Ευρυβιάδης, ο αρχηγός των ναυτικών δυνάμεων των Ελλήνων στον πόλεμο κατά των Περσών εισβολέων

Το 480 π.Χ., οι Περσικές ναυτικές δυνάμεις κατά την εισβολή στην Ελλάδα βρέθηκαν αντιμέτωπες με τον Ελληνικό στόλο που αποτελείτο από 271 τριήρεις και 16 πεντηκοντόρους στο Αρτεμίσιο. Παρά το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτού του στόλου (147 τριήρεις) ναυπηγήθηκε στην Αθήνα, η διοίκηση ανατέθηκε στον Σπαρτιάτη Ευρυβιάδη γιο του Ευρυκλείδη. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο αυτό συνέβη διότι «τα άλλα μέλη της συμμαχίας εναντίον των Περσών επιθυμούσαν Λακεδαιμόνιο διοικητή, δηλώνοντας ότι το προτιμούσαν αντί να υπηρετούν υπό τις διαταγές  Αθηναίου γεγονός που θα διέλυε τη συμμαχία». (Ηροδότου Ιστορικά Βιβλίο 8: 2). Ο Ηρόδοτος ορθώς τονίζει την άρνηση των συμμάχων να αποδεχθούν Αθηναϊκή διοίκηση και αυτό είχε αναμφίβολα ιστορικούς λόγους.

Η Αθήνα δεν ήταν σημαντική δύναμη στη θάλασσα κατά τον 6ο αιώνα π.Χ., καθότι κατόρθωσε να ναυπηγήσει τον μετέπειτα τεράστιο στόλο της, μόνο μετά την ανακάλυψη του αργύρου στο Λαύριο το 483 π.Χ.. Εν ολίγοις το 480 π.Χ, η Αθήνα ήταν μια «νεόκοπη» ναυτική δύναμη. Οι ναυτικές δυνάμεις του 6ου αιώνα, Κόρινθος και Αίγινα, είχαν πολλούς λόγους να είναι προσεκτικές έναντι της Αθήνας, καθότι η Αίγινα και η Αθήνα είχαν εμπλακεί σε ακήρυχτο πόλεμο για περισσότερο από μια δεκαετία, ενώ η Κόρινθος και η Αθήνα ως κατασκευαστικά κέντρα ήσαν ανταγωνιστές στο εμπόριο. Δεν αποτελεί επομένως έκπληξη το γεγονός ότι αυτές και άλλες πόλεις απέρριψαν την Αθηναϊκή ηγεσία. Είναι όμως αξιοπερίεργο το γεγονός ότι επιθυμούσαν ηγεσία Σπαρτιατών, καθότι η Κόρινθος επί παραδείγματι είχε τη δεύτερη μεγαλύτερη δύναμη  πλοίων (40 τριήρεις) και τέσσερις φορές μεγαλύτερη συμβολή από τη Σπάρτη. Συνεπώς η Κόρινθος με μακρά ιστορία ως ναυτική δύναμη, θα μπορούσε να διεκδικήσει τη διοίκηση για τον εαυτό της.

Αντ’ αυτού η Κόρινθος ζήτησε όπως η επιλογή Σπαρτιάτη διοικητή να μην εκληφθεί ως ένδειξη υποταγής στη Σπάρτη. Δεν πρέπει να παραβλέπουμε το γεγονός ότι η Κόρινθος ήταν η πόλη που είχε αναγκάσει τη Σπάρτη να διακόψει την εισβολή της στην Αττική και ότι ήταν υπεύθυνη για την άρση του δικαιώματος της Σπάρτης να οδηγεί την Πελοποννησιακή συμμαχία σε πόλεμο χωρίς τη συναίνεση όλων των μελών. Η Κόρινθος ήταν πραγματική σύμμαχος της Σπάρτης και δεν ήταν υποτελής – κράτος δορυφόρος. Η Κόρινθος έπεισε και άλλους συμμάχους να επιμείνουν σε διοίκηση Λακεδαιμονίων, ως εκ τούτου προκύπτει ότι αυτή η εισήγηση ήταν περισσότερο αντι -Αθηναϊκή και επιπλέον καταδεικνύει ότι η Σπάρτη εθεωρείτο μια υπολογίσιμη ναυτική δύναμη. Γνωρίζουμε ότι η Σπάρτη διεξήγαγε εκστρατεία εναντίον της Σάμου κατά το τελευταίο τέταρτο του 6ου αιώνα, η οποία απαιτούσε σημαντική ναυτική δύναμη με σύνθεση μεταφορικών και πολεμικών πλοίων τα οποία προορίζονταν για την προστασία των μεταφορών. Επιπλέον η πρώτη απόπειρα του Κλεομένη να καθαιρέσει τον Αθηναίο τύραννο Ιππία απαιτούσε επίσης ναυτική δυνατότητα δεδομένου ότι η Σπαρτιατική δύναμη μεταφέρθηκε μέσω θαλάσσης στο Φάληρο. Θεωρητικά αυτές οι παλαιότερες ναυτικές αποστολές θα μπορούσαν να διεξαχθούν με πλοία και πληρώματά περίοικους αλλά ο Ηρόδοτος αναφέρει ρητά για τον Σπαρτιάτη Ευρυβιάδη.

Επιπλέον, στον κατάλογο του Ηροδότου από συνθέσεις ναυτικών δυνάμεων στις μάχες του Αρτεμισίου και Σαλαμίνας, γίνεται σημαντική διάκριση μεταξύ δέκα «Σπαρτιατικών» πλοίων στο Αρτεμίσιο και δεκαέξι “Λακεδαιμονίων” πλοίων στη Σαλαμίνα. Αυτό σήμαινε ότι δέκα πλοία και προσφέρθηκαν και χρηματοδοτήθηκαν αποκλειστικά από «Σπαρτιάτες» ενώ στα δεκαέξι πλοία στη Σαλαμίνα περιλαμβάνονται επιπλέον έξι πλοία που στελεχώθηκαν από «περίοικους». Αξίζει να σημειωθεί ότι ένα χρόνο αργότερα, ο βασιλιάς Λεωτυχίδης οδήγησε ναυτική εκστρατεία, αποδεικνύοντας ότι η ναυτική διοίκηση δεν ήταν εκ των πραγμάτων αποκλειστικά υπό τον έλεγχο των βασιλέων της Σπάρτης. Εν ολίγοις ορισμένοι Σπαρτιάτες (όχι απαραιτήτως βασιλείς) κατά την έναρξη του 5ου αιώνα π.Χ. (κυρίως ο Ευρυβιάδης) είχαν αποκτήσει ναυτική πολεμική εμπειρία και αποδεδειγμένες ικανότητες στη θάλασσα. Σε αντίθεση με την κοινή άποψη δεν υπάρχει απόδειξη ότι η παρουσία του Ευρυβιάδη ήταν διακοσμητική. Ενώ ο Ευρυβιάδης δεν ήταν δημιουργός ναυτικών στρατηγικών νίκης (αποδίδονται στον Θεμιστοκλή) ο Ηρόδοτος καθιστά σαφές ότι η υποστήριξη  του Ευρυβιάδη  ήταν απαραίτητη για την υλοποίηση των σχεδίων του Θεμιστοκλή.  Ο Ευρυβιάδης  ενέπνεε σεβασμό και οι διαταγές του εκτελούντο άμεσα, γεγονός  που δεν θα συνέβαινε αν η θέση του ήταν καθαρά συμβολική.
Οι περιπτώσεις στις οποίες  ο Ευρυβιάδης αντιτέθηκε στις επιθυμίες/προτάσεις των  Αθηναίων καταδεικνύει την πραγματική δύναμή του. Στη Σαλαμίνα η «τιμητική θέση» δόθηκε στην Αίγινα προκαλώντας τη δυσαρέσκεια των Αθηναίων. Ενώ οι Αθηναίοι είχαν κάθε λόγο να αισθάνονται ότι άξιζαν την πρώτη θέση, επειδή είχαν διαθέσει το μισό στόλο και είχαν χάσει την πόλη τους, η απόφαση του Ευρυβιάδη ήταν η πλέον ενδεδειγμένη για διοικητή πολυεθνικής δύναμης. Η Αθήνα επρόκειτο να πολεμήσει ούτως ή άλλως, αλλά  ο Ευρυβιάδης έπρεπε να διατηρήσει την πίστη και το ηθικό των μικρών πόλεων που αμφισβητούσαν την Αθηναϊκή κυριαρχία. Η Αίγινα ήταν μία σημαντική ναυτική δύναμη με αξιόλογες τριήρεις. Τιμώντας την Αίγινα,  ο Ευρυβιάδης εμπόδισε τις μικρότερες ναυτικές δυνάμεις να φυγομαχήσουν ή να λιποψυχήσουν σε μια πολύ κρίσιμη στιγμή.

Ακόμη πιο σημαντικός είναι ο ρόλος του Ευρυβιάδη στην αποτροπή καταστροφής της γέφυρας του Ξέρξη στον Ελλήσποντο. Όταν ο Περσικός στόλος αποχώρησε στο Αιγαίο μετά τη ναυμαχία της Σαλαμίνας οι Έλληνες την επόμενη ημέρα διαπιστώνοντας ότι τα Περσικά πλοία είχαν φύγει αποφάσισαν να τα κυνηγήσουν. Έφθασαν στο νησί της Άνδρου, χωρίς καν να τα εντοπίσουν και σταμάτησαν προκειμένου να συσκεφθούν. Ο Θεμιστοκλής αμέσως πρότεινε να αποπλεύσουν βόρεια προκειμένου να καταστρέψει την γέφυρα του Ελλησπόντου, μέσω της οποίας οι Πέρσες είχαν εισέλθει στην Ελλάδα και κατά συνέπεια μέσω αυτής θα υποχωρούσαν. Ο Ευρυβιάδης σοφά επεσήμανε ότι η παγίδευση του περσικού στρατού στην Ελλάδα ήταν το τελευταίο πράγμα που οι Έλληνες θα ήθελαν! (αυτό ήταν πριν από τη μάχη των Πλαταιών, και οι περσικές δυνάμεις ξηράς μόνο οριακά είχαν αποδυναμωθεί από την μικρή καθυστέρηση στις Θερμοπύλες). Χωρίς άλλη οδό διαφυγής, οι Πέρσες δεν θα είχαν άλλη επιλογή από το να εξαπλωθούν σε όλη την Ελλάδα και εκμεταλλευόμενοι την αριθμητική τους υπεροχή θα κατέστρεφαν τα πάντα στο πέρασμά τους. Ο λόγος που ο Θεμιστοκλής δεν πρότεινε μια τέτοια πορεία δράσης, είναι ότι δεν θα ήταν προσφιλής στους άνδρες από πόλεις εκτός Αθηνών οι οποίες δεν είχαν ήδη προσβληθεί στο έδαφος. Βεβαίως, ο Ευρυβιάδης υποστηρίχθηκε από την πλειοψηφία και το σχέδιο εγκαταλείφθηκε.

Αυτή ήταν η τελευταία σημαντική πράξη του Ευρυβιάδη. Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι τιμήθηκε, μαζί με τον Θεμιστοκλή, στη Σπάρτη, για το ρόλο του στην ήττα των Περσών στη θάλασσα. Στη συνέχεια εξαφανίζεται από την ιστορία. Στον Ηρόδοτο ο Ευρυβιάδης αντιμετωπίζεται κυρίως ως αντίπαλο δέος του Θεμιστοκλή. Ο Θεμιστοκλής είναι ο ραδιούργος, αναζητά και λαμβάνει δωροδοκίες, στέλνει μυστικά μηνύματα στον Ξέρξη, πιστώνεται ιδέες που δεν είναι δικές του, γενικά απεικονίζεται ως λαμπρός τακτικιστής και προικισμένος ρήτορας (κάτι που ιδιαίτερα θαύμαζαν οι Αθηναίοι) και σώζει την Ελλάδα. Αλλά όπως τον περιγράφει ο Ηρόδοτος είναι ένας χαρακτήρας μάλλον σκοτεινός.
Ο Ηρόδοτος περιγράφει τον Ευρυβιάδη ως επιμελή ηγέτη, ο οποίος διαβουλεύεται με τους διοικητές των διαφόρων σωμάτων, καλώντας διασκέψεις για να συζητήσουν την πορεία δράσης και ακούει τις γνώμες όλων πριν από την τελική λήψη απόφασης, επίσης δείχνει τον απαιτούμενο σεβασμό στην ανεξαρτησία και τα δικαιώματα όλων των συμμάχων. Μόλις όμως ληφθεί απόφαση, απαιτεί τον σεβασμό όλων των εμπλεκομένων – συμπεριλαμβανομένων των Αθηναίων. Η απόδοσή του στη θάλασσα δεν ξεχώρισε για κάποιο ειδικό λόγο, ξεχώρισε όμως για την απόφαση του να τοποθετήσει τους Λακεδαιμονίους στο μέσο της παράταξης όπου ως ναύαρχος θα είχε την καλύτερη εικόνα.
Το γεγονός ότι ο Ευρυβιάδης εξαφανίσθηκε από την ιστορία μετά από αυτήν την σύντομη στιγμή δόξας το 480 π.Χ παραπέμπει σε ένα τελευταίο χαρακτηριστικό ο Ευρυβιάδης δεν έπραξε όπως οι Παυσανίας και Λύσανδρος, οι οποίοι εξαργύρωσαν της στρατιωτική επιτυχία με μια πολιτική καριέρα. Αυτός επέστρεψε και πάλι στις ανώνυμες τάξεις των Σπαρτιατικών γραμμών, αλλά η επιτυχής διαδρομή του στην ιστορία δείχνει ότι η Σπάρτη είχε μεγαλύτερη ναυτική αρμοδιότητα από ότι αναγνωρίζεται ευρέως και η νίκη στο Αρτεμίσιο προ-διέγραψε την μετέπειτα αναγνώριση της Σπάρτης στην μεγαλύτερη ναυτική δύναμη της Ελλάδας μισό αιώνα αργότερα.

Πηγή
 

Σχόλια

Αρχείο

Εμφάνιση περισσότερων

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

α1 Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος26 Αβράαμ Λίνκολν1 Άγγελος Έβερτ1 Άγγελος Σικελιανός1 Αγγλία12 Άγιο Όρος5 Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος3 Αδαμάντιος Κοραής9 Αθανάσιος Ευταξίας1 Αθανάσιος Σουλιώτης - Νικολαϊδης2 Αθανάσιος Τσακάλωφ1 Αιγαίο17 Αιγαίο Ελληνική θάλασσα3 Αίγινα1 Αισχύλος1 Ακρόπολη12 Αλβανία13 Αλεξάνδρεια9 Αλέξανδρος Ζαϊμης6 Αλέξανδρος Κορυζής5 Αλέξανδρος Κουμουνδούρος7 Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος14 Αλέξανδρος Οθωναίος7 Αλέξανδρος Παπάγος18 Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης7 Αλέξανδρος Παπαναστασίου18 Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής1 Αλέξανδρος Σακελαρίου5 Αλέξανδρος Υψηλάντης8 Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος3 Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν5 Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Αναγέννηση3 Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος1 Αναστάσιος Παπούλας4 Ανατολική Ρωμυλία1 Ανδρέας Γ. Παπανδρέου16 Ανδρέας Καρκαβίτσας2 Ανδρέας Λόντος2 Ανδρέας Μεταξάς1 Ανδρέας Μιαούλης8 Ανδρέας Μιχαλακόπουλος14 Ανδρέας Τζίμας1 Άνθιμος Γαζής1 Αννα Κομνηνή1 Άννα Κομνηνή1 Αννίβας1 Αντάντ18 Αντιβενιζελισμός31 αντισημιτισμός5 Αντόνιο Γκράμσι1 Αντώνης Σαμαράς1 Απεργίες4 Αποικιοκρατία6 Άραβες3 Αρβανίτες1 Άρειος Πάγος3 Άρης Βελουχιώτης9 Αριστείδης ο Αθηναίος2 Αριστοτέλης7 Αριστοτέλης Ωνάσης1 Αρχαία Αθήνα28 Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία10 Αρχαία Σπάρτη22 Αρχαιοκαπηλεία6 Αρχαιολογία26 Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός3 Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος3 Αρχιμίδης4 Αστρονομία4 Αστυνομία2 Αυστρία4 Αυτοκράτορας Ηράκλειος3 Αφρική4 Αχαϊκή Συμπολιτεία2 β1 Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος43 Βαλκάνια26 βασανιστήρια1 Βασίλειος Τσίχλης23 Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄1 Βασιλιάς Γεώργιος Α΄22 Βασιλιάς Γεώργιος Β΄26 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄34 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄8 Βασιλιάς Όθων Α΄25 Βασιλιάς Παύλος Α΄7 Βασιλιάς Φίλιππος Β΄6 Βενιαμίν Λέσβιος1 Βιβλία και Βιβλιοθήκες37 Βιβλιοκρισίες87 Βιέννη5 Βιετνάμ2 Βιογραφίες80 Βλάσης Γαβριηλίδης1 Βουλγαρία14 γ1 Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης8 Γαλλία21 Γαλλική Επανάσταση6 Γαριβάλδι2 Γελιογραφίες4 Γενοκτονία των Αρμενίων3 Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου6 Γερμανία51 Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός2 Γεώργιος Α. Παπανδρέου19 Γεώργιος Βλάχος4 Γεώργιος Γρίβας (Διγενής)7 Γεώργιος Ζησιμόπουλος2 Γεώργιος Θεοτόκης10 Γεώργιος Κάνιγκ3 Γεώργιος Καραϊσκάκης4 Γεώργιος Καρτάλης2 Γεώργιος Καφαντάρης9 Γεώργιος Κονδύλης18 Γεώργιος Κουντουριώτης4 Γεώργιος Λεοναρδόπουλος2 Γεώργιος Παπαδόπουλος2 Γεώργιος Παπανδρέου (GAP)1 Γεώργιος Πωπ1 Γεώργιος Ράλλης6 Γεώργιος Σεφέρης2 Γεώργιος Σταύρου2 Γεώργιος Στρέιτ1 Γεώργιος Τσολάκογλου4 Γεώργιος Τσόντος (Βάρδας)1 Γιάννης Ιωαννίδης3 Γιάννης Ψυχάρης2 Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο)8 Γιουγκοσλαβία12 Γιώργης Σιάντος4 Γιώργος Ρωμανός1 Γκουλάγκς4 Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά35 Γράμμος - Βίτσι2 Γρηγόρης Φαράκος2 Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας)7 Γρηγόριος Ξενόπουλος4 δ1 Δαρδανέλλια1 Δέσποινα Κούρτη1 Δημήτρης Παρτσαλίδης3 Δημήτριος Αναγνωστόπουλος1 Δημήτριος Βούλγαρης2 Δημήτριος Γούναρης24 Δημήτριος Ιωαννίδης1 Δημήτριος Καλλέργης1 Δημήτριος Μάξιμος1 Δημήτριος Ράλλης4 Δημήτριος Υψηλάντης10 Δημήτριος Ψαρρός4 Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ)19 Δημοσθένης4 Δημοψήφισμα2 δημοψήφισμα 19243 Διατροφή5 Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.)3 Δικαιοσύνη7 Διονύσιος Σολωμός1 Διπλωματία24 δοσιλογισμός3 δουλεμπόριο3 Δύση2 Δωδεκάνησα13 Ε.Ρ.Ε.5 ΕΔΕΣ15 Εθνικά Δάνεια2 Εθνική αντίσταση13 Εθνική τράπεζα4 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.)8 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ)6 Εθνικός Διχασμός (1914-1918)35 Εθνικός Συναγερμός3 Εθνοσυνέλευση5 ΕΚΚΑ4 Εκκλησιαστική Ιστορία10 ΕΛΑΣ29 Ελβετία4 ΕΛΔΥΚ1 Ελευθέριος Βενιζέλος71 Ελληνική λογοτεχνία5 Ελληνική Οικονομική Ιστορία34 Ελληνική Οικονομική κρίση33 Ελληνική Παιδεία23 Ελληνική Παράδοση2 Έλληνικό Έθνος33 Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος12 Ελληνικός στρατός43 Ελληνισμός27 Ελληνισμός της Αμερικής2 Ελληνοτουρκικές σχέσεις6 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 189711 Ελλήνων Πάσχα3 Εμμανουήλ Μπενάκης1 Εμμανουήλ Ξάνθος1 Εμμανουήλ Παπάς1 Εμμανουήλ Ρέπουλης5 Εμμανουήλ Ροϊδης4 Εμμανουήλ Τομπάζης2 Εμμανουήλ Τσουδερός5 Εμπόριο6 Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.)1 Ένωση Κέντρου5 ΕΟΚ1 ΕΟΚΑ Α΄10 ΕΟΚΑ Β΄3 Επανάσταση στο Γουδή10 Επέτειος2 Επίκουρος1 Επιτάφιος1 Ερατοσθένης1 Ερυθρός Σταυρός3 ΕΣΣΔ19 Ευάγγελος Αβέρωφ3 Ευάγγελος Λεμπέσης1 Ευεργέτες1 Ευρωπαϊκή Ένωση3 Ευρωπαικός Διαφωτισμός3 εφημερίδα "Καθημερινή"5 Η γυναίκα στην Ιστορία2 Η δίκη των "εξ"25 Ήθη και έθιμα3 Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.)37 Ήπειρος14 Ηράκλειτος1 Ηρακλής Θεσσαλονίκης5 Ηρόδοτος13 Θαλής ο ΜΙλήσιος1 Θέατρο5 Θεμιστοκλής5 Θεμιστοκλής Σοφούλης9 Θεόδωρος Δηλιγιάννης6 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης13 Θεόδωρος Πάγκαλος20 Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος)1 Θεόδωρος Τουρκοβασίλης3 Θεόφιλος Καΐρης1 Θερμοπύλες2 Θεσσαλονίκη28 Θουκυδίδης10 Θράκη11 Θρασύβουλος Τσακαλώτος3 Θρησκεία3 Θωρηκτό Αβέρωφ9 Ι.Β.Δ.104 Ιαπωνία3 Ιατρική8 Ιερή Συμμαχία8 Ιερός Λόχος6 Ιλιάδα11 Ίμια3 Ιουλιανή κρίση του ΄652 Ιούλιος Βέρν2 Ιπποκράτης ο Κώος3 Ισλάμ6 Ισοκράτης2 Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Ιστορία622 Ιστορία της Αλβανίας12 Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας1 Ιστορία της Κρήτης16 Ιστορία του Αθλητισμού9 Ιταλία27 Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης2 Ιωάννης Γκούρας1 Ιωάννης Δεμέστιχας3 Ιωάννης Καποδίστριας24 Ιωάννης Κωλέττης6 Ιωάννης Μακρυγιάννης6 Ιωάννης Μεταξάς41 Ιωάννης Μιχαήλ5 Ιωάννης Παπακωνσταντίνου10 Ιωάννης Συκουτρής6 Ιωάννης Τσαγκαρίδης1 Ιωάννης Τσιμισκής1 Ιωάννινα5 Ίων Δραγούμης26 Ιωνική Επανάσταση1 Κ. Θ. Δημαράς2 Καλαμάτα1 Κανέλος Δεληγιάννης3 Καρλ Γιουνγκ1 Καρλ Μαρξ1 Κάρολος Παπούλιας2 Καρχηδόνα1 κατεχόμενα της Κύπρου1 Κατοχή13 Κατοχικά Δάνεια3 Κίμων ο Αθηναίος2 Κίνα7 Κίνημα του Ρομαντισμού2 κινηματογράφος3 Κινηματογράφος και Ιστορία4 Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.)3 Κολλυβάδες2 Κόμμα Φιλελευθέρων11 Κομμουνισμός29 Κομνηνός Πυρομάγλου2 Κοράνιο2 Κόρινθος6 Κύθηρα1 Κυπριακή Ιστορία46 Κυριάκος Κατσιμάνης14 Κύριλλος Λούκαρις2 Κωνσταντίνος Δεμερτζής1 Κωνσταντίνος Καβάφης3 Κωνσταντίνος Καναρης6 Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή1 Κωνσταντίνος Καραμανλής11 Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος)2 Κωνσταντίνος Λινάρδος18 Κωνσταντίνος Μανιαδάκης6 Κωνσταντίνος Μητσοτάκης4 Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄8 Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος8 Κωνσταντίνος Σημίτης4 Κωνσταντίνος Σμολένσκι2 Κωνσταντίνος Τσαλδάρης4 Κωνσταντίνος Φωτιάδης5 Κωνσταντινούπολη41 Κως4 Κώστας Βάρναλης1 Κώστας Περρίκος1 Κωστής Παλαμάς6 ΛΑ.Ο.Σ3 Λαθρομετανάστευση3 Λαικό Κόμμα7 Λαμία2 Λατινική Αμερική1 Λεονίντ Τρότσκι4 Λέσβος3 Λεωνίδας Παρασκευόπουλος1 Λόγιος Ερμής4 Λόρδος Βύρων8 Λουτράκι1 Λύσανδρος1 Μαζική πολιτική προπαγάνδα2 Μακάριος11 Μακεδονία48 Μακεδονικό Ζήτημα32 Μακεδονικός Αγώνας8 Μακεδονομάχοι5 Μάνη2 Μάο Τσε Τουνγκ2 Μαραθώνας3 Μάρκος Βαφειάδης9 Μάρκος Μπότσαρης1 Μάτζικερτ1 Μεγάλη Βρετανία37 Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia)1 Μέγαρο Μαξίμου1 Μέγας Αλέξανδρος8 Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών2 Μέγας Θεοδόσιος1 Μέγας Κωνσταντίνος1 Μελέτης Βασιλείου1 Μεσαίωνας5 Μέση Ανατολή2 Μεσόγειος2 Μεσολόγγι10 Μεσσήνη Μεσσηνίας12 Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974)43 Μέττερνιχ4 Μίκης Θεοδωράκης3 Μίκης Πρωτοπαπαδάκης8 Μικρά Ασία43 Μιλτιάδης ο Αθηναίος1 Μιλτιάδης Πορφυρογέννης1 Μιχαήλ Ψελλός3 Μνημείο14 Μοροζίνι2 Μουσολίνι12 Μπενιζέλος Ρούφος1 Μυστικές υπηρεσίες5 ναζισμός2 Νάξος2 Ναπολέων Βοναπάρτης2 Ναπολέων Ζέρβας10 Ναυαρίνο2 Ναύπακτος2 Ναύπλιο16 Ναυτική Ιστορία57 Νέα Δημοκρατία10 Νεοκλής Σαρρής1 Νεότουρκοι6 Νικήτας Σταματελόπουλος5 Νικηφόρος Φωκάς1 Νικίας2 Νικόλαος Δημητρακόπουλος1 Νικόλαος Λεωτσάκος3 Νικόλαος Πλαστήρας18 Νικόλαος Πολίτης1 Νικόλαος Στράτος5 Νίκος Ζαχαριάδης17 Νίκος Καζαντζάκης2 Νίκος Μπελογιάννης1 Νίκος Νικολούδης42 Νίτσε1 Ξάνθη1 Ξενοφών3 Οδυσσέας Ανδρούτσος1 Οδυσσέας Ελύτης4 Οδυσσέας Ιάλεμος2 Οδύσσεια7 Οθωμανική Αυτοκρατορία74 Οθωνική περίοδος (1832-1864)14 Οικουμενικό Πατριαρχείο8 Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά1 ομάδα των "Ιαπώνων"2 Όμηρος22 ομοφυλοφιλία1 Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.)3 Οργάνωση "Χ"2 Ορθοδοξία32 π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος13 ΠΑ. ΣΟ. Κ.25 Παγκόσμιος Ιστορία23 Παλαιών Πατρών Γερμανός2 Παναγής Τσαλδάρης16 Παναγιώτης Δαγκλής1 Παναγιώτης Δεμέστιχας1 Παναγιώτης Κανελλόπουλος15 Πάνος Κορωναίος2 Πάτρα3 Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄5 Παύλος Γύπαρης4 Παύλος Κουντουριώτης14 Παύλος Μελάς2 Παυσανίας1 Παυσανίας Κατσώτας1 Παυσανίας ο περιηγητής1 ΠΕΑΝ2 Πειραιάς6 πειρατεία1 Πεισίστρατος1 Πελοποννησιακός πόλεμος7 Περικλής1 Περικλής Αργυρόπουλος1 Περικλής Γιαννόπουλος5 Περικλής Δεληγιάννης1 Περιοδικά Ιστορίας3 Περσικοί πόλεμοι10 Πετρέλαια στο Αιγαίο2 Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης4 Πέτρος Γαρουφαλιάς1 Πέτρος Μακρής - Στάϊκος5 Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης13 Πλάτων9 Πλούταρχος7 Ποίηση και αισθητική18 Πόλεμος των Μπόερς1 Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι14 πολιτική δολοφονία18 Πολιτική Ιστορία17 Πολωνία2 Πόντος7 Πρίγκιπας Ανδρέας2 προπαγάνδα5 πρόσφυγες6 προσωκρατικοί φιλόσοφοι3 Προτεινόμενα3 Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές30 πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff1 Πύρρος της Ηπείρου1 Ρήγας Παλαμίδης1 Ρήγας Φερραίος3 ριζοσπάστης1 Ρόδος10 Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία15 Ρώμη8 Ρωμηοσύνη5 Ρωσία23 Ρωσικο κόμμα3 Σάββας Γκαλιμαρίδης2 Σάμος1 Σαντόρε Σανταρόζα2 Σαντορίνη1 ΣΚΑΪ2 Σκάκι1 Σκωτία4 Σόλων3 Σοφοκλής Βενιζέλος3 Σοφοκλής Δούσμανης1 Σπυρίδων Μαρκεζίνης5 Σπυρίδων Τρικούπης3 Σταλινισμός15 Σταυροφορίες6 Σταφιδικό Ζήτημα2 Στέφανος Δραγούμης3 Στέφανος Σαράφης2 Στέφανος Σκουλούδης5 Στέφανος Στεφανόπουλος1 Στράβων5 Στρατής Μυριβίλης2 Στρατιωτικά κινήματα1 Στρατιωτική Ιστορία58 Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη3 Στυλιανός Γονατάς7 Στυλιανός Χούτας1 Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ2 Συνθήκη της Λοζάννης9 Συνθήκη των Σεβρών6 συντάξεις1 ΣΥΡΙΖΑ4 Σωκράτης3 Σώματα Ασφαλείας1 Ταγίπ Ερντογάν1 Τάγματα ασφαλείας2 Τείχος του Βερολίνου1 τεκτονισμός1 Τέχνες11 Τεχνολογία8 το παιχνίδι στην Ιστορία6 Τοπική Ιστορία1 Τουρκία20 Τουρκοκρατία (1453-1821)35 Τράπεζα της Ελλάδος5 Τράπεζες1 Τριπολιτσά2 Τσαούς Αντών (Φωστερίδης)1 Ύδρα5 Υποβρύχιο Παπανικολής1 υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ3 Υφαλοκρυπίδα1 Φαίδων Γκιζίκης3 Φαλμεράγιερ6 Φανάρι2 Φασισμός1 Φιλελληνισμός9 Φιλία1 Φιλική Εταιρεία9 Φιλολογικά και άλλα δοκίμια44 Φιλοποίμην2 Φιλορθόδοξη Εταιρεία1 Φιλοσοφία9 Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας25 Φλωρεντία1 Φλώρινα4 Φραγκοκρατία8 Φωκίων1 Φωτογραφικό Οδοιπορικό26 Χαλκιδική2 Χαράλαμπος Κατσιμήτρος3 Χαράλαμπος Τσερούλης2 Χαράτσι1 Χαρίλαος Τρικούπης13 Χαρίλαος Φλωράκης2 Χάτι Χουμαγιούν1 Χίτλερ17 Χούντα6 Χρεοκοπία10 Χρηματιστήριο4 χριστιανικό ολοκαύτωμα3 Χριστόδουλος Τσιγάντες1 Χριστούγεννα10 Χρυσόστομος Σμύρνης1 Χωροφυλακή2 Ψαρά3 ψυχολογία2 Ψυχρός Πόλεμος12 CIA4 John Iatrides1 K.K.E.44 KGB4 Mεσσήνη4 Robert Bruce2 Slider3 William Wallas2 Winston Churchil1
Εμφάνιση περισσότερων
"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Αναγνώστες

Συνολικές προβολές σελίδας