Η ανασυγκρότηση του Ελληνικού στρατού στην Μέση Ανατολή (1941-1942)

 (Δημοσιεύεται χάρις την έγκριση του κ. Σωτήρη Γεωργιάδη τον οποίο και ευχαριστώ προσωπικά και για την γενικότερη βοήθεια του)

γράφει ο κ. Σωτήρης Γεωργιάδης, Υποναύαρχος ε.α.  

Με την εγκατάσταση τις στο Κάϊρο, η Ελληνική Κυβέρνηση βρήκε στην Αίγυπτο τα πρώτα στοιχεία που θα αποτελούσαν στη συνέχεια τον πυρήνα και τη βάση για την ανάπτυξη του Ελληνικού Στρατού Μέσης Ανατολής. Τα στοιχεία αυτά ήταν, κατά κύριο λόγο, η «Φάλαγξ Ελλήνων Αιγύπτου» (ΦΕΑ) και ένα τάγμα Πεζικού, το οποίο είχε συγκροτηθεί στην Αλεξάνδρεια από στρατεύσιμους και εθελοντές Έλληνες τις Αιγύπτου, με την ονομασία «Δωδεκανησιακό Τάγμα», Ακόμη υπήρχαν:

• Τρία συνεργεία περισυλλογής και επισκευής οχημάτων και πυροβόλων που προέρχονταν από λάφυρα, τα οποία, είχαν επανδρωθεί από Έλληνες τις Αιγύπτου.
• Ένα απόσπασμα από εκατόν δέκα ιππείς που είχαν σταλεί ενωρίτερα από την Ελλάδα στην Αίγυπτο για την παραλαβή ίππων, για τις ανάγκες του μαχόμενου τότε Ελληνικού Στρατού και τέλος
• Ένα απόσπασμα είκοσι πέντε οπλιτών παλαιών κλάσεων που είχαν φθάσει στη χώρα αυτή ως συνοδοί Ιταλών αιχμαλώτων.

Μια πολύ σημαντική ενίσχυση του Ελληνικού Στρατού Μ.Α., απετέλεσαν τα τμήματα της Ελληνικής Ταξιαρχίας Έβρου, τα οποία μετά την εισβολή των Γερμανών, που απέκοψε την Ταξιαρχία στη Θράκη, κατέφυγαν σε Τουρκικό έδαφος, όπως προέβλεπαν τα τότε επιτελικά Σχέδια. Οι Τουρκικές Αρχές αφόπλισαν την Ταξιαρχία, μόλις πέρασε τα σύνορα και ο Διοικητής της Υποστράτηγος Ι. Ζήσης, προτίμησε να αυτοκτονήσει, παρά να παραδώσει το όπλο του. Μετά από πολλές αναβολές και δυσκολίες, οι Τουρκικές Αρχές επέτρεψαν την μεταφορά της Ταξιαρχίας στην Αίγυπτο, όπου τον Ιούνιο 1941 έφθασαν συνολικά περί τους 1650 άνδρες. Ο εκ μέρους των Βρετανών εξοπλισμός των ανδρών του Ελληνικού Στρατού Μ.Α. υπήρξε δυσχερέστατος, λόγω ελλείψεως οπλισμού. Έτσι αρχικά αποφασίστηκε να χρησιμοποιηθούν Ιταλικά όπλα, προερχόμενα από λάφυρα.

Στα μέσα περίπου Ιανουαρίου 1942 αποφασίσθηκε από την Ελληνική Κυβέρνηση, να πραγματοποιηθεί στο τρίτο δεκαήμερο του Φεβρουαρίου 1942 η πρόσκληση έξι ηλικιών (1935-1939 και 1942) Ελλήνων τις Αιγύπτου, η οποία είχε ήδη σχεδιασθεί. Με την ίδια απόφαση καθορίσθηκαν και τα ποσοστά κατανομής των στρατευσίμων αυτών τις τρεις Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων (Στρατός, Ναυτικό, Αεροπορία). Παρά τις προσπάθειες τις εχθρικής προπαγάνδας, η επιστράτευση πρέπει να θεωρηθεί ότι πέτυχε, εάν ληφθούν υπόψη και οι ατέλειες που παρουσίαζαν οι Στρατολογικοί Κατάλογοι (θανόντες, διπλογραμμένοι κ.ά.), αφού έφθασε σε ποσοστό 93% περίπου. Από τις 4.850 υπόχρεους στρατεύσεως παρουσιάσθηκαν οι 3.704, ενώ πήραν αναβολή οι 208. Από τις που παρουσιάσθηκαν μετά την αφαίρεση των ανικάνων και αυτών που έτυχαν αναβολής, κατατάχθηκαν 1.784 στο Στρατό Ξηράς, 521 στο Ναυτικό και 621 στην Αεροπορία. Στο Στρατό Ξηράς κατατάχθηκαν τις και 162 βοηθητικοί.

Παράλληλα με την κατάταξη των παραπάνω κλάσεων Ελλήνων Αιγυπτιωτών, συνεχίσθηκε και η άφιξη αξιωματικών και οπλιτών που διέφευγαν κάθε τρόπο από την Ελλάδα. Έτσι, η δύναμη του συγκροτούμενου Ελληνικού Στρατού Μέσης Ανατολής, έφθασε, στα τέλη Μαΐου 1942, τις 908 αξιωματικούς 10.821 οπλίτες, ήτοι συνολικά περί τους 12.000 άνδρες. Μέχρι το καλοκαίρι του 1942 είχαν συγκεντρωθεί στη Μέση Ανατολή πολλοί αξιωματικοί, περισσότεροι από όσους ήταν απαραίτητοι για να στελεχώσουν τις συγκροτούμενες μονάδες του Ελληνικού Στρατού, τα επιτελεία και τις άλλες στρατιωτικές υπηρεσίες. Πολλοί από τους αξιωματικούς αυτούς βρίσκονταν στη Μέση Ανατολή χωρίς καμιά υπηρεσιακή απασχόληση, παρά την επιθυμία τους να συμμετάσχουν ενεργά στον αγώνα που έκανε το Έθνος στο πλευρό των Συμμάχων εναντίον του Άξονα. Έτσι συγκροτήθηκε από αυτούς ο «Ιερός Λόχος», στον οποίον υπηρέτησαν εθελοντικά αξιωματικοί ως απλοί στρατιώτες.

Για την κάλυψη των αναγκών στη διοίκηση των Ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων της Μ.Α., δημιουργήθηκε το 1942 από την Ελληνική Κυβέρνηση κατευθυντήριο όργανο υπό την επωνυμία «Αρχηγείο Βασιλικού Στρατού Μέσης Ανατολής» (ΑΒΕΣΜΑ). Παράλληλα αποφασίσθηκε η διάλυση της ΦΕΑ και η μετονομασία του«Δωδεκανησιακού Τάγματος» σε «Πρώτο Τάγμα Ελλήνων Αιγύπτου», το οποίο αργότερα μετονομάσθηκε σε «Πρώτο Τάγμα Πεζικού». Επακολούθησε η συγκρότηση Δευτέρου και Τρίτου Τάγματος Πεζικού και Μοίρας Πεδινού Πυροβολικού και στη συνέχεια η συγκρότηση της «Πρώτης Ελληνικής Ταξιαρχίας». Για περαιτέρω συμπλήρωση υφιστάμενων ελλείψεων προσωπικού και προώθηση της οργανώσεως της Δεύτερης Ελληνικής Ταξιαρχίας,
Ο Βασιλιάς Γεώργιος Β΄ στην Αίγυπτο
αποφασίσθηκε, η πρόσκληση υπό τα όπλα των Ελλήνων της Αιγύπτου των κλάσεων 1932-1934. Με την προκήρυξη, που εκδόθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 1942, καθορίσθηκε ως χρονική περίοδος κατατάξεως το διάστημα 5-13 Οκτωβρίου 1942. Η επιστράτευση αυτή πραγματοποιήθηκε κανονικά και απέδωσε ικανοποιητικά. Έτσι, από τους 1.350 που περιλαμβάνονταν στους στρατολογικούς καταλόγους παρουσιάσθηκαν οι 959, από τους οποίους κρίθηκαν ικανοί οι 525 και βοηθητικοί οι 60, ενώ οι υπόλοιποι έτυχαν αναστολής ή αναβολής κατατάξεως ή κρίθηκαν ανίκανοι. Απ' αυτούς κατατάχθηκαν 455 και κατανεμήθηκαν στο Στρατό Ξηράς, στο Ναυτικό και στην Αεροπορία.

Από τις πρώτους μήνες που άρχισε η προσπάθεια συγκροτήσεως Ελληνικού Στρατού στη Μέση Ανατολή, διαπιστώθηκε ότι η σοβαρότερη πηγή, από την οποία θα μπορούσε να αντληθεί έμψυχο υλικό, ήταν η κατεχόμενη Ελλάδα. Για το σκοπό αυτόν αποφασίσθηκε να οργανωθεί σύστημα διαφυγής στρατευσίμων από την Ελλάδος δια μέσου κατάλληλων κέντρων που θα δημιουργούνταν στην Τουρκία και στην Ελλάδα και τα οποία θα λειτουργούσαν με την καθοδήγηση του Ελληνικού Κυβερνητικού Κέντρου στο Κάιρο. Το έργο αυτό ανατέθηκε στην Υπηρεσία Πληροφοριών Ελληνικής Προπαγάνδας (ΥΠΕΠ), που συστάθηκε τον Αύγουστο του 1941. Η αποστολή που δόθηκε στην ΥΠΕΠ ήταν η συγκέντρωση και ο έλεγχος κάθε είδους πληροφορίας, η οργάνωση διαφυγών, η άσκηση προπαγάνδας, κατασκοπείας και αντικατασκοπίας και γενικότερα ο χειρισμός θεμάτων «Μυστικών Υπηρεσιών». Η διεύθυνση τις ΥΠΕΠ ανατέθηκε στον Αρχιπλοίαρχο του Πολεμικού Ναυτικού Παναγιώτη Κώνστα και έδρα τις ορίσθηκε το Κάιρο. Μέσα στο πρώτο τρίμηνο από τη σύσταση τις, η ΥΠΕΠ κατόρθωσε να διασυνδεθεί με δίκτυα πληροφοριών που δρούσαν στην κατεχόμενη Ελλάδα και να εγκαταστήσει Γραφεία και Κέντρα Πληροφοριών τις κυριότερες περιοχές από τα βόρεια Ελληνικά σύνορα μέχρι Τουρκίας, Συρίας, Λιβάνου, Παλαιστίνης, Αιγύπτου και των συνόρων τις Λιβύης. Επικεφαλής των Γραφείων Πληροφοριών ορίσθηκαν αξιωματικοί Στρατού, Ναυτικού, Αεροπορίας και Λιμενικού Σώματος ή και κατά τόπους διπλωματικοί υπάλληλοι, με αποστολή τη συλλογή κάθε χρήσιμης πληροφορίας περί του εχθρού και των φίλιων δυνάμεων και την ενημέρωση τις Κεντρικής Διευθύνσεως Μυστικών Υπηρεσιών στο Κάιρο.

Παράλληλα με την οργάνωση των δικτύων πληροφοριών και κατασκοπείας, η ΥΠΕΠ ασχολήθηκε με την οργάνωση διαφυγών από την κατεχόμενη Ελλάδα τις την Αίγυπτο, ομάδων αξιωματικών και οπλιτών ή ιδιωτών, που διώκονταν από τις Αρχές Κατοχής, καθώς και Άγγλων στρατιωτικών του Βρετανικού Εκστρατευτικού Σώματος που παρέμειναν στην Ελλάδα, μετά την κατάληψη τις από τις Γερμανούς. Τα σχέδια αυτά τις ΥΠΕΠ, στα οποία υπήρχαν και προβλέψεις για τη διάθεση μεταφορικών μέσων, συντονίσθηκαν και ενσωματώθηκαν με εκείνα που διέθεταν στο μεταξύ τα δίκτυα διαφυγής των Ελληνικών αντιστασιακών οργανώσεων από την αρχή τις Κατοχής ώστε, μέχρι το φθινόπωρο του 1941, να αναπτυχθούν πλήρως τα πέντε κυριότερα απ’ αυτά. Με στολίσκο σαράντα περίπου πετρελαιοκίνητων και ιστιοφόρων σκαφών, η ΥΠΕΠ κατόρθωσε να φυγαδεύσει περίπου οκτακόσιους Άγγλους και το μεγαλύτερο μέρος τις Μεραρχίας Κρήτης, από ερημικούς ορμίσκους του Λακωνικού κόλπου τις το ακρωτήριο Σπάθα, στα βορειοδυτικά τις Κρήτης. Παρά ταύτα, η συνολική δραστηριότητα τις ΥΠΕΠ δεν ανταποκρίθηκε απόλυτα τις προσδοκίες τις Ελληνικής Κυβερνήσεως, ειδικότερα στον τομέα του συντονισμού, ελέγχου και επιλογής των κατάλληλων αξιωματικών για φυγάδευση στη Μέση Ανατολή, ώστε να καλύπτονται οι πραγματικές ανάγκες του συγκροτούμενου εκεί Ελληνικού Στρατού. Ταυτόχρονα, παρουσιάσθηκαν περιπτώσεις και τάσεις ανεξάρτητης και ανεξέλεγκτης δράσεως σε θέματα κατασκοπείας και παρακολουθήσεων. Έτσι, ο Πρόεδρος τις Κυβερνήσεως Εμμανουήλ Τσουδερός, μόλις επέστρεψε στο Κάιρο από το Λονδίνο, το Μάρτιο του 1942, διέταξε την κατάργηση της.

Η Ελληνοβρετανική Στρατιωτική Συμφωνία του 1942

Η Ελληνική Κυβέρνηση, από τις πρώτες ημέρες τις εγκαταστάσεως τις στο Λονδίνο και με αφορμή την έναρξη τις Διασυμμαχικής Διασκέψεως για την αποδοχή τις «Δηλώσεως του Ατλαντικού», βρήκε την ευκαιρία να θίξει τα εθνικά ζητήματα τις χώρας και τη στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας-Μεγάλης Βρετανίας, κατά και μετά τον πόλεμο. Οι εκπρόσωποι τις τις Μεγάλης Βρετανίας είχαν τη γνώμη ότι καμιά συμφωνία δεν έπρεπε να γίνει τότε, για τις μετά τον πόλεμο σχέσεις των δύο χωρών. Για το θέμα αυτό, ο Πρωθυπουργός τις Μεγάλης Βρετανίας Ουίνστον Τσώρτσιλ, δήλωσε, σε απάντηση σχετικής κρούσεως, ότι: «Τώρα κάνουμε πόλεμο τον οποίο πρέπει να κερδίσουμε, γιατί αν δεν τον κερδίσουμε κανείς τις δεν θα μείνει. Ο πόλεμος θα διαρκέσει μερικά χρόνια. Μετά τη νίκη θα πάρουμε αποφάσεις, για τα προβλήματα που ενδιαφέρουν κάθε σύμμαχο. Τώρα είμαστε αποφασισμένοι να τις προσφέρουμε την υλική βοήθεια τις και τις υπηρεσίες τις για να οργανώσετε στρατό μέχρι δύο Ταξιαρχίες και για την αναδιοργάνωση του Ναυτικού και τις Αεροπορίας». Μετά τις δηλώσεις αυτές παραμερίσθηκαν τα εθνικά θέματα και οι συζητήσεις περιορίσθηκαν μόνο σε ό,τι αφορούσε τη συνδρομή που θα μπορούσε να δώσει η Μεγάλη Βρετανία στην Ελλάδα για την οργάνωση στρατού στη Μέση Ανατολή. Έτσι, ο Βρετανός Πρωθυπουργός ζήτησε να του υποβληθεί υπόμνημα, που θα καθόριζε το απαραίτητο πολεμικό υλικό για την αναδιοργάνωση των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.


Το υπόμνημα υποβλήθηκε τις 11 Δεκεμβρίου 1941 και με αυτό η Ελληνική Κυβέρνηση ζητούσε υλικό για τη συγκρότηση μιας ακόμη Ταξιαρχίας, εκτός τις Πρώτης, που είχε ήδη συγκροτηθεί κατά το μεγαλύτερο μέρος τις. Οι συνομιλίες που ακολούθησαν μεταξύ των αντιπροσώπων των δύο Κυβερνήσεων κατέληξαν στη διατύπωση τις σχεδίου Στρατιωτικής Συμφωνίας, με την οποία η Βρετανική Κυβέρνηση δεχόταν να χορηγήσει πολεμικό υλικό για τη συγκρότηση αρχικά μιας μόνο Ελληνικής Ταξιαρχίας και αργότερα, ανάλογα με την παραγωγή πολεμικών μέσων, θα εξεταζόταν η μελλοντική ενίσχυση των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Η οριστική Ελληνοβρετανική Στρατιωτική Συμφωνία υπογράφηκε τις 9 Μαρτίου 1942. Με τη συμφωνία αυτή, οι δύο Κυβερνήσεις εκδήλωναν την απόφαση τις να συνεχίσουν τον πόλεμο σε στενή συνεργασία μεταξύ τις, μέχρι τον επιτυχή τερματισμό του και συμφωνούσαν ότι τις από τις κύριους σκοπούς του πολέμου ήταν η πλήρης απελευθέρωση τις Ελλάδας και η αποκατάσταση τις ελευθερίας και τις ανεξαρτησίας τις. Τις αναγνωριζόταν η σπουδαιότητα τις διατηρήσεως των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Με την ίδια συμφωνία καθορίζονταν και οι αρχές με βάση τις οποίες θα γινόταν η οργάνωση των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και η συνεργασία τις με τις Συμμαχικές Ένοπλες Δυνάμεις. Η οργάνωση και η χρησιμοποίηση των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων συμφωνήθηκε να γίνει υπό Βρετανική Στρατιωτική Διοίκηση. Η Ελληνική Κυβέρνηση αναλάμβανε τις δαπάνες εφοδιασμού, μισθοδοσίας και συντηρήσεως τις. Τις δαπάνες αυτές θα τις κατέβαλε η Βρετανική Κυβέρνηση, αλλά θα ζητούσε να τις αποδοθούν μελλοντικά από την Ελληνική Κυβέρνηση, όταν οι συνθήκες θα το επέτρεπαν. Η Βρετανική Κυβέρνηση αναλάμβανε τις να εφοδιάσει και να εξοπλίσει τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, το ταχύτερο.

Σε ό,τι αφορούσε την πειθαρχία και την εσωτερική διοίκηση των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, συμφωνήθηκε να ισχύουν οι Ελληνικοί στρατιωτικοί Νόμοι και Κανονισμοί. Τα στρατιωτικά αδικήματα θα εκδικάζονταν από Ελληνικά Στρατοδικεία. Τα εγκλήματα ανθρωποκτονίας και βιασμού θα εκδικάζονταν από τα πολιτικά δικαστήρια τις Βρετανικής Διοικήσεως. Ιδιαίτερη συμφωνία υπογράφηκε για τις περιπτώσεις καταδίκης σε θάνατο από Ελληνικά Στρατοδικεία, που θα λειτουργούσαν σε Βρετανικό έδαφος. Η εκτέλεση τέτοιων αποφάσεων απαιτούσε τη σύμφωνη γνώμη του Αρχηγού του Βρετανικού Στρατού. Με τον τρόπο αυτόν, ο Βρετανός Αρχιστράτηγος θα λειτουργούσε ως «Συμβούλιο Χαρίτων». Σκοπός του όρου αυτού ήταν να παρεμποδισθούν οι υπερβολές των Ελληνικών Στρατοδικείων, που πιθανόν να οφείλονταν σε λόγους πολιτικών αντιθέσεων. Στην πράξη, η Ελληνοβρετανική αυτή Στρατιωτική Συμφωνία εφαρμόσθηκε κατά τρόπο, ώστε η Ελληνική Κυβέρνηση να καταβάλει στη Βρετανική Κυβέρνηση μόνο τη δαπάνη για τη μισθοδοσία του προσωπικού και τα έξοδα διατροφής, που ξεπερνούσαν την καθορισμένη για το Βρετανικό Στρατό, κλίμακα. Όλα τα άλλα έξοδα αποτελούσαν ειδικό λογαριασμό, για την εξόφληση του μετά τον πόλεμο.

Πηγή

Σωτήριος Γεωργιάδης, Η Ελληνική συμβολή στην Συμμαχική νίκη του Β΄ παγκοσμίου πολέμου

Σχόλια

Αρχείο

Εμφάνιση περισσότερων

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

α1 Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος26 Αβράαμ Λίνκολν1 Άγγελος Έβερτ1 Άγγελος Σικελιανός1 Αγγλία12 Άγιο Όρος5 Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος3 Αδαμάντιος Κοραής9 Αθανάσιος Ευταξίας1 Αθανάσιος Σουλιώτης - Νικολαϊδης2 Αθανάσιος Τσακάλωφ1 Αιγαίο17 Αιγαίο Ελληνική θάλασσα3 Αίγινα1 Αισχύλος1 Ακρόπολη12 Αλβανία13 Αλεξάνδρεια9 Αλέξανδρος Ζαϊμης6 Αλέξανδρος Κορυζής5 Αλέξανδρος Κουμουνδούρος7 Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος14 Αλέξανδρος Οθωναίος7 Αλέξανδρος Παπάγος18 Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης7 Αλέξανδρος Παπαναστασίου18 Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής1 Αλέξανδρος Σακελαρίου5 Αλέξανδρος Υψηλάντης8 Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος3 Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν5 Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Αναγέννηση3 Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος1 Αναστάσιος Παπούλας4 Ανατολική Ρωμυλία1 Ανδρέας Γ. Παπανδρέου16 Ανδρέας Καρκαβίτσας2 Ανδρέας Λόντος2 Ανδρέας Μεταξάς1 Ανδρέας Μιαούλης8 Ανδρέας Μιχαλακόπουλος14 Ανδρέας Τζίμας1 Άνθιμος Γαζής1 Αννα Κομνηνή1 Άννα Κομνηνή1 Αννίβας1 Αντάντ18 Αντιβενιζελισμός31 αντισημιτισμός5 Αντόνιο Γκράμσι1 Αντώνης Σαμαράς1 Απεργίες4 Αποικιοκρατία6 Άραβες3 Αρβανίτες1 Άρειος Πάγος3 Άρης Βελουχιώτης9 Αριστείδης ο Αθηναίος2 Αριστοτέλης7 Αριστοτέλης Ωνάσης1 Αρχαία Αθήνα28 Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία10 Αρχαία Σπάρτη22 Αρχαιοκαπηλεία6 Αρχαιολογία26 Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός3 Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος3 Αρχιμίδης4 Αστρονομία4 Αστυνομία2 Αυστρία4 Αυτοκράτορας Ηράκλειος3 Αφρική4 Αχαϊκή Συμπολιτεία2 β1 Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος43 Βαλκάνια26 βασανιστήρια1 Βασίλειος Τσίχλης23 Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄1 Βασιλιάς Γεώργιος Α΄22 Βασιλιάς Γεώργιος Β΄26 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄34 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄8 Βασιλιάς Όθων Α΄25 Βασιλιάς Παύλος Α΄7 Βασιλιάς Φίλιππος Β΄6 Βενιαμίν Λέσβιος1 Βιβλία και Βιβλιοθήκες37 Βιβλιοκρισίες87 Βιέννη5 Βιετνάμ2 Βιογραφίες80 Βλάσης Γαβριηλίδης1 Βουλγαρία14 γ1 Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης8 Γαλλία21 Γαλλική Επανάσταση6 Γαριβάλδι2 Γελιογραφίες4 Γενοκτονία των Αρμενίων3 Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου6 Γερμανία51 Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός2 Γεώργιος Α. Παπανδρέου19 Γεώργιος Βλάχος4 Γεώργιος Γρίβας (Διγενής)7 Γεώργιος Ζησιμόπουλος2 Γεώργιος Θεοτόκης10 Γεώργιος Κάνιγκ3 Γεώργιος Καραϊσκάκης4 Γεώργιος Καρτάλης2 Γεώργιος Καφαντάρης9 Γεώργιος Κονδύλης18 Γεώργιος Κουντουριώτης4 Γεώργιος Λεοναρδόπουλος2 Γεώργιος Παπαδόπουλος2 Γεώργιος Παπανδρέου (GAP)1 Γεώργιος Πωπ1 Γεώργιος Ράλλης6 Γεώργιος Σεφέρης2 Γεώργιος Σταύρου2 Γεώργιος Στρέιτ1 Γεώργιος Τσολάκογλου4 Γεώργιος Τσόντος (Βάρδας)1 Γιάννης Ιωαννίδης3 Γιάννης Ψυχάρης2 Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο)8 Γιουγκοσλαβία12 Γιώργης Σιάντος4 Γιώργος Ρωμανός1 Γκουλάγκς4 Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά35 Γράμμος - Βίτσι2 Γρηγόρης Φαράκος2 Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας)7 Γρηγόριος Ξενόπουλος4 δ1 Δαρδανέλλια1 Δέσποινα Κούρτη1 Δημήτρης Παρτσαλίδης3 Δημήτριος Αναγνωστόπουλος1 Δημήτριος Βούλγαρης2 Δημήτριος Γούναρης24 Δημήτριος Ιωαννίδης1 Δημήτριος Καλλέργης1 Δημήτριος Μάξιμος1 Δημήτριος Ράλλης4 Δημήτριος Υψηλάντης10 Δημήτριος Ψαρρός4 Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ)19 Δημοσθένης4 Δημοψήφισμα2 δημοψήφισμα 19243 Διατροφή5 Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.)3 Δικαιοσύνη7 Διονύσιος Σολωμός1 Διπλωματία24 δοσιλογισμός3 δουλεμπόριο3 Δύση2 Δωδεκάνησα13 Ε.Ρ.Ε.5 ΕΔΕΣ15 Εθνικά Δάνεια2 Εθνική αντίσταση13 Εθνική τράπεζα4 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.)8 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ)6 Εθνικός Διχασμός (1914-1918)35 Εθνικός Συναγερμός3 Εθνοσυνέλευση5 ΕΚΚΑ4 Εκκλησιαστική Ιστορία10 ΕΛΑΣ29 Ελβετία4 ΕΛΔΥΚ1 Ελευθέριος Βενιζέλος71 Ελληνική λογοτεχνία5 Ελληνική Οικονομική Ιστορία34 Ελληνική Οικονομική κρίση33 Ελληνική Παιδεία23 Ελληνική Παράδοση2 Έλληνικό Έθνος33 Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος12 Ελληνικός στρατός43 Ελληνισμός27 Ελληνισμός της Αμερικής2 Ελληνοτουρκικές σχέσεις6 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 189711 Ελλήνων Πάσχα3 Εμμανουήλ Μπενάκης1 Εμμανουήλ Ξάνθος1 Εμμανουήλ Παπάς1 Εμμανουήλ Ρέπουλης5 Εμμανουήλ Ροϊδης4 Εμμανουήλ Τομπάζης2 Εμμανουήλ Τσουδερός5 Εμπόριο6 Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.)1 Ένωση Κέντρου5 ΕΟΚ1 ΕΟΚΑ Α΄10 ΕΟΚΑ Β΄3 Επανάσταση στο Γουδή10 Επέτειος2 Επίκουρος1 Επιτάφιος1 Ερατοσθένης1 Ερυθρός Σταυρός3 ΕΣΣΔ19 Ευάγγελος Αβέρωφ3 Ευάγγελος Λεμπέσης1 Ευεργέτες1 Ευρωπαϊκή Ένωση3 Ευρωπαικός Διαφωτισμός3 εφημερίδα "Καθημερινή"5 Η γυναίκα στην Ιστορία2 Η δίκη των "εξ"25 Ήθη και έθιμα3 Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.)37 Ήπειρος14 Ηράκλειτος1 Ηρακλής Θεσσαλονίκης5 Ηρόδοτος13 Θαλής ο ΜΙλήσιος1 Θέατρο5 Θεμιστοκλής5 Θεμιστοκλής Σοφούλης9 Θεόδωρος Δηλιγιάννης6 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης13 Θεόδωρος Πάγκαλος20 Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος)1 Θεόδωρος Τουρκοβασίλης3 Θεόφιλος Καΐρης1 Θερμοπύλες2 Θεσσαλονίκη28 Θουκυδίδης10 Θράκη11 Θρασύβουλος Τσακαλώτος3 Θρησκεία3 Θωρηκτό Αβέρωφ9 Ι.Β.Δ.104 Ιαπωνία3 Ιατρική8 Ιερή Συμμαχία8 Ιερός Λόχος6 Ιλιάδα11 Ίμια3 Ιουλιανή κρίση του ΄652 Ιούλιος Βέρν2 Ιπποκράτης ο Κώος3 Ισλάμ6 Ισοκράτης2 Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Ιστορία622 Ιστορία της Αλβανίας12 Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας1 Ιστορία της Κρήτης16 Ιστορία του Αθλητισμού9 Ιταλία27 Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης2 Ιωάννης Γκούρας1 Ιωάννης Δεμέστιχας3 Ιωάννης Καποδίστριας24 Ιωάννης Κωλέττης6 Ιωάννης Μακρυγιάννης6 Ιωάννης Μεταξάς41 Ιωάννης Μιχαήλ5 Ιωάννης Παπακωνσταντίνου10 Ιωάννης Συκουτρής6 Ιωάννης Τσαγκαρίδης1 Ιωάννης Τσιμισκής1 Ιωάννινα5 Ίων Δραγούμης26 Ιωνική Επανάσταση1 Κ. Θ. Δημαράς2 Καλαμάτα1 Κανέλος Δεληγιάννης3 Καρλ Γιουνγκ1 Καρλ Μαρξ1 Κάρολος Παπούλιας2 Καρχηδόνα1 κατεχόμενα της Κύπρου1 Κατοχή13 Κατοχικά Δάνεια3 Κίμων ο Αθηναίος2 Κίνα7 Κίνημα του Ρομαντισμού2 κινηματογράφος3 Κινηματογράφος και Ιστορία4 Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.)3 Κολλυβάδες2 Κόμμα Φιλελευθέρων11 Κομμουνισμός29 Κομνηνός Πυρομάγλου2 Κοράνιο2 Κόρινθος6 Κύθηρα1 Κυπριακή Ιστορία46 Κυριάκος Κατσιμάνης14 Κύριλλος Λούκαρις2 Κωνσταντίνος Δεμερτζής1 Κωνσταντίνος Καβάφης3 Κωνσταντίνος Καναρης6 Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή1 Κωνσταντίνος Καραμανλής11 Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος)2 Κωνσταντίνος Λινάρδος18 Κωνσταντίνος Μανιαδάκης6 Κωνσταντίνος Μητσοτάκης4 Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄8 Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος8 Κωνσταντίνος Σημίτης4 Κωνσταντίνος Σμολένσκι2 Κωνσταντίνος Τσαλδάρης4 Κωνσταντίνος Φωτιάδης5 Κωνσταντινούπολη41 Κως4 Κώστας Βάρναλης1 Κώστας Περρίκος1 Κωστής Παλαμάς6 ΛΑ.Ο.Σ3 Λαθρομετανάστευση3 Λαικό Κόμμα7 Λαμία2 Λατινική Αμερική1 Λεονίντ Τρότσκι4 Λέσβος3 Λεωνίδας Παρασκευόπουλος1 Λόγιος Ερμής4 Λόρδος Βύρων8 Λουτράκι1 Λύσανδρος1 Μαζική πολιτική προπαγάνδα2 Μακάριος11 Μακεδονία48 Μακεδονικό Ζήτημα32 Μακεδονικός Αγώνας8 Μακεδονομάχοι5 Μάνη2 Μάο Τσε Τουνγκ2 Μαραθώνας3 Μάρκος Βαφειάδης9 Μάρκος Μπότσαρης1 Μάτζικερτ1 Μεγάλη Βρετανία37 Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia)1 Μέγαρο Μαξίμου1 Μέγας Αλέξανδρος8 Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών2 Μέγας Θεοδόσιος1 Μέγας Κωνσταντίνος1 Μελέτης Βασιλείου1 Μεσαίωνας5 Μέση Ανατολή2 Μεσόγειος2 Μεσολόγγι10 Μεσσήνη Μεσσηνίας12 Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974)43 Μέττερνιχ4 Μίκης Θεοδωράκης3 Μίκης Πρωτοπαπαδάκης8 Μικρά Ασία43 Μιλτιάδης ο Αθηναίος1 Μιλτιάδης Πορφυρογέννης1 Μιχαήλ Ψελλός3 Μνημείο14 Μοροζίνι2 Μουσολίνι12 Μπενιζέλος Ρούφος1 Μυστικές υπηρεσίες5 ναζισμός2 Νάξος2 Ναπολέων Βοναπάρτης2 Ναπολέων Ζέρβας10 Ναυαρίνο2 Ναύπακτος2 Ναύπλιο16 Ναυτική Ιστορία57 Νέα Δημοκρατία10 Νεοκλής Σαρρής1 Νεότουρκοι6 Νικήτας Σταματελόπουλος5 Νικηφόρος Φωκάς1 Νικίας2 Νικόλαος Δημητρακόπουλος1 Νικόλαος Λεωτσάκος3 Νικόλαος Πλαστήρας18 Νικόλαος Πολίτης1 Νικόλαος Στράτος5 Νίκος Ζαχαριάδης17 Νίκος Καζαντζάκης2 Νίκος Μπελογιάννης1 Νίκος Νικολούδης42 Νίτσε1 Ξάνθη1 Ξενοφών3 Οδυσσέας Ανδρούτσος1 Οδυσσέας Ελύτης4 Οδυσσέας Ιάλεμος2 Οδύσσεια7 Οθωμανική Αυτοκρατορία74 Οθωνική περίοδος (1832-1864)14 Οικουμενικό Πατριαρχείο8 Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά1 ομάδα των "Ιαπώνων"2 Όμηρος22 ομοφυλοφιλία1 Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.)3 Οργάνωση "Χ"2 Ορθοδοξία32 π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος13 ΠΑ. ΣΟ. Κ.25 Παγκόσμιος Ιστορία23 Παλαιών Πατρών Γερμανός2 Παναγής Τσαλδάρης16 Παναγιώτης Δαγκλής1 Παναγιώτης Δεμέστιχας1 Παναγιώτης Κανελλόπουλος15 Πάνος Κορωναίος2 Πάτρα3 Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄5 Παύλος Γύπαρης4 Παύλος Κουντουριώτης14 Παύλος Μελάς2 Παυσανίας1 Παυσανίας Κατσώτας1 Παυσανίας ο περιηγητής1 ΠΕΑΝ2 Πειραιάς6 πειρατεία1 Πεισίστρατος1 Πελοποννησιακός πόλεμος7 Περικλής1 Περικλής Αργυρόπουλος1 Περικλής Γιαννόπουλος5 Περικλής Δεληγιάννης1 Περιοδικά Ιστορίας3 Περσικοί πόλεμοι10 Πετρέλαια στο Αιγαίο2 Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης4 Πέτρος Γαρουφαλιάς1 Πέτρος Μακρής - Στάϊκος5 Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης13 Πλάτων9 Πλούταρχος7 Ποίηση και αισθητική18 Πόλεμος των Μπόερς1 Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι14 πολιτική δολοφονία18 Πολιτική Ιστορία17 Πολωνία2 Πόντος7 Πρίγκιπας Ανδρέας2 προπαγάνδα5 πρόσφυγες6 προσωκρατικοί φιλόσοφοι3 Προτεινόμενα3 Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές30 πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff1 Πύρρος της Ηπείρου1 Ρήγας Παλαμίδης1 Ρήγας Φερραίος3 ριζοσπάστης1 Ρόδος10 Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία15 Ρώμη8 Ρωμηοσύνη5 Ρωσία23 Ρωσικο κόμμα3 Σάββας Γκαλιμαρίδης2 Σάμος1 Σαντόρε Σανταρόζα2 Σαντορίνη1 ΣΚΑΪ2 Σκάκι1 Σκωτία4 Σόλων3 Σοφοκλής Βενιζέλος3 Σοφοκλής Δούσμανης1 Σπυρίδων Μαρκεζίνης5 Σπυρίδων Τρικούπης3 Σταλινισμός15 Σταυροφορίες6 Σταφιδικό Ζήτημα2 Στέφανος Δραγούμης3 Στέφανος Σαράφης2 Στέφανος Σκουλούδης5 Στέφανος Στεφανόπουλος1 Στράβων5 Στρατής Μυριβίλης2 Στρατιωτικά κινήματα1 Στρατιωτική Ιστορία58 Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη3 Στυλιανός Γονατάς7 Στυλιανός Χούτας1 Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ2 Συνθήκη της Λοζάννης9 Συνθήκη των Σεβρών6 συντάξεις1 ΣΥΡΙΖΑ4 Σωκράτης3 Σώματα Ασφαλείας1 Ταγίπ Ερντογάν1 Τάγματα ασφαλείας2 Τείχος του Βερολίνου1 τεκτονισμός1 Τέχνες11 Τεχνολογία8 το παιχνίδι στην Ιστορία6 Τοπική Ιστορία1 Τουρκία20 Τουρκοκρατία (1453-1821)35 Τράπεζα της Ελλάδος5 Τράπεζες1 Τριπολιτσά2 Τσαούς Αντών (Φωστερίδης)1 Ύδρα5 Υποβρύχιο Παπανικολής1 υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ3 Υφαλοκρυπίδα1 Φαίδων Γκιζίκης3 Φαλμεράγιερ6 Φανάρι2 Φασισμός1 Φιλελληνισμός9 Φιλία1 Φιλική Εταιρεία9 Φιλολογικά και άλλα δοκίμια44 Φιλοποίμην2 Φιλορθόδοξη Εταιρεία1 Φιλοσοφία9 Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας25 Φλωρεντία1 Φλώρινα4 Φραγκοκρατία8 Φωκίων1 Φωτογραφικό Οδοιπορικό26 Χαλκιδική2 Χαράλαμπος Κατσιμήτρος3 Χαράλαμπος Τσερούλης2 Χαράτσι1 Χαρίλαος Τρικούπης13 Χαρίλαος Φλωράκης2 Χάτι Χουμαγιούν1 Χίτλερ17 Χούντα6 Χρεοκοπία10 Χρηματιστήριο4 χριστιανικό ολοκαύτωμα3 Χριστόδουλος Τσιγάντες1 Χριστούγεννα10 Χρυσόστομος Σμύρνης1 Χωροφυλακή2 Ψαρά3 ψυχολογία2 Ψυχρός Πόλεμος12 CIA4 John Iatrides1 K.K.E.44 KGB4 Mεσσήνη4 Robert Bruce2 Slider3 William Wallas2 Winston Churchil1
Εμφάνιση περισσότερων
"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Αναγνώστες

Συνολικές προβολές σελίδας