβως ποια ειναι η θεσης σας, αν παντως κρινω απο το επωνυμο σας και καπως απο τα συμφραζομενα, ειστε ενας ακομη βενιζελοπορωμενος και οπως εχω πει και αλλου, μεταξυ αστειου και σοβαρου, ανθρωποι των οποιων το επωνυμο τελειωνει σε -ακης, πρεπει να αποκλειονται απο τον διαλογο για θεματα νεοελληνικης ιστοριας, διοτι ειλικρινα δεν εχω δει ΠΟΥΘΕΝΑ (facebook, youtube, διαφορα φορουμ, blog κλπ) να μπορουν να μιλησουν αντικειμενικα και ψυχραιμα!!

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Ο σχολιασμός του αναγνώστη (ενημερωμένου η μη) είναι το καύσιμο για το ιστολόγιο αυτό, έτσι σας προτρέπουμε να μας πείτε την γνώμη σας. Τα σχόλια οφείλουν να είναι κόσμια, εντός θέματος και γραμμένα με Ελληνικούς χαρακτήρες (όχι greeklish και κεφαλαία).

Καλό είναι όποιος θέλει να διατηρεί την ανωνυμία του να χρησιμοποιεί ένα ψευδώνυμο έτσι ώστε σε περίπτωση διαλόγου, να γίνεται αντιληπτό ποιος είπε τι. Κάθε σχόλιο το οποίο είναι υβριστικό η εμπαθές, θα διαγράφεται αυτομάτως.

Αρχείο

Εμφάνιση περισσότερων

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

α1 Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος26 Αβράαμ Λίνκολν1 Άγγελος Έβερτ1 Άγγελος Σικελιανός1 Αγγλία12 Άγιο Όρος5 Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος3 Αδαμάντιος Κοραής9 Αθανάσιος Ευταξίας1 Αθανάσιος Σουλιώτης - Νικολαϊδης2 Αθανάσιος Τσακάλωφ1 Αιγαίο17 Αιγαίο Ελληνική θάλασσα3 Αίγινα1 Αισχύλος1 Ακρόπολη12 Αλβανία13 Αλεξάνδρεια9 Αλέξανδρος Ζαϊμης6 Αλέξανδρος Κορυζής5 Αλέξανδρος Κουμουνδούρος7 Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος14 Αλέξανδρος Οθωναίος7 Αλέξανδρος Παπάγος18 Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης7 Αλέξανδρος Παπαναστασίου18 Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής1 Αλέξανδρος Σακελαρίου5 Αλέξανδρος Υψηλάντης8 Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος3 Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν5 Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Αναγέννηση3 Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος1 Αναστάσιος Παπούλας4 Ανατολική Ρωμυλία1 Ανδρέας Γ. Παπανδρέου16 Ανδρέας Καρκαβίτσας2 Ανδρέας Λόντος2 Ανδρέας Μεταξάς1 Ανδρέας Μιαούλης8 Ανδρέας Μιχαλακόπουλος14 Ανδρέας Τζίμας1 Άνθιμος Γαζής1 Αννα Κομνηνή1 Άννα Κομνηνή1 Αννίβας1 Αντάντ18 Αντιβενιζελισμός31 αντισημιτισμός5 Αντόνιο Γκράμσι1 Αντώνης Σαμαράς1 Απεργίες4 Αποικιοκρατία6 Άραβες3 Αρβανίτες1 Άρειος Πάγος3 Άρης Βελουχιώτης9 Αριστείδης ο Αθηναίος2 Αριστοτέλης7 Αριστοτέλης Ωνάσης1 Αρχαία Αθήνα28 Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία10 Αρχαία Σπάρτη22 Αρχαιοκαπηλεία6 Αρχαιολογία26 Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός3 Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος3 Αρχιμίδης4 Αστρονομία4 Αστυνομία2 Αυστρία4 Αυτοκράτορας Ηράκλειος3 Αφρική4 Αχαϊκή Συμπολιτεία2 β1 Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος43 Βαλκάνια26 βασανιστήρια1 Βασίλειος Τσίχλης23 Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄1 Βασιλιάς Γεώργιος Α΄22 Βασιλιάς Γεώργιος Β΄26 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄34 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄8 Βασιλιάς Όθων Α΄25 Βασιλιάς Παύλος Α΄7 Βασιλιάς Φίλιππος Β΄6 Βενιαμίν Λέσβιος1 Βιβλία και Βιβλιοθήκες37 Βιβλιοκρισίες87 Βιέννη5 Βιετνάμ2 Βιογραφίες80 Βλάσης Γαβριηλίδης1 Βουλγαρία14 γ1 Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης8 Γαλλία21 Γαλλική Επανάσταση6 Γαριβάλδι2 Γελιογραφίες4 Γενοκτονία των Αρμενίων3 Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου6 Γερμανία51 Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός2 Γεώργιος Α. Παπανδρέου19 Γεώργιος Βλάχος4 Γεώργιος Γρίβας (Διγενής)7 Γεώργιος Ζησιμόπουλος2 Γεώργιος Θεοτόκης10 Γεώργιος Κάνιγκ3 Γεώργιος Καραϊσκάκης4 Γεώργιος Καρτάλης2 Γεώργιος Καφαντάρης9 Γεώργιος Κονδύλης18 Γεώργιος Κουντουριώτης4 Γεώργιος Λεοναρδόπουλος2 Γεώργιος Παπαδόπουλος2 Γεώργιος Παπανδρέου (GAP)1 Γεώργιος Πωπ1 Γεώργιος Ράλλης6 Γεώργιος Σεφέρης2 Γεώργιος Σταύρου2 Γεώργιος Στρέιτ1 Γεώργιος Τσολάκογλου4 Γεώργιος Τσόντος (Βάρδας)1 Γιάννης Ιωαννίδης3 Γιάννης Ψυχάρης2 Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο)8 Γιουγκοσλαβία12 Γιώργης Σιάντος4 Γιώργος Ρωμανός1 Γκουλάγκς4 Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά35 Γράμμος - Βίτσι2 Γρηγόρης Φαράκος2 Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας)7 Γρηγόριος Ξενόπουλος4 δ1 Δαρδανέλλια1 Δέσποινα Κούρτη1 Δημήτρης Παρτσαλίδης3 Δημήτριος Αναγνωστόπουλος1 Δημήτριος Βούλγαρης2 Δημήτριος Γούναρης24 Δημήτριος Ιωαννίδης1 Δημήτριος Καλλέργης1 Δημήτριος Μάξιμος1 Δημήτριος Ράλλης4 Δημήτριος Υψηλάντης10 Δημήτριος Ψαρρός4 Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ)19 Δημοσθένης4 Δημοψήφισμα2 δημοψήφισμα 19243 Διατροφή5 Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.)3 Δικαιοσύνη7 Διονύσιος Σολωμός1 Διπλωματία24 δοσιλογισμός3 δουλεμπόριο3 Δύση2 Δωδεκάνησα13 Ε.Ρ.Ε.5 ΕΔΕΣ15 Εθνικά Δάνεια2 Εθνική αντίσταση13 Εθνική τράπεζα4 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.)8 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ)6 Εθνικός Διχασμός (1914-1918)35 Εθνικός Συναγερμός3 Εθνοσυνέλευση5 ΕΚΚΑ4 Εκκλησιαστική Ιστορία10 ΕΛΑΣ29 Ελβετία4 ΕΛΔΥΚ1 Ελευθέριος Βενιζέλος71 Ελληνική λογοτεχνία5 Ελληνική Οικονομική Ιστορία34 Ελληνική Οικονομική κρίση33 Ελληνική Παιδεία23 Ελληνική Παράδοση2 Έλληνικό Έθνος33 Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος12 Ελληνικός στρατός43 Ελληνισμός27 Ελληνισμός της Αμερικής2 Ελληνοτουρκικές σχέσεις6 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 189711 Ελλήνων Πάσχα3 Εμμανουήλ Μπενάκης1 Εμμανουήλ Ξάνθος1 Εμμανουήλ Παπάς1 Εμμανουήλ Ρέπουλης5 Εμμανουήλ Ροϊδης4 Εμμανουήλ Τομπάζης2 Εμμανουήλ Τσουδερός5 Εμπόριο6 Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.)1 Ένωση Κέντρου5 ΕΟΚ1 ΕΟΚΑ Α΄10 ΕΟΚΑ Β΄3 Επανάσταση στο Γουδή10 Επέτειος2 Επίκουρος1 Επιτάφιος1 Ερατοσθένης1 Ερυθρός Σταυρός3 ΕΣΣΔ19 Ευάγγελος Αβέρωφ3 Ευάγγελος Λεμπέσης1 Ευεργέτες1 Ευρωπαϊκή Ένωση3 Ευρωπαικός Διαφωτισμός3 εφημερίδα "Καθημερινή"5 Η γυναίκα στην Ιστορία2 Η δίκη των "εξ"25 Ήθη και έθιμα3 Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.)37 Ήπειρος14 Ηράκλειτος1 Ηρακλής Θεσσαλονίκης5 Ηρόδοτος13 Θαλής ο ΜΙλήσιος1 Θέατρο5 Θεμιστοκλής5 Θεμιστοκλής Σοφούλης9 Θεόδωρος Δηλιγιάννης6 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης13 Θεόδωρος Πάγκαλος20 Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος)1 Θεόδωρος Τουρκοβασίλης3 Θεόφιλος Καΐρης1 Θερμοπύλες2 Θεσσαλονίκη28 Θουκυδίδης10 Θράκη11 Θρασύβουλος Τσακαλώτος3 Θρησκεία3 Θωρηκτό Αβέρωφ9 Ι.Β.Δ.104 Ιαπωνία3 Ιατρική8 Ιερή Συμμαχία8 Ιερός Λόχος6 Ιλιάδα11 Ίμια3 Ιουλιανή κρίση του ΄652 Ιούλιος Βέρν2 Ιπποκράτης ο Κώος3 Ισλάμ6 Ισοκράτης2 Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Ιστορία622 Ιστορία της Αλβανίας12 Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας1 Ιστορία της Κρήτης16 Ιστορία του Αθλητισμού9 Ιταλία27 Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης2 Ιωάννης Γκούρας1 Ιωάννης Δεμέστιχας3 Ιωάννης Καποδίστριας24 Ιωάννης Κωλέττης6 Ιωάννης Μακρυγιάννης6 Ιωάννης Μεταξάς41 Ιωάννης Μιχαήλ5 Ιωάννης Παπακωνσταντίνου10 Ιωάννης Συκουτρής6 Ιωάννης Τσαγκαρίδης1 Ιωάννης Τσιμισκής1 Ιωάννινα5 Ίων Δραγούμης26 Ιωνική Επανάσταση1 Κ. Θ. Δημαράς2 Καλαμάτα1 Κανέλος Δεληγιάννης3 Καρλ Γιουνγκ1 Καρλ Μαρξ1 Κάρολος Παπούλιας2 Καρχηδόνα1 κατεχόμενα της Κύπρου1 Κατοχή13 Κατοχικά Δάνεια3 Κίμων ο Αθηναίος2 Κίνα7 Κίνημα του Ρομαντισμού2 κινηματογράφος3 Κινηματογράφος και Ιστορία4 Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.)3 Κολλυβάδες2 Κόμμα Φιλελευθέρων11 Κομμουνισμός29 Κομνηνός Πυρομάγλου2 Κοράνιο2 Κόρινθος6 Κύθηρα1 Κυπριακή Ιστορία46 Κυριάκος Κατσιμάνης14 Κύριλλος Λούκαρις2 Κωνσταντίνος Δεμερτζής1 Κωνσταντίνος Καβάφης3 Κωνσταντίνος Καναρης6 Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή1 Κωνσταντίνος Καραμανλής11 Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος)2 Κωνσταντίνος Λινάρδος18 Κωνσταντίνος Μανιαδάκης6 Κωνσταντίνος Μητσοτάκης4 Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄8 Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος8 Κωνσταντίνος Σημίτης4 Κωνσταντίνος Σμολένσκι2 Κωνσταντίνος Τσαλδάρης4 Κωνσταντίνος Φωτιάδης5 Κωνσταντινούπολη41 Κως4 Κώστας Βάρναλης1 Κώστας Περρίκος1 Κωστής Παλαμάς6 ΛΑ.Ο.Σ3 Λαθρομετανάστευση3 Λαικό Κόμμα7 Λαμία2 Λατινική Αμερική1 Λεονίντ Τρότσκι4 Λέσβος3 Λεωνίδας Παρασκευόπουλος1 Λόγιος Ερμής4 Λόρδος Βύρων8 Λουτράκι1 Λύσανδρος1 Μαζική πολιτική προπαγάνδα2 Μακάριος11 Μακεδονία48 Μακεδονικό Ζήτημα32 Μακεδονικός Αγώνας8 Μακεδονομάχοι5 Μάνη2 Μάο Τσε Τουνγκ2 Μαραθώνας3 Μάρκος Βαφειάδης9 Μάρκος Μπότσαρης1 Μάτζικερτ1 Μεγάλη Βρετανία37 Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia)1 Μέγαρο Μαξίμου1 Μέγας Αλέξανδρος8 Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών2 Μέγας Θεοδόσιος1 Μέγας Κωνσταντίνος1 Μελέτης Βασιλείου1 Μεσαίωνας5 Μέση Ανατολή2 Μεσόγειος2 Μεσολόγγι10 Μεσσήνη Μεσσηνίας12 Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974)43 Μέττερνιχ4 Μίκης Θεοδωράκης3 Μίκης Πρωτοπαπαδάκης8 Μικρά Ασία43 Μιλτιάδης ο Αθηναίος1 Μιλτιάδης Πορφυρογέννης1 Μιχαήλ Ψελλός3 Μνημείο14 Μοροζίνι2 Μουσολίνι12 Μπενιζέλος Ρούφος1 Μυστικές υπηρεσίες5 ναζισμός2 Νάξος2 Ναπολέων Βοναπάρτης2 Ναπολέων Ζέρβας10 Ναυαρίνο2 Ναύπακτος2 Ναύπλιο16 Ναυτική Ιστορία57 Νέα Δημοκρατία10 Νεοκλής Σαρρής1 Νεότουρκοι6 Νικήτας Σταματελόπουλος5 Νικηφόρος Φωκάς1 Νικίας2 Νικόλαος Δημητρακόπουλος1 Νικόλαος Λεωτσάκος3 Νικόλαος Πλαστήρας18 Νικόλαος Πολίτης1 Νικόλαος Στράτος5 Νίκος Ζαχαριάδης17 Νίκος Καζαντζάκης2 Νίκος Μπελογιάννης1 Νίκος Νικολούδης42 Νίτσε1 Ξάνθη1 Ξενοφών3 Οδυσσέας Ανδρούτσος1 Οδυσσέας Ελύτης4 Οδυσσέας Ιάλεμος2 Οδύσσεια7 Οθωμανική Αυτοκρατορία74 Οθωνική περίοδος (1832-1864)14 Οικουμενικό Πατριαρχείο8 Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά1 ομάδα των "Ιαπώνων"2 Όμηρος22 ομοφυλοφιλία1 Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.)3 Οργάνωση "Χ"2 Ορθοδοξία32 π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος13 ΠΑ. ΣΟ. Κ.25 Παγκόσμιος Ιστορία23 Παλαιών Πατρών Γερμανός2 Παναγής Τσαλδάρης16 Παναγιώτης Δαγκλής1 Παναγιώτης Δεμέστιχας1 Παναγιώτης Κανελλόπουλος15 Πάνος Κορωναίος2 Πάτρα3 Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄5 Παύλος Γύπαρης4 Παύλος Κουντουριώτης14 Παύλος Μελάς2 Παυσανίας1 Παυσανίας Κατσώτας1 Παυσανίας ο περιηγητής1 ΠΕΑΝ2 Πειραιάς6 πειρατεία1 Πεισίστρατος1 Πελοποννησιακός πόλεμος7 Περικλής1 Περικλής Αργυρόπουλος1 Περικλής Γιαννόπουλος5 Περικλής Δεληγιάννης1 Περιοδικά Ιστορίας3 Περσικοί πόλεμοι10 Πετρέλαια στο Αιγαίο2 Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης4 Πέτρος Γαρουφαλιάς1 Πέτρος Μακρής - Στάϊκος5 Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης13 Πλάτων9 Πλούταρχος7 Ποίηση και αισθητική18 Πόλεμος των Μπόερς1 Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι14 πολιτική δολοφονία18 Πολιτική Ιστορία17 Πολωνία2 Πόντος7 Πρίγκιπας Ανδρέας2 προπαγάνδα5 πρόσφυγες6 προσωκρατικοί φιλόσοφοι3 Προτεινόμενα3 Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές30 πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff1 Πύρρος της Ηπείρου1 Ρήγας Παλαμίδης1 Ρήγας Φερραίος3 ριζοσπάστης1 Ρόδος10 Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία15 Ρώμη8 Ρωμηοσύνη5 Ρωσία23 Ρωσικο κόμμα3 Σάββας Γκαλιμαρίδης2 Σάμος1 Σαντόρε Σανταρόζα2 Σαντορίνη1 ΣΚΑΪ2 Σκάκι1 Σκωτία4 Σόλων3 Σοφοκλής Βενιζέλος3 Σοφοκλής Δούσμανης1 Σπυρίδων Μαρκεζίνης5 Σπυρίδων Τρικούπης3 Σταλινισμός15 Σταυροφορίες6 Σταφιδικό Ζήτημα2 Στέφανος Δραγούμης3 Στέφανος Σαράφης2 Στέφανος Σκουλούδης5 Στέφανος Στεφανόπουλος1 Στράβων5 Στρατής Μυριβίλης2 Στρατιωτικά κινήματα1 Στρατιωτική Ιστορία58 Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη3 Στυλιανός Γονατάς7 Στυλιανός Χούτας1 Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ2 Συνθήκη της Λοζάννης9 Συνθήκη των Σεβρών6 συντάξεις1 ΣΥΡΙΖΑ4 Σωκράτης3 Σώματα Ασφαλείας1 Ταγίπ Ερντογάν1 Τάγματα ασφαλείας2 Τείχος του Βερολίνου1 τεκτονισμός1 Τέχνες11 Τεχνολογία8 το παιχνίδι στην Ιστορία6 Τοπική Ιστορία1 Τουρκία20 Τουρκοκρατία (1453-1821)35 Τράπεζα της Ελλάδος5 Τράπεζες1 Τριπολιτσά2 Τσαούς Αντών (Φωστερίδης)1 Ύδρα5 Υποβρύχιο Παπανικολής1 υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ3 Υφαλοκρυπίδα1 Φαίδων Γκιζίκης3 Φαλμεράγιερ6 Φανάρι2 Φασισμός1 Φιλελληνισμός9 Φιλία1 Φιλική Εταιρεία9 Φιλολογικά και άλλα δοκίμια44 Φιλοποίμην2 Φιλορθόδοξη Εταιρεία1 Φιλοσοφία9 Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας25 Φλωρεντία1 Φλώρινα4 Φραγκοκρατία8 Φωκίων1 Φωτογραφικό Οδοιπορικό26 Χαλκιδική2 Χαράλαμπος Κατσιμήτρος3 Χαράλαμπος Τσερούλης2 Χαράτσι1 Χαρίλαος Τρικούπης13 Χαρίλαος Φλωράκης2 Χάτι Χουμαγιούν1 Χίτλερ17 Χούντα6 Χρεοκοπία10 Χρηματιστήριο4 χριστιανικό ολοκαύτωμα3 Χριστόδουλος Τσιγάντες1 Χριστούγεννα10 Χρυσόστομος Σμύρνης1 Χωροφυλακή2 Ψαρά3 ψυχολογία2 Ψυχρός Πόλεμος12 CIA4 John Iatrides1 K.K.E.44 KGB4 Mεσσήνη4 Robert Bruce2 Slider3 William Wallas2 Winston Churchil1
Εμφάνιση περισσότερων
"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Αναγνώστες

Συνολικές προβολές σελίδας