Το διάβημα Καποδίστρια κατά της Αγγλίας το 1831

γράφει ο Ιωάννης Δ. Παπακωνσταντίνου  

Στις 9 Ιουλίου 1831, ο Καποδίστριας απέστειλε στον Lord Palmerston, τότε Υπουργό Εξωτερικών και μετέπειτα πρωθυπουργό της Βρετανίας, ένα βαρυσήμαντο και πολυσέλιδο διάβημα,1 διά του οποίου εγκαλούσε την Αγγλία ευθαρσώς για συνέργεια ξένων πρακτόρων” (Αγγλίας και Γαλλίας) με εντοπίους μνηστήρες της εξουσίας (Φαναριώτες, προεστώτες κ.ο.κ.), με σκοπό την ανατροπή της Ελληνικής Κυβερνήσεως δια στασιώδους ῥαδιουργίας πριν ολοκληρωθεί το εθνοαπελευθερωτικό έργο του Εθνάρχου.

 

Συγκεκριμένα, ο Καποδίστριας αρχίζει το διάβημά του με μία συνοπτική αναφορά στις προσχηματικές αιτιάσεις της “στασιώδους” αντιπολιτεύσεως (“ἀντιπολιτείας”) εναντίον τουπερί δήθεν αυταρχικής και αντιλαϊκής (“δυσκοίνου” και “ἐπαχθοῦς”) διακυβερνήσεώς του, ως εξής:

 

Μετ᾿ ἀνεκφράστου λύπης βλέπω ἐκ τῶν πρὸς τὸν Κ[ύριο] Δώκινς [EDawkins, Πρόσεδρο τῆς Αγγλίας ἐν Ἑλλάδι] τελευταίων ὁδηγημάτων τῆς ὑμετέρας ᾽Εξοχότητος τὰ ὁποῖα ἰδιοπίστως μοι προσεκοίνωσεν, ὅτι κλίνετε νὰ πιστεύσετε ὅτι ὁ ἐπικρεμάμενος σήμερον εἰς τὴν Ἑλλάδα κίνδυνος προέκυψε κατὰ μέγα μέρος ἐκ τοῦ πολιτεύματος τῆς ἐνεστώσης κυβερνήσεως, χρωματισθέντος, ὡς φαίνεται, πρὸς ὑμᾶς δυσμορφώτατα. Εἶναι, λέγουσι, τὸ πολίτευμα τοῦτο δύσκοινον καὶ πρὸς τὸν λαὸν ἐπαχθές· οἱ ξένοι εἰσβάλλουσιν εἰς ὅλα τὰ ὑπουργήματα· ἡ κατασκοπεία [μυστικὴ ἀστυνόμευσις] εἶναι τὸ κύριον τῆς διοικήσεως ἐλατήριον.

     Ἀγνοῶν ἐγὼ ἐπὶ τίνων πραγμάτων στηρίζουσιν οἱ κατήγοροι τὰς κατηγορίας ταύτας, ἐζήτησα μὲν παρὰ τοῦ Κ. Δώκινς διασαφήσεις, ἀλλὰ καὶ ἐξ ὅσων μοι ἔδωκε, δὲν ἔμαθόν τι νεώτερον. Ὅθεν ἔρχομαι ἐπὶ τὰ ἐπόμενα. 

 

Στη συνέχεια, ο Καποδίστριας προσδιορίζει με παρρησία ποιοί είναι οι  πρωτεργάτες της εξυφαινομένης συνομωσίας: Φαναριώτες, πρόκριτοι (κοτσαμπάσηδες και πλοιοκτήτες), πρώην αξιωματούχοι ή υπηρέτες “τοῦ ἐκπνεύσαντος Αλῆ Πασᾶ τῶν Ἰωαννίνων”, άπαντες ιδιοτελώς κινούμενοι, όπως επίσης και ξενοσπουδαγμένοι ημιμαθείς νέοι, που ως (δήθεν) δημοκρατικοί και «φιλελεύθεροι» 2 ήσαν “μέλη τῶν ἐν Γαλλίᾳ καὶ Γερμανίᾳ κρυπτῶν ἑταιριῶν”. Δηλαδή όλοι εκείνοι που οδήγησαν την Ελλάδα εμφυλιακώς στην καταστροφή το 1824-1827 και εν τέλει στο “χεῖλος τοῦ τάφου” το 1827. Ακόμη χειρότερα,  ο Καποδίστριας υπαινίσσεται ότι πολλοί εξ αυτών ετέλεσαν αντεθνικές πράξεις, δεδομένου ότι ν καιρῷ πολέμουαπεπειράθησαν να υπονομεύσουν, κατά συρροήν και κατ' εξακολούθησιν, την διαπραγματευτική θέση της εμπολέμου Ελλάδος έναντι των Μεγάλων Δυνάμεων, διά προσωπικών παραστάσεών τους ενώπιον των Προσέδρων και εκπροσώπων των Προστατίδων Δυνάμεων στην Ελλάδα και διά σωρείας πολιτικώς συκοφαντικών και αντεθνικώς υπονομευτικών “αναφορών” τους σε υπουργούς ξένων κυβερνήσεων, καταχωρισθέντων στα “γραμματοφυλάκια τῶν ὑπουργῶν τῶν συμμάχων Αυλῶν”, ως εξής:

 

Οἱ άνθρωποι οὗτοιτῶν ὁποίων τὴν ἱκανότητα πρῶτος ἐγὼ ὁμολογῶ, εἶναι αὐτοὶ οἱ ὑπὸ διάφορα σχήματα καὶ χρώματα διευθύναντες τὰ τῆς Ἑλλάδος πράγματα ἀπ᾿ ἀρχῆς τῆς ἐπαναστάσεως μέχρις τῆς ἐλεύσεώς μου. Τί δὲ ἡ Ἑλλὰς ἦτον ἐπὶ τῆς διοικήσεως αὐτῶν, ὅλοι γνωρίζουσιν· [...] Ἑλλὰς ὑπήρχε τότε [1827] τὸ Ναύπλιον, ἡ Αγινα, καί τινα ἄλλα ὀχυρὰ μέρη, κακῶς φρουρούμενα, κατὰ τὴν στερεν καὶ τὸ Αγαον.  λας ἢ ἐπλανήτευεν εἰς τὰ ὄρη, ἢ συνεσωρεύετο εἰς τὰ ὀχυρά, ὑφιστάμενος τὴν χειρίστην δεσποτείαν, τὴν τοῦ στρατιώτου, ὑπ τῆς ἐνδείας καὶ πείνης θουμένου εἰς τὴν λστείαν κατὰ γν τε καὶ κατὰ θάλασσαν.    

     Οδέ θέλω μὲν ἐγ ν᾿ ἀποδώσω τὴν τηλικαύτην καταστροφὴν εἰς μόνους τοὺς ἀξιοῦντας τότε κυβερνν τὴν Ἑλλάδα· ὁ Ἑλληνικός ὅμως λαός, κακῇ τύχ αὐτῶν, δὲν εἶναι τόσον ἐπιεικής πρὸς αὐτούς, ἀλλ' εἰς αὐτοὺς ἀπονέμει καὶ τὸ ὑπέρογκον ἐξωτερικν χρέος [λόγ διασπαθήσεως τῶν «Δανείων τς νεξαρτησίας» το 1824-1825], καὶ τὸν ἐμφύλιον πόλεμον [1824-1825], καὶ τὰς εὐτυχίας τοῦ βραχμ Πασᾶ [1825-1827], καὶ τὴν πειρατείαν, καὶ ὅλας τὰς συμφορὰς αἱ ὁποαι ἔφεραν τὸ ἔθνος εἰς τὸ χεῖλος τοῦ τάφου [1827][...]

     Καὶ πάλιν, ἐλθὼν εἰς Ἑλλάδα [1828], αὐτοὺς τούτους ἐκάλεσα πλησίον μου, καὶ μετ᾿ αὐτῶν ἠθέλησα νὰ μοιρασθῶ τὴν εὐθύνην τῆς τῶν κοινῶν διοικήσεως· αὐτοὶ δὲ πῶς ἐπλήρωσαν τὴν προσδοκίαν μου;

     Πσαν εὐκαιρίαν ἐπιδεξίως μετεχειρίσθησαν, πᾶσαν ὑπόθεσιν ὁπωσοῦν δύσκολον προθύμως ἐξεδούλευσαν, καταγινόμενοι νὰ συμποδίσωσι, νὰ δυσφημίσωσι, καὶ νὰ παραλύσωσι τὴν κυβέρνησιν τῆς ὁποίας ἦσαν μέρος. Κεῖνται αἱ ὑλικαὶ ἀποδείξεις τῆς οἰκτρᾶς ταύτης ἀληθείας ἐν τοῖς κοινοῖς γραμματοφυλακίοις ῆς Ἑλλάδος], καὶ ἔξεστί μοι πιστεύειν ὅτι καὶ τὰ γραμματοφυλάκια τῶν ὑπουργῶν τῶν συμμάχων Αυλῶν [Ἀγγλίας, Γαλλίας] δὲν στεροῦνται αὐτῶν,  ἂν τὸ ἐν Λονδίνῳ συνέδριον ἀποφασίσῃ νὰ κοπιάσῃ καὶ ἀναθεωρήσῃ ἐπὶ τούτῳ ὅσας ἐξιστορήσεις πλουτεῖ περὶ τῆς ἐσωτερικῆς καταστάσεως τῆς Ἑλλάδος.

     Δὲν ἔχω δὲ ὁμοίους ὅλους τοὺς συνιστῶντας τὸ κόμμα τοῦτο Έλληνας. Ἀλλὰ κυρίως μὲν πολυπράγμονας καὶ κορυφαίους λέγω τοὺς ἐκ τῆς φαναριωτικῆς σχολῆς ὁρμωμένους καὶ τοὺς ἐκ τῆς σχολῆς τοῦ ἐκπνεύσαντος Αλῆ Πασᾶ τῶν Ἰωαννίνων· οἱ δὲ λοιποὶ συνίστανται, τὸ μὲν, ἔκ τινων προκρίτων, ποθούντων τὴν ἐπὶ Τουρκοκρατίας εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐπιῤῥοήν των, τὸ δὲ, ἔκ τινων νέων πρεσβευόντων τὰ τῶν ἐν Γαλλίᾳ καὶ Γερμανίᾳ κρυπτῶν ἑταιριῶν, Οἵ τε πρῶτοι καὶ οἱ ἔσχατοι, μὴ εὐχαριστούμενοι εἰς κυβέρνησιν ζῶσαν καὶ χωρὶς αὐτούς, ἐργάζονται ἐλπίζοντες νὰ συστήσωσιν ἄλλην, ὅλως ὑποκειμένην εἰς τὰ θελήματά των. 

 

Κατόπιν, ο Καποδίστριας αναφέρεται στην αποδεδειγμένη (από το 1824-1827) πολιτική ανεπάρκεια των επί Οθωμανοκρατίας αναδειχθέντων προεστώτων και προκρίτων, στερουμένων όχι μόνον οποιασδήποτε βιωματικής πολιτικής εμπειρίας σε επίπεδο εθνικής διακυβερνήσεως αλλά ακόμη και στοιχειώδους γνώσεως της ελληνικής γλώσσης, δεδομένου ότι οι συνειρμικές παραστάσεις και η πολιτική εμπειρία των προεστώτων περιορίζετο μόνον στα Οθωμανικά εξουσιαστικά ειωθότα: Αυτό που εγνώριζαν καλώς ήταν μόνον πώς να συμπεριφέρονται ως ραγιάδες διαμεσολαβητές μεταξύ των ομογενών τους ραγιάδων και της Οθωμανικής απολυταρχίας σε τοπικό (επ' ουδενί εθνικό) επίπεδο προς συλλογή φόρων και εισφορών και απόδοσή τους στο ταμείο του επιτοπίου πασά και εκείθεν του Σουλτάνου. Περί της πολιτικής  ανεπαρκείας των εν λόγω προκρίτων σε εθνικό επίπεδο, συμφωνούσε ακόμη και ο Edward Dawkins, εν Ελλάδι επιτετραμμένος Πρόσεδρος της Αγγλίας, σύμφωνα με τον οποίο “εάν οἱ ἄνθρωποι οὗτοι ἀναδειχθῶσι καὶ πάλιν κυβέρνησις, ἡ Ἑλλὰς πάντως θέλει μεθυποπέσῃ εἰς ὀλεθριωτάτην ἀναρχίαν”όπως πράγματι επεσυνέβη και το 1831-1833, αμέσως μετά την δολοφονία του Καποδίστρια και μέχρις αφίξεως στην Ελλάδα του Βασιλέως Όθωνος (6 Φεβρουαρίου 1833), όπως εξ άλλου είχε ήδη επισυμβεί εμφυλιακώς το 1824-1825, ή όπως είχε ήδη καταδειχθεί από τις υπ' αυτών εξυφανθείσες τρεις (3) απόπειρες αντικαποδιστριακής ενόπλου ανταρσίας κατά της εθνικής Κυβερνήσεως ν καιρῷ πολέμου το 1829-1831, ήτοι ποινικώς κολάσιμες πράξεις εσχάτης προδοσίας,4 ως εξής:

 

Επ᾿ ἀληθείας δὲ πῶς οἱ πρόκριτοι οὗτοι, γινόμενοι διευθυνταὶ τῶν πραγμάτων, ήθελαν δυνηθῆ νὰ ἐνεργήσωσι τὴν ἐξουσίαν, μὴ ἔχοντες ἐν ἑαυτοῖς τὴν ἀναγκαίαν ἱκανότητα, στερούμενοι καὶ τῶν ἐλαχίστων γνώσεων, καὶ τὴν ἰδίαν αὐτῶν γλῶσσαν μετριώτατα εἰδότες γράφειν καὶ ἀναγινώσκειν!

     Ἔπειτα καὶ ἡ ἀντιποιητὴ ἀριστοκρατία αὕτη συνιστᾷ ἆρα γε, ἢ δύναται νὰ συστήσῃ σῶμα, ἑνότητα ἔχον πνεύματος καὶ ἐνεργείας; ᾽Εν ὅσῳ ἡ παροῦσα γενεὰ ζῇ, οἱ ταύτης τῆς τάξεως ῞Ελληνες πρὸς μὲν πολυπραγμοσύνην καὶ συμποδισμόν τῶν καθεστώτων εἶναι καλοί, ὡς ἐκ τῶν συμφερόντων καὶ τῶν παθῶν αὐτῶν κινούμενοι, πρὸς δὲ στηριγμόν καὶ σύστασιν κυβερνήσεως, πολὺ ἀπέχουσιν.

     Τὸ αὐτὸ φρονεῖ καὶ ὁ Κ. Δώκινς, [...] ὅτι καθ᾿ ἣν ἡμέραν οἱ ἄνθρωποι οὗτοι ἀναδειχθῶσι καὶ πάλιν κυβέρνησις, ἡ Ἑλλὰς πάντως θέλει μεθυποπέσῃ εἰς ὀλεθριωτάτην ἀναρχίαν.

     Προσθέτω δὲ ὅτι αὐτοί, μὴ ἔχοντες πλέον μηδὲ δυνάμενοι ἔχειν ουδεμίαν ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τοῦ λαοῦουδὲ φάντασμα κυβερνήσεως δύνανται νὰ συστήσωσιν, ἂν δὲν βληθῶσιν ὑπό τὴν σκέπην ξένης χειρὸς καὶ δυνάμεως, ὄχι ἠθικῶς μόνον, ἀλλὰ καὶ ὑλικῶς.

     Άν εἶχε ἄλλως τὸ τῆς ἐπιῤῥοῆς τοῦ κόμματος τούτου, διὰ τί ἀπὸ τριῶν ἐτῶν, μάλιστα δὲ ἐσχάτως, δὲν ἠδυνήθη νὰ κατορθώσῃ τὸν σκοπόν του; Καὶ ὅμως οὐδ' ἐστερεῖτο οὐδὲ στερεῖται βοηθῶν. Τρὶς ἐδοκίμασε νὰ φέρῃ τὸν στρατὸν εἰς ἀνταρσίαν, καὶ τρὶς ἀπέτυχεν. ᾿Ηγωνίσθη νὰ σηκώσῃ εἰς ἀποστασίαν τὰς ἐπαρχίας τῆς στερεᾶς Ἑλλάδος καὶ τῆς Πελοποννήσου, καὶ αὐταὶ ἔμειναν ἥσυχοι. Σήμερον τέλος σπουδάζει νὰ χωρίσῃ ἀπὸ τὸ ἔθνος τὰς νήσους τοῦ Αγαίου δι᾿ ἐφημερίδος πορορμώσης τὸν λαὸν εἰς ἀφηνιασμόν, τὸν ὁποῖον ζητεῖ νὰ καταστήσῃ νόμιμον διὰ τῶν ἀναφορῶν [πρὸς τὰς Κυβερνήσεις Ἀγγλίας καὶ Γαλλίας]. 

 

Σε εκείνο μάλιστα το πλαίσιο, ο Καποδίστριας αναφέρεται στην πλήρη και παταγώδη αποτυχία των στασιωδῶς ῥαδιούργων να υπονομεύσουν όχι μόνον με πολιτικά αλλά και με ένοπλα μέσα το εθνοαπελευθερωτικό έργο της Κυβερνήσεως. Με υπερηφάνεια δε πραγματικού Εθνάρχου, αναφέρει ότι για την προάσπιση της σταθερότητος της Ελληνικής Κυβερνήσεως ή ακόμη και για την προστασία της ζωής του Κυβερνήτου, η Ελλάς δεν έχει χρεία ξένων στρατευμάτων, διότι αρκούν προς τούτο η Θεία Πρόνοια και η Ελληνική Πολιτεία, ήτοι οι ένοπλες δυνάμεις του έθνους και η παλλαϊκή υποστήριξη με την οποία οι Έλληνες πολίτες περιέβαλαν προστατευτικώς τον Καποδίστρια:

 

Σᾶς ἐρωτῶ λοιπὸν, Μιλόρδε, ἂν ὁ λαὸς δὲν ήθελε τὴν παροῦσαν κυβέρνησιν, πῶς αὐτὴ ἠδύνατο νὰ ἐκπληροῖ τὰ καθήκοντα ὅπως τὰ ἐκπληροῖ, τουτέστι διὰ τῶν ἐννόμων καὶ συνήθων ὁδῶν; [...]

     Τέλος αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἡ ὑμετέρα ᾽Εξοχότης ἔλαβε περὶ τῆς στάσεως τῆς κυβερνήσεως ταύτης, εἶναι γυμναὶ πάσης ἀληθείας, καὶ τοῦτο ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν γεγραμμένων ἐν τῷ τέλει τῶν πρὸς τὸν Κ. Δώκινς ὁδηγιῶν, ὅτι δηλαδὴ τὸ σῶμα [ζωή] τοῦ Κυβερνήτου ἐσκεπάσθη [ἐπροφυλάχθη] ἀπὸ παντός κινδύνου, προσταχθέντων τῶν γαλλικῶν στρατευμάτων νὰ τὸν φυλάξωσιν.

     Ἀλλ᾿ ἐγώ, ὅταν ὁ στρατηγός Κ. Σνεϊδέρος [Schneider, διαδεχθεὶς τὸν Στρατηγὸν Maison εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ Γαλλικοῦ ἐκστρατευτικοῦ Σώματος] μοὶ ἐπρόσφερε τοῦτο, τῷ ἀπεκρίθην διὰ τοῦ γράμματος5 τοῦ ὁποίου τολμῶ νὰ σᾶς περικλείσω ἶσον. Καὶ δύναμαι, Μιλόρδε, τρανότατα νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι καὶ ἐταξείδευσα πάντοτε καὶ ζῶ καὶ σήμερον ἐν τῇ Ἑλλάδι ὡς καὶ τὴν πρώτην ἡμέραν ἀποβάσεώς μου, καὶ ὅτι καὶ σήμερον καὶ τότε καὶ πάντοτε τὴν κεφαλήν μου τίθημι ὑπὸ τὴν φρούρησιν τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς ἰδίας μου [Ἑλληνικῆς] πολιτείας.

 

Μετά τις ως άνω διευκρινήσεις (διπλωματικώς αναγκαίες ως αιτιολογική βάση του διαβήματος), ο Καποδίστριας προχωρεί χωρίς περιφράσεις (“μετὰ πάσης παῤῥησίας”) στην «ταμπακιέρα» του διαβήματος: Καταγγέλλει την Κυβέρνηση της Αγγλίας, όπως επίσης και της Γαλλίας, ότι αποπειρώνται να υπονομεύσουν την Ελληνική Κυβέρνηση διά εξωθεσμικής επικοινωνίας ξένων πρακτόρων” με τους “ρᾳδιουργοῦντες κατὰ τῆς κυβερνήσεως”. Ακόμη χειρότερα, ο Καποδίστριας καταγγέλλει ότι οι εν Ελλάδι πληρεξούσιοι Πρόσεδροι της Αγγλίας και Γαλλίας, ομαδόν μετά των υπαλλήλων τους, έχουν εκπέσει σε κατώτατο επίπεδο διπλωματικής αηθείας, έχοντες μετατραπεί συλλογικώς σε... πρακτορείο διανομής αντιπολιτευομένου τύπου (άρθρα του οποίου καλούσαν τον λαό εις δολοφονία του Κυβερνήτου του), ως εξής:

 

Δὲν κρύπτω πρὸς τὴν ὑμετέραν ᾽Εξοχότητα ὅτι τὰ κατ᾿ ἐμὲ ἀπέβησαν δυσκολώτερα καὶ κινδυνωδέστερα, ὄχι ἐκ τῆς ἀχαριστίας ἢ τῆς στασιώδους διαθέσεως τῶν Ἑλλήνων, ἀλλ᾿ ἵνα εἴπω μετὰ πάσης παῤῥησίας, ἐκ τῆς βοηθείας ἣν εὑρίσκουσι παρὰ τῶν ξένων πρακτόρων οἱ ρᾳδιουργοῦντες κατὰ τῆς κυβερνήσεως!

     Δέον νομίζουσιν οἱ κύριοι πράκτορες νὰ δέχωνται, νὰ περιποιῶνται καὶ νὰ εὐνοῶσι τοὺς ἀνθρώπους τούτους. Οὕτως ἆρα γε ἔχουσι νὰ διδάξωσι τὸ ἔθνος ὅτι ἡ κυβέρνησίς του ἀξιοῦται τῆς εὐδοκίας τῶν συμμάχων Δυνάμεων;

     Η ἐφημερὶς τῆς Σμύρνης, καὶ ἡ Ἑλληνικὴ τῆς Ὕδρας, αἱ κηρύττουσαι τὴν ἀποστασίαν, ἔρχονται τακτικῶς εἰς τοὺς Προσέδρους, καὶ οἱ ὑπ' αὐτοὺς τὰς μεταδίδουσιν εἰς τοὺς ῞Ελληνας τοὺς καὶ μηδόλως φροντίζοντας.

 


Έτι περαιτέρω, στο ίδιο διάβημα και με περίτεχνη διπλωματική διατύπωση, ο Καποδίστρας υπεδήλωνε ότι η παρελκυστική τακτική της Αγγλίας κατά τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των Προστατίδων Δυνάμεων (1830-1831) για την προς βορράν επέκταση της Ελληνικής Επικρατείας στην οροθετική γραμμή Αμβρακικού-Παγασητικού, υποδαύλιζε “τὴν διαφθορά, τόν ἐμφύλιο πόλεμο, τὴν ἀνατροπὴ καὶ τὴν ἀναρχία” στην Ελλάδα, ήτοι αποτελούσε  τον βασικό συντελεστή προπαγανδιστικής ενδυναμώσεως των στασιαστών το 1831, δρώντων τότε υπό την τριανδρία Κουντουριώτη-Μιαούλη-Μαυροκορδάτου, σε στασιαστική συνέργεια με τους Μαυρομιχαλαίους, υπό την αιγίδα πρωτευόντως της Αγγλίας και δευτερευόντως της Γαλλίας, ως το “παρ᾿ ὑμῖν ἐπαναστατικό κόμμα”Ο  Καποδίστριας μάλιστα υπαινίσσεται ότι η Ελληνική Κυβέρνηση είχε γνώση των “μυστικών” μεθοδεύσεων της Αγγλίας και των συναρτωμένων ψευδών διαδόσεων των στασιαστών, δεδομένου ότι δεν “δύναται νὰ ὑπάρξῃ μυστήριον ἐν Ἑλλάδι”. Σε εκείνο το πλαίσιο, ο Καποδίστριας έκανε έκκληση προς την Αγγλική Κυβέρνηση να συναινέσει άμεσα στην επίλυση των δύο βασικών εθνικών ζητημάτων της Ελλάδος, αντί να παρεμβαίνει εμφυλιακώς στα εσωτερικά πολιτικά πράγματα της χώραςήτοι η Αγγλία, από κοινού με τις άλλες Προστάτιδες Δυνάμεις, αφενός να εκλέξει βασιλέα των Ελλήνων και αφετέρου να προσδιορίσει τα βόρεια σύνορα της Ελλάδος στην ως άνω νέα οροθεσία, οπότε και θα ολοκληρούτο επί τέλους το προπαρασκευαστικόν εθνοαπελευθερωτικό και πολιτειακό έργο του Καποδίστρια.

 

 “Δὲν θέλω νὰ συνεχίσω τὴν λυπηρὰν ταύτην διήγησιν, ἀλλ᾿ ἀνέφερα μόνον τὰ ἀνωτέρω, ἵνα σᾶς ἀποδείξω, Μιλόρδε, ὅτι κυβέρνησις οὕτω πολεμουμένη, καὶ ὅμως εἰσέτι πειθαρχουμένη παρὰ τοῦ ἔθνους, καὶ τὴν ἡσυχίαν αὐτοῦ καὶ εὐταξίαν δυναμένη φυλάττειν, ἀδύνατον νὰ ἦναι κυβέρνησις λαομίσητος.

     Τόση εἶναι ὅμως ἡ τυφλὴ ἔπαρσις τῶν κορυφαίων τοῦ παρ᾿ ὑμῖν ἐπαναστατικοῦ κόμματος, ὥστε πρὸ ὀλίγου ἔβαλαν νὰ περιφέρωσι τὰ ἄρθρα τῶν γαλλικῶν ἐφημερίδων αἱ ὁποῖαι λαλοῦσι περὶ τῆς ὑποτιθεμένης συμμαχίας τῆς ῾Ρωσσίας μετὰ τῆς Πόρτας. Πρὸς τούτοις τὸ μέγα καὶ μυστηριῶδες τέχνημα τοῦ κόμματος (ἐὰν δύναται νὰ ὑπάρξῃ μυστήριον ἐν Ἑλλάδι) εἶναι τὸ νὰ πείθῃ τοὺς ἀπατωμένους ὅτι, εὐθὺς ἀφ᾿ οὗ τὸ ἔθνος ἀπαλλαχθῇ ἀπὸ τὴν παροῦσαν κυβέρνησίν του καὶ συστήσῃ κυβέρνησιν συνταγματικήν, ἡ Γαλλία καὶ ἡ Ἀγγλία θέλουσι προμηθεύσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα ὅρια πλατύτατα, καὶ τὴν Κρήτην ὁμοῦ καὶ τὴν Σάμον. [...]

     Οὐδὲ πρὸς τὴν ψευδῆ εἴδησιν ἣν σᾶς ἔδωκαν περὶ τῆς κατασκοπείας [μυστικῆς ἀστυνομεύσεως] καὶ τυρρανίας τῆς κυβερνήσεως θέλω ἀποκριθή διὰ μακρῶν ἐπιχειρημάτων.

     ῍Αν τοιοῦτος ἦτον ὁ χαρακτὴρ καὶ τοιαῦτα τὰ ἐλατήρια τῆς κυβερνήσεως, πῶς ἤθελεν ἀφήσῃ εἰς ὕπαρξιν τὰς μηχανουργίας [μηχανοῤῥαφίας] τὰς πρὸ πολλοῦ κατ᾿ αὐτῆς ἑτοιμαζομένας; Μαθοῦσα ἐν καιρῷ διὰ τῶν κατασκόπων τὰ πράγματα, εἶχε καὶ φυλακὰς ἵνα τὰ περιστείλῃ.

     Αἱ δὲ ἐπαρχίαι, ἐξ ἐναντίας, καὶ ἡ ὁλότης τοῦ ἔθνους τοῦτο μὲ ἐπιμέμφονται, ὅτι ἐξ ἀρχῆς δὲν ἐξέβαλα ἐκ τῆς Ἑλλάδος τοὺς Φαναριώτας καὶ τοὺς μαθητὰς τοῦ Αλῆ Πασᾶ, τοὺς διεξάγοντας τὰς κακούργους συσκευὰς ταύτας. Τοῦτο δὲ ἔπραξα, πρῶτον, κηλούμενος ὑπὸ τῆς ἐλπίδος ὅτι θέλουσι διορθωθῆ ἐκ τῆς νέας θέσεως εἰς ἣν παρ᾿ ἐμοῦ ἐτάττοντο, καὶ ὕστερον ἐνόμισα προτιμότερον νὰ τοὺς ἀφήσω νὰ κριθῶσι ἐκ τῶν ἔργων των, ὡς καὶ θέλουσι κριθῆ ἢ ταχύτερον ἢ βραδύτερον.

     ᾽Ελπίζω Μιλόρδε, ὅτι ὅταν λάβετε τὸ μακρὸν τοῦτο γράμμα, τὸ ἐν Λονδίνῳ συνέδριον θέλει ἔχει τελειωμένας τὰς περὶ Ἑλλάδος ἀποφάσεις [περί βασιλέως τῶν Ἑλλήνων καὶ διευρύνσεως τῆς Ἑλληνικῆς ᾽Επικρατείας πρὸς βορράν, ες τν ὁροθετικὴν γραμμὴν μβρακικο-Παγασητικο]Ἀλλ᾿ ἂν ἀκόμη δὲν ἐτελείωσε, σπεύσατε, ἱκετεύω, τὸ ἔργον, μηδὲ ἀνέχεσθε νὰ τρέχῃ ὁ τόπος οὗτος τὸν καθημερινὸν κίνδυνον τῆς διαφθορᾶς, τοῦ ἐμφυλίου πολέμου, τῆς ἀνατροπῆς καὶ τῆς ἀναρχίας· διότι πολ δεινότερα πάσης ἐννοίας ἐνδέχεται νὰ ναι τ᾿ ἀποτελέσματα.

     Α μεθόριοι ἐπαρχίαι τῆς Οθωμανικῆς αὐτοκρατορίας πλήρη ἐπανάστασιν γουσι, καὶ ὁ Βεζίρης κάθηται ἐπ᾿ ἀμύνης. Τί θέλει γείνν καὶ οἱ Ρουμελιῶται ἐπιδοθῶσιν εἰς τὰς ἀρχαίας των ξεις καὶ εἰς τὰ μηχανήματα [μηχανοῤῥαφίας] τῶν θελόντων ἔχειν παρ᾿ αὐτος τὴν ἀνέκαθεν ἐπιῤῥον καὶ ἀξίωσιν; Kαὶ τὸ Αγαον πάλιν θέλει πληρωθῆ πειρατῶν, καὶ τότε αἱ Δυνάμεις βιασθήσονται μετελθεν πολιτεύματα ἀνοικειότερα πρὸς τὰς ἀρχὰς καὶ τὸν κύριον σκοπὸν τῆς συμμαχίας αὐτῶν.[...]

     Πρν ναδεχθ τν προσωρινν κυβέρνησιν τς Ἑλλάδος, πεσάφησα πρὸς τὰς συμμάχους Αλάς, καὶ πρὸς τος πρέσβεις ατν συνελθόντας ν Πόρ, καὶ πρὸς τος Προσέδρους στερον πανέλαβον, τι νακτα χρειάζεται  λλάς να πάρξ πικράτεια λευθέρα καὶ ατόνομος, καὶ τι γ μετ χαρς νελάμβανα τν προπαρασκευν τς τοιαύτης σωτηρίου ποκαταστάσεως.

Καὶ τ πράγματα καὶ  δία μου περα μ᾿ βεβαίωσαν τι σχυρότερον ες τν τότε ηθεσαν γνώμην. Όθεν δν εἰργάσθην ἐν τ Ἑλλάδι οὔτε ὑπρ ἐμαυτο οὔτε ὑπρ τῶν ἐμῶν, καὶ ἡ διοίκησις καὶ α δοξασίαι μου εἶναι ὅλως ἀμέτοχοι προσωπικο συμφέροντος, ἐκτς ἂν λογισθῇ προσωπικν συμφέρον κρείττονος γένους ἡ πλήρης μου αὐταπάρνησις.

     Καθ᾿ ὅσον ἔχουσι τὰ πράγματα σήμερον ἐκτς καὶ ἐντς τῆς Ἑλλάδος, τοῦτο καὶ μόνον δὲν παύω ζητῶν, να αἱ Δυνάμεις κόψωσιν ὅπως οδασι τὴν περὶ κυβερνήσεως τῆς Ἑλλάδος σπουδαιοτάτην κρίσιν [περί βασιλέως καὶ νέας ροθεσίας].

     Καὶ πιστεύσατε, Μιλόρδε, ὅτι ὅλων τῶν ἀποφάσεων καταθυμιωτάτη [πλέον εὐχάριστη] ἔσται εἰς μ ἡ ἀπαλλάξουσὰ με τάχιον ἐκ τοῦ ἐπικειμένου μοι βάρους [διακυβερνήσεως τῆς Ἑλλάδος μέχρις ελεύσεως του α΄βασιλέως των Ελλήνων].

 

Δυστυχώς, το διάβημα Καποδίστρια κατά της Αγγλίας δεν πρόφθασε να επενεργήσει άμεσα, δηλαδή να παρωθήσει την Αγγλία και κατά συνακολουθία την Γαλλία να σταματήσουν να υποθάλπουν τους στασιαστές, ούτως ώστε να αποφευχθούν οι επακολουθήσασες στασιαστικές τους ενέργειες: Μόλις πέντε ημέρες αφ' ότου απεστάλη το από 9 Ιουλίου 1831 διάβημα του Καποδίστρια, ήτοι πριν φθάσει εγκαίρως στον παραλήπτη του, ξέσπασε το ξενοκίνητο κίνημα προς βιαία κατάληψη του εθνικού ναυστάθμου στον Πόρο στις 14 Ιουλίου 1831 από (200) ενόπλους Υδραίους υπό τον Μιαούλη, κατ' εντολή των Κουντουριωτών και με πολιτική καθοδήγηση του Μαυροκορδάτου.


η δίκροτη φρεγάτα ΕΛΛΑΣ και η ατμοκίνητη ΚΑΡΤΕΡΙΑ

Εκείνο το ένοπλο κίνημαπου κατ' ουσίαν ήταν πραξικόπημα, δεδομένου ότι εξ αρχής συμμετέσχον σε αυτό (Υδραίοι) αξιωματικοί και πληρώματα του εθνικού Πολεμικού Στόλου της Ελλάδος στο πλευρό των στασιαστώνκατέληξε μετά από 17 ημέρες στην εξωπραγματική6 (αυτο)καταστροφή του εθνικού Πολεμικού Στόλου της Ελλάδος από τους στασιαστές, ήτοι της δικρότου ΕΛΛΑΣ (64 κανονιών), ναυαρχίδος του Ελληνικού Στόλου, της τρικάρτατης κορβέττας ΥΔΡΑ (26 κανονιών) και της επίσης τρικάρτατης κορβέττας ΝΗΣΟΣ ΤΩΝ ΣΠΕΤΣΩΝ (26 κανονιών), πρώην ΑΓΑΜΕΝΩΝ της Λ. Μπουμπουλίνας, ενώ παρ' ολίγον οι στασιαστές να καταστρέψουν ακόμη και το θρυλικό ατμοκίνητο ΚΑΡΤΕΡΙΑ, που υπό τον πλοίαρχο Frank AHastings είχε προκαλέσει δια της Ναυμαχίας της Ιτέας την επακόλουθη Ναυμαχία του Ναυαρίνου το 1827. Ούτε καν το φρούριο Heideck στο Πόρο διέλαθε την καταστροφική μανία των στασιαστών, που δεν εδίστασαν να το ανατινάξουν.

 

Όπως είχε προσκιαγραφήσει ο Καποδίστριας στο διάβημά του, οι στασιαστές είχαν εν τοις πράγμασι την υποστήριξη των Άγγλων και Γάλλων, αφενός με την μορφή «αυστηράς ουδετερότητος» των ναυτικών τους δυνάμεων (Αγγλικών και Γαλλικών), η οποία προφανώς ευνούσε τους στασιαστές, και αφετέρου με την μορφή διαπραγματευτικής διαμεσολαβήσεως από τους ναυάρχους Lyons και Lalande (της Αγγλικής και Γαλλικής μοίρας αντίστοιχα) από 23 Ιουλίου 1831, δήθεν προς ειρηνική «συνδιαλλαγή» μεταξύ της Εθνικής Κυβερνήσεως και των στασιαστών, ωσάν η Εθνική Κυβέρνηση και οι πραξικοπηματίες να ήσαν (δήθεν) θεσμικώς, πολιτικώς, και νομικώς ισότιμοι.

 

Εντούτοις, μετά την από 1 Αυγούστου 1831 ανακατάληψη του ναυστάθμου του Πόρου από κυβερνητικές δυνάμεις και την αποτυχία και εκείνης της ξενοκίνητης ενόπλου ανταρσίας να ανατρέψει τον Κυβερνήτη, ο Ελληνικός λαός, με αισθήματα ευλόγου αποτροπιασμού ή και οργής6 κατά των καταστροφέων του Εθνικού Στόλου, συσπειρώθηκε ακόμη περισσότερο γύρω από τον Εθνάρχη του. Το δε διεθνές γόητρο του Καποδίστρια αυξήθηκε ακόμη περισσότερο λόγω της αποφασιστικότητας που επέδειξε έναντι των στασιαστών, παρότι αυτοί ενεργούσαν με υποκίνηση και υποστήριξη από τις δυτικές Προστάτιδες Δυνάμεις.7

 

Όταν λοιπόν τα νέα για το (καταστροφικό αλλά αποτυχόν) πραξικόπημα του Πόρου έφθασαν σχεδόν ταυτόχρονα με το διάβημα Καποδίστρια στην Αγγλία, στα μέσα Αυγούστου 1831, η Αγγλία είχε πλέον απογυμνωθεί από κάθε πρόσχημα για περαιτέρω εφαρμογή της παρελκυστικής της τακτικής όσον αφορά στη νέα οροθεσία της Ελληνικής Επικρατείας. Κατά συνέπεια, μόλις ένα μήνα μετά, στις 14 Σεπτεμβρίου 1831, η Αγγλική Κυβέρνηση, πιεζομένη αφόρητα πλέον από τον φιλοκαποδιστριακό φιλέλληνα πρέσβυ της Ρωσίας στο Λονδίνο Khristofor Andreyevich Lieven, και μη έχουσα ουδέν πλέον πρόσχημα αναβλητικότητος, εξαναγκάσθηκε να συναινέσει επί τέλους, επί διακυβερνήσεως Καποδίστρια, στη διεύρυνση της Ελληνικής Επικρατείας στην οροθετική γραμμή Αμβρακικού-Παγασητικού και προς τούτο να συνυπογράψει με τις άλλες δύο Προστάτιδες Δυνάμεις το 5ο Πρωτόκολλο του Λονδίνου (14 Σεπτεμβρίου 1831)κάτι που η Αγγλία μετά διπλωματικής εμμονής είχε πασχίσει ματαίως να αποφύγει επί 16 μήνες (μετά την αποποίηση του Ελληνικού Στέμματος από τον πρίγκιπα Leopold στις 17 Μαου 1830), με την μάταιη προσδοκία η απελευθέρωση της Ελλάδος να «πιστωθεί» μάλλον στον μελλοντικό «δυτικόφιλο» βασιλέα των Ελλήνων (δήθεν ­λέ γγλίας) παρά στον «ρωσόφιλο» Κυβερνήτη τους.

 

Κατά συνέπεια, μετά την συλλογική αποτυχία των στασιαστών και των δυτικών πατρώνων τους να ανατρέψουν πολιτικώς ή και ενόπλως τον Καποδίστρια, ή έστω να αναβάλουν την τελική απελευθέρωση της Ελλάδος, και μάλιστα υπό την διπλωματική σκιά του διαβήματος Καποδίστρια και των επακολούθων συναφών υπομνημάτων και διαβημάτων του προς τις Μεγάλες Δυνάμεις, και κυρίως αμέσως μετά την πλήρη επικράτηση (εφαρμογή) των εθναρχικών σχεδίων του Καποδίστρια όχι μόνον κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αλλά και κατά των επιβουλών των δυτικών Προστατίδων Δυνάμεων8 από 14 Σεπτεμβρίου 1831, δεν απέμενε σε όλους εκείνους παρά μόνον το έσχατο μέσον προς προώθηση των ιδιοτελών τους σκοπών: Η δολοφονία του Εθνάρχου. Στις 27 Σεπτεμβρίου 1831. Άνευ προσχημάτων.

 

ΕΠΙΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

 

1 ΠΗΓΗ ΔΙΑΒΗΜΑΤΟΣ: “ΕΠΙΣΤΟΛΑΙ Ι. Α. ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ”, (έκδ. Πέτρος Δ. Στεφανίτσης, Αθήνα: 1841)τ. Δ΄, σσ. 224-231, εδώ:

http://foundation.parliament.gr/VoulhFoundation/VoulhFoundationPortal/images/site_content/voulhFoundation/file/Books/Tomos_4_webready.pdf

 

2 Όλοι εκείνοι οι (δήθεν δημοκρατικοί, “φιλελεύθεροι” ή “συνταγματικοί”) συνεργοί της “στασιώδους ῥαδιουργίας (1829-1831) και ηθικοί συναυτουργοί της δολοφονίας του Καποδίστρια (1831), συνωθούντο μετέπειτα να προσφέρουν ιδιοτελώς τις υπηρεσίες τους στη βασιλική εξουσία κατά την διάρκεια της (μη συνταγματικής) απολυταρχίας του Όθωνος (1833-1843). Κάποιοι δε από εκείνους τους (δήθεν δημοκρατικούς) μνηστήρες της εξουσίας υπηρέτησαν τον απόλυτο μονάρχη ως υπουργοί ή και πρωθυπουργοί του, όπως οι Σ. Τρικούπης, Α. Μαυροκορδάτος και Ι. Κωλέττης.

 

3 Όταν ο Καποδίστριας απέστειλε το διάβημά του στον Υπουργό Εξωτερικών της Αγγλίας, στις 9 Ιουλίου 1831, ούτε το εμπόλεμον μεταξύ Ελλάδος και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας είχε αρθεί, ούτε η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε αποδεχθεί και αναγνωρίσει την ανεξαρτησία της Ελλάδος, ούτε τα τελικά Ελληνο-Τουρκικά σύνορα είχαν προσδιορισθεί (αναγνωρισθεί από τις Μεγάλες Δυνάμεις), ούτε οι (ένοπλοι) Τούρκοι είχαν αποχωρήσει από την Αττική και Βοιωτία μέχρι τότε.

 

4 Κατά την τριετία 1829-1831, οι “αντιπολιτειακώς” συνασπισθέντες και υπονομευτικώς “ρᾳδιουργοῦντες” κατά της εθνικής Κυβερνήσεως—φαναριώτες, προεστοί, όπως επίσης “ἡμίσοφοι καὶ λογιώτατοι, σπουδασταὶ τῆς Εὐρώπης”—θεωρούσαν, ή ήθελαν (ιδιοτελώς) να θεωρούν, ότι οι “στασιώδεις ῥαδιουργίες” τους συνιστούσαν μάλλον (νόμιμη) πολιτική αντιπαράθεση (“ἀντιπολιτείαν”), παρά (παράνομες) πράξεις εθνικής μειοδοσίας ή και προδοσίας, όπως τουλάχιστον υποδηλούται σε έγκριτα ιστοριογραφικά αφηγήματα (Σ. Τρικούπη, Κ. Παπαρρηγοπούλου κ.ο.κ.).

     Εν τούτοις, από νομική άποψη, οι τρεις αντικαποδιστριακές ανταρσίες προ του διαβήματος Καποδίστρια κατά της Αγγλίας, και κυρίως η καταστροφή του Ελληνικού Στόλου στην 4η ανταρσία (14 Ιουλίου-1 Αυγούστου 1831) και η φονοκτόνος κατάληψη της Καλαμάτας από τους Μανιάτες με την υποστήριξη των Γάλλων στην 5η ανταρσία (23 Αυγούστου - 18 Σεπτεμβρίου 1831) μετά το διάβημα, και τελικά η επακόλουθη δολοφονία του Καποδίστρια (27 Σεπτεμβρίου 1831), δεν ήσαν εκφάνσεις μιας νομίμου πολιτικής αντιπαραθέσεως (έν καιρῷ ερήνης), αλλά συνιστούσαν πράξεις εσχάτης προδοσίας, ως ξενοκίνητες αντενέργειες τελεσθείσες ἐν καιρῷ πολέμου (επισημείωση 2 ως άνω)—ήτοι καθ' όν χρόνο διεξήγετο ο πολεμικός και διπλωματικός αγώνας του Καποδίστρια κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και έναντι των Μεγάλων Δυνάμεων—σύμφωνα με την σύγχρονη Ελληνική Νομοθεσία (άρθρα 134-135 Π.Κ.) και το Σύνταγμα της Ελλάδος (άρθρα 48-49), όπως επίσης και σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις των επαναστατικών Συνταγμάτων Επιδαύρου (άρθρα με΄, οα΄, π΄, πς΄), Άστρους (άρθρα μγ΄, οα΄) και Τροιζήνος (άρθρα 95, 125, 131).

Πράγματι, ο Καποδίστριας έγραφε στην από 13 Αυγούστου 1831 επιστολή του προς τον Έλληνα πρέσβυ στη Γαλλία Μιχαήλ Σούτσο επί λέξει τα εξής:

 

 “ἡ γραμματεία τῆς δικαιοσύνης ἑτοιμάζει ἀναφορὰν περὶ εσαγωγῆς ες δίκην τῶν ἀρχηγῶν τῆς ἀνταρσίας, ἐπὶ ἄκρᾳ προδοσίᾳ ἐγκαλουμένων...”

 

5 Ιδέ την από 8 Ιουνίου 1831 επιστολή του Καποδίστρια προς τον Γάλλο Στρατηγό Schneider περί της προσφοράς του δευτέρου να διαθέσει 400-500 στρατιώτες του Γαλλικού εκστρατευτικού Σώματος ως προσωπική φρουρά του Κυβερνήτου [“ΕΠΙΣΤΟΛΑΙ Ι. Α. ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ”, ό.π. (Επισ. 1), τ. Δ΄, σσ. 202-203].

 

6 Η (αυτο)καταστροφή του Πολεμικού Στόλου της Ελλάδος στον Πόρο το 1831 ήταν εξωπραγματική, διότι τότε, στις 1 Αυγούστου 1831, ο φαναριώτης Μαυροκορδάτος από κοινού με τους πλοιοκτήτες Κουντουριώτες εργαλειοποίησαν τον Ανδρέα Μιαούλη, ως θλιβερό υποχείριό τους, για να επιτελέσουν σε μία ημέρα αυτό που δεν είχε κατορθώσει επί μία δεκαετία ο πολυάρμενος πολεμικός στόλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας—εξοπλισμένος με φρεγάτες, δίκροτα και τρίκροτα—ήτοι την καταστροφή του εθνικού Πολεμικού Στόλου της Ελλάδος! Δεδομένου δηλαδή ότι ο τριηπειρωτικός Οθωμανικός στόλος δεν είχε κατορθώσει να καταβυθίσει ούτε ένα από τα μεγάλα (δικάταρτα ή τρικάταρτα) πλοία των Ελλήνων θαλασσομάχων καθ' όλη την διάρκεια του Αγώνα της Παλιγγενεσίας, ο  Ανδρέας Μιαούλης, μέχρι τότε αήττητος Ναύαρχος της Ελλάδος, εξέπεσε οριστικώς έκτοτε (από το 1831) στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων ως “αώνια καταδικασμένος”, όπως έγραψε τότε ο Καποδίστριας εν πλήρει θλίψει για την αντεθνική κατάντια ενός θρυλικού ήρωα της Ελληνικής Εθνεγερσίας, ήτοι για εκείνη την αδιανόητη εθνική Ὕβρι το 1831, την οποία μόνο ένας από τους Μεγάλους Τραγικούς της Κλασικής Ελλάδος θα μπορούσε ίσως να αποτυπώσει.

 

7 Περί της Αγγλο-Γαλλικής συνομωσίας κατά της Ελλάδος το 1831, ο Καποδίστριας έγραφε στην από 24 Αυγούστου 1831 επιστολή του προς τον Έλληνα πρέσβυ στη Γαλλία Μιχαήλ Σούτσο, μεταξύ άλλων τα εξής:

 

 “῾Η προσωρινὴ κυβέρνησις ἀγωνίζεται, ὄχι μόνον πρὸς τοὺς ῾Υδραίους καὶ τοὺς ὀλίγους αὐτῶν ὁδηγούς, ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς μεγάλους πάτρωνας [Ἀγγλία, Γαλλία] καὶ ἤδη φανεροὺς προστάτας αὐτῶν.

 

Ίσως επομένως η ως άνω παραπομπή των εντοπίων συνεργών της ξενοκίνητης αντικαποδιστριακής και αντεθνικής συνομωσίας ενώπιον της Δικαιοσύνης, “ἐπὶ ἄκρᾳ προδοσίᾳ ἐγκαλουμένων” (Επισ. 4), να μην ήτο τελικά δυνατόν να διεξαχθεί χωρίς να διαταραχθούν ανεπανόρθωτα οι διεθνείς σχέσεις της Ελλάδος με την Αγγλία και Γαλλία. Διά τούτο ίσως η Ελληνική Δικαιοσύνη ουδέποτε ενησχολήθη με εκείνα τα κακουργήματα (καταστροφή του εθνικού Στόλου κ.τ.λ.) τότε και έκτοτε.

 

8 Η υποκίνηση και υποστήριξη των στασιαστών από την Αγγλία και Γαλλία, τόσον κατά την πραξικοπηματική κατάληψη του εθνικού ναυστάθμου στον Πόρο, όσο και κατά την καταστροφή του εθνικού Πολεμικού Στόλου, όπως επίσης και μετά από εκείνη την καταστροφήπ.χ. κατά την επακόλουθη κατάληψη  και λεηλασία της Καλαμάτας από τους στασιαστές στις 2 Σεπτεμβρίου 1831 με υποστήριξη (παθητική και ενεργητική) Γαλλικών στρατιωτικών και ναυτικών δυνάμεωνδεν είναι δυσεξήγητη: Ουδέποτε οι δυτικές Μεγάλες Δυνάμεις διετίθεντο, τότε και έκτοτε, επί 200 χρόνια μέχρι σήμερα, να επιτρέψουν στην Ελλάδα να εξελιχθεί σε θαλασσοκράτειρα (εν δυνάμει ανταγωνιστική τους) στην Ανατολική Μεσόγειο.

 

Το παρόν άρθρο αποτελεί προσαρμοσμένο απόσπασμα (σσ. 93-102) του βιβλίου με τίτλο “Καποδίστριας ο Μέγας”, που είναι δωρεάν αναγνώσιμο και προσβάσιμο (freely readable and downloadable), ως προεπισκόπηση, εδώhttps://www.academia.edu/43012120/Καποδίστριας_ο_Μέγας

Σχόλια

  1. Ωωωωωχ!
    Αλί και τρισαλί μας!
    Δεν αντέχεται...
    ... Ίσως αυτό είναι
    το εθνικό μας έγκλημα,
    που μάς κυνηγάει
    190 χρόνια μετά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Etc st
    Εξαίρετο άρθρο, το οποίο θα έπρεπε να βρίσκεται σε κάθε σχολικό
    βιβλίο !
    Δεν μπορώ να καταλάβω για ποιο λόγο δεν το διδαχθήκαμε αλλά και εμείς οι δάσκαλοι δεν το διδάσκουμε στους μαθητές μας, παρά μόνο ότι ο Καποδίστριας ήταν ο πρώτος κυβερνήτης της Ελλάδας, και όχι ο Μέγας εθνάρχης, αναμορφωτής και ιδρυτής του ελληνικού κράτους!
    Αν δεν γνωρίζουμε τους συμμάχους μας, τους εχθρούς και προδότες, τότε πολύ σύντομα, θα πάψουμε να υπάρχουμε ως χώρα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δυστυχως, χωρα δεν γιναμε ποτε... η ελπιδα μας για ανεξαρτητο κυριαρχο εθνικο κρατος επαψε να υφισταται στις 27 Σεπτεβριου του 1831..... ειμαι ειλικρινα περιεργος να δω τι "εορτασμο" θα κανουν οι αλητες με ελληνικη ταυτοτητα σε δεκα χρονια απο τωρα... γιατι το ετος Καποδιστρια περασε και ηταν μερα Σαββατο

      Διαγραφή
  3. Καλά, ατελείωτοι είσαστε σε αυτό το σάιτ.
    Δεν μας αφήνετε να αράξουμε!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. πόνεσε η καρδιά μου αδέρφια. Δεν το ήξερα όπως και πολλά άλλα. Συμφωνώ απόλυτα με τον CHRAS-33. Δυστυχώς εδώ αφαιρούν από τα σχολικά βιβλία θα βάζαν τα χεράκια τους να βγάλουν τα ματάκια τους. Σε ευχαριστώ istorikathemata για αυτό το σπουδαίο άρθρο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Ο σχολιασμός του αναγνώστη (ενημερωμένου η μη) είναι το καύσιμο για το ιστολόγιο αυτό, έτσι σας προτρέπουμε να μας πείτε την γνώμη σας. Τα σχόλια οφείλουν να είναι κόσμια, εντός θέματος και γραμμένα με Ελληνικούς χαρακτήρες (όχι greeklish και κεφαλαία).

Καλό είναι όποιος θέλει να διατηρεί την ανωνυμία του να χρησιμοποιεί ένα ψευδώνυμο έτσι ώστε σε περίπτωση διαλόγου, να γίνεται αντιληπτό ποιος είπε τι. Κάθε σχόλιο το οποίο είναι υβριστικό η εμπαθές, θα διαγράφεται αυτομάτως.

Αρχείο

Εμφάνιση περισσότερων

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

α1 Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος26 Αβράαμ Λίνκολν1 Άγγελος Έβερτ1 Άγγελος Σικελιανός1 Αγγλία12 Άγιο Όρος5 Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος3 Αδαμάντιος Κοραής9 Αθανάσιος Ευταξίας1 Αθανάσιος Σουλιώτης - Νικολαϊδης2 Αθανάσιος Τσακάλωφ1 Αιγαίο17 Αιγαίο Ελληνική θάλασσα3 Αίγινα1 Αισχύλος1 Ακρόπολη12 Αλβανία13 Αλεξάνδρεια9 Αλέξανδρος Ζαϊμης6 Αλέξανδρος Κορυζής5 Αλέξανδρος Κουμουνδούρος7 Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος14 Αλέξανδρος Οθωναίος7 Αλέξανδρος Παπάγος18 Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης7 Αλέξανδρος Παπαναστασίου18 Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής1 Αλέξανδρος Σακελαρίου5 Αλέξανδρος Υψηλάντης8 Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος3 Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν5 Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Αναγέννηση3 Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος1 Αναστάσιος Παπούλας4 Ανατολική Ρωμυλία1 Ανδρέας Γ. Παπανδρέου16 Ανδρέας Καρκαβίτσας2 Ανδρέας Λόντος2 Ανδρέας Μεταξάς1 Ανδρέας Μιαούλης8 Ανδρέας Μιχαλακόπουλος14 Ανδρέας Τζίμας1 Άνθιμος Γαζής1 Αννα Κομνηνή1 Άννα Κομνηνή1 Αννίβας1 Αντάντ18 Αντιβενιζελισμός31 αντισημιτισμός5 Αντόνιο Γκράμσι1 Αντώνης Σαμαράς1 Απεργίες4 Αποικιοκρατία6 Άραβες3 Αρβανίτες1 Άρειος Πάγος3 Άρης Βελουχιώτης9 Αριστείδης ο Αθηναίος2 Αριστοτέλης7 Αριστοτέλης Ωνάσης1 Αρχαία Αθήνα28 Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία10 Αρχαία Σπάρτη22 Αρχαιοκαπηλεία6 Αρχαιολογία26 Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός3 Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος3 Αρχιμίδης4 Αστρονομία4 Αστυνομία2 Αυστρία4 Αυτοκράτορας Ηράκλειος3 Αφρική4 Αχαϊκή Συμπολιτεία2 β1 Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος43 Βαλκάνια26 βασανιστήρια1 Βασίλειος Τσίχλης23 Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄1 Βασιλιάς Γεώργιος Α΄22 Βασιλιάς Γεώργιος Β΄26 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄34 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄8 Βασιλιάς Όθων Α΄25 Βασιλιάς Παύλος Α΄7 Βασιλιάς Φίλιππος Β΄6 Βενιαμίν Λέσβιος1 Βιβλία και Βιβλιοθήκες37 Βιβλιοκρισίες87 Βιέννη5 Βιετνάμ2 Βιογραφίες80 Βλάσης Γαβριηλίδης1 Βουλγαρία14 γ1 Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης8 Γαλλία21 Γαλλική Επανάσταση6 Γαριβάλδι2 Γελιογραφίες4 Γενοκτονία των Αρμενίων3 Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου6 Γερμανία51 Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός2 Γεώργιος Α. Παπανδρέου19 Γεώργιος Βλάχος4 Γεώργιος Γρίβας (Διγενής)7 Γεώργιος Ζησιμόπουλος2 Γεώργιος Θεοτόκης10 Γεώργιος Κάνιγκ3 Γεώργιος Καραϊσκάκης4 Γεώργιος Καρτάλης2 Γεώργιος Καφαντάρης9 Γεώργιος Κονδύλης18 Γεώργιος Κουντουριώτης4 Γεώργιος Λεοναρδόπουλος2 Γεώργιος Παπαδόπουλος2 Γεώργιος Παπανδρέου (GAP)1 Γεώργιος Πωπ1 Γεώργιος Ράλλης6 Γεώργιος Σεφέρης2 Γεώργιος Σταύρου2 Γεώργιος Στρέιτ1 Γεώργιος Τσολάκογλου4 Γεώργιος Τσόντος (Βάρδας)1 Γιάννης Ιωαννίδης3 Γιάννης Ψυχάρης2 Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο)8 Γιουγκοσλαβία12 Γιώργης Σιάντος4 Γιώργος Ρωμανός1 Γκουλάγκς4 Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά35 Γράμμος - Βίτσι2 Γρηγόρης Φαράκος2 Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας)7 Γρηγόριος Ξενόπουλος4 δ1 Δαρδανέλλια1 Δέσποινα Κούρτη1 Δημήτρης Παρτσαλίδης3 Δημήτριος Αναγνωστόπουλος1 Δημήτριος Βούλγαρης2 Δημήτριος Γούναρης24 Δημήτριος Ιωαννίδης1 Δημήτριος Καλλέργης1 Δημήτριος Μάξιμος1 Δημήτριος Ράλλης4 Δημήτριος Υψηλάντης10 Δημήτριος Ψαρρός4 Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ)19 Δημοσθένης4 Δημοψήφισμα2 δημοψήφισμα 19243 Διατροφή5 Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.)3 Δικαιοσύνη7 Διονύσιος Σολωμός1 Διπλωματία24 δοσιλογισμός3 δουλεμπόριο3 Δύση2 Δωδεκάνησα13 Ε.Ρ.Ε.5 ΕΔΕΣ15 Εθνικά Δάνεια2 Εθνική αντίσταση13 Εθνική τράπεζα4 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.)8 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ)6 Εθνικός Διχασμός (1914-1918)35 Εθνικός Συναγερμός3 Εθνοσυνέλευση5 ΕΚΚΑ4 Εκκλησιαστική Ιστορία10 ΕΛΑΣ29 Ελβετία4 ΕΛΔΥΚ1 Ελευθέριος Βενιζέλος71 Ελληνική λογοτεχνία5 Ελληνική Οικονομική Ιστορία34 Ελληνική Οικονομική κρίση33 Ελληνική Παιδεία23 Ελληνική Παράδοση2 Έλληνικό Έθνος33 Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος12 Ελληνικός στρατός43 Ελληνισμός27 Ελληνισμός της Αμερικής2 Ελληνοτουρκικές σχέσεις6 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 189711 Ελλήνων Πάσχα3 Εμμανουήλ Μπενάκης1 Εμμανουήλ Ξάνθος1 Εμμανουήλ Παπάς1 Εμμανουήλ Ρέπουλης5 Εμμανουήλ Ροϊδης4 Εμμανουήλ Τομπάζης2 Εμμανουήλ Τσουδερός5 Εμπόριο6 Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.)1 Ένωση Κέντρου5 ΕΟΚ1 ΕΟΚΑ Α΄10 ΕΟΚΑ Β΄3 Επανάσταση στο Γουδή10 Επέτειος2 Επίκουρος1 Επιτάφιος1 Ερατοσθένης1 Ερυθρός Σταυρός3 ΕΣΣΔ19 Ευάγγελος Αβέρωφ3 Ευάγγελος Λεμπέσης1 Ευεργέτες1 Ευρωπαϊκή Ένωση3 Ευρωπαικός Διαφωτισμός3 εφημερίδα "Καθημερινή"5 Η γυναίκα στην Ιστορία2 Η δίκη των "εξ"25 Ήθη και έθιμα3 Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.)37 Ήπειρος14 Ηράκλειτος1 Ηρακλής Θεσσαλονίκης5 Ηρόδοτος13 Θαλής ο ΜΙλήσιος1 Θέατρο5 Θεμιστοκλής5 Θεμιστοκλής Σοφούλης9 Θεόδωρος Δηλιγιάννης6 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης13 Θεόδωρος Πάγκαλος20 Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος)1 Θεόδωρος Τουρκοβασίλης3 Θεόφιλος Καΐρης1 Θερμοπύλες2 Θεσσαλονίκη28 Θουκυδίδης10 Θράκη11 Θρασύβουλος Τσακαλώτος3 Θρησκεία3 Θωρηκτό Αβέρωφ9 Ι.Β.Δ.104 Ιαπωνία3 Ιατρική8 Ιερή Συμμαχία8 Ιερός Λόχος6 Ιλιάδα11 Ίμια3 Ιουλιανή κρίση του ΄652 Ιούλιος Βέρν2 Ιπποκράτης ο Κώος3 Ισλάμ6 Ισοκράτης2 Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Ιστορία622 Ιστορία της Αλβανίας12 Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας1 Ιστορία της Κρήτης16 Ιστορία του Αθλητισμού9 Ιταλία27 Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης2 Ιωάννης Γκούρας1 Ιωάννης Δεμέστιχας3 Ιωάννης Καποδίστριας24 Ιωάννης Κωλέττης6 Ιωάννης Μακρυγιάννης6 Ιωάννης Μεταξάς41 Ιωάννης Μιχαήλ5 Ιωάννης Παπακωνσταντίνου10 Ιωάννης Συκουτρής6 Ιωάννης Τσαγκαρίδης1 Ιωάννης Τσιμισκής1 Ιωάννινα5 Ίων Δραγούμης26 Ιωνική Επανάσταση1 Κ. Θ. Δημαράς2 Καλαμάτα1 Κανέλος Δεληγιάννης3 Καρλ Γιουνγκ1 Καρλ Μαρξ1 Κάρολος Παπούλιας2 Καρχηδόνα1 κατεχόμενα της Κύπρου1 Κατοχή13 Κατοχικά Δάνεια3 Κίμων ο Αθηναίος2 Κίνα7 Κίνημα του Ρομαντισμού2 κινηματογράφος3 Κινηματογράφος και Ιστορία4 Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.)3 Κολλυβάδες2 Κόμμα Φιλελευθέρων11 Κομμουνισμός29 Κομνηνός Πυρομάγλου2 Κοράνιο2 Κόρινθος6 Κύθηρα1 Κυπριακή Ιστορία46 Κυριάκος Κατσιμάνης14 Κύριλλος Λούκαρις2 Κωνσταντίνος Δεμερτζής1 Κωνσταντίνος Καβάφης3 Κωνσταντίνος Καναρης6 Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή1 Κωνσταντίνος Καραμανλής11 Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος)2 Κωνσταντίνος Λινάρδος18 Κωνσταντίνος Μανιαδάκης6 Κωνσταντίνος Μητσοτάκης4 Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄8 Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος8 Κωνσταντίνος Σημίτης4 Κωνσταντίνος Σμολένσκι2 Κωνσταντίνος Τσαλδάρης4 Κωνσταντίνος Φωτιάδης5 Κωνσταντινούπολη41 Κως4 Κώστας Βάρναλης1 Κώστας Περρίκος1 Κωστής Παλαμάς6 ΛΑ.Ο.Σ3 Λαθρομετανάστευση3 Λαικό Κόμμα7 Λαμία2 Λατινική Αμερική1 Λεονίντ Τρότσκι4 Λέσβος3 Λεωνίδας Παρασκευόπουλος1 Λόγιος Ερμής4 Λόρδος Βύρων8 Λουτράκι1 Λύσανδρος1 Μαζική πολιτική προπαγάνδα2 Μακάριος11 Μακεδονία48 Μακεδονικό Ζήτημα32 Μακεδονικός Αγώνας8 Μακεδονομάχοι5 Μάνη2 Μάο Τσε Τουνγκ2 Μαραθώνας3 Μάρκος Βαφειάδης9 Μάρκος Μπότσαρης1 Μάτζικερτ1 Μεγάλη Βρετανία37 Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia)1 Μέγαρο Μαξίμου1 Μέγας Αλέξανδρος8 Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών2 Μέγας Θεοδόσιος1 Μέγας Κωνσταντίνος1 Μελέτης Βασιλείου1 Μεσαίωνας5 Μέση Ανατολή2 Μεσόγειος2 Μεσολόγγι10 Μεσσήνη Μεσσηνίας12 Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974)43 Μέττερνιχ4 Μίκης Θεοδωράκης3 Μίκης Πρωτοπαπαδάκης8 Μικρά Ασία43 Μιλτιάδης ο Αθηναίος1 Μιλτιάδης Πορφυρογέννης1 Μιχαήλ Ψελλός3 Μνημείο14 Μοροζίνι2 Μουσολίνι12 Μπενιζέλος Ρούφος1 Μυστικές υπηρεσίες5 ναζισμός2 Νάξος2 Ναπολέων Βοναπάρτης2 Ναπολέων Ζέρβας10 Ναυαρίνο2 Ναύπακτος2 Ναύπλιο16 Ναυτική Ιστορία57 Νέα Δημοκρατία10 Νεοκλής Σαρρής1 Νεότουρκοι6 Νικήτας Σταματελόπουλος5 Νικηφόρος Φωκάς1 Νικίας2 Νικόλαος Δημητρακόπουλος1 Νικόλαος Λεωτσάκος3 Νικόλαος Πλαστήρας18 Νικόλαος Πολίτης1 Νικόλαος Στράτος5 Νίκος Ζαχαριάδης17 Νίκος Καζαντζάκης2 Νίκος Μπελογιάννης1 Νίκος Νικολούδης42 Νίτσε1 Ξάνθη1 Ξενοφών3 Οδυσσέας Ανδρούτσος1 Οδυσσέας Ελύτης4 Οδυσσέας Ιάλεμος2 Οδύσσεια7 Οθωμανική Αυτοκρατορία74 Οθωνική περίοδος (1832-1864)14 Οικουμενικό Πατριαρχείο8 Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά1 ομάδα των "Ιαπώνων"2 Όμηρος22 ομοφυλοφιλία1 Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.)3 Οργάνωση "Χ"2 Ορθοδοξία32 π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος13 ΠΑ. ΣΟ. Κ.25 Παγκόσμιος Ιστορία23 Παλαιών Πατρών Γερμανός2 Παναγής Τσαλδάρης16 Παναγιώτης Δαγκλής1 Παναγιώτης Δεμέστιχας1 Παναγιώτης Κανελλόπουλος15 Πάνος Κορωναίος2 Πάτρα3 Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄5 Παύλος Γύπαρης4 Παύλος Κουντουριώτης14 Παύλος Μελάς2 Παυσανίας1 Παυσανίας Κατσώτας1 Παυσανίας ο περιηγητής1 ΠΕΑΝ2 Πειραιάς6 πειρατεία1 Πεισίστρατος1 Πελοποννησιακός πόλεμος7 Περικλής1 Περικλής Αργυρόπουλος1 Περικλής Γιαννόπουλος5 Περικλής Δεληγιάννης1 Περιοδικά Ιστορίας3 Περσικοί πόλεμοι10 Πετρέλαια στο Αιγαίο2 Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης4 Πέτρος Γαρουφαλιάς1 Πέτρος Μακρής - Στάϊκος5 Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης13 Πλάτων9 Πλούταρχος7 Ποίηση και αισθητική18 Πόλεμος των Μπόερς1 Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι14 πολιτική δολοφονία18 Πολιτική Ιστορία17 Πολωνία2 Πόντος7 Πρίγκιπας Ανδρέας2 προπαγάνδα5 πρόσφυγες6 προσωκρατικοί φιλόσοφοι3 Προτεινόμενα3 Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές30 πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff1 Πύρρος της Ηπείρου1 Ρήγας Παλαμίδης1 Ρήγας Φερραίος3 ριζοσπάστης1 Ρόδος10 Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία15 Ρώμη8 Ρωμηοσύνη5 Ρωσία23 Ρωσικο κόμμα3 Σάββας Γκαλιμαρίδης2 Σάμος1 Σαντόρε Σανταρόζα2 Σαντορίνη1 ΣΚΑΪ2 Σκάκι1 Σκωτία4 Σόλων3 Σοφοκλής Βενιζέλος3 Σοφοκλής Δούσμανης1 Σπυρίδων Μαρκεζίνης5 Σπυρίδων Τρικούπης3 Σταλινισμός15 Σταυροφορίες6 Σταφιδικό Ζήτημα2 Στέφανος Δραγούμης3 Στέφανος Σαράφης2 Στέφανος Σκουλούδης5 Στέφανος Στεφανόπουλος1 Στράβων5 Στρατής Μυριβίλης2 Στρατιωτικά κινήματα1 Στρατιωτική Ιστορία58 Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη3 Στυλιανός Γονατάς7 Στυλιανός Χούτας1 Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ2 Συνθήκη της Λοζάννης9 Συνθήκη των Σεβρών6 συντάξεις1 ΣΥΡΙΖΑ4 Σωκράτης3 Σώματα Ασφαλείας1 Ταγίπ Ερντογάν1 Τάγματα ασφαλείας2 Τείχος του Βερολίνου1 τεκτονισμός1 Τέχνες11 Τεχνολογία8 το παιχνίδι στην Ιστορία6 Τοπική Ιστορία1 Τουρκία20 Τουρκοκρατία (1453-1821)35 Τράπεζα της Ελλάδος5 Τράπεζες1 Τριπολιτσά2 Τσαούς Αντών (Φωστερίδης)1 Ύδρα5 Υποβρύχιο Παπανικολής1 υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ3 Υφαλοκρυπίδα1 Φαίδων Γκιζίκης3 Φαλμεράγιερ6 Φανάρι2 Φασισμός1 Φιλελληνισμός9 Φιλία1 Φιλική Εταιρεία9 Φιλολογικά και άλλα δοκίμια44 Φιλοποίμην2 Φιλορθόδοξη Εταιρεία1 Φιλοσοφία9 Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας25 Φλωρεντία1 Φλώρινα4 Φραγκοκρατία8 Φωκίων1 Φωτογραφικό Οδοιπορικό26 Χαλκιδική2 Χαράλαμπος Κατσιμήτρος3 Χαράλαμπος Τσερούλης2 Χαράτσι1 Χαρίλαος Τρικούπης13 Χαρίλαος Φλωράκης2 Χάτι Χουμαγιούν1 Χίτλερ17 Χούντα6 Χρεοκοπία10 Χρηματιστήριο4 χριστιανικό ολοκαύτωμα3 Χριστόδουλος Τσιγάντες1 Χριστούγεννα10 Χρυσόστομος Σμύρνης1 Χωροφυλακή2 Ψαρά3 ψυχολογία2 Ψυχρός Πόλεμος12 CIA4 John Iatrides1 K.K.E.44 KGB4 Mεσσήνη4 Robert Bruce2 Slider3 William Wallas2 Winston Churchil1
Εμφάνιση περισσότερων
"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Αναγνώστες

Συνολικές προβολές σελίδας