Το σοβαρό διπλωματικό επεισόδιο Νίκολσον (4 Ιανουαρίου 1885)

Το σοβαρό διπλωματικό επεισόδιο Νίκολσον (4 Ιανουαρίου 1885) επί Χαρίλαου Τρικούπη Το πρωινό της 4ης Ιανουαρίου 1885 ο Βρετανός προσωρινός επιτετραμένος της Αγγλίας στην Αθήνα Arthur Nicolson αποφάσισε να ανέβει με την σύζυγο του στον λόφο του Λυκαβηττού για να χαρεί την απρόσμενη (για την εποχή) ηλιοφάνεια του Αττικού ουρανού. Πλησιάζοντας προς την κορφή του λόφου συνάντησαν τρεις χωροφύλακες που τους υποδείκνυαν με φωνές και με νοήματα να ακολουθήσουν ένα διαφορετικό μονοπάτι καθώς απαγορευόταν να περάσουν από το σημείο εκείνο επειδή είχε γίνει πρόσφατα η δενδροφύτευση του.

Ο sir Arthur Nicolson σε μεγαλύτερη ηλικία
Το ζεύγος δεν κατάλαβε τι τους έλεγαν καθώς δεν γνώριζαν  σχεδόν καθόλου Ελληνικά και συνέχισαν απτόητοι τον δρόμο τους. Τότε προς μεγάλη έκπληξη του Νίκολσον, σύμφωνα πάντα με την επίσημη έκθεση του ίδιου προς την Ελληνική Κυβέρνηση, ο ένας από τους τρεις χωροφύλακες τον απώθησε βίαια, τον χτύπησε τρεις φορές με το ραβδί του, ενώ ακόμη και όταν ο Άγγλος υποχώρησε στην κεντρική οδό, ο χωροφύλακας του πετούσε πέτρες!!   

Μετά το περίεργο και πρωτοφανές αυτό επεισόδιο, ο Νίκολσον παραβιάζοντας το διπλωματικό πρωτόκολλο δεν απευθύνθηκε στο Έλληνα υπουργό Εξωτερικών Κοντόσταυλο, αλλά πήγε απ΄ευθείας στο γραφείο του Πρωθυπουργού Χαρίλαου Τρικούπη ζητώντας την παραδειγματική τιμωρία του βιαιοπραγούντος χωροφύλακα. Ο Πρωθυπουργός εκδήλωσε την συμπάθεια του στον Νίκολσον και διαβεβαίωσε ότι θα τον ικανοποιούσε όσο πιο άμεσα μπορούσε. Μετά από άμεση σχετική υπηρεσιακή έρευνα που διατάχθηκε, βρέθηκε πως ο χωροφύλακας που πρωταγωνίστησε στο επεισόδιο ήταν ο Λουκάς Καλπούζος ο οποίος και συνελήφθη, καθώς αναγνωρίστηκε και από τον ίδιο τον Νίκολσον. Η κυβέρνηση όμως περιέργως καθυστέρησε μια ημέρα να απολύσει τον Καλπούζο, ενώ μέλη της υπό τον Τρικούπη μετέβησαν με καθυστέρηση στην οικία του Άγγλου διπλωμάτη για να εκφράσουν επισήμως την συμπάθεια τους.

Ακόμη χειρότερα ο Τρικούπης στην επίσκεψη αυτή ενεχείρησε μια μετάφραση της κατάθεσης
Κοντόσταυλος Αλεξανδρος
του Καλπούζου που αναιρούσε πλήρως τα λεγόμενα του Νίκολσον, κίνηση που έθεσε  έμμεσως πλην σαφώς σε αμφιβολία τους ισχυρισμούς του διπλωμάτη. Ο Νίκολσον προσβλήθηκε καθώς θεώρησε πως η Κυβέρνηση τον ενέπαιζε και ζήτησε η διαταγή της απομπομπής Καλπούζου να διαβαστεί μπροστά σε γενικό προσκλητήριο της Χωροφυλακής Αττικής από τον διοικητή της ταγματάρχη Στεφάνου. Στην διαταγή απομπομπής που είχε συνταχθεί όμως από τον ίδιο τον Τρικούπη με την ιδιότητα του υπουργού στρατιωτικών, εμμέσως καταλογιζόταν μέρος της ευθύνης για το ατυχές συμβάν και στον Νίκολσον.

Αυτή η "ανατολίτικη πονηριά" του Τρικούπη εξαγρίωσε τον Νίκολσον περαιτέρω, που πλέον απείλησε την Ελληνική Κυβέρνηση ότι η Αγγλία θα ησχολείτο με το θέμα δυναμικά (από την σωζώμενη αλληλογραφία του Foreign Office δεν προκύπτει κάτι τέτοιο) και χαρακτήρισε το παράπτωμα Καλπούζου ως "εναργές έγκλημα". Έτσι ο Νίκολσον ενισχυμένος από τις παροτρύνσεις διπλωματών άλλων Χωρών, ζήτησε για ικανοποίηση την παρουσία ολόκληρου του σώματος Χωροφυλακής "παρατεταγμένου εν μεγάλη στολή" στην Πλατεία Συντάγματος όπου θα παρουσίαζε όπλα και θα παιάνιζε τον Αγγλικό Εθνικό ύμνο ενώπιον του. Ο Τρικούπης, παρά το γεγονός πως ο καλπούζος είχε ήδη απολυθεί, έσπευσε να ικανοποιήσει τις ορέξεις του Άγγλου επιτετραμένου και στις 7 Ιανουαρίου δύο ενωμοτίες πεζών και έφιππων χωροφυλάκων υπό τον διοικητή τους ταγματάρχη Στεφάνου έλαβαν μέρος στην πρωτοφανή αυτή τελετή που αποτέλεσε τον μεγαλύτερο εξευτελισμό της Ελληνικής Χωροφυλακής στην σύγχρονη Ιστορία της.

Ο Τρικούπης στο κοινοβούλιο έσπευσε να χαρακτηρίσει την χορηγηθείσα ικανοποίηση ως "υπερβολική" για την περίπτωση και ζήτησε να σταματήσει η σχετική συζήτηση καθώς βλάπτονταν τα εθνικά συμφέροντα, ενώ οι διαθέσεις της κοινής γνώμης και του Τύπου παλινδρομούσαν ανάμεσα στην συγκρατημένη δυσαρέσκεια και την ασυγκράτητη έκρηξη οργής. Πολλοί δημοσιογράφοι απέδωσαν την συμπεριφορά του Νίκολσον στην παλαιότερη διπλωματική του θητεία στην Κωνσταντινούπολη όπου απολάμβανε ιδιαίτερα προνόμια αλλά και στον έκδηλο μισελληνισμό του, ενώ όλες οι εφημερίδες της αντιπολίτευσης μίλησαν για δουλική συμπεριφορά, εθνικό εξευτελισμό, "αγγλοκρατία", "προσβολή της τιμής του Έλληνα" και ότι τέτοια παροχή ικανοποίησης "αρμόζει μόνο παρά των Ζουλού η των Κάφρων η των Αράβων".

Είναι προφανές πως το επεισόδιο Νίκολσον δεν είχε σημαντική επιρροή στις πολιτικές εξελίξεις
Ερμού - Σύνταγμα εν έτει 1885
της Ελλάδας και στην  συντριβή του Τρικούπη στις εκλογές του Απριλίου του 1885 που ακολούθησαν. Η εξωτερική πολιτική του Τρικούπη διαχρονικά διαπνεόταν από έναν σαφή προσανατολισμό προς την Αγγλία, έτσι ως ένα σημείο μπορεί να αιτιολογηθεί η υποχώρηση του στις ορέξεις του Νίκολσον. Επί της ουσίας το επεισόδιο δείχνει τον βαθμό εξάρτησης και αδυναμίας του Ελληνικού Κράτους εκείνη την εποχή, αδυναμία που στην συγκεκριμένη περίπτωση το κατέστησε παίγνιο στα χέρια ενός ασήμαντου Βρετανού διπλωματικού ακόλουθου.



Ι. Β. Δ.

Πηγές

Συλλογικό Έργο, Ιστορία του ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών

Φίλιππος Κάραμποτ, "το επεισόδιο Νίκολσον" από το συλλογικό έργο "ΟΧαρίλαος Τρικούπης και η εποχή του", εκδόσεις Παπαζήση

Γεώργιος Ασπρέας, πολιτική Ιστορία της νεώτερης Ελλάδος
ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΑΘΗΝΑ ΑΠΟ ΛΟΦΟ ΝΥΜΦΩΝ 1890

122.  ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ  ΑΘΗΝΑ  ΑΠΟ  ΛΟΦΟ  ΛΥΚΑΒΗΤΟΥ    1890

Σχόλια

  1. Παρκερ, Νικολσον,Πατσιφικο, Γκλαντστοουν( ο δηθεν φιλελληνας)ολοι ετρεχαν με την πρωτη ευκαιρια να ταπεινωσουν την μικρη χωρα. Σε αυτο το περιστατικο, εχει μεγαλες ευθυνες και ο Τρικουπης που υποχωρησε.να λεγονται και αυτα γιατι στα σχολικα βιβλια εχει επικρατησει, να παρουσιαζεται μονιμως σαν ο δυναμικος στα θεματα εξωτερικης πολιτικης, σε αντιθεση με τον υποχωρητικο Διλιγιαννη

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. το σχόλιο είναι σωστό. Πιστεύω πάντως ότι η κύρια αιτία της υποχωρητικότητας έχει να κάνει με την ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΑΔΥΝΑΜΙΑ του νεοελληνικού κρατιδίου και την μόνιμη οικονομική δυσπραγία του.

    σαφώς το δόγμα της αγγλικής πολιτικής για την ακεραιότητα της Οθ Αυτοκρατορίας και την οικονομική της αποστράγγιση με ληστρικά δάνεια και διομολογήσεις, καθυστέρησε τον διαμελισμό της πολυφυλετικής αυτής αυτοκρατορίας σε έναν αιώνα εθνικισμών και συνεπώς την τελική εδαφική αποκατάσταση της Ελλάδας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. @ 11 Οκτωβρίου 2010 8:42 μ.μ.

    Και τι μπορούσε να έκανε ο Τρικούπης;

    Συμφωνώ με τα υπόλοιπα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Πω πω!ντροπή!γιατί οι χωροφύλακες και κυρίως ο αξιωματικός τους δεν φέρει ευθύνη;

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Ο σχολιασμός του αναγνώστη (ενημερωμένου η μη) είναι το καύσιμο για το ιστολόγιο αυτό, έτσι σας προτρέπουμε να μας πείτε την γνώμη σας. Τα σχόλια οφείλουν να είναι κόσμια, εντός θέματος και γραμμένα με Ελληνικούς χαρακτήρες (όχι greeklish και κεφαλαία).

Καλό είναι όποιος θέλει να διατηρεί την ανωνυμία του να χρησιμοποιεί ένα ψευδώνυμο έτσι ώστε σε περίπτωση διαλόγου, να γίνεται αντιληπτό ποιος είπε τι. Κάθε σχόλιο το οποίο είναι υβριστικό η εμπαθές, θα διαγράφεται αυτομάτως.

"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

Εμφάνιση περισσότερων