Τα προβλήματα χρηματοδότησης της Βενιζελικής "Εθνικής Άμυνας" και οι αγωνιώδεις διαπραγματεύσεις με την Αντάντ (1916-1917)

Ένα από τα πρώτα σοβαρά προβλήματα που αντιμετώπισε η επαναστατική τριανδρία Βενιζέλου - Κουντουριώτη - Δαγκλή στην Θεσσαλονίκη ήταν η οικονομική χρηματοδότηση της πολεμικής της προσπάθειας. Και αυτό γιατί όταν σχηματίστηκε η επαναστατική κυβέρνηση στις 9 Οκτωβρίου 1916 τα εδάφη υπό τον έλεγχο της δεν ήταν αρκετά για να χρηματοδοτηθούν οι δαπάνες συγκρότησης στρατού, αλλά ούτε υπήρχαν και φοροεισπρακτικοί κρατικοί μηχανισμοί για να εισπράξουν τους αναγκαίους φόρους από τους πολίτες. Το ζήτημα αυτό απασχόλησε τις δυνάμεις της Αντάντ, στο διασυμμαχικό συνέδριο της Βουλώνης, στο οποίο εγκρίθηκε η οικονομική βοήθεια προς την επαναστατική κυβέρνηση. Μετά από διαβουλεύσεις αποφασίστηκε στις 20 Οκτωβρίου η χρηματοδότηση της επαναστατικής κυβέρνησης να αναληφθεί ισομερώς από τους τρεις συμμάχους. Συγκεκριμένα η Αγγλία ανέλαβε την υποχρέωση να εγγυηθεί για ένα δάνειο 10.000.000 δρχ, ενώ κι η Ρωσική κυβέρνηση υποσχέθηκε το ίδιο ποσό. Τα δάνεια θα δίνονταν από την Εθνική και την Ιονική τράπεζα, στις οποίες οι τρεις δυνάμεις θα άνοιγαν τις απαραίτητες πιστώσεις καταθέτοντας τα χρήματα.

Επειδή όμως η διαδικασία ήταν χρονοβόρα και οι ανάγκες της επαναστατικής κυβέρνησης πολύ πιο πιεστικές και άμεσες, οι κυβερνήσεις της Αγγλίας και της Γαλλίας αποφάσισαν να δώσουν χωρίς χρονοτριβή από 5 εκατομμύρια δρχ σε δύο καταβολές που έγιναν στις 6 και 14 Νοεμβρίου αντίστοιχα. Χάρις τις δύο αυτές προκαταβολές ο Βενιζέλος κατάφερε να παρατάξει μια δύναμη 20.000 ανδρών που συντηρούσε όμως ομολογουμένως με μεγάλη δυσκολία. Σύμφωνα με στρατιωτική έκθεση του στρατηγού Genin που βρισκόταν στην Θεσσαλονίκη, ένας στρατός 60.000 ανδρών που ήλπιζε να συγκεντρώσει η επαναστατική κυβέρνηση απαιτούσε δαπάνες 60 εκατομμυρίων δρχ μόνο για να συντηρηθεί για τρεις μήνες. Οι σύμμαχοι όμως καθυστερούσαν χαρακτηριστικά να καταβάλλουν χρηματικά ποσά που είχαν ήδη υποσχεθεί.

Στις αρχές Ιανουαρίου 1917 ανοίχθηκε ένας διπλός λογαριασμός στην Εθνική τράπεζα, όπου θα έβαζαν χρήματα οι Αγγλογάλλοι για την χρηματοδότηση του κινήματος. Για όλο τον Ιανουάριο όμως δεν κατατέθηκε το παραμικρό ποσό με αποτέλεσμα ο Βενιζέλος να αναβάλλει την επιστράτευση στην Β. Ελλάδα και τα νησιά, απόφαση με σημαντικές πολιτικές και στρατιωτικές προεκτάσεις. Οι δύο
Alexandr Ribot
χώρες κατέβαλλαν μέσα στον Φεβρουάριο από 3 εκατομμύρια, ποσό όμως που είχε ξοδευτεί από τους Έλληνες ήδη από τον Δεκέμβριο. Η Γαλλική στρατιωτική αποστολή υπολόγισε εκ νέου ότι η βενιζελική κυβέρνηση χρειαζόταν εφ΄ άπαξ άλλα 11 εκατομμύρια δρχ για την επιστράτευση, ενώ χρειαζόταν περίπου 4 εκατομμύρια τον μήνα για μισθούς των στρατιωτών, αποζημιώσεις οικογενειών νεοσυλλέκτων κτλ χωρίς να υπολογίζεται ο επισιτισμός που είχε αναλάβει έτσι η αλλιώς το Γαλλικό εκστρατευτικό σώμα στην Θεσσαλονίκη.

Δημιουργήθηκε όμως πρόβλημα καθώς ο υπουργός οικονομικών Ribot παρά τις κρούσεις του Έλληνα Βενιζελικού απεσταλμένου Πολίτη, αρνιόταν επίμονα να καταβάλλει τα 5,5 εκατομμύρια για την επιστράτευση αν δεν κατέβαλε και η Αγγλική πλευρά ταυτόχρονα το δικό της μερίδιο κι αυτό γιατί σε άλλες περιπτώσεις η Αγγλία εκ των υστέρων είχε αρνηθεί να πληρώσει. Στην Αγγλία όμως υπήρχε σημαντική καθυστέρηση. Σύμφωνα με τον Γεννάδιο που βρισκόταν επί τόπου, ενώ οι Άγγλοι ιθύνοντες συμφωνούσαν ότι τα χρήματα όφειλαν να καταβληθούν άμεσα για να ανακουφιστεί η επαναστατική κυβέρνηση, η τελική εκταμίευση καθυστερούσε χαρακτηριστικά. Στις Αγγλικές "ομάδες διαχείρισης του πολέμου" που λειτουργούσαν καθημερινά και χειρίζονταν εκατοντάδες κρίσιμα και δυσεπίλυτα προβλήματα, το Ελληνικό θέμα της καταβολής φάνταζε "ασήμαντο" και "ενοχλητικό". Επίσης κάθε οικονομική εκταμίευση γινόταν από το Βασιλικό Θησαυροφυλάκιο, του οποίου οι τμηματάρχες ήταν τόσο ισχυροί και ανεξάρτητοι που μπορούσαν να αρνηθούν να υπακούσουν ακόμα και σε διαταγή του πρωθυπουργού, αν έκριναν πως ζημιώνονταν τα Αγγλικά οικονομικά συμφέροντα.

Στις αρχές Μαρτίου ακόμη δεν είχε γίνει η εκταμίευση, ενώ η Βενιζελική κυβέρνηση συσσώρευε χρέη και υπήρχε στους κόλπους της μια απαισιοδοξία λόγω της διαφαινόμενης έλλειψης οικονομικής
Sir Robert Chalmers
συμπαράστασης από την Αντάντ. Η κατάσταση είχε φτάσει σε αδιέξοδο, έτσι ο ίδιος ο Βενιζέλος προσωπικά απευθύνθηκε στον Λόρδο Granville τονίζοντας του ότι η αρνησικυρία στην καταβολή των χρημάτων καθυστερούσε την επιστράτευση. Τελικώς ο Γεννάδιος συναντήθηκε με τους Άγγλους υπεύθυνους του Αγγλικού θησαυροφυλακίου Sir John Brandbury και Sir Robert Chalmers. Η συζήτηση μαζί τους όμως ήταν εντελώς απογοητευτική καθώς οι δύο Άγγλοι ιθύνοντες είχαν έναν προσωπικό τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονταν τις Αγγλικές υποχρεώσεις έναντι της επαναστατικής κυβέρνησης. Συγκεκριμένα είπαν στον Γεννάδιο ότι ήταν έτοιμοι να πληρώσουν αμέσως 2 εκατομμύρια δρχ από τα έξοδα του πρώτου μήνα, υπό τη προϋπόθεση ότι και η Ρωσία θα αναλάμβανε μέρος των εξόδων. Για τα 3,5 εκατομμύρια της επιστράτευσης δεν έκαναν καν λόγο. Επίσης είπαν στον έκπληκτο Γεννάδιο πως η Βενιζελική κυβέρνηση είχε στην διάθεση της αρκετούς πόρους για να συντηρηθεί, τους οποίους δεν είχε χρησιμοποιήσει ως τώρα επαρκώς.

Ο Γεννάδιος προσπάθησε να τους μεταπείσει, αλλά με πενιχρά αποτελέσματα. Έτσι η επαναστατική κυβέρνηση Βενιζέλου ήρθε σε πολύ δύσκολη θέση, καθώς ήδη τα χρέη της ήταν 4 εκατομμύρια δρχ μόνο από τον στρατό, ενώ αδυνατούσε να προκαταβάλλει και οποιαδήποτε άλλη δαπάνη, σε σημείο ο στρατηγός Sarrail να αναγκαστεί να δανείσει 500.000 δρχ για τα άμεσα έξοδα του Βενιζελικού στρατού, ώστε αυτός να μην αρχίσουν οι λιποταξίες. Η κατάσταση είχε επιδεινωθεί σε τέτοιο σημείο ώστε ο Πολίτης με επιστολή του στον Βενιζέλο στις 12 Μαρτίου να αναφέρεται στην πιθανή διάλυση του υφιστάμενου στρατού. Τη ίδια μέρα ο πολυάσχολος Άγγλος πρωθυπουργός Lloyd George δέχθηκε τον Γεννάδιο, δήλωσε την έκπληξη του για την στάση των τμηματαρχών του Θησαυροφυλακίου, υποσχόμενος ότι θα ρυθμίσει αμέσως το ζήτημα. Λίγες μέρες μετά οι δύο κυβερνήσεις Αγγλίας και Γαλλίας επικοινώνησαν, αλληλοϋποσχόμενες ότι το εκκρεμές ζήτημα θα λυνόταν το ταχύτερο.

Μετά από κυβερνητικές πιέσεις οι δύο γραμματείς του Αγγλικού θησαυροφυλακίου δέχθηκαν να καταβάλλουν άμεσα 3,5 εκατομμύρια για την επιστράτευση, αλλά για τα 2 εκατομμύρια μηνιαίως ζήτησαν νέες εξηγήσεις. Αυτή εξέλιξη φάνηκε θετική στον Γεννάδιο, αλλά στην Θεσσαλονίκη υπήρχε απαισιοδοξία καθώς το συνολικό Ελληνικό χρέος που είχε συσωρευθεί, είχε φτάσει τα 8 εκατομμύρια δρχ. Αλλά η Ελληνική λύτρωση απείχε ακόμη πολλούς μήνες. Στις 19 Μαρτίου το foreign office ειδοποίησε την Βενιζελική κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης πως ήταν έτοιμη να καταβάλλει το μερίδιο της, υπό κάποιους όρους που όφειλε να
Αλέξανδρος Διομήδης
σεβαστεί η Γαλλική κυβέρνηση. Έκπληκτος ο Γεννάδιος συνάντησε έναν αμήχανο Λόρδο Hardinge, υφυπουργό εξωτερικών που του έθεσε τους όρους που έβαλαν οι υπεύθυνοι του Θησαυροφυλακίου για να εκταμιευτούν τα χρήματα.

Οι όροι ήταν οι εξής:
α) Η μηνιαία καταβολή θα κάλυπτε όλα τα έξοδα και όχι μόνο του στρατού
β) Η καταβολή θα αφορούσε μόνο και αποκλειστικά στρατιωτικές ανάγκες και δεν θα αφορούσε τη σίτιση του πληθυσμού
γ)Αύξηση της μηνιαίας καταβολής απαιτούσε κοινή συναίνεση των 2 κυβερνήσεων Αγγλίας και Γαλλίας
δ)Από τα 7 εκατομμύρια της επιστράτευσης θα αφαιρούνταν όσα είχαν ήδη δοθεί για τον σκοπό αυτό

Το τελικό ποσό που προέκυπτε ως Αγγλικό μερίδιο για την Βενιζελική επιστράτευση ήταν 2,366 εκατομμύρια δρχ. Το Θησαυροφυλάκιο δήλωνε πως αν γίνονταν δεκτοί οι όροι του, ήταν σε θέση να καταβάλλει ένα τμήμα του ποσού αυτού. Οι βενιζελικοί απεσταλμένοι Ρωμανός και Αλέξανδρος Διομήδης ξεκίνησαν σειρά διαβημάτων στην Γαλλική πρωτεύουσα για το ζήτημα που πλέον είχε φτάσει σε οριακό σημείο. Σε υπόμνημα του ο Ρωμανός προς τον Γάλλο πρωθυπουργό Ribot ζητούσε άμεσα χωρίς άλλες αναβολές 20 εκατομμύρια δρχ (11 εκατομμύρια για τη επιστράτευση (αντί για 7) και 9 για τα έξοδα τριών μηνών) αλλιώς η Προσωρινή κυβέρνηση θα αναγκαζόταν να διαλύσει τον ελάχιστο υφιστάμενο στρατό της. Οι Γάλλοι κινητοποιήθηκαν αποφασίζοντας να βοηθήσουν τον Βενιζέλο. Η Γαλλική κυβέρνηση ενημέρωσε τον Hardinge ότι θα κατέβαλλε άμεσα 3 εκατομμύρια (2 για τα έξοδα του μήνα, 1 για την επιστράτευση), ζητώντας από την Αγγλία να πληρώσει το μερίδιο της, ενώ υπογράμμιζε και την οφειλή 9 εκατομμυρίων που είχαν έναντι των Βενιζελικών. Το Αγγλικό Θησαυροφυλάκιο απαίτησε γραπτώς με επίσημο πρωτόκολλο τις Γαλλικές δεσμεύσεις.

Στις 5 Απριλίου 1917 έφταναν στην Θεσσαλονίκη τα πρώτα τρία εκατομμύρια από την Γαλλία, αλλά η Ελληνική αγωνία βρισκόταν στο κατακόρυφο για την Αγγλική στάση. Αγωνία που κορυφώθηκε όταν οι γραμματείς του Αγγλικού Θησαυροφυλακίου ανέβαλαν την πληρωμή επειδή μεσολαβούσε....Πάσχα. Στις 10 Απριλίου το Αγγλικό Θησαυροφυλάκιο κατέβαλλε τα πρώτα 2 εκατομμύρια προβάλλοντας μια σειρά από αντιρρήσεις για το χρηματικό ποσό της επιστράτευσης. Από τα 3,5 εκατομμύρια το Αγγλικό Θησαυροφυλάκιο υποστήριζε πως χρωστούσε μόνο το 1, καθώς
Paul Penleve
Έτσι στις 18 Απριλίου που έγινε η Βενιζελική επιστράτευση στα νησιά του Αιγαίου, η κυβέρνηση Βενιζέλου είχε λάβει μόνο 3 εκατομμύρια δρχ από την Αγγλία και 6 εκατομμύρια δρχ από την Γαλλία. Το έλλειμμα της επαναστατικής κυβέρνησης της Άμυνας στα τέλη Απριλίου είχε φτάσει τα 11 εκατομμύρια περίπου. Μετά την επιστράτευση των νησιών στις 18 Απριλίου, η οικονομική αιμορραγία της κυβέρνησης της Άμυνας αυξήθηκε ακόμη περισσότερο. Ο Διομήδης συναντήθηκε εκ νέου με τον Γάλλο υπουργό πολέμου Painleve και του ζήτησε η Γαλλία να καλύψει την Αγγλική διστακτικότητα καταβάλλοντας ένα συνολικό ποσό 30 εκατομμυρίων δρχ. τα υπόλοιπα είχαν δοθεί ήδη σε είδη ιματισμού από το Αγγλικό εκστρατευτικό σώμα Στην Θεσσαλονίκη.

Ήδη η Γαλλία μετά την συνδιάσκεψη της Αντάντ στις 4 και 5 Μαΐου 1917, είχε αποφασίσει να σκληρύνει την στάση της έναντι του Βασιλιά Κωνσταντίνου, προτείνοντας ανοιχτά την εκθρόνιση του. Η Αγγλία που πάντοτε ευνοούσε έναν συμβιβασμό με τον Βασιλιά, αποφάσισε να δώσει ελευθερία κινήσεων στην Γαλλία, μειώνοντας και την δύναμη του εκστρατευτικού της σώματος στην Θεσσαλονίκη. Το θησαυροφυλάκιο στην Αγγλία συνέχισε να αρνείται να καταβάλλει το μερίδιο του για τα έξοδα της Βενιζελικής κυβέρνησης της Άμυνας καθ όλη την διάρκεια των οκτώμισι μηνών της ζωής της με αποτέλεσμα στο τέλος της περιόδου αυτής να υπολείπεται τουλάχιστον 8 εκατομμύρια δρχ από την βοήθεια που είχε αρχικά υποσχεθεί.

Αναμφίβολα η Γαλλία από την πρώτη στιγμή προσπάθησε να βοηθήσει ενεργότερα και με μεγαλύτερη ειλικρίνεια την Βενιζελική προσπάθεια. Αυτό συνέβαινε γιατί είχε περισσότερα στρατεύματα στην Θεσσαλονίκη, ενώ Γάλλοι ναύτες είχαν σκοτωθεί στα γεγονότα των "Νοεμβριανών", γεγονός που είχε εξαγριώσει την Γαλλική κοινή γνώμη κατά των Ελλήνων βασιλοφρόνων.  Η αρνητική στάση της Αγγλίας για την χρηματοδότηση του Βενιζέλου ίσως έχει τις ρίζες της στις αντιρρήσεις του πολεμικού της επιτελείου για την γενικότερη χρησιμότητα της εκστρατείας στα Βαλκάνια. Επίσης οφειλόταν στην τυπικότητα και στην αυστηρότητα των Βρετανών υπαλλήλων του Θησαυροφυλακίου που σύμφωνα με τον Γεννάδιο αφορούσαν οποιονδήποτε λάμβανε χρηματοδότηση για οποιοδήποτε λόγο. Άλλη αιτία ήταν αναμφίβολα ο κρυφός ανταγωνισμός Αγγλίας - Γαλλίας, ο οποίος δυστυχώς για την Ελλάδα θα εκδηλωθεί αποφασιστικά κατά την Μικρασιατική εκστρατεία λίγα χρόνια μετά.

Ι. Β. Δ.

Πηγή

Ν. Πετσάλης - Διομήδης, Η Ελλάδα των δύο κυβερνήσεων 1916-1917, εκδόσεις Φιλιππότη 

Σχόλια

  1. Φίλε Φιλίστορα,

    Ενδιαφέρον άρθρο για ένα ενδιαφέρον ζήτημα. Είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό ότι ο πόλεμος συνήθως δεν κρίνεται στο πεδίο της μάχης αλλά στην ικανότητα των εμπολέμων να χρηματοδοτούν τους στρατούς τους. Ο Θουκυδίδης σημειώνει ότι ο πόλεμος στην Τροία διήρκησε δέκα χρόνια διότι οι Αχαιοί, επειδή δεν διέθεταν τα απαραίτητα εφόδια, αναγκάζονταν να καλλιεργούν τη γη και να επιδίδονται σε διαρπαγές. Εάν όμως μπορούσαν να συγκεντρώσουν όλες τους τις δυνάμεις στην πολιορκία, θα είχαν επικρατήσει εύκολα εξ αιτίας της αριθμητικής τους υπεροχής.

    Ανάμεσα στα οικονομικά προβλήματα της Εθνικής Αμύνης συγκαταλέγεται και η (μάλλον) παγκόσμια πρωτοτυπία να χρησιμοποιούν οι δύο κυβερνήσεις το ίδιο νόμισμα και την ίδια εκδοτική τράπεζα! Το κεντρικό υποκατάστημα της Εθνικής Τραπέζης στην Αθήνα προμήθευε το υποκατάστημά του στη Θεσσαλονίκη με δραχμές, έπειτα από πίεση της Αντάντ. Το αποτέλεσμα ήταν οι δραχμές (κυρίως τα χαρτονομίσματα μικρής αξίας) να μην επαρκούν και να χρησιμοποιούνται γαλλικά φράγκα που υπήρχαν σε αφθονία λόγω των γαλλικών στρατευμάτων.

    Επομένως, γίνονται σαφή τα οικονομική προβλήματα που αντιμετώπιζε η κυβέρνηση της Εθνικής Αμύνης. Όπως γράφεις και στο άρθρο σου, χωρίς χρήματα δεν μπορούσε να συντηρηθεί ούτε καν ένα στοιχειώδες στράτευμα. Επίσης, αν αναλογιστούμε πόσα λίγα φορολογικά έσοδα μπορούσε να έχει η Εθνική Άμυνα, φαίνεται ότι όσο εύκολα δημιουργήθηκε το κίνημα, άλλο τόσο εύκολα μπορούσε να καταρρεύσει.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Φίλε Κλέωνα,

    Εντοπίζεις ορθά την πρόθεση μου στο άρθρο αυτό. κάθε ιστορικό γεγονός (πολεμικό-διπλωματικό-κοινωνικό) αναμφίβολα έχει πίσω του και το οικονομικό του υπόβαθρο, το οποίο δεν είναι καθόλου αμελητέο, αλλά οφείλουμε πάντα να ερυενούμε, ώστε η ανάλυση μας να είναι πλήρης.

    Η άποψη μου είναι ότι ο οικονομικός παράγοντας είναι κεφαλαιώδους σημασίας -ενίοτε και ρυθμιστικός των εξελίξεων. Η διαφορά με τους μαρξιστές είναι ότι αυτοί θεωρούν τον οικονομικό παράγοντα μοναδικό και όλα τα υπόλοιπα (περιβάλλον, προσωπικότητα, έθνοτητα, θρησκεία, τύχη, γυναίκα) παράγωγα του.

    Το λάθος τους ίσως είναι μεγαλύτερο γιατί, κατά την γνώμη μου, ξεκινούν από το συμπέρασμα αυτό ως έτοιμο δόγμα που προσπαθούν να το αποδείξουν, αντί να αναλύουν ελεύθερα και να καταλήγουν στο συμπέρασμα.

    Επίσης, κατά την γνώμη μου, η "Εθνική Άμυνα" ήταν δημιούργημα των συμμάχων, όσο δημιούργημα των κεντρικών αυτοκρατοριών ήταν η στάση της Αθήνας του Κωνσταντίνου. Δεν είχε τίποτε το "αυθόρμητο", ενώ από την αλληλογραφία Βενιζέλου γνωρίζουμε ότι γνώριζε για το κίνημα πολύ πριν ξεκινήσει και δεν ανέλαβε την αρχηγεία του δήθεν "εξαναγκασμένος από τις εξελίξεις" όπως δήλωνε από την Κρήτη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Αγαπητε Φιλιστωρ
    Εγω ειμαι βενιζελικος, αλλα λεω την αληθεια.

    Βεβαιως ο Ελευθεριος Βενιζελος επικρατησε το 1917 χαρη στοτς Συμμαχους, και θα ηταν αναμενομενο να χρηματοδοτηθει απο αυτους. Αν ομως δεν θελετε να κατηγορηθειτε για ελλειψη αντικειμενικοτητας, θα πρεπει επισης να γραψετε για τα κρυφα δανεια του Κάιζερ προς τις Κυβερνησεις του Κωνσταντινου το 1916-1917. Και ολα αυτα την ωρα που ο Κωνσταντινος «δουλευε» κανονικοτατα τους Αγγλογαλλους διαμαρτυρομενος οτι «τον παρεξηγησαν», ενω μαλλον ηταν σε ανοικτη γραμμη με τους Γερμανους!
    Και οι Γερμανοι υπηρξαν ιδιαιτερως γενναιοδωροι προς τις βασιλικες Κυβερνησεις, αντιθετα με τους Συμμαχους, οι οποιοι βασει του κειμενου σας, ηταν ακρως τσιγγουνηδες με τον Βενιζελο και του εδιναν λεφτα με το σταγονομετρο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. NF, ολα αυτα που λες, τα εχει αναφερει ο Φιλιστωρ κατα καιρους, αλλα μαλλον ανακαλυψες το μπλογκ του, προσφατα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Το θέμα που διαπραγματεύεται το άρθρο αφορά τα προβλήματα χρηματοδότησης του Βενιζελικού κινήματος της Άμυνας.

    Η αντιπαραβολή με τον δανεισμό από την Γερμανία είναι κατά την γνώμη μου λανθασμένη καθώς ο δανεισμός αυτός έγινε φανερά από κράτος σε κράτος με ευνοϊκότερους όρους από αυτούς που πρόσφερε η Αντάντ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Για να ξερουμε αν ενα δανειο δινεται με "ευνοϊκους ορους", πρεπει να γνωριζουμε το επιτοκιο, το χρονοδιαγραμμα αποπληρωμης, και τις τυχον εμπραγματες εγγυησεις εναντι των οποιων δινεται. Δε νομιζω να ειναι γνωστες τετοιες λεπτομερειες, αρα η κριση οτι οι αντιβενιζελικοι δανειστηκαν με "ευνοϊκοτεους ορους" ειναι τελειως αυθαιρετη.

    Ειναι απολυτως αναληθες οτι τα δανεια του Κάιζερ στον Κωνσταντινο ηταν φανερα. Επροκετο για δυο κρυφα δανεια των Γερμανων στη βασιλικη κυβερνηση Σκουλουδη το 1916 υψους 40,000,000 μαρκων εκαστο (γενναιοδωροι οι Γερμανοι!). Τα δανεια δεν ανεγραφησαν στα βιβλια του κρατους, δεν αναφερθηκαν στον προϋπολογισμο, δεν περασαν απο τη Βουλη, και συνεπως ηταν παρανομα.
    Ο Σκουλουδης, παραπεμφθηκε σε δικη απο το βενιζελικο κσαθεστως το 1919, και μεταξυ αλλων του απαγγελθηκαν κατηγοριες και για τα δανεια αυτα. Απολογουμενος δηλωσε οτι δεν μπορουσε να αποκαλυψει αυτον τον δανεισμο, για να μην εκτεθει η Κυβερνηση του ως γερμανοφιλη.

    Και αυτο ειναι απολυτως λογικο. Ολη την περιοδο 1915-1917 ο Κωνσταντίνος διερρυγνυε τα ιματια του οτι οι Συμμαχοι «τον παρεξηγησαν» , οτι δεν ηταν γερμανοφιλος, οτι τηρουσε τιμια ουδετεροτητα, οτι συζητουσε εξοδο της Ελλαδας στον πολεμο με καταλληλα ανταλλαγματα κλπ, κλπ. Οι Συμμαχοι υποψιαζονταν οτι τους δουλευε αλλα εκαναν υπομονη. Φανταστειτε λοιπον να επαιρνε δημοσιως δανειο απο τον Κάιζερ! Οι Γαλλοι θα τον εκθρονιζαν αμεσως.
    Υπο μια εννοια, το δανειο του Κωνσταντινου ηταν οντως υπο πολυ «καλυτερους ορους», διοτι αφου το πηραμε απο τους ηττημενους του πολεμου, δεν το αποπληρωσαμε ποτε!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Έχεις δίκαιο! Τελικώς τα δύο δάνεια από την Γερμανία ήταν μυστικά. Για να επανορθώσω το λάθος μου έκανα κάτι που δεν συνηθίζω. Χθες βράδυ έκατσα και έγραψα ένα άρθρο σχετικό με τον δανεισμό αυτό (όπως ακριβώς μου ζήτησες), με όσα περισσότερα στοιχεία μπόρεσα να βρω. Αποφεύγω να ικανοποιώ απαιτήσεις του στυλ "αφού έγραψες εκείνο, γράψε και αυτό για να είσαι αντικειμενικός". Από την στιγμή όμως που έκανα λάθος οφείλω να επανορθώσω.

    Το άρθρο αυτό θα δημοσιευτεί η την Παρασκευή η στις αρχές της άλλης εβδομάδας. Οπότε ας το ξανασυζητήσουμε εκεί...

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Ο σχολιασμός του αναγνώστη (ενημερωμένου η μη) είναι το καύσιμο για το ιστολόγιο αυτό, έτσι σας προτρέπουμε να μας πείτε την γνώμη σας. Τα σχόλια οφείλουν να είναι κόσμια, εντός θέματος και γραμμένα με Ελληνικούς χαρακτήρες (όχι greeklish και κεφαλαία).

Καλό είναι όποιος θέλει να διατηρεί την ανωνυμία του να χρησιμοποιεί ένα ψευδώνυμο έτσι ώστε σε περίπτωση διαλόγου, να γίνεται αντιληπτό ποιος είπε τι. Κάθε σχόλιο το οποίο είναι υβριστικό η εμπαθές, θα διαγράφεται αυτομάτως.

Αρχείο

Εμφάνιση περισσότερων

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

α1 Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος26 Αβράαμ Λίνκολν1 Άγγελος Έβερτ1 Άγγελος Σικελιανός1 Αγγλία12 Άγιο Όρος5 Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος3 Αδαμάντιος Κοραής9 Αθανάσιος Ευταξίας1 Αθανάσιος Σουλιώτης - Νικολαϊδης2 Αθανάσιος Τσακάλωφ1 Αιγαίο17 Αιγαίο Ελληνική θάλασσα3 Αίγινα1 Αισχύλος1 Ακρόπολη12 Αλβανία13 Αλεξάνδρεια9 Αλέξανδρος Ζαϊμης6 Αλέξανδρος Κορυζής5 Αλέξανδρος Κουμουνδούρος7 Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος14 Αλέξανδρος Οθωναίος7 Αλέξανδρος Παπάγος18 Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης7 Αλέξανδρος Παπαναστασίου18 Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής1 Αλέξανδρος Σακελαρίου5 Αλέξανδρος Υψηλάντης8 Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος3 Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν5 Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Αναγέννηση3 Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος1 Αναστάσιος Παπούλας4 Ανατολική Ρωμυλία1 Ανδρέας Γ. Παπανδρέου16 Ανδρέας Καρκαβίτσας2 Ανδρέας Λόντος2 Ανδρέας Μεταξάς1 Ανδρέας Μιαούλης8 Ανδρέας Μιχαλακόπουλος14 Ανδρέας Τζίμας1 Άνθιμος Γαζής1 Αννα Κομνηνή1 Άννα Κομνηνή1 Αννίβας1 Αντάντ18 Αντιβενιζελισμός31 αντισημιτισμός5 Αντόνιο Γκράμσι1 Αντώνης Σαμαράς1 Απεργίες4 Αποικιοκρατία6 Άραβες3 Αρβανίτες1 Άρειος Πάγος3 Άρης Βελουχιώτης9 Αριστείδης ο Αθηναίος2 Αριστοτέλης7 Αριστοτέλης Ωνάσης1 Αρχαία Αθήνα28 Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία10 Αρχαία Σπάρτη22 Αρχαιοκαπηλεία6 Αρχαιολογία26 Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός3 Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος3 Αρχιμίδης4 Αστρονομία4 Αστυνομία2 Αυστρία4 Αυτοκράτορας Ηράκλειος3 Αφρική4 Αχαϊκή Συμπολιτεία2 β1 Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος43 Βαλκάνια26 βασανιστήρια1 Βασίλειος Τσίχλης23 Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄1 Βασιλιάς Γεώργιος Α΄22 Βασιλιάς Γεώργιος Β΄26 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄34 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄8 Βασιλιάς Όθων Α΄25 Βασιλιάς Παύλος Α΄7 Βασιλιάς Φίλιππος Β΄6 Βενιαμίν Λέσβιος1 Βιβλία και Βιβλιοθήκες37 Βιβλιοκρισίες87 Βιέννη5 Βιετνάμ2 Βιογραφίες80 Βλάσης Γαβριηλίδης1 Βουλγαρία14 γ1 Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης8 Γαλλία21 Γαλλική Επανάσταση6 Γαριβάλδι2 Γελιογραφίες4 Γενοκτονία των Αρμενίων3 Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου6 Γερμανία51 Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός2 Γεώργιος Α. Παπανδρέου19 Γεώργιος Βλάχος4 Γεώργιος Γρίβας (Διγενής)7 Γεώργιος Ζησιμόπουλος2 Γεώργιος Θεοτόκης10 Γεώργιος Κάνιγκ3 Γεώργιος Καραϊσκάκης4 Γεώργιος Καρτάλης2 Γεώργιος Καφαντάρης9 Γεώργιος Κονδύλης18 Γεώργιος Κουντουριώτης4 Γεώργιος Λεοναρδόπουλος2 Γεώργιος Παπαδόπουλος2 Γεώργιος Παπανδρέου (GAP)1 Γεώργιος Πωπ1 Γεώργιος Ράλλης6 Γεώργιος Σεφέρης2 Γεώργιος Σταύρου2 Γεώργιος Στρέιτ1 Γεώργιος Τσολάκογλου4 Γεώργιος Τσόντος (Βάρδας)1 Γιάννης Ιωαννίδης3 Γιάννης Ψυχάρης2 Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο)8 Γιουγκοσλαβία12 Γιώργης Σιάντος4 Γιώργος Ρωμανός1 Γκουλάγκς4 Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά35 Γράμμος - Βίτσι2 Γρηγόρης Φαράκος2 Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας)7 Γρηγόριος Ξενόπουλος4 δ1 Δαρδανέλλια1 Δέσποινα Κούρτη1 Δημήτρης Παρτσαλίδης3 Δημήτριος Αναγνωστόπουλος1 Δημήτριος Βούλγαρης2 Δημήτριος Γούναρης24 Δημήτριος Ιωαννίδης1 Δημήτριος Καλλέργης1 Δημήτριος Μάξιμος1 Δημήτριος Ράλλης4 Δημήτριος Υψηλάντης10 Δημήτριος Ψαρρός4 Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ)19 Δημοσθένης4 Δημοψήφισμα2 δημοψήφισμα 19243 Διατροφή5 Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.)3 Δικαιοσύνη7 Διονύσιος Σολωμός1 Διπλωματία24 δοσιλογισμός3 δουλεμπόριο3 Δύση2 Δωδεκάνησα13 Ε.Ρ.Ε.5 ΕΔΕΣ15 Εθνικά Δάνεια2 Εθνική αντίσταση13 Εθνική τράπεζα4 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.)8 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ)6 Εθνικός Διχασμός (1914-1918)35 Εθνικός Συναγερμός3 Εθνοσυνέλευση5 ΕΚΚΑ4 Εκκλησιαστική Ιστορία10 ΕΛΑΣ29 Ελβετία4 ΕΛΔΥΚ1 Ελευθέριος Βενιζέλος71 Ελληνική λογοτεχνία5 Ελληνική Οικονομική Ιστορία34 Ελληνική Οικονομική κρίση33 Ελληνική Παιδεία23 Ελληνική Παράδοση2 Έλληνικό Έθνος33 Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος12 Ελληνικός στρατός43 Ελληνισμός27 Ελληνισμός της Αμερικής2 Ελληνοτουρκικές σχέσεις6 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 189711 Ελλήνων Πάσχα3 Εμμανουήλ Μπενάκης1 Εμμανουήλ Ξάνθος1 Εμμανουήλ Παπάς1 Εμμανουήλ Ρέπουλης5 Εμμανουήλ Ροϊδης4 Εμμανουήλ Τομπάζης2 Εμμανουήλ Τσουδερός5 Εμπόριο6 Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.)1 Ένωση Κέντρου5 ΕΟΚ1 ΕΟΚΑ Α΄10 ΕΟΚΑ Β΄3 Επανάσταση στο Γουδή10 Επέτειος2 Επίκουρος1 Επιτάφιος1 Ερατοσθένης1 Ερυθρός Σταυρός3 ΕΣΣΔ19 Ευάγγελος Αβέρωφ3 Ευάγγελος Λεμπέσης1 Ευεργέτες1 Ευρωπαϊκή Ένωση3 Ευρωπαικός Διαφωτισμός3 εφημερίδα "Καθημερινή"5 Η γυναίκα στην Ιστορία2 Η δίκη των "εξ"25 Ήθη και έθιμα3 Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.)37 Ήπειρος14 Ηράκλειτος1 Ηρακλής Θεσσαλονίκης5 Ηρόδοτος13 Θαλής ο ΜΙλήσιος1 Θέατρο5 Θεμιστοκλής5 Θεμιστοκλής Σοφούλης9 Θεόδωρος Δηλιγιάννης6 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης13 Θεόδωρος Πάγκαλος20 Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος)1 Θεόδωρος Τουρκοβασίλης3 Θεόφιλος Καΐρης1 Θερμοπύλες2 Θεσσαλονίκη28 Θουκυδίδης10 Θράκη11 Θρασύβουλος Τσακαλώτος3 Θρησκεία3 Θωρηκτό Αβέρωφ9 Ι.Β.Δ.104 Ιαπωνία3 Ιατρική8 Ιερή Συμμαχία8 Ιερός Λόχος6 Ιλιάδα11 Ίμια3 Ιουλιανή κρίση του ΄652 Ιούλιος Βέρν2 Ιπποκράτης ο Κώος3 Ισλάμ6 Ισοκράτης2 Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Ιστορία622 Ιστορία της Αλβανίας12 Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας1 Ιστορία της Κρήτης16 Ιστορία του Αθλητισμού9 Ιταλία27 Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης2 Ιωάννης Γκούρας1 Ιωάννης Δεμέστιχας3 Ιωάννης Καποδίστριας24 Ιωάννης Κωλέττης6 Ιωάννης Μακρυγιάννης6 Ιωάννης Μεταξάς41 Ιωάννης Μιχαήλ5 Ιωάννης Παπακωνσταντίνου10 Ιωάννης Συκουτρής6 Ιωάννης Τσαγκαρίδης1 Ιωάννης Τσιμισκής1 Ιωάννινα5 Ίων Δραγούμης26 Ιωνική Επανάσταση1 Κ. Θ. Δημαράς2 Καλαμάτα1 Κανέλος Δεληγιάννης3 Καρλ Γιουνγκ1 Καρλ Μαρξ1 Κάρολος Παπούλιας2 Καρχηδόνα1 κατεχόμενα της Κύπρου1 Κατοχή13 Κατοχικά Δάνεια3 Κίμων ο Αθηναίος2 Κίνα7 Κίνημα του Ρομαντισμού2 κινηματογράφος3 Κινηματογράφος και Ιστορία4 Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.)3 Κολλυβάδες2 Κόμμα Φιλελευθέρων11 Κομμουνισμός29 Κομνηνός Πυρομάγλου2 Κοράνιο2 Κόρινθος6 Κύθηρα1 Κυπριακή Ιστορία46 Κυριάκος Κατσιμάνης14 Κύριλλος Λούκαρις2 Κωνσταντίνος Δεμερτζής1 Κωνσταντίνος Καβάφης3 Κωνσταντίνος Καναρης6 Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή1 Κωνσταντίνος Καραμανλής11 Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος)2 Κωνσταντίνος Λινάρδος18 Κωνσταντίνος Μανιαδάκης6 Κωνσταντίνος Μητσοτάκης4 Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄8 Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος8 Κωνσταντίνος Σημίτης4 Κωνσταντίνος Σμολένσκι2 Κωνσταντίνος Τσαλδάρης4 Κωνσταντίνος Φωτιάδης5 Κωνσταντινούπολη41 Κως4 Κώστας Βάρναλης1 Κώστας Περρίκος1 Κωστής Παλαμάς6 ΛΑ.Ο.Σ3 Λαθρομετανάστευση3 Λαικό Κόμμα7 Λαμία2 Λατινική Αμερική1 Λεονίντ Τρότσκι4 Λέσβος3 Λεωνίδας Παρασκευόπουλος1 Λόγιος Ερμής4 Λόρδος Βύρων8 Λουτράκι1 Λύσανδρος1 Μαζική πολιτική προπαγάνδα2 Μακάριος11 Μακεδονία48 Μακεδονικό Ζήτημα32 Μακεδονικός Αγώνας8 Μακεδονομάχοι5 Μάνη2 Μάο Τσε Τουνγκ2 Μαραθώνας3 Μάρκος Βαφειάδης9 Μάρκος Μπότσαρης1 Μάτζικερτ1 Μεγάλη Βρετανία37 Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia)1 Μέγαρο Μαξίμου1 Μέγας Αλέξανδρος8 Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών2 Μέγας Θεοδόσιος1 Μέγας Κωνσταντίνος1 Μελέτης Βασιλείου1 Μεσαίωνας5 Μέση Ανατολή2 Μεσόγειος2 Μεσολόγγι10 Μεσσήνη Μεσσηνίας12 Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974)43 Μέττερνιχ4 Μίκης Θεοδωράκης3 Μίκης Πρωτοπαπαδάκης8 Μικρά Ασία43 Μιλτιάδης ο Αθηναίος1 Μιλτιάδης Πορφυρογέννης1 Μιχαήλ Ψελλός3 Μνημείο14 Μοροζίνι2 Μουσολίνι12 Μπενιζέλος Ρούφος1 Μυστικές υπηρεσίες5 ναζισμός2 Νάξος2 Ναπολέων Βοναπάρτης2 Ναπολέων Ζέρβας10 Ναυαρίνο2 Ναύπακτος2 Ναύπλιο16 Ναυτική Ιστορία57 Νέα Δημοκρατία10 Νεοκλής Σαρρής1 Νεότουρκοι6 Νικήτας Σταματελόπουλος5 Νικηφόρος Φωκάς1 Νικίας2 Νικόλαος Δημητρακόπουλος1 Νικόλαος Λεωτσάκος3 Νικόλαος Πλαστήρας18 Νικόλαος Πολίτης1 Νικόλαος Στράτος5 Νίκος Ζαχαριάδης17 Νίκος Καζαντζάκης2 Νίκος Μπελογιάννης1 Νίκος Νικολούδης42 Νίτσε1 Ξάνθη1 Ξενοφών3 Οδυσσέας Ανδρούτσος1 Οδυσσέας Ελύτης4 Οδυσσέας Ιάλεμος2 Οδύσσεια7 Οθωμανική Αυτοκρατορία74 Οθωνική περίοδος (1832-1864)14 Οικουμενικό Πατριαρχείο8 Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά1 ομάδα των "Ιαπώνων"2 Όμηρος22 ομοφυλοφιλία1 Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.)3 Οργάνωση "Χ"2 Ορθοδοξία32 π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος13 ΠΑ. ΣΟ. Κ.25 Παγκόσμιος Ιστορία23 Παλαιών Πατρών Γερμανός2 Παναγής Τσαλδάρης16 Παναγιώτης Δαγκλής1 Παναγιώτης Δεμέστιχας1 Παναγιώτης Κανελλόπουλος15 Πάνος Κορωναίος2 Πάτρα3 Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄5 Παύλος Γύπαρης4 Παύλος Κουντουριώτης14 Παύλος Μελάς2 Παυσανίας1 Παυσανίας Κατσώτας1 Παυσανίας ο περιηγητής1 ΠΕΑΝ2 Πειραιάς6 πειρατεία1 Πεισίστρατος1 Πελοποννησιακός πόλεμος7 Περικλής1 Περικλής Αργυρόπουλος1 Περικλής Γιαννόπουλος5 Περικλής Δεληγιάννης1 Περιοδικά Ιστορίας3 Περσικοί πόλεμοι10 Πετρέλαια στο Αιγαίο2 Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης4 Πέτρος Γαρουφαλιάς1 Πέτρος Μακρής - Στάϊκος5 Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης13 Πλάτων9 Πλούταρχος7 Ποίηση και αισθητική18 Πόλεμος των Μπόερς1 Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι14 πολιτική δολοφονία18 Πολιτική Ιστορία17 Πολωνία2 Πόντος7 Πρίγκιπας Ανδρέας2 προπαγάνδα5 πρόσφυγες6 προσωκρατικοί φιλόσοφοι3 Προτεινόμενα3 Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές30 πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff1 Πύρρος της Ηπείρου1 Ρήγας Παλαμίδης1 Ρήγας Φερραίος3 ριζοσπάστης1 Ρόδος10 Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία15 Ρώμη8 Ρωμηοσύνη5 Ρωσία23 Ρωσικο κόμμα3 Σάββας Γκαλιμαρίδης2 Σάμος1 Σαντόρε Σανταρόζα2 Σαντορίνη1 ΣΚΑΪ2 Σκάκι1 Σκωτία4 Σόλων3 Σοφοκλής Βενιζέλος3 Σοφοκλής Δούσμανης1 Σπυρίδων Μαρκεζίνης5 Σπυρίδων Τρικούπης3 Σταλινισμός15 Σταυροφορίες6 Σταφιδικό Ζήτημα2 Στέφανος Δραγούμης3 Στέφανος Σαράφης2 Στέφανος Σκουλούδης5 Στέφανος Στεφανόπουλος1 Στράβων5 Στρατής Μυριβίλης2 Στρατιωτικά κινήματα1 Στρατιωτική Ιστορία58 Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη3 Στυλιανός Γονατάς7 Στυλιανός Χούτας1 Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ2 Συνθήκη της Λοζάννης9 Συνθήκη των Σεβρών6 συντάξεις1 ΣΥΡΙΖΑ4 Σωκράτης3 Σώματα Ασφαλείας1 Ταγίπ Ερντογάν1 Τάγματα ασφαλείας2 Τείχος του Βερολίνου1 τεκτονισμός1 Τέχνες11 Τεχνολογία8 το παιχνίδι στην Ιστορία6 Τοπική Ιστορία1 Τουρκία20 Τουρκοκρατία (1453-1821)35 Τράπεζα της Ελλάδος5 Τράπεζες1 Τριπολιτσά2 Τσαούς Αντών (Φωστερίδης)1 Ύδρα5 Υποβρύχιο Παπανικολής1 υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ3 Υφαλοκρυπίδα1 Φαίδων Γκιζίκης3 Φαλμεράγιερ6 Φανάρι2 Φασισμός1 Φιλελληνισμός9 Φιλία1 Φιλική Εταιρεία9 Φιλολογικά και άλλα δοκίμια44 Φιλοποίμην2 Φιλορθόδοξη Εταιρεία1 Φιλοσοφία9 Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας25 Φλωρεντία1 Φλώρινα4 Φραγκοκρατία8 Φωκίων1 Φωτογραφικό Οδοιπορικό26 Χαλκιδική2 Χαράλαμπος Κατσιμήτρος3 Χαράλαμπος Τσερούλης2 Χαράτσι1 Χαρίλαος Τρικούπης13 Χαρίλαος Φλωράκης2 Χάτι Χουμαγιούν1 Χίτλερ17 Χούντα6 Χρεοκοπία10 Χρηματιστήριο4 χριστιανικό ολοκαύτωμα3 Χριστόδουλος Τσιγάντες1 Χριστούγεννα10 Χρυσόστομος Σμύρνης1 Χωροφυλακή2 Ψαρά3 ψυχολογία2 Ψυχρός Πόλεμος12 CIA4 John Iatrides1 K.K.E.44 KGB4 Mεσσήνη4 Robert Bruce2 Slider3 William Wallas2 Winston Churchil1
Εμφάνιση περισσότερων
"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Αναγνώστες

Συνολικές προβολές σελίδας