Μπόρις Πάστερνακ, ο ποιητής της Ρωσικής γης (1890-1960)

Ο Πάστερνακ με τον αδερφό του
Ο Μπόρις Πάστερνακ γεννήθηκε στη Μόσχα το 1890. Το οικογενειακό του περιβάλλον είχε έντονη σχέση με την Τέχνη, καθώς ο πατέρας του Λέονιντ Πάστερνακ ήταν ένας φημισμένος ζωγράφος, ενώ η μητέρα του Ρόζα Κάουφμαν πιανίστρια με διεθνή αναγνώριση. Αρχικά ο νεαρός Μπόρις ασχολήθηκε με την μουσική την σύνθεση και την θεωρία της, αλλά το 1909 τα παράτησε όλα και φοίτησε στη νομική της Μόσχας για 3 χρόνια. Το 1912 βρίσκεται στο πανεπιστήμιο του Μαρβουργου όπου παρακολούθησε μαθήματα φιλοσοφίας. Κατά τη διάρκεια του Α' Παγκόσμιου Πολέμου δεν επιστρατεύτηκε λόγω μιας δυσμορφίας στα πόδια του, αλλά δίδαξε και εργάστηκε στο χημικό εργοστάσιο στο Βσεβολόντο-Βίλβε κοντά στη ρωσική πόλη Περμ στα Ουράλια Όρη, γεγονός που αναμφίβολα τον προμήθευσε με υλικό για το Δρ. Ζιβάγκο πολλά χρόνια αργότερα.
Το 1917 λίγο πριν την Οκτωβριανή επανάσταση, εκδίδει το πρώτο έργο του με δοκίμια με τίτλο ‘Υπερβαίνοντας τα εμπόδια’ ενώ αντίθετα προς τους συγγενείς και φίλους του, έμεινε στη Ρωσία μετά την επανάσταση των Μπολσεβίκων, ενθουσιασμένος και ανυπόμονος για το χείμαρρο νέων ιδεών και δυνατοτήτων που έφερε μαζί της η κοσμοϊστορική αυτή αλλαγή. . Το 1922 εκδίδει τη πρωτότυπη συλλογή ποιημάτων ‘Η αδερφή μου, η ζωή’, που τον εγκαθιστά στην πνευματική πρωτοκαθεδρία της χώρας του. Το έργο αυτό ήταν απελευθερωμένο από τα δεσμά των ποιητικών στερεοτύπων και τωνλογοτεχνικών τεχνοτροπιών της εποχής του και χαρακτηρίζεται από την πρωτοτυπία του και την επίμονη προσπάθεια του για αχαλίνωτη ρηματική έκφραση.
Τα χρόνια που ακολούθησαν ήταν ιδιαιτέρως σκληρά και δύσκολα για τον Πάστερνακ. Στις αρχές του 1922 ο Πάστερνακ παντρεύτηκε την Ευγενία Λουρυέ, η οποία τότε σπούδαζε Τέχνη στην Μόσχα. Το νέο καθεστώς των Μπολσεβίκων έκανε κατάσχεση στην οικεία της οικογένειας Πάστερνακ το 1923 και τους επέτρεψαν να διατηρήσουν μόνο το ένα από τα δωμάτια του, όπου στοιβάχτηκαν όλα τα έπιπλα και τα πράγματα τους (κάτι τέτοιο συμβαίνει και στον Γιούρι τον
Ο Μπόρις Πάστερνακ με την ποιήτρια Άννα Αχμάτοβα
μυθιστορηματικό ήρωα του Δρ Ζιβάγκο, που έχει όμως πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία). Ο Πάστερνακ συνέχισε να εκδίδει έργα του (το 1930 εκδίδει τη συλλογή ποιημάτων του ‘Δεύτερη γεννεσις’, και το 1933 την ‘Ασφαλής επαφή’), αλλά τα έσοδα ήταν ελάχιστα και συνεχώς η οικογένεια του (ο γιος του Ευγένιος είχε γεννηθεί το 1923) βρισκόταν σε ένδεια. Συγγραφείς διαφορετικών μεταξύ τους προσανατολισμών όπως ο Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι, ο Αντρέι Μπέλυ, η Άννα Αχμάτοβα και ο Βλαντίμιρ Ναμπόκοφ εκθείασαν τα ποιήματά του ως έργα αγνής, παρθένας, αυθεντικής αχαλίνωτης έμπνευσης.
Μετά την τελική επικράτηση του Στάλιν στην κούρσα διαδοχής του Λένιν το 1928, ένα κύμα βίας ξέσπασε στην χώρα, με την αναγκαστική κολλεκτιβοποίηση στην ρωσική ύπαιθρο και την έλλειψη τροφίμων στα αστικά κέντρα. Το 1932 επιβλήθηκε ο "Σοσιαλιστικός Ρεαλισμός" ως ο μοναδικός αποδεκτός τρόπος καλλιτεχνικής έκφρασης και η "Ρωσική Ένωση Συγγραφέων" ορίστηκε από το κομμουνιστικό καθεστώς ως ο αποκλειστικός εκφραστής και υπερασπιστής της "ορθοδοξίας" αυτής. Η έντονη πολιτικοποίηση της εποχής εκείνης έκαναν την προσεκτικά ουδέτερη στάση που τηρούσε ο Πάστερνακ, να φαίνεται ως ενεργή αντίσταση κατά του καθεστώτος. Έτσι ακυρώθηκε η δεύτερη έκδοση του βιβλίου του "Ασφαλής επαφή", ενώ η έκδοση όλων των γραπτών του περιορίστηκε σε ένα τόμο ποιημάτων. Ο Πάστερνακ αγωνιζόταν να συμμεριστεί τη διάχυτη προσδοκία ότι από την Οκτωβριανή Επανάσταση θα προέκυπτε μια καλύτερη, δικαιότερη οργάνωση του κόσμου, αλλά η απερίγραπτη αγριότητα των διαρκών ανακατατάξεων δοκίμαζε την αισιοδοξία του. Η ιδεολογική ακαμψία, η υποταγή, η υποκρισία και η παθητικότητα της ρωσικής διανόησης τον απογοητεύουν και τον απομονώνουν, χωρίς όμως να κάμπτουν τον ανυπόκριτο θαυμασμό του για το επαναστατικό ιδεώδες ούτε τη μύχια ελπίδα πως το σταλινικό πρόγραμμα θα εγκαθίδρυε μια ευοίωνη νέα πραγματικότητα.

Το 1934 ανθιστάμενος στις αφόρητες πολιτικές πιέσεις του κομμουνιστικού καθεστώτος, με επίσημη δήλωση του διακήρυξε την πίστη του στην ανεξαρτησία του καλλιτέχνη έναντι στην εκάστοτε πολιτική εξουσία. Το 1937 μέλη της Ένωσης Ρώσων συγγραφέων τον αποκάλεσαν προδότη σε μια ομιλία στο κογκρέσο των Σοβιέτ και του απαγόρευσαν κάθε μελλοντική δημόσια παρέμβαση του. Γλίτωσε την εξορία και τα καταναγκαστικά έργα στα γκουλάγκς γιατί άρεσαν στον Στάλιν που καταγόταν από την Γεωργία, κάποιες μεταφράσεις παραδοσιακών Γεωργιανών ποιημάτων που ο Πάστερνακ είχε εκδώσει για βιοποριστικούς κυρίως λόγους.

Εξουθενωμένος οικονομικά, ο Πάστερνακ εργάσθηκε ως μεταφραστής για 5 δύσκολα χρόνια. Το 1943 μετέβη στην πρώτη γραμμή του μετώπου μαζί με άλλους συγγραφείς για να εμψυχώσουν τους συμπατριώτες τους που πολεμούσαν τον Γερμανό κατακτητή. Αμέσως μετά το τέλος του πολέμου άρχισε να ετοιμάζει ένα μυθιστόρημα με το όνομα "Δόκτωρ Ζιβάγκο", όπου θα συμπύκνωνε όλη την καλλιτεχνική του εμπειρία. Εργάστηκε για αυτό τον σκοπό ακαταπόνητα για 12 ολόκληρα χρόνια, κατσκευάζοντας μια Ιστορία γεμάτη με έρωτα, ποίηση και την ομορφιά της Ρωσικής γης. Ο "Δόκτωρ Ζιβάγκο", ένα αριστούργημα στην μακρά παράδοση του Ρωσικού έπους, διατράνωσε την πίστη του συγγραφέα στον χριστιανισμό, και έμμεσα υπέβαλλε το κομμουνιστικό καθεστώς σε ήπια κριτική.

Μετά την υποβολή του για δημοσίευση στο περιοδικό Novy mir, απορρίφθηκε λόγω της πολιτικής άποψης του Παστερνάκ (που ήταν λανθασμένη στα μάτια των Σοβιετικών πολιτικών αρχών): ο συγγραφέας, όπως ο Δρ Ζιβάγκο, ενδιαφέρονταν περισσότερο για την ευτυχία των ατόμων παρά για την ευημερία της κοινωνίας, και οι Σοβιετικοί λογοκριτές θεώρησαν κάποια κομμάτια του έργου ως αντί-Μαρξιστικά. Το έργο τελικώς εξεδόθη το 1957 στην Ιταλία από τον εκδοτικό οίκο "Φελτρινέλλι", κάτω από μάλλον ύποπτες συνθήκες (για τις οποίες πάντως ο Πάστερνακ δεν γνώριζε τίποτε), εξασφαλίζοντας στον Παστερνακ το νόμπελ λογοτεχνίας που του απονεμήθηκε από την Ρωσική Ακαδημία. Αυτός αρχικώς το απεδέχθη με έκπληξη και  ευγνωμοσύνη αλλά μετά από τον δημόσιο προπηλακισμό του και τις απειλές του κομμουνιστικού καθεστώτος για φυλάκιση της στενής του συνεργάτριας Όλγας Ιβινσκαγια και δικής του εξορίας στη Σιβηρία αναγκάστηκε να το αρνηθεί.Διατελώντας σε ένα ιδιότυπο καθεστώς περιορισμού (εκτοπισμένος σε ένα προάστιο της Μόσχας), έζησε τα τελευταία του χρόνια
Το σπίτι του συγγραφέα στο Περεντέλκινο
σε απομόνωση. Ο Παστερνάκ απεβίωσε από καρκίνο των πνευμόνων στα 70 του χρόνια, στις 30 Μαΐου 1960. Χιλιάδες άνθρωποι ταξίδεψαν από τη Μόσχα στο Περεντέλκινο για να παραστούν στην κηδεία του. Εθελοντές μετέφεραν το ανοιχτό φέρετρό του στον τόπο ταφής και όλοι οι παρόντες (συμπεριλαμβανομένου του σπουδαίου Ρώσου ποιητή και θεωρούμενου ως "πνευματικού" του παιδιού Αντρέι Βοζνεσένσκι) απήγγειλαν το απαγορευμένο ποίημα "Άμλετ".

Η ποίηση του Παστερνακ, διακρίνεται για την διεισδυτικότητα των περιγραφών της, για την σχεδόν αρχετυπικη θεώρηση της φύσης και για την πρωτότυπη άρνηση του συγγραφέα να εντάξει την ποίηση του σε κάποιο φιλολογικό ρεύμα της εποχής. Ο Πάστερνακ υπήρξε ένας πνευματικός άνθρωπος διαρκούς αναζήτησης νέων εκφραστικών μορφών αλλά και γνήσιας αυτοφυούς καθαρής ποιητικής έμπνευσης. Η μετριοπαθής κριτική στάση που κράτησε ο Πάστερνακ έναντι του ανελεύθερου κομμουνιστικού καθεστώτος της εποχής του, έγινε αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης από την Δύση κατά την διάρκεια του Ψυχρού πολέμου.Κατά την γνώμη μας, η ποίηση και το έργο του Πάστερνακ ορθώνεται πάνω από κάθε άθλια πολιτική σκοπιμότητα και η σωστή ανάγνωση της τραγικής περιπέτειας του δείχνει πως ένα αυταρχικό κομμουνιστικό καθεστώς κατάφερε να στρέψει εναντίον του έναν μετριοπαθή υποστηρικτή του, που η μόνη αντικαθεστωτική του ενέργεια ήταν ότι αρνήθηκε να παραιτηθεί από το δικαίωμα να σκέπτεται ελεύθερα.... 

Ι. Β. Δ. 

(Σημ Φιλίστωρος: οι μεταφράσεις είναι δικές μου από τα Αγγλικά)

Η ΑΓΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

ακόμα γύρω μας σκοτεινή είναι η νύχτα,
αναρίθμητα τα αστέρια διασχίζουν τον ουρανό
καθένα με λάμψη αιχμηρή σαν το φως της ημέρας
και αν λίγο πλησίαζαν την επιφάνεια της γης
θα αποκοιμιόνταν από τον γλυκό ήχο των ψαλμών.

ακομα γυρω μας σκοτεινη ειναι η νυχτα,
και η πλατεια σαν μια αιωνιοτητα καθορισμενη απο διασταυρωσεις,
με το ξημερωμα και την ζεστασια να μοιαζουν μακρινα, πολυ μακρινα

και ομως η γη στην καθαρη γυμνοτητα της,
ζωντανευει απο την ανυπομονησια της νυχτας
και χτυπα συνεχεια την καμπανα της εκκλησιας
σε απαντηση των αγγελων που ψαλλουν.

γυμνο και αδειο το δασος μουρμουριζει,
και καθως πλησιαζουν τα παθη του χριστου,
τα δενδρα του μοιαζουν με πιστους
που λατρευουν γονυκλινη
την κορυφωση του θειου δραματος.


ΤΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΝΟΜΠΕΛ

επεσα να κοιμηθω σαν κουρασμενο ζωο
οι ανθρωποι, η ελευθερια, τοπια μακρυνα.
πισω μου ακουω το κυνηγητο
και δεν υπαρχει σωτηρια.

είμαι αποκλεισμένος από παντού
ότι είναι να γίνει ας γίνει
όλα μοιάζουν να είναι ίδια μεταξύ τους

έκανα κάποιο κακό;
μήπως είμαι ένας μισερός δολοφόνος;
έπραξα ένα μεγάλο έγκλημα
έκανα την υφήλιο να κλάψει
για την ομορφιά της ρωσικής γης.

αλλα ακόμα και από τον τάφο μου,
σιγουριά θα με ζεσταίνει ότι θα έρθει το πλήρωμα του χρόνου,
που το άδικο και το μίσος θα παραμεριστούν
και η δικαιοσύνη και το καλό θα πάρουν την εκδίκηση τους.

Βιβλιογραφία - Διαδικτυακές πηγές

In the interlude-poems 1945-1960, μετάφραση στα αγγλικά από τον Henry Camen, εκδόσεις Oxford Paperbacks.

Selected Poems by Boris Pasternak, μετάφραση από τον Peter France, εκδόσεις Penguin 

Doctor Zivago, μετάφραση στα αγγλικά από τον Robert Isaak, εκδόσεις Penguin

Μπόρις Πάστερνακ, "Μάρμπουργκ" και άλλα ποιήματα (μετάφραση Γιώργος Κοροπούλης), εκδόσεις "Παρουσία"


Επίμετρον - Η μεγαλειώδης κινηματογραφική ταινία "Δόκτωρ Ζιβάγκο"

Το ποιητικό αριστούργημα του Ντέιβιντ Λιν, βασισμένο στο βιβλίο του Μπόρις Πάστερνακ είναι ένας ύμνος στην ανθρώπινη ελευθερία και αξιοπρέπεια, που επαινέθηκε από κοινό και κριτικούς και βραβεύτηκε με 5 Όσκαρ: διασκευασμένου σεναρίου (Ρόμπερτ Μπολτ), καλλιτεχνικής διεύθυνσης (Τζον Μποξ, Τέρι Μαρς, Ντάριο Σιμόνι), φωτογραφίας (Φρέντι Γιανγκ), ενδυματολογίας (Φίλις Ντάλτον) και μουσικής επένδυσης (Μορίς Ζαρ). Στον τραγικό πρωταγωνιστικό ρόλο ο Ομάρ Σαρίφ. Συμπρωταγωνιστούν οι Τζούλι Κρίστι, Τζεραλντίν Τζάπλιν, Άλεκ Γκίνες, Ραλφ Ρίτσαρντσον, Τομ Κόρτνεϊ, Ροντ Στάιγκερ. Υπάρχουν σκηνές στην ταινία, που θα μείνουν ανεξίτηλα χαραγμένες στη φαντασία των θεατών. Η ιστορία είναι απολύτως αριστουργηματική!

Η σύνδεση διαφόρων γεγονότων και πραγμάτων πετυχαίνεται με εξαιρετικό τρόπο. Η ιστορία είναι αληθινά αυτό που δίνει σε μια ταινία κάτι σαν επική αίσθηση και είναι αυτό που την κάνει κλασσική και ταυτόχρονα σύγχρονη. Οπτικά η ταινία είναι θαυμάσια. Υπάρχουν καλά σκηνικά και όμορφα τοπία που συλλαμβάνουν τέλεια τη διάθεση και το πνεύμα της χρονικής περιόδου. Επιπλέον, έχει πολύ καλή ενδυματολογία, όμως το εκπληκτικό σε “αυτό που φαίνεται” στην ταινία, είναι η κινηματογράφηση από τους Freddie Young και Nicolas Roeg. Μερικές τεχνικές είναι καινούργιες για την εποχή εκείνη και είναι πραγματικά μια μοναδική εμπειρία η παρακολούθηση της. Πολύ καλό το cast των ηθοποιών, με τον Omar Sharif να θεωρείται αξέχαστος ως Yuri Zhivago, ερμηνεύοντας το ρόλο της ζωής του. Επίσης, αξέχαστες είναι οι ερμηνείες των Rod Steiger και Alec Guiness. Μια αξέχαστη ταινία που όμως φαίνεται να είναι μεγαλύτερη σε διάρκεια από ό,τι πραγματικά είναι.
Για πρώτη φορά προβλήθηκε στις κινηματογραφικές αίθουσες των Ηνωμένων Πολιτειών στις 22 Δεκεμβρίου του 1965 από την Metro-Goldwyn-Mayer (MGM) με κόστος παραγωγής τα 11 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Ως σήμερα οι συνολικές εισπράξεις της ταινίας έχουν ξεπεράσει τα 110 εκατομμύρια, γεγονός που την κατατάσσει σε μια από τις μεγαλύτερες εμπορικές επιτυχίες του κινηματογράφου.

ΥΠΟΘΕΣΗ: Ο Γιούρι Ζιβάγκο, νεαρός ρώσος γιατρός και ποιητής, είναι παντρεμένος με την Τόνια, ώσπου μέσα από τις κακουχίες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου γνωρίζει τη Λάρα, μια όμορφη νοσοκόμα που θα αποτελέσει και την πηγή των ποιητικών εμπνεύσεών του. Η Οκτωβριανή επανάσταση θα τον βρει σύμφωνο με την ελευθερία του πνεύματος, αλλά αντίθετο με την επικράτηση της στυγνής λογικής έναντι του συναισθήματος. Παρόλα αυτά, το ανήσυχο πνεύμα του θα αντισταθεί σθεναρά απέναντι σε κάθε μορφή συμβιβασμού...
 (σημ φιλίστωρος: έχω δει την ταινία τουλάχιστον 3εις η 4εις φορες (μια όταν ήμουν 7 η 8 χρονών). Αυτό που με συγκινεί πάντα, όσες φορές και να την ξαναδώ, είναι η σταδιακή ανάκτηση της αισιοδοξίας από τα πρόσωπα όταν φεύγει ο χειμώνας και έρχεται η Άνοιξη, η μπαλαλάικα που ο Ζιβάγκο είχα πάντα μαζί του ως μοναδική κληρονομιά από τον πατέρα του, τα μάτια της εκπληκτικής Τζούλι Κρίστι, ο αποχαιρετισμός στο τραίνο και η αιώνια μουσική του Maurice Jarre, ίσως το κορυφαίο soundtrack που έχει γραφτεί για κινηματογραφική ταινία. Αν τυχόν κάποιος από εσάς δεν έχει δει την ταινία αυτή τον...ζηλεύω, γιατί έχει την δυνατότητα να ζήσει για πρώτη φορά μια πανέμορφη εμπειρία) 
Πηγή


http://www.sevenart.gr

http://el.shvoong.com 

Σχόλια

  1. "και η αιώνια μουσική του ζαν μισέλ ζαρ"
    Moρίς Ζαρ, όχι Ζαν Μισέλ Ζαρ :)
    Πολύ καλό άρθρο~

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Πολυ ομορφη ιστοσελιδα και πολυ ενημερωτικη! εχω και εγω ενα μπλοκ που αφορα τις Ομορφιες της Μεσσηνιας! θα χαρω πολυ να την επισκευτητε και γιατι οχι να σχολιασετε κιολας!!! η σελιδα ειναι : www.messinia1234.com

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Ο σχολιασμός του αναγνώστη (ενημερωμένου η μη) είναι το καύσιμο για το ιστολόγιο αυτό, έτσι σας προτρέπουμε να μας πείτε την γνώμη σας. Τα σχόλια οφείλουν να είναι κόσμια, εντός θέματος και γραμμένα με Ελληνικούς χαρακτήρες (όχι greeklish και κεφαλαία).

Καλό είναι όποιος θέλει να διατηρεί την ανωνυμία του να χρησιμοποιεί ένα ψευδώνυμο έτσι ώστε σε περίπτωση διαλόγου, να γίνεται αντιληπτό ποιος είπε τι. Κάθε σχόλιο το οποίο είναι υβριστικό η εμπαθές, θα διαγράφεται αυτομάτως.

Αρχείο

Εμφάνιση περισσότερων

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

α1 Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος26 Αβράαμ Λίνκολν1 Άγγελος Έβερτ1 Άγγελος Σικελιανός1 Αγγλία12 Άγιο Όρος5 Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος3 Αδαμάντιος Κοραής9 Αθανάσιος Ευταξίας1 Αθανάσιος Σουλιώτης - Νικολαϊδης2 Αθανάσιος Τσακάλωφ1 Αιγαίο17 Αιγαίο Ελληνική θάλασσα3 Αίγινα1 Αισχύλος1 Ακρόπολη12 Αλβανία13 Αλεξάνδρεια9 Αλέξανδρος Ζαϊμης6 Αλέξανδρος Κορυζής5 Αλέξανδρος Κουμουνδούρος7 Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος14 Αλέξανδρος Οθωναίος7 Αλέξανδρος Παπάγος18 Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης7 Αλέξανδρος Παπαναστασίου18 Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής1 Αλέξανδρος Σακελαρίου5 Αλέξανδρος Υψηλάντης8 Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος3 Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν5 Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Αναγέννηση3 Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος1 Αναστάσιος Παπούλας4 Ανατολική Ρωμυλία1 Ανδρέας Γ. Παπανδρέου16 Ανδρέας Καρκαβίτσας2 Ανδρέας Λόντος2 Ανδρέας Μεταξάς1 Ανδρέας Μιαούλης8 Ανδρέας Μιχαλακόπουλος14 Ανδρέας Τζίμας1 Άνθιμος Γαζής1 Αννα Κομνηνή1 Άννα Κομνηνή1 Αννίβας1 Αντάντ18 Αντιβενιζελισμός31 αντισημιτισμός5 Αντόνιο Γκράμσι1 Αντώνης Σαμαράς1 Απεργίες4 Αποικιοκρατία6 Άραβες3 Αρβανίτες1 Άρειος Πάγος3 Άρης Βελουχιώτης9 Αριστείδης ο Αθηναίος2 Αριστοτέλης7 Αριστοτέλης Ωνάσης1 Αρχαία Αθήνα28 Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία10 Αρχαία Σπάρτη22 Αρχαιοκαπηλεία6 Αρχαιολογία26 Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός3 Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος3 Αρχιμίδης4 Αστρονομία4 Αστυνομία2 Αυστρία4 Αυτοκράτορας Ηράκλειος3 Αφρική4 Αχαϊκή Συμπολιτεία2 β1 Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος43 Βαλκάνια26 βασανιστήρια1 Βασίλειος Τσίχλης23 Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄1 Βασιλιάς Γεώργιος Α΄22 Βασιλιάς Γεώργιος Β΄26 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄34 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄8 Βασιλιάς Όθων Α΄25 Βασιλιάς Παύλος Α΄7 Βασιλιάς Φίλιππος Β΄6 Βενιαμίν Λέσβιος1 Βιβλία και Βιβλιοθήκες37 Βιβλιοκρισίες87 Βιέννη5 Βιετνάμ2 Βιογραφίες80 Βλάσης Γαβριηλίδης1 Βουλγαρία14 γ1 Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης8 Γαλλία21 Γαλλική Επανάσταση6 Γαριβάλδι2 Γελιογραφίες4 Γενοκτονία των Αρμενίων3 Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου6 Γερμανία51 Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός2 Γεώργιος Α. Παπανδρέου19 Γεώργιος Βλάχος4 Γεώργιος Γρίβας (Διγενής)7 Γεώργιος Ζησιμόπουλος2 Γεώργιος Θεοτόκης10 Γεώργιος Κάνιγκ3 Γεώργιος Καραϊσκάκης4 Γεώργιος Καρτάλης2 Γεώργιος Καφαντάρης9 Γεώργιος Κονδύλης18 Γεώργιος Κουντουριώτης4 Γεώργιος Λεοναρδόπουλος2 Γεώργιος Παπαδόπουλος2 Γεώργιος Παπανδρέου (GAP)1 Γεώργιος Πωπ1 Γεώργιος Ράλλης6 Γεώργιος Σεφέρης2 Γεώργιος Σταύρου2 Γεώργιος Στρέιτ1 Γεώργιος Τσολάκογλου4 Γεώργιος Τσόντος (Βάρδας)1 Γιάννης Ιωαννίδης3 Γιάννης Ψυχάρης2 Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο)8 Γιουγκοσλαβία12 Γιώργης Σιάντος4 Γιώργος Ρωμανός1 Γκουλάγκς4 Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά35 Γράμμος - Βίτσι2 Γρηγόρης Φαράκος2 Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας)7 Γρηγόριος Ξενόπουλος4 δ1 Δαρδανέλλια1 Δέσποινα Κούρτη1 Δημήτρης Παρτσαλίδης3 Δημήτριος Αναγνωστόπουλος1 Δημήτριος Βούλγαρης2 Δημήτριος Γούναρης24 Δημήτριος Ιωαννίδης1 Δημήτριος Καλλέργης1 Δημήτριος Μάξιμος1 Δημήτριος Ράλλης4 Δημήτριος Υψηλάντης10 Δημήτριος Ψαρρός4 Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ)19 Δημοσθένης4 Δημοψήφισμα2 δημοψήφισμα 19243 Διατροφή5 Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.)3 Δικαιοσύνη7 Διονύσιος Σολωμός1 Διπλωματία24 δοσιλογισμός3 δουλεμπόριο3 Δύση2 Δωδεκάνησα13 Ε.Ρ.Ε.5 ΕΔΕΣ15 Εθνικά Δάνεια2 Εθνική αντίσταση13 Εθνική τράπεζα4 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.)8 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ)6 Εθνικός Διχασμός (1914-1918)35 Εθνικός Συναγερμός3 Εθνοσυνέλευση5 ΕΚΚΑ4 Εκκλησιαστική Ιστορία10 ΕΛΑΣ29 Ελβετία4 ΕΛΔΥΚ1 Ελευθέριος Βενιζέλος71 Ελληνική λογοτεχνία5 Ελληνική Οικονομική Ιστορία34 Ελληνική Οικονομική κρίση33 Ελληνική Παιδεία23 Ελληνική Παράδοση2 Έλληνικό Έθνος33 Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος12 Ελληνικός στρατός43 Ελληνισμός27 Ελληνισμός της Αμερικής2 Ελληνοτουρκικές σχέσεις6 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 189711 Ελλήνων Πάσχα3 Εμμανουήλ Μπενάκης1 Εμμανουήλ Ξάνθος1 Εμμανουήλ Παπάς1 Εμμανουήλ Ρέπουλης5 Εμμανουήλ Ροϊδης4 Εμμανουήλ Τομπάζης2 Εμμανουήλ Τσουδερός5 Εμπόριο6 Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.)1 Ένωση Κέντρου5 ΕΟΚ1 ΕΟΚΑ Α΄10 ΕΟΚΑ Β΄3 Επανάσταση στο Γουδή10 Επέτειος2 Επίκουρος1 Επιτάφιος1 Ερατοσθένης1 Ερυθρός Σταυρός3 ΕΣΣΔ19 Ευάγγελος Αβέρωφ3 Ευάγγελος Λεμπέσης1 Ευεργέτες1 Ευρωπαϊκή Ένωση3 Ευρωπαικός Διαφωτισμός3 εφημερίδα "Καθημερινή"5 Η γυναίκα στην Ιστορία2 Η δίκη των "εξ"25 Ήθη και έθιμα3 Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.)37 Ήπειρος14 Ηράκλειτος1 Ηρακλής Θεσσαλονίκης5 Ηρόδοτος13 Θαλής ο ΜΙλήσιος1 Θέατρο5 Θεμιστοκλής5 Θεμιστοκλής Σοφούλης9 Θεόδωρος Δηλιγιάννης6 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης13 Θεόδωρος Πάγκαλος20 Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος)1 Θεόδωρος Τουρκοβασίλης3 Θεόφιλος Καΐρης1 Θερμοπύλες2 Θεσσαλονίκη28 Θουκυδίδης10 Θράκη11 Θρασύβουλος Τσακαλώτος3 Θρησκεία3 Θωρηκτό Αβέρωφ9 Ι.Β.Δ.104 Ιαπωνία3 Ιατρική8 Ιερή Συμμαχία8 Ιερός Λόχος6 Ιλιάδα11 Ίμια3 Ιουλιανή κρίση του ΄652 Ιούλιος Βέρν2 Ιπποκράτης ο Κώος3 Ισλάμ6 Ισοκράτης2 Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Ιστορία622 Ιστορία της Αλβανίας12 Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας1 Ιστορία της Κρήτης16 Ιστορία του Αθλητισμού9 Ιταλία27 Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης2 Ιωάννης Γκούρας1 Ιωάννης Δεμέστιχας3 Ιωάννης Καποδίστριας24 Ιωάννης Κωλέττης6 Ιωάννης Μακρυγιάννης6 Ιωάννης Μεταξάς41 Ιωάννης Μιχαήλ5 Ιωάννης Παπακωνσταντίνου10 Ιωάννης Συκουτρής6 Ιωάννης Τσαγκαρίδης1 Ιωάννης Τσιμισκής1 Ιωάννινα5 Ίων Δραγούμης26 Ιωνική Επανάσταση1 Κ. Θ. Δημαράς2 Καλαμάτα1 Κανέλος Δεληγιάννης3 Καρλ Γιουνγκ1 Καρλ Μαρξ1 Κάρολος Παπούλιας2 Καρχηδόνα1 κατεχόμενα της Κύπρου1 Κατοχή13 Κατοχικά Δάνεια3 Κίμων ο Αθηναίος2 Κίνα7 Κίνημα του Ρομαντισμού2 κινηματογράφος3 Κινηματογράφος και Ιστορία4 Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.)3 Κολλυβάδες2 Κόμμα Φιλελευθέρων11 Κομμουνισμός29 Κομνηνός Πυρομάγλου2 Κοράνιο2 Κόρινθος6 Κύθηρα1 Κυπριακή Ιστορία46 Κυριάκος Κατσιμάνης14 Κύριλλος Λούκαρις2 Κωνσταντίνος Δεμερτζής1 Κωνσταντίνος Καβάφης3 Κωνσταντίνος Καναρης6 Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή1 Κωνσταντίνος Καραμανλής11 Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος)2 Κωνσταντίνος Λινάρδος18 Κωνσταντίνος Μανιαδάκης6 Κωνσταντίνος Μητσοτάκης4 Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄8 Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος8 Κωνσταντίνος Σημίτης4 Κωνσταντίνος Σμολένσκι2 Κωνσταντίνος Τσαλδάρης4 Κωνσταντίνος Φωτιάδης5 Κωνσταντινούπολη41 Κως4 Κώστας Βάρναλης1 Κώστας Περρίκος1 Κωστής Παλαμάς6 ΛΑ.Ο.Σ3 Λαθρομετανάστευση3 Λαικό Κόμμα7 Λαμία2 Λατινική Αμερική1 Λεονίντ Τρότσκι4 Λέσβος3 Λεωνίδας Παρασκευόπουλος1 Λόγιος Ερμής4 Λόρδος Βύρων8 Λουτράκι1 Λύσανδρος1 Μαζική πολιτική προπαγάνδα2 Μακάριος11 Μακεδονία48 Μακεδονικό Ζήτημα32 Μακεδονικός Αγώνας8 Μακεδονομάχοι5 Μάνη2 Μάο Τσε Τουνγκ2 Μαραθώνας3 Μάρκος Βαφειάδης9 Μάρκος Μπότσαρης1 Μάτζικερτ1 Μεγάλη Βρετανία37 Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia)1 Μέγαρο Μαξίμου1 Μέγας Αλέξανδρος8 Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών2 Μέγας Θεοδόσιος1 Μέγας Κωνσταντίνος1 Μελέτης Βασιλείου1 Μεσαίωνας5 Μέση Ανατολή2 Μεσόγειος2 Μεσολόγγι10 Μεσσήνη Μεσσηνίας12 Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974)43 Μέττερνιχ4 Μίκης Θεοδωράκης3 Μίκης Πρωτοπαπαδάκης8 Μικρά Ασία43 Μιλτιάδης ο Αθηναίος1 Μιλτιάδης Πορφυρογέννης1 Μιχαήλ Ψελλός3 Μνημείο14 Μοροζίνι2 Μουσολίνι12 Μπενιζέλος Ρούφος1 Μυστικές υπηρεσίες5 ναζισμός2 Νάξος2 Ναπολέων Βοναπάρτης2 Ναπολέων Ζέρβας10 Ναυαρίνο2 Ναύπακτος2 Ναύπλιο16 Ναυτική Ιστορία57 Νέα Δημοκρατία10 Νεοκλής Σαρρής1 Νεότουρκοι6 Νικήτας Σταματελόπουλος5 Νικηφόρος Φωκάς1 Νικίας2 Νικόλαος Δημητρακόπουλος1 Νικόλαος Λεωτσάκος3 Νικόλαος Πλαστήρας18 Νικόλαος Πολίτης1 Νικόλαος Στράτος5 Νίκος Ζαχαριάδης17 Νίκος Καζαντζάκης2 Νίκος Μπελογιάννης1 Νίκος Νικολούδης42 Νίτσε1 Ξάνθη1 Ξενοφών3 Οδυσσέας Ανδρούτσος1 Οδυσσέας Ελύτης4 Οδυσσέας Ιάλεμος2 Οδύσσεια7 Οθωμανική Αυτοκρατορία74 Οθωνική περίοδος (1832-1864)14 Οικουμενικό Πατριαρχείο8 Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά1 ομάδα των "Ιαπώνων"2 Όμηρος22 ομοφυλοφιλία1 Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.)3 Οργάνωση "Χ"2 Ορθοδοξία32 π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος13 ΠΑ. ΣΟ. Κ.25 Παγκόσμιος Ιστορία23 Παλαιών Πατρών Γερμανός2 Παναγής Τσαλδάρης16 Παναγιώτης Δαγκλής1 Παναγιώτης Δεμέστιχας1 Παναγιώτης Κανελλόπουλος15 Πάνος Κορωναίος2 Πάτρα3 Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄5 Παύλος Γύπαρης4 Παύλος Κουντουριώτης14 Παύλος Μελάς2 Παυσανίας1 Παυσανίας Κατσώτας1 Παυσανίας ο περιηγητής1 ΠΕΑΝ2 Πειραιάς6 πειρατεία1 Πεισίστρατος1 Πελοποννησιακός πόλεμος7 Περικλής1 Περικλής Αργυρόπουλος1 Περικλής Γιαννόπουλος5 Περικλής Δεληγιάννης1 Περιοδικά Ιστορίας3 Περσικοί πόλεμοι10 Πετρέλαια στο Αιγαίο2 Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης4 Πέτρος Γαρουφαλιάς1 Πέτρος Μακρής - Στάϊκος5 Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης13 Πλάτων9 Πλούταρχος7 Ποίηση και αισθητική18 Πόλεμος των Μπόερς1 Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι14 πολιτική δολοφονία18 Πολιτική Ιστορία17 Πολωνία2 Πόντος7 Πρίγκιπας Ανδρέας2 προπαγάνδα5 πρόσφυγες6 προσωκρατικοί φιλόσοφοι3 Προτεινόμενα3 Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές30 πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff1 Πύρρος της Ηπείρου1 Ρήγας Παλαμίδης1 Ρήγας Φερραίος3 ριζοσπάστης1 Ρόδος10 Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία15 Ρώμη8 Ρωμηοσύνη5 Ρωσία23 Ρωσικο κόμμα3 Σάββας Γκαλιμαρίδης2 Σάμος1 Σαντόρε Σανταρόζα2 Σαντορίνη1 ΣΚΑΪ2 Σκάκι1 Σκωτία4 Σόλων3 Σοφοκλής Βενιζέλος3 Σοφοκλής Δούσμανης1 Σπυρίδων Μαρκεζίνης5 Σπυρίδων Τρικούπης3 Σταλινισμός15 Σταυροφορίες6 Σταφιδικό Ζήτημα2 Στέφανος Δραγούμης3 Στέφανος Σαράφης2 Στέφανος Σκουλούδης5 Στέφανος Στεφανόπουλος1 Στράβων5 Στρατής Μυριβίλης2 Στρατιωτικά κινήματα1 Στρατιωτική Ιστορία58 Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη3 Στυλιανός Γονατάς7 Στυλιανός Χούτας1 Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ2 Συνθήκη της Λοζάννης9 Συνθήκη των Σεβρών6 συντάξεις1 ΣΥΡΙΖΑ4 Σωκράτης3 Σώματα Ασφαλείας1 Ταγίπ Ερντογάν1 Τάγματα ασφαλείας2 Τείχος του Βερολίνου1 τεκτονισμός1 Τέχνες11 Τεχνολογία8 το παιχνίδι στην Ιστορία6 Τοπική Ιστορία1 Τουρκία20 Τουρκοκρατία (1453-1821)35 Τράπεζα της Ελλάδος5 Τράπεζες1 Τριπολιτσά2 Τσαούς Αντών (Φωστερίδης)1 Ύδρα5 Υποβρύχιο Παπανικολής1 υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ3 Υφαλοκρυπίδα1 Φαίδων Γκιζίκης3 Φαλμεράγιερ6 Φανάρι2 Φασισμός1 Φιλελληνισμός9 Φιλία1 Φιλική Εταιρεία9 Φιλολογικά και άλλα δοκίμια44 Φιλοποίμην2 Φιλορθόδοξη Εταιρεία1 Φιλοσοφία9 Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας25 Φλωρεντία1 Φλώρινα4 Φραγκοκρατία8 Φωκίων1 Φωτογραφικό Οδοιπορικό26 Χαλκιδική2 Χαράλαμπος Κατσιμήτρος3 Χαράλαμπος Τσερούλης2 Χαράτσι1 Χαρίλαος Τρικούπης13 Χαρίλαος Φλωράκης2 Χάτι Χουμαγιούν1 Χίτλερ17 Χούντα6 Χρεοκοπία10 Χρηματιστήριο4 χριστιανικό ολοκαύτωμα3 Χριστόδουλος Τσιγάντες1 Χριστούγεννα10 Χρυσόστομος Σμύρνης1 Χωροφυλακή2 Ψαρά3 ψυχολογία2 Ψυχρός Πόλεμος12 CIA4 John Iatrides1 K.K.E.44 KGB4 Mεσσήνη4 Robert Bruce2 Slider3 William Wallas2 Winston Churchil1
Εμφάνιση περισσότερων
"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Αναγνώστες

Συνολικές προβολές σελίδας