Το χρονικό της διάλυσης της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (1991)

του ΑΡΓΥΡΗ ΜΗΤΣΟΓΙΑΝΝΗ
Η Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (ΕΣΣΔ) ιδρύθηκε με τη Συνθήκη της 30ης Δεκεμβρίου 1922 από τη συνένωση των Σοβιετικών Δημοκρατιών της Ρωσίας, Ουκρανίας, Λευκορωσίας και Υπερκαυκασίας. Με έκταση (στη μεταπολεμική περίοδο) 22, 4 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα ήταν το μεγαλύτερο σε έκταση κράτος της Υφηλίου ενώ το 1991 ο πληθυσμός ανερχόταν σε 293 εκατομμύρια καθιστώντας την το τρίτο πολυπληθέστερο κράτος της Γης. Η ΕΣΣΔ ήταν μια αχανής χώρα ηπειρωτικών διαστάσεων με τεράστιους πλουτοπαραγωγικούς πόρους και ποικιλία κλιματικών περιοχών, η οποία καταλάμβανε την κεντρική περιοχή της Ευρασίας (Heartland) αποτελώντας εκτός από πολιτικό-ιδεολογικό αντίπαλο των δυτικών αστικών δημοκρατιών και τον χερσαίο αντίπαλο των ναυτικών δυνάμεων της Δύσης.



Από πλευράς εσωτερικής δομής η ΕΣΣΔ υπήρξε ένα μονοκομματικό κράτος προσηλωμένο στις αρχές του μαρξισμού-λενινισμού με το κομμουνιστικό κόμμα της χώρας (ΚΚΣΕ) να έχει τον κυρίαρχο ρόλο όχι μόνο στην πολιτική αλλά και γενικότερα στη δημόσια ζωή. Με βάση την οργάνωσή της η ΕΣΣΔ ήταν μια πολυεθνική ομοσπονδιακή χώρα αποτελούμενη από 15 Σοβιετικές Δημοκρατίες συγκροτημένες πάνω σε εθνοτική βάση, καθώς και Αυτόνομες Δημοκρατίες οι οποίες υπάγονταν σε κάποιες από τις πρώτες. Αν και τυπικά ως κράτος η ΕΣΣΔ θεωρείτο αποκεντρωμένη στην πράξη ωστόσο η λειτουργία της ήταν άκρως συγκεντρωτική με τις πολιτικές αποφάσεις και τις κατευθυντήριες γραμμές να λαμβάνονται από τη Μόσχα. Επίσης παρά το γεγονός ότι επίσημα ήταν μια πολυεθνική χώρα και αναγνωρίστηκαν κάποια δικαιώματα στις κατά τόπους εθνότητες όπως η τοπική χρήση της γλώσσας, η ΕΣΣΔ παρέμεινε κατά βάση ένα ρωσικό κράτος το οποίο εξακολουθούσε να εκφράζει τα συμφέροντα των Ρώσων, οι οποίοι ήταν και η μεγαλύτερη εθνότητα αποτελώντας το 51,4%. Ο ρωσικός χαρακτήρας της ΕΣΣΔ παρέμενε σταθερός ακόμη και στην περίπτωση που στην ηγεσία της δεν βρισκόντουσαν ρωσικής καταγωγής ηγέτες, όπως ο Γεωργιανός Στάλιν ή ο Ουκρανός Χρουστσόφ.

Σημείο καμπής στην ιστορία της ΕΣΣΔ ήταν η συμμετοχή στο Β’ ΠΠ και η συνεισφορά της στην ήττα του Άξονα. Αντιμετωπίζοντας το μεγαλύτερο μέρος των γερμανικών στρατευμάτων και έχοντας συνολικά 27 εκατομμύρια νεκρούς στη διάρκεια του πολέμου η ΕΣΣΔ εξήλθε βαρύτατα τραυματισμένη αλλά γεωπολιτικά αναβαθμισμένη ως μία από τις δύο μεταπολεμικές υπερδυνάμεις. Έχοντας υπό την σφαίρα επιρροής της χώρες-δορυφόρους της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης στις οποίες είχε επιβάλλει φίλα προσκείμενα κομμουνιστικά καθεστώτα καθώς και ένα πλέγμα συμμαχικών χωρών ανά την υφήλιο η ΕΣΔΔ ήταν ο κυριότερος αντίπαλος των ΗΠΑ και του δυτικού κόσμου γενικότερα. Ως μία από τις δύο μεγαλύτερες στρατιωτικές και πυρηνικές δυνάμεις της εποχής του Ψυχρού Πολέμου και έχοντας υπό την αιγίδα της πολιτικούς οργανισμούς και συμμαχίες όπως το Σύμφωνο της Βαρσοβίας και η ΚΟΜΕΚΟΝ υπήρξε η ηγέτιδα δύναμη του κομμουνιστικού στρατοπέδου ακόμη και μετά τη ρήξη της με τη Μαοϊκή Κίνα στις αρχές της δεκαετίες του ’60.
Την περίοδο αυτή ο ανταγωνισμός με της ΕΣΣΔ με το δυτικό κόσμο έλαβε καθολικό χαρακτήρα εκτεινόμενος από το πολιτικό και το στρατιωτικό επίπεδο με την κούρσα των εξοπλισμών και τον ανταγωνισμό για την απόκτηση σφαιρών επιρροής ανά την Υφήλιο μέχρι τομείς όπως ο αθλητισμός όπου οι δύο υπερδυνάμεις ανταγωνίζονταν για την πρωτοκαθεδρία στα μετάλλια των Ολυμπιακών Αγώνων. Ωστόσο ο εντεινόμενος ανταγωνισμός με τη Δύση κατέστη ολοένα και πιο δυσβάσταχτος για τη Μόσχα, ιδιαίτερα μετά την επιδείνωση της σοβιετικής οικονομίας από την περίοδο του Μπρέζνιεφ και έπειτα, η οποία ακολούθησε την προηγούμενη περίοδο της ανάπτυξης και της εκβιομηχάνισης. Το πρόβλημα αυτό έγινε ακόμη πιο έντονο με την άνοδο του Ρόναλντ Ρέηγκαν στην προεδρεία των ΗΠΑ και την έξαρση της κούρσας των εξοπλισμών με αμερικανική πρωτοβουλία, που είχε ως στόχο να εξαντλήσει την ΕΣΣΔ η οποία θα δυσκολευόταν να ανταποκριθείς στις απαιτήσεις ενός τέτοιου ανταγωνισμού.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο μετά τον θάνατο του Μπρέζνιεφ και των γηραιών διαδόχων του αναδείχθηκε στην εξουσία ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ (1985-1991) ο οποίος στην προσπάθειά του να αντιμετωπίσει τα χρονίζοντα πολιτικά και οικονομικά προβλήματα του καθεστώτος εγκαινίασε πολιτικές φιλελευθεροποίησης και μεταρρυθμίσεων, τις γνωστές ως γκλάσνοστ και περεστρόικα, με στόχο όπως πίστευε ο ίδιος να εγκαθιδρύσει «έναν σοσιαλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο». Παρά το γεγονός ωστόσο ότι η πολιτική του οδήγησε στη βελτίωση των σχέσεων των δύο υπερδυνάμεων και μείωση της ψυχροπολεμικής έντασης καθώς και σε βήματα εκδημοκρατισμού των ολοκληρωτικών καθεστώτων της ΕΣΣΔ και των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης, σύντομα ωστόσο η πολιτική αυτή έφερε στην επιφάνεια τις φυγόκεντρες τάσεις που υπήρχαν εν υπνώσει τόσο στο κομμουνιστικό στρατόπεδο όσο και στην ίδια την ΕΣΣΔ.
Στην «εξωτερική αυτοκρατορία» της ΕΣΣΔ, στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης η φιλελευθεροποίηση έδωσε τη δυνατότητα στους πολίτες των χωρών αυτών να εκφράσουν έντονα και μαζικά την αντίθεσή τους στα φιλοσοβιετικά κομμουνιστικά καθεστώτα οδηγώντας τα στην κατάρρευσή τους το 1989. Η πτώση του τείχους του Βερολίνου (9 Νοεμβρίου 1989) και η κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων σήμαιναν την απώλεια της σοβιετικής σφαίρας επιρροής στην Ανατολική Ευρώπη, η οποία οδήγησε στην επανένωση της Γερμανίας ( 3 Οκτωβρίου 1990), τη διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας (1 Ιουλίου 1991) και τον προσανατολισμό των κρατών της Κέντρο-Ανατολικής Ευρώπης προς τη Δύση και τους Ευρώ-Ατλαντικούς θεσμούς.
Ωστόσο οι κλυδωνισμοί που επέφεραν οι αλλαγές δεν άφησαν ανέγγιχτη και την ίδια την ΕΣΣΔ. Η φιλελευθεροποίηση του καθεστώτος έφερε την ηγεσία του Γκορμπατσόφ σε σύγκρουση αφενός μεν με το συντηρητικό κατεστημένο της χώρας που δεν ήταν ευχαριστημένο με τις αλλαγές και αφετέρου με τους ριζοσπάστες μεταρρυθμιστές ηγέτης των οποίων ήταν ο Μπόρις Γιέλτσιν ο οποίος εξελέγη Πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδιακής ΣΣΔ το 1990. Ωστόσο πέραν των τριβών στην κεντρική πολιτική σκηνή οι πολιτικές της γκλάσνοστ και της περεστρόικα έφεραν ξανά στο προσκήνιο το εθνοτικό ζήτημα στη ΕΣΣΔ, τόσο με την ανάδειξη των φυγόκεντρων τάσεων ορισμένων Δημοκρατιών που επεδίωκαν την αποδέσμευσή τους από τη Μόσχα όσο και με την επανεμφάνιση εθνικών διαφορών και αντιπαραθέσεων ανάμεσα στους σοβιετικούς λαούς οι οποίες στη διάρκεια του σοβιετικού καθεστώτος παρέμεναν αδρανής.

Ήδη από το 1989 παρατηρούνταν πλέον εντός της επικράτειας της ΕΣΣΔ τριβές ακόμη και περιορισμένης διάρκειας αψιμαχίες σε περιοχές όπως το Ναγκόρνο-Καραμπάχ και η Μολδαβία ενώ οι Βαλτικές Δημοκρατίες (Λιθουανία, Λετονία, Εσθονία) διεκδικούσαν ανοικτά την ανεξαρτητοποίησή τους από τη ΕΣΣΔ. Οι φυγόκεντρες τάσεις έγιναν πιο έντονες έπειτα από την άρση του πολιτικού μονοπωλίου του ΚΚΣΕ όταν σε πολλές από τις Δημοκρατίες εξελέγησαν για πρώτη φορά μη κομμουνιστές υποψήφιοι. Ωστόσο η επανεμφάνιση του εθνοτικού προβλήματος κατέδειξε και τα όρια στα οποία μπορούσε να φθάσει η φιλελευθεροποίηση του καθεστώτος, όπως φάνηκε με τη βίαιη καταστολή των κινητοποιήσεων στη Λιθουανία και τη Γεωργία. Σε αυτό το περιβάλλον όπου για πρώτη φορά από το 1922 ήταν εμφανής ο κίνδυνος της αποσταθεροποίησης του ίδιου του Σοβιετικού κράτους, η ηγεσία του Γκορμπατσόφ αναζητούσε διέξοδο μέσω μίας συμφωνίας που θα οδηγούσε σε μια νέα συνθήκη ένωσης μεταξύ των δημοκρατιών.
Η κρίσιμη καμπή στην πορεία διάλυσης της ΕΣΣΔ υπήρξε το αποτυχημένο πραξικόπημα στις 19-21 Αυγούστου 1991. Οι πραξικοπηματίες, αποτελούμενοι από σκληροπυρηνικά μέλη του κόμματος και στελέχη των ενόπλων δυνάμεων και της KGB, αν και κατάφεραν να καταλάβουν τα κυριότερα κυβερνητικά κτίρια και υπηρεσίες στη Μόσχα και να θέσουν τον Γκορμπατσόφ σε κατ’ οίκον περιορισμό στην Κριμαία, ωστόσο δεν κατόρθωσαν να συσπειρώσουν με το μέρος τους την πλειοψηφία των ενόπλων δυνάμεων και των δυνάμεων ασφαλείας, ενώ απέτυχαν να καταλάβουν το κτίριο του κοινοβουλίου όπου στεγαζόταν το Ανώτατο Σοβιέτ το οποίο το υπερασπίζονταν ομάδες διαδηλωτών με επικεφαλής των Μπόρις Γιέλτσιν. Η απόπειρα έληξε με τη σύλληψη των πρωταιτίων και την επιστροφή του Γκορμπατσόφ στη Μόσχα τα ξημερώματα στις 22 Αυγούστου, ωστόσο το αποτυχημένο πραξικόπημα πυροδότησε εξελίξεις που επιτάχυναν την κατάρρευση της ΕΣΣΔ λίγους μήνες αργότερα.
Ο Γκορμπατσόφ πλέον είχε χάσει των έλεγχο των εξελίξεων και κυρίαρχο πρόσωπο στην πολιτική σκηνή ήταν πλέον ο Γιέλτσιν. Οι εξελίξεις που ακολούθησαν το επόμενο διάστημα ήταν καταιγιστικές. Τις αμέσως επόμενες μέρες με πρωτοβουλία του ίδιου του Γιέλτσιν τέθηκε εκτός νόμου το ΚΚΣΕ και η περιουσία του (κτίρια, αρχεία) περιήλθε στα χέρια του κράτους. Στις αρχές Σεπτεμβρίου οι Βαλτικές Δημοκρατίες οι οποίες είχαν ανακηρύξει μονομερώς την ανεξαρτησία τους αναγνωρίστηκαν από τη Μόσχα ως ανεξάρτητα κράτη στις 6 Σεπτεμβρίου 1991 και λίγες μέρες αργότερα έγιναν μέλη του ΟΗΕ. Τους επόμενους μήνες οι περισσότερες Σοβιετικές Δημοκρατίες με εξαίρεση τις Ρωσία, Καζακστάν και Ουζμπεκιστάν είχαν κηρύξει μονομερή ανεξαρτησία.

Μέσα στην εικόνα αποσύνθεσης της ΕΣΣΔ η σοβιετική ηγεσία υπό τον Γκορμπατσόφ προσπάθησε να βρει μια συμβιβαστική λύση συνομοσπονδιακού χαρακτήρα ώστε να διατηρηθεί η ΕΣΣΔ ως κρατική οντότητα μετατρεπόμενη όμως σε ένα αποκεντρωμένο κράτος με ουσιαστικές αρμοδιότητες στις συνιστώσες δημοκρατίες. Ωστόσο οι εξελίξεις που δρομολογήθηκαν με πρωτοβουλία του Γιέλτσιν κατέστησαν τις προσπάθειές του άκαρπες.
Στις 8 Δεκεμβρίου 1991 οι πρόεδροι της Ρωσίας, της Ουκρανίας και της Λευκορωσίας Μπόρις Γιέλτσιν, Λεονίντ Κραβτσούκ και Σεργκέι Σούσκεβιτς σε συνάντησή τους στο δρυμό Μπιελοβιέζα της Λευκορωσίας υπέγραψαν τη Συμφωνία της Μπιελοβιέζα με την οποία κήρυξαν άκυρη τη Συνθήκη Δημιουργίας της ΕΣΣΔ του 1922. Παρά τις αντιδράσεις του Κρεμλίνου το οποίο θεωρούσε τη Συμφωνία αντισυνταγματική αυτή υπερψηφίστηκε από τα κοινοβούλια των τριών σλαβικών δημοκρατιών και στις 21 Δεκεμβρίου η Συμφωνία έγινε αποδεκτή σε συνάντηση στην Άλμα Άτα του Καζακστάν από τους 11 από τους 15 ηγέτες των Σοβιετικών Δημοκρατιών (με την εξαίρεση τις 3 Βαλτικών χωρών και της Γεωργίας) όπου αποφασίστηκε η ίδρυση της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτων Κρατών (ΚΑΚ).
Η τελευταία πράξη της αποσύνθεσης της ΕΣΣΔ έλαβε χώρα στις 25 Δεκεμβρίου 1991 όταν ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ σε τηλεοπτικό του διάγγελμα ανακοίνωσε την παραίτησή από τη θέση του Προέδρου της ΕΣΣΔ, την κατάργηση της θέσης του Προέδρου της ΕΣΣΔ και την εκχώρηση των αρμοδιοτήτων και των εξουσιών του στο Ρώσο Πρόεδρο θέτοντας και επίσημα τέλος στο εβδομηντάχρονο βίο της ΕΣΣΔ. Τα μεσάνυχτα της ίδιας μέρας η Σοβιετική σημαία υπεστάλη από ιστό του Κρεμλίνου για να αντικατασταθεί από την τρίχρωμη σημαία της Ρωσίας. Την επόμενη μέρα το Συμβούλιο των Δημοκρατιών του Ανωτάτου Σοβιέτ αναγνώρισε τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και την ανεξαρτητοποίηση των πρώην σοβιετικών δημοκρατιών. Η Ρωσική Ομοσπονδία (η οποία καταλάμβανε το 76% της έκτασης της ΕΣΣΔ)ως διάδοχο κράτος της Σοβιετικής Ένωσης ανέλαβε τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της προκατόχου της, όπως η εκπροσώπησή της σε διεθνείς οργανισμούς, τη θέση του μονίμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ενώ συγκέντρωσε στο έδαφός της το πυρηνικό οπλοστάσιο το οποίο ήταν διαμοιρασμένο σε 4 πρώην δημοκρατίες (Ρωσία, Ουκρανία, Λευκορωσία, Καζακστάν).
Η πτώση της ΕΣΣΔ σήμανε μία τεράστια γεωπολιτική υποχώρηση του ρωσικού παράγοντα, οποίος έχασε όχι μόνο την εξωτερική σφαίρα επιρροής του στην Κεντρική Ευρώπη αλλά και εδαφικές κτήσεις αιώνων στην Ανατολική Ευρώπη, τη Βαλτική, τον Καύκασο και την Κεντρική Ασία, υποχωρώντας ουσιαστικά στα σύνορα του 1700 μΧ και στην εποχή του Μεγάλου Πέτρου.
Η επόμενη δεκαετία ήταν για το νέο ρωσικό κράτος μια περίοδος βαθύτατης και πολύπλευρης κρίσης και παρακμής, από την οποία έχει αρχίσει να ανακάμπτει τα τελευταία χρόνια υπό την ηγεσία του Βλαντιμίρ Πούτιν, ανακτώντας μέρος της παλιάς ισχύος του. Επίσης το τέλος της ΕΣΣΔ σηματοδότησε την εποχή της επικράτησης σε γεωπολιτικό επίπεδο των ΗΠΑ και του δυτικού κόσμου, και σε οικονομικό της αστικού τύπου ελεύθερης οικονομίας η οποία μετεξελίχθηκε στον σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο καπιταλισμό.

Πηγές

Σχόλια

  1. ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ!!!ΕΥΓΕ.


    Ο ΑΡΓΕΙΟΣ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Η ΕΣΣΔ ιδρύθηκε στις 30.12.1992; Ορίστε;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. σωστός!!!!!!!!!! το 1922 ήταν, ευχαριστώ για την διόρθωση...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ ΤΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ
    Όσο υπήρχε Η Σοβιετική Ένωση, για να μην στραφεί ο κόσμος
    προς τον κομμουνισμό, τα δυτικά κράτη αναγκάστηκαν να κάνουν μεγάλες
    μεταρρυθμίσεις υπέρ των εργαζομένων όπως: Αυξήσεις στους μισθούς, μείωση
    της ανεργίας, καθιέρωση 35 ώρου εργασίας εβδομαδιαίως, ασφάλιση όλων των
    εργαζομένων, μείωση των ορίων ηλικίας στην συνταξιοδότηση, υποστήριξη της
    μεσαίας τάξης, ποιότητα στην ζωή των πολιτών π.χ κατοικία για όλους ,
    κοινωνική μέριμνα κ.λ.π.
    Τώρα που ανατράπηκε ο σοσιαλισμός όλες αυτές τις κατακτήσεις τις παίρνουν πίσω
    σαν να τις είχαν δώσει δανεικές, και μας κοροϊδεύουν ξεδιάντροπα και γλεντάνε οι πολυεθνικές και οι τραπεζίτες θέλοντας να καταδικάσουν τους λαούς να ζουν σε αιώνια φτώχια σε καθεστώς ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ, παράλληλα καταστρέφουν την μικρομεσαία τάξη αδιαφορώντας για την τύχη αυτών των ανθρώπων, συκοφαντώντας τους ανθρώπους ότι για τα προβλήματα τους φταίει η ευμάρεια τους , και όχι ότι κάποιοι στο όνομα του κέρδους αποφάσισαν ΒΙΑΙΑ να ΦΤΩΧΥΝΟΥΝ τους λαούς .
    Σε όλα αυτά συνέβαλαν οι διάφοροι δεξιοί αναθεωρητές-καριερίστες που κυβέρνησαν την Σοβιετική Ένωση από το 1956 και μετά, και που αντί να κάνουν τον σοσιαλισμό ποιό σύγχρονο και πιο ελκυστικό ώστε να κυριαρχήσει παγκόσμια – Όπως την εποχή διακυβέρνησης της Ε.Σ.Σ.Δ από τον Στάλιν που η ακτινοβολία και η ελκτική δύναμη του Κομμουνισμού ήταν απεριόριστη .
    Έτσι όλοι αυτοί οι αναθεωρητές προετοίμασαν την ανατροπή του σοσιαλισμού, αυξάνοντας την γραφειοκρατία και ,κυβερνώντας σαν κάστα πάνω από την κοινωνία μακριά από τον λαό και τα σύγχρονα προβλήματα του, εκφυλίζοντας βαθμιαία το πετυχημένο σοσιαλιστικό σύστημα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Άρτιο και εμπεριστατωμένο άρθρο με ουσιαστική και αντικειμενική ενημέρωση

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Το μεγαλύτερο γεωπολιτικό λάθος του 20 αιώνα ήταν η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης από την ανανεωτική -αναθεωρητική ηγεσία της Ε.Σ.Σ.Δ άνοιξε τους ασκούς του Αιόλου .
    Ήδη όλοι οι λαοί βιώνουν τις συνέπειες της αλλαγής της ισορροπίας στον κόσμο με αυξηση της φτώχιας, εφαρμογής πολιτικών λιτότητας, πολέμους με κατακόρυφη ανοδο της μετανάστεύσης Επίσης το χρήμα συγκεντρώνεται στα χέρια των ολίγων με αποτέλεσμα την παγκόσμια κυριαρχία των πολυεθνικών εταιριων και του τραπεζιτικού και χρηματικού κεφαλαίου σε βάρος της κυριαρχίας των εθνικών κρατών με την υπερχρέωση τους με αποτέλεσμα την καταστροφή της βιομηχάνίας-βιοτεχνίας με αμεσο αποτέλεσμα την καταστροφή της μεσαίας τάξης και την αυξηση της ανεργίας και της φτώχειας .

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Ο σχολιασμός του αναγνώστη (ενημερωμένου η μη) είναι το καύσιμο για το ιστολόγιο αυτό, έτσι σας προτρέπουμε να μας πείτε την γνώμη σας. Τα σχόλια οφείλουν να είναι κόσμια, εντός θέματος και γραμμένα με Ελληνικούς χαρακτήρες (όχι greeklish και κεφαλαία).

Καλό είναι όποιος θέλει να διατηρεί την ανωνυμία του να χρησιμοποιεί ένα ψευδώνυμο έτσι ώστε σε περίπτωση διαλόγου, να γίνεται αντιληπτό ποιος είπε τι. Κάθε σχόλιο το οποίο είναι υβριστικό η εμπαθές, θα διαγράφεται αυτομάτως.

Αρχείο

Εμφάνιση περισσότερων

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

α1 Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος26 Αβράαμ Λίνκολν1 Άγγελος Έβερτ1 Άγγελος Σικελιανός1 Αγγλία12 Άγιο Όρος5 Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος3 Αδαμάντιος Κοραής9 Αθανάσιος Ευταξίας1 Αθανάσιος Σουλιώτης - Νικολαϊδης2 Αθανάσιος Τσακάλωφ1 Αιγαίο17 Αιγαίο Ελληνική θάλασσα3 Αίγινα1 Αισχύλος1 Ακρόπολη12 Αλβανία13 Αλεξάνδρεια9 Αλέξανδρος Ζαϊμης6 Αλέξανδρος Κορυζής5 Αλέξανδρος Κουμουνδούρος7 Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος14 Αλέξανδρος Οθωναίος7 Αλέξανδρος Παπάγος17 Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης7 Αλέξανδρος Παπαναστασίου17 Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής1 Αλέξανδρος Σακελαρίου5 Αλέξανδρος Υψηλάντης8 Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος3 Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν5 Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Αναγέννηση3 Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος1 Αναστάσιος Παπούλας4 Ανατολική Ρωμυλία1 Ανδρέας Γ. Παπανδρέου16 Ανδρέας Καρκαβίτσας2 Ανδρέας Λόντος2 Ανδρέας Μεταξάς1 Ανδρέας Μιαούλης8 Ανδρέας Μιχαλακόπουλος13 Ανδρέας Τζίμας1 Άνθιμος Γαζής1 Αννα Κομνηνή1 Άννα Κομνηνή1 Αννίβας1 Αντάντ18 Αντιβενιζελισμός30 αντισημιτισμός5 Αντόνιο Γκράμσι1 Αντώνης Σαμαράς1 Απεργίες4 Αποικιοκρατία6 Άραβες3 Αρβανίτες1 Άρειος Πάγος3 Άρης Βελουχιώτης9 Αριστείδης ο Αθηναίος2 Αριστοτέλης7 Αριστοτέλης Ωνάσης1 Αρχαία Αθήνα28 Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία10 Αρχαία Σπάρτη22 Αρχαιοκαπηλεία6 Αρχαιολογία26 Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός3 Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος3 Αρχιμίδης4 Αστρονομία4 Αστυνομία2 Αυστρία4 Αυτοκράτορας Ηράκλειος3 Αφρική4 Αχαϊκή Συμπολιτεία2 β1 Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος43 Βαλκάνια26 βασανιστήρια1 Βασίλειος Τσίχλης23 Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄1 Βασιλιάς Γεώργιος Α΄22 Βασιλιάς Γεώργιος Β΄26 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄34 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄8 Βασιλιάς Όθων Α΄25 Βασιλιάς Παύλος Α΄7 Βασιλιάς Φίλιππος Β΄6 Βενιαμίν Λέσβιος1 Βιβλία και Βιβλιοθήκες37 Βιβλιοκρισίες87 Βιέννη5 Βιετνάμ2 Βιογραφίες79 Βλάσης Γαβριηλίδης1 Βουλγαρία14 γ1 Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης8 Γαλλία21 Γαλλική Επανάσταση6 Γαριβάλδι2 Γελιογραφίες4 Γενοκτονία των Αρμενίων3 Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου6 Γερμανία51 Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός2 Γεώργιος Α. Παπανδρέου19 Γεώργιος Βλάχος4 Γεώργιος Γρίβας (Διγενής)7 Γεώργιος Ζησιμόπουλος2 Γεώργιος Θεοτόκης10 Γεώργιος Κάνιγκ3 Γεώργιος Καραϊσκάκης4 Γεώργιος Καρτάλης2 Γεώργιος Καφαντάρης9 Γεώργιος Κονδύλης17 Γεώργιος Κουντουριώτης4 Γεώργιος Λεοναρδόπουλος2 Γεώργιος Παπαδόπουλος2 Γεώργιος Παπανδρέου (GAP)1 Γεώργιος Πωπ1 Γεώργιος Ράλλης6 Γεώργιος Σεφέρης2 Γεώργιος Σταύρου2 Γεώργιος Στρέιτ1 Γεώργιος Τσολάκογλου4 Γεώργιος Τσόντος (Βάρδας)1 Γιάννης Ιωαννίδης3 Γιάννης Ψυχάρης2 Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο)8 Γιουγκοσλαβία12 Γιώργης Σιάντος4 Γιώργος Ρωμανός1 Γκουλάγκς4 Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά35 Γράμμος - Βίτσι2 Γρηγόρης Φαράκος2 Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας)7 Γρηγόριος Ξενόπουλος4 δ1 Δαρδανέλλια1 Δέσποινα Κούρτη1 Δημήτρης Παρτσαλίδης3 Δημήτριος Αναγνωστόπουλος1 Δημήτριος Βούλγαρης2 Δημήτριος Γούναρης24 Δημήτριος Ιωαννίδης1 Δημήτριος Καλλέργης1 Δημήτριος Μάξιμος1 Δημήτριος Ράλλης4 Δημήτριος Υψηλάντης10 Δημήτριος Ψαρρός4 Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ)19 Δημοσθένης4 Δημοψήφισμα2 δημοψήφισμα 19243 Διατροφή5 Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.)3 Δικαιοσύνη7 Διονύσιος Σολωμός1 Διπλωματία24 δοσιλογισμός3 δουλεμπόριο3 Δύση2 Δωδεκάνησα13 Ε.Ρ.Ε.5 ΕΔΕΣ15 Εθνικά Δάνεια2 Εθνική αντίσταση13 Εθνική τράπεζα4 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.)8 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ)6 Εθνικός Διχασμός (1914-1918)34 Εθνικός Συναγερμός3 Εθνοσυνέλευση5 ΕΚΚΑ4 Εκκλησιαστική Ιστορία10 ΕΛΑΣ29 Ελβετία4 ΕΛΔΥΚ1 Ελευθέριος Βενιζέλος71 Ελληνική λογοτεχνία5 Ελληνική Οικονομική Ιστορία34 Ελληνική Οικονομική κρίση33 Ελληνική Παιδεία23 Ελληνική Παράδοση2 Έλληνικό Έθνος33 Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος12 Ελληνικός στρατός43 Ελληνισμός27 Ελληνισμός της Αμερικής2 Ελληνοτουρκικές σχέσεις6 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 189711 Ελλήνων Πάσχα3 Εμμανουήλ Μπενάκης1 Εμμανουήλ Ξάνθος1 Εμμανουήλ Παπάς1 Εμμανουήλ Ρέπουλης5 Εμμανουήλ Ροϊδης4 Εμμανουήλ Τομπάζης2 Εμμανουήλ Τσουδερός5 Εμπόριο6 Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.)1 Ένωση Κέντρου5 ΕΟΚ1 ΕΟΚΑ Α΄10 ΕΟΚΑ Β΄3 Επανάσταση στο Γουδή10 Επέτειος2 Επίκουρος1 Επιτάφιος1 Ερατοσθένης1 Ερυθρός Σταυρός3 ΕΣΣΔ19 Ευάγγελος Αβέρωφ3 Ευάγγελος Λεμπέσης1 Ευεργέτες1 Ευρωπαϊκή Ένωση3 Ευρωπαικός Διαφωτισμός3 εφημερίδα "Καθημερινή"5 Η γυναίκα στην Ιστορία2 Η δίκη των "εξ"25 Ήθη και έθιμα3 Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.)37 Ήπειρος14 Ηράκλειτος1 Ηρακλής Θεσσαλονίκης5 Ηρόδοτος13 Θαλής ο ΜΙλήσιος1 Θέατρο5 Θεμιστοκλής5 Θεμιστοκλής Σοφούλης9 Θεόδωρος Δηλιγιάννης6 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης13 Θεόδωρος Πάγκαλος20 Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος)1 Θεόδωρος Τουρκοβασίλης3 Θεόφιλος Καΐρης1 Θερμοπύλες2 Θεσσαλονίκη28 Θουκυδίδης10 Θράκη11 Θρασύβουλος Τσακαλώτος3 Θρησκεία3 Θωρηκτό Αβέρωφ9 Ι.Β.Δ.104 Ιαπωνία3 Ιατρική8 Ιερή Συμμαχία8 Ιερός Λόχος6 Ιλιάδα11 Ίμια3 Ιουλιανή κρίση του ΄652 Ιούλιος Βέρν2 Ιπποκράτης ο Κώος3 Ισλάμ6 Ισοκράτης2 Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Ιστορία622 Ιστορία της Αλβανίας12 Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας1 Ιστορία της Κρήτης16 Ιστορία του Αθλητισμού9 Ιταλία27 Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης2 Ιωάννης Γκούρας1 Ιωάννης Δεμέστιχας3 Ιωάννης Καποδίστριας24 Ιωάννης Κωλέττης6 Ιωάννης Μακρυγιάννης6 Ιωάννης Μεταξάς41 Ιωάννης Μιχαήλ5 Ιωάννης Παπακωνσταντίνου10 Ιωάννης Συκουτρής6 Ιωάννης Τσαγκαρίδης1 Ιωάννης Τσιμισκής1 Ιωάννινα5 Ίων Δραγούμης26 Ιωνική Επανάσταση1 Κ. Θ. Δημαράς2 Καλαμάτα1 Κανέλος Δεληγιάννης3 Καρλ Γιουνγκ1 Καρλ Μαρξ1 Κάρολος Παπούλιας2 Καρχηδόνα1 κατεχόμενα της Κύπρου1 Κατοχή13 Κατοχικά Δάνεια3 Κίμων ο Αθηναίος2 Κίνα7 Κίνημα του Ρομαντισμού2 κινηματογράφος3 Κινηματογράφος και Ιστορία4 Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.)3 Κολλυβάδες2 Κόμμα Φιλελευθέρων11 Κομμουνισμός29 Κομνηνός Πυρομάγλου2 Κοράνιο2 Κόρινθος6 Κύθηρα1 Κυπριακή Ιστορία46 Κυριάκος Κατσιμάνης14 Κύριλλος Λούκαρις2 Κωνσταντίνος Δεμερτζής1 Κωνσταντίνος Καβάφης3 Κωνσταντίνος Καναρης6 Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή1 Κωνσταντίνος Καραμανλής11 Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος)2 Κωνσταντίνος Λινάρδος18 Κωνσταντίνος Μανιαδάκης6 Κωνσταντίνος Μητσοτάκης4 Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄8 Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος8 Κωνσταντίνος Σημίτης4 Κωνσταντίνος Σμολένσκι2 Κωνσταντίνος Τσαλδάρης4 Κωνσταντίνος Φωτιάδης5 Κωνσταντινούπολη41 Κως4 Κώστας Βάρναλης1 Κώστας Περρίκος1 Κωστής Παλαμάς6 ΛΑ.Ο.Σ3 Λαθρομετανάστευση3 Λαικό Κόμμα7 Λαμία2 Λατινική Αμερική1 Λεονίντ Τρότσκι4 Λέσβος3 Λεωνίδας Παρασκευόπουλος1 Λόγιος Ερμής4 Λόρδος Βύρων8 Λουτράκι1 Λύσανδρος1 Μαζική πολιτική προπαγάνδα2 Μακάριος11 Μακεδονία48 Μακεδονικό Ζήτημα32 Μακεδονικός Αγώνας8 Μακεδονομάχοι5 Μάνη2 Μάο Τσε Τουνγκ2 Μαραθώνας3 Μάρκος Βαφειάδης9 Μάρκος Μπότσαρης1 Μάτζικερτ1 Μεγάλη Βρετανία37 Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia)1 Μέγαρο Μαξίμου1 Μέγας Αλέξανδρος8 Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών2 Μέγας Θεοδόσιος1 Μέγας Κωνσταντίνος1 Μελέτης Βασιλείου1 Μεσαίωνας5 Μέση Ανατολή2 Μεσόγειος2 Μεσολόγγι10 Μεσσήνη Μεσσηνίας12 Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974)43 Μέττερνιχ4 Μίκης Θεοδωράκης3 Μίκης Πρωτοπαπαδάκης8 Μικρά Ασία43 Μιλτιάδης ο Αθηναίος1 Μιλτιάδης Πορφυρογέννης1 Μιχαήλ Ψελλός3 Μνημείο14 Μοροζίνι2 Μουσολίνι12 Μπενιζέλος Ρούφος1 Μυστικές υπηρεσίες5 ναζισμός2 Νάξος2 Ναπολέων Βοναπάρτης2 Ναπολέων Ζέρβας10 Ναυαρίνο2 Ναύπακτος2 Ναύπλιο16 Ναυτική Ιστορία57 Νέα Δημοκρατία10 Νεοκλής Σαρρής1 Νεότουρκοι6 Νικήτας Σταματελόπουλος5 Νικηφόρος Φωκάς1 Νικίας2 Νικόλαος Δημητρακόπουλος1 Νικόλαος Λεωτσάκος3 Νικόλαος Πλαστήρας18 Νικόλαος Πολίτης1 Νικόλαος Στράτος5 Νίκος Ζαχαριάδης17 Νίκος Καζαντζάκης2 Νίκος Μπελογιάννης1 Νίκος Νικολούδης42 Νίτσε1 Ξάνθη1 Ξενοφών3 Οδυσσέας Ανδρούτσος1 Οδυσσέας Ελύτης4 Οδυσσέας Ιάλεμος2 Οδύσσεια7 Οθωμανική Αυτοκρατορία74 Οθωνική περίοδος (1832-1864)14 Οικουμενικό Πατριαρχείο8 Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά1 ομάδα των "Ιαπώνων"2 Όμηρος22 ομοφυλοφιλία1 Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.)3 Οργάνωση "Χ"2 Ορθοδοξία32 π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος13 ΠΑ. ΣΟ. Κ.25 Παγκόσμιος Ιστορία23 Παλαιών Πατρών Γερμανός2 Παναγής Τσαλδάρης16 Παναγιώτης Δαγκλής1 Παναγιώτης Δεμέστιχας1 Παναγιώτης Κανελλόπουλος15 Πάνος Κορωναίος2 Πάτρα3 Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄5 Παύλος Γύπαρης4 Παύλος Κουντουριώτης14 Παύλος Μελάς2 Παυσανίας1 Παυσανίας Κατσώτας1 Παυσανίας ο περιηγητής1 ΠΕΑΝ2 Πειραιάς6 πειρατεία1 Πεισίστρατος1 Πελοποννησιακός πόλεμος7 Περικλής1 Περικλής Αργυρόπουλος1 Περικλής Γιαννόπουλος5 Περικλής Δεληγιάννης1 Περιοδικά Ιστορίας3 Περσικοί πόλεμοι10 Πετρέλαια στο Αιγαίο2 Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης4 Πέτρος Γαρουφαλιάς1 Πέτρος Μακρής - Στάϊκος5 Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης13 Πλάτων9 Πλούταρχος7 Ποίηση και αισθητική18 Πόλεμος των Μπόερς1 Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι14 πολιτική δολοφονία18 Πολιτική Ιστορία17 Πολωνία2 Πόντος7 Πρίγκιπας Ανδρέας2 προπαγάνδα5 πρόσφυγες6 προσωκρατικοί φιλόσοφοι3 Προτεινόμενα3 Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές30 πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff1 Πύρρος της Ηπείρου1 Ρήγας Παλαμίδης1 Ρήγας Φερραίος3 ριζοσπάστης1 Ρόδος10 Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία15 Ρώμη8 Ρωμηοσύνη5 Ρωσία23 Ρωσικο κόμμα3 Σάββας Γκαλιμαρίδης2 Σάμος1 Σαντόρε Σανταρόζα2 Σαντορίνη1 ΣΚΑΪ2 Σκάκι1 Σκωτία4 Σόλων3 Σοφοκλής Βενιζέλος3 Σοφοκλής Δούσμανης1 Σπυρίδων Μαρκεζίνης5 Σπυρίδων Τρικούπης3 Σταλινισμός15 Σταυροφορίες6 Σταφιδικό Ζήτημα2 Στέφανος Δραγούμης3 Στέφανος Σαράφης2 Στέφανος Σκουλούδης5 Στέφανος Στεφανόπουλος1 Στράβων5 Στρατής Μυριβίλης2 Στρατιωτική Ιστορία57 Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη3 Στυλιανός Γονατάς7 Στυλιανός Χούτας1 Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ2 Συνθήκη της Λοζάννης9 Συνθήκη των Σεβρών6 συντάξεις1 ΣΥΡΙΖΑ4 Σωκράτης3 Σώματα Ασφαλείας1 Ταγίπ Ερντογάν1 Τάγματα ασφαλείας2 Τείχος του Βερολίνου1 τεκτονισμός1 Τέχνες11 Τεχνολογία8 το παιχνίδι στην Ιστορία6 Τοπική Ιστορία1 Τουρκία20 Τουρκοκρατία (1453-1821)35 Τράπεζα της Ελλάδος5 Τράπεζες1 Τριπολιτσά2 Τσαούς Αντών (Φωστερίδης)1 Ύδρα5 Υποβρύχιο Παπανικολής1 υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ3 Υφαλοκρυπίδα1 Φαίδων Γκιζίκης3 Φαλμεράγιερ6 Φανάρι2 Φασισμός1 Φιλελληνισμός9 Φιλία1 Φιλική Εταιρεία9 Φιλολογικά και άλλα δοκίμια44 Φιλοποίμην2 Φιλορθόδοξη Εταιρεία1 Φιλοσοφία9 Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας25 Φλωρεντία1 Φλώρινα4 Φραγκοκρατία8 Φωκίων1 Φωτογραφικό Οδοιπορικό26 Χαλκιδική2 Χαράλαμπος Κατσιμήτρος3 Χαράλαμπος Τσερούλης2 Χαράτσι1 Χαρίλαος Τρικούπης13 Χαρίλαος Φλωράκης2 Χάτι Χουμαγιούν1 Χίτλερ17 Χούντα6 Χρεοκοπία10 Χρηματιστήριο4 χριστιανικό ολοκαύτωμα3 Χριστόδουλος Τσιγάντες1 Χριστούγεννα10 Χρυσόστομος Σμύρνης1 Χωροφυλακή2 Ψαρά3 ψυχολογία2 Ψυχρός Πόλεμος12 CIA4 John Iatrides1 K.K.E.44 KGB4 Mεσσήνη4 Robert Bruce2 Slider3 William Wallas2 Winston Churchil1
Εμφάνιση περισσότερων
"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Αναγνώστες

Συνολικές προβολές σελίδας