Σύντομος βιογραφία του Άνθιμου Γαζή

Ο Άνθιμος Γαζής γεννήθηκε το 1758 στις Μηλιές από φτωχούς γονείς. Βαπτίσθηκε με το όνομα Αλέξανδρος ενώ όταν χειροτονήθηκε σε ιεροδιάκονο το άλλαξε. Το οικογενειακό του όνομα Γκάζαλης το άλλαξε στο ελληνικότερο Γαζής. Παρακολούθησε μαθήματα κοντά στον ιερομόναχο Άνθιμο Παπαπανταζή και στην Ζαγορά όπου υπηρετούσε ένα εύπορο αλλά φιλάργυρο κληρικό. Το 1774 γύρισε στις Μηλιές όπου χειροτονήθηκε διάκονος, παίρνοντας το όνομα Άνθιμος, το όνομα δηλαδή του δασκάλου του.  Ένα χρόνο αργότερα έγινε ιερέας και πήγε στην Βυζίτσα για να εργασθεί ως δάσκαλος με μικρό μισθό. Στο διάστημα της παραμονής του εκεί μελέτησε αρχαίους συγγραφείς Μετέπειτα πήγε στην Κωνσταντινούπολη όπου χειροτονήθηκε αρχιμανδρίτης, και εργάσθηκε και πάλι ως δάσκαλος. Το 1796 θα περάσει στην Αυστριακή πρωτεύουσα για να σπουδάσει μαθηματικά όπου και εξελέγχθηκε προϊστάμενος του ναού του Αγίου Γεωργίου της Ελληνικής κοινότητας Βιέννης.


Η Βιέννη,  με την ανθούσα εκείνα τα χρόνια μεγάλη ελληνική παροικία, αποτέλεσε ιδεώδη τόπο για ιερατική και πνευματική μαζί παρουσία του Γαζή. Έτσι ανέπτυξε έντονη πνευματική αλλά και πολιτική (επαναστατική) δραστηριότητα, καθώς είχε γνωριστεί και αποτελούσε άτυπο συμβουλάτορα του μετέπειτα πρώτου κυβερνήτη του ελεύθερου πλέον ελληνικού κράτους, του Ιωάννη Καποδίστρια.  Παράλληλα ήταν από τα πρώτα μέλη που εντάχθηκαν στην Φιλική Εταιρία και διαδραμάτισε ιδιαίτερο ρόλο στον εθνικό ξεσηκωμό, όπως θα αναφέρουμε στην συνέχεια.

Στα πλαίσια της εκδοτικής του και μεταφραστικής του δραστηριότητας εξέδωσε το 1811 το φιλολογικό περιοδικό «Λόγιος Ερμής» το οποίο αποτέλεσε περιοδικό - σταθμό στα χρονικά του Ελληνικού Διαφωτισμού, καθώς υπήρξε το πρωτοπόρο και φωτεινότερο περιοδικό που εκδόθηκε στα προεπαναστατικά χρόνια.  Ο «Λόγιος Ερμής» ήταν το πρώτο σοβαρό ελληνικό περιοδικό που εκδιδόταν στα χρόνια της σκλαβιάς, και συγκέντρωνε στις σελίδες του τους πιο γνωστούς λόγιους της εποχής. Από τις σελίδες του δόθηκαν αξιοπρεπείς μάχες γύρω από το γλωσσικό θέμα, μεταξύ των αρχαϊστών, που αντιπροσώπευε η παράταξη του Αδαμάντιου Κοραή, και των υπολοίπων που πρέσβευαν την επικράτηση της νεοελληνικής ζωντανής γλώσσας. Το νεοσύστατο περιοδικό φύτρωσε κάτω από την άγρυπνη λογοκρισία του ιδρυτή της Ιεράς Συμμαχίας του Μέττερνιχ, ο οποίος αντιμαχόμενος κάθε ιδέα για απελευθέρωση των υπόδουλων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία λαών, παρακολουθούσε κάθε παράξενο γραφτό, ικανό να διαταράξει τις άριστες σχέσεις του με την Πύλη και τον Σουλτάνο.  Έτσι, ο Γαζής και το περιοδικό του παρακολουθούνταν άγρυπνα απ' την αυστριακή αστυνομία. Σε μία αναφορά μυστικού πράκτορα της Βιέννης στην προϊσταμένη του αρχή, αναφέρονται τα παρακάτω για τον «Λόγιο Ερμή»:
. «O Άνθιμος Γαζής εκδίδει με την άδεια της λογοκρισίας περιοδικόν εις νεοελληνικήν γλώσσαν υπό τον τίτλο «Λόγιος Ερμής». Το περιοδικόν τούτο καίτοι εξωτερικώς επιδιώκει να «διαφωτίση φιλολογικώς το Ελληνικόν Έθνος», αποτελεί εν τούτοις συγχρόνως το σημείον συγκεντρώσεως των εν διασπορά Ελλήνων, οι οποίοι υπέρ ποτέ άλλοτε ονειροπολούν την αναγέννησιν της Ελλάδος. Ο Γαζής ευρίσκεται ωσαύτως εις στενωτάτας σχέσεις με τον Μητροπολίτην της Βλαχίας Ιγνάτιον,  ο οποίος παίζει εκεί έναν σπουδαίον ρόλο, πληρώνει ένα μέρος των εξόδων της εκδόσεως και διανέμει δωρεάν αντίτυπα του «Λογίου Ερμού». Επί την αναγέννησιν αυτήν της Ελλάδος τρέφουν ελπίδας συγχρόνως το Παρίσι και η Πετρούπολις, ενώ η προαγωγή των ελπίδων αυτών φαίνεται ότι αποτελεί την μονομανίαν του Γαζή». 
Ο «Λόγιος Ερμής» εκδιδόταν μέχρι το 1816. Κάτω από το καθεστώς της Ιεράς Συμμαχίας, που εξέφραζε την πιο άτιμη και ανίερη συμφωνία των μεγάλων της Ευρώπης, να κρατούν τους μικρούς λαούς στα δεσμά της σκλαβιάς, ήταν αδύνατο να μακροημερεύσει ένα τόσο προοδευτικό και αγωνιστικό περιοδικό, σε μια περίοδο μάλιστα που ένας μικρός λαός, όπως ο ελληνικός, ξεσηκωνόταν κατά των τυράννων του.

Το 1814 υπογράφει μαζί με τον Γρηγόριο Κωνταντά το ιδρυτικό της Μηλιώτικης Σχολής και αρχίζει πλέον να συγκεντρώνει οικονομικές ενισχύσεις από τους ομογενείς, για την αποπεράτωση των εργασιών και την λειτουργία της. Προσανατολίζεται πλέον στο να επιστρέψει πλέον για μόνιμη εγκατάσταση στην πατρώα γή, αφού προηγουμένως έχει φροντίσει να αποστείλει στις Μηλιές, για τις ανάγκες της Σχολής, όλη του την βιβλιοθήκη, η οποία αριθμούσε άνω των 10.000 τόμων. (Οι τόμοι αυτοί αποτέλεσαν την βιβλιοθήκη της Μηλιώτικης Σχολής και κατά το μεγαλύτερο μέρος τους σώζονται σήμερα στην Βιβλιοθήκη του χωριού).

Από τα προηγούμενα ακόμα χρόνια είχε γνωριστεί στην Βιέννη με τον Καποδίστρια, υπουργό τότε εξωτερικών της Ρωσίας, αλλά και με τον ίδιο τον τσάρο Αλέξανδρο, που λειτουργήθηκε στην εκκλησία του. Σαν μακρινός επίσης αντίλαλος έφτασαν στ' αυτιά του και οι πληροφορίες για μια Επαναστατική Εταιρία που οργάνωνε μυστικά τον ξεσηκωμό των σκλάβων συμπατριωτών του. Στην αρχή, όντας ο ίδιος οπαδός του Κοραή που πρέσβευε πως θα έπρεπε να προπαρασκευασθεί ιδεολογικά και πνευματικά το έθνος πριν προχωρήσει σε επαναστατικά εγχειρήματα, δεν ήταν σύμφωνος για τέτοια εγερτήρια κινήματα και μάλιστα όταν του έκαναν τις πρώτες κρούσεις ο Σκουφάς και ο Τσακάλωφ να γίνει μέλος της Φιλικής Εταιρίας, ο ίδιος αρνήθηκε. Αργότερα όμως (μάλλον στο 1817), ακολουθώντας την φωνή της φλογερής καρδιάς του, δέχεται να μυηθεί στους σκοπούς της Φιλικής Εταιρίας, της οποίας μάλιστα δεν αργεί να γίνει από τα κορυφαία ηγετικά στελέχη και από τα πιο ενθουσιώδη και δραστήρια μέλη, χάρη στην παμβαλκανική του ακτινοβολία.

Το τελευταίο γράμμα του απ' τη Βιέννη το έστειλε ο Γαζής στον Κωνσταντά στις 13 Μαρτίου 1817, και τον πληροφορούσε μ' αυτό πως θα έφευγε πια από εκεί και θα ερχόταν μέσω της Πόλης στο Πήλιο και στις Μηλιές για να τον συνδράμει στην παιδευτική λειτουργία της νεοσύστατης Σχολής τους. Πρώτος σταθμός αυτού του ταξιδιού της οριστικής επιστροφής από την αποδημία του Γαζή ήταν η Οδησσός, όπου συναντιέται με τους πρωτεργάτες της Φιλικής Εταιρίας Σκουφά, Ξάνθο και Τσακάλωφ κι επεξεργάζονται μαζί τα σχέδια του μελλούμενου να ξεσπάσει σε λίγο καιρό πανεθνικού ξεσηκωμού.


Περνώντας κατόπιν από την Κωνσταντινούπολη, φροντίζει και συγκεντρώνει από τους εκεί ομογενείς χρήματα για την λειτουργία της Σχολής, κι ύστερα κατεβαίνει στην Ελλάδα, κάνοντας τον περιηγητή και κρυφά τον εθνεγέρτη επαναστάτη. Επισκέπτεται τις Σπέτσες και την Ύδρα και κουβεντιάζει με τους καραβοκύρηδες καπεταναίους, πάει και στην Αθήνα κι ορκίζει πολλούς πατριώτες στα μυστικά της Εταιρίας, περνάει και στον Μοριά και συναντιέται με κάμποσους αρματολούς, ενώ και μετά την επιστροφή του στα πάτρια εδάφη του Πηλίου, τον βρίσκουμε ένα χρόνο αργότερα στη Φωκίδα, στην Πίνδο, στον Όλυμπο και στη Χαλκιδική να κατηχεί στα μυστικά του Αγώνα μπαρουτοκαπνισμένους οπλαρχηγούς και καπεταναίους.

Σαν έφτασε στις Μηλιές, του έγινε θερμή υποδοχή από τους συγχωριανούς του, που βέβαια τον περίμεναν σαν δάσκαλο στο καινούργιο σχολειό τους. Ωστόσο, ο Γαζής, δεν κατέβηκε στην Ελλάδα για να εφοδιάσει με πτυχία σπουδαστές, μα για να ετοιμάσει ψυχωμένους και πιστούς μαχητές της λευτεριάς. Ωστόσο και για να μη δώσει λαβές σε υπόνοιες που θα ήταν επικίνδυνες για την εξέλιξη του Αγώνα στους ανυποψίαστους για την επαναστατική αποστολή του συμπατριώτες του και κυρίως βέβαια στον Κωνσταντά, του οποίου γνώριζε την μετριοπάθεια, το σκεπτικισμό και τη συντηρητικότητα, καθώς και την πάγια θέση του που ήταν αρνητική για ένα όχι σωστά και σχολαστικά σχεδιασμένο και οργανωμένο επαναστατικό κίνημα, ο Γαζής ανέλαβε διδασκαλικά καθήκοντα στη Σχολή. Ο ίδιος όμως, με διάφορες προφάσεις, λίγο ασχολήθηκε μ' αυτά, αφήνοντας τον Κωσταντά, στον οποίο ως την τελευταία ώρα δεν ανακοίνωσε τίποτε για τα επαναστατικά σχέδιά του, να ασκεί το κύριο εκπαιδευτικό έργο. Κι αυτός, έτρεχε με κάθε ευκαιρία στα χωριά του Πηλίου, κατηχώντας μυστικά και συσπειρώνοντας γύρω του όλα τα αγωνιστικά στοιχεία της Θεσσαλομαγνησίας, και κυρίως τους πιο ψυχωμένους πρόκριτους των πηλιορείτικων χωριών και τους Μπασδεκαίους αρματολούς, που από παράδοση είχαν το πάνω χέρι στο Πήλιο αλλά και στις περιοχές του Βελεστίνου, του Αλμυρού και του Δομοκού, καθώς και άλλους θεσσαλομάγνητες οπλαρχηγούς και μικροκαπεταναίους. Ακόμα ήρθε σε συνεννόηση με τους Υδραίους και Σπετσιώτες καραβοκύρηδες να του στείλουν στη δεδομένη ώρα το στόλο τους, για να ενισχύσουν την πηλιορείτικη εξέγερση όταν αυτή θα ξεσπούσε.

Στις 10 Απριλίου του 1821, ημέρα Πάσχα, συγκεντρώθηκαν στις Μηλιές, στο σπίτι του Φιλικού Γιάννη Δήμου, που ήταν και δεξί χέρι του Γαζή, όλοι οι Φιλικοί της περιοχής και ασχολήθηκαν με την καλύτερη οργάνωση του κινήματος. Εκεί διαβάστηκαν και από το Γαζή τα έγγραφα που του είχε στείλει ο Δημήτριος Υψηλάντης, με τον οποίο ο ίδιος, όπως και όλη η ηγετική ομάδα της Φιλικής Εταιρίας, είχε τακτική επαφή για τον καλύτερο συντονισμό του Αγώνα. Τότε ήταν που για πρώτη φορά μάθαινε τα σχετικά καθέκαστα κι ο συνεργάτης του Γρηγόριος Κωνσταντάς, ο οποίος, και παρά τις αρχικές του επιφυλάξεις, συντάχθηκε με τους επαναστάτες. Την ίδια μέρα, την ώρα που ο παπάς έψελνε στις εκκλησιές το «Χριστός Ανέστη», οι μυημένοι Φιλικοί των χωριών του Πηλίου, συνεννοημένοι με τον Γαζή, φωνάξανε στις εκκλησιές «Ελλάς Ανέστη», για να σφυγμομετρήσουν τις αντιδράσεις του λαού. Και καθώς δεν υπήρξε καμιά αντίδραση, ο Γαζής και οι συνεργάτες του κανόνισαν τις τελευταίες λεπτομέρειες της πηλιορείτικης επανάστασης και όρισαν σαν σύνθημα για την έναρξη του ξεσηκωμού των χωριών, τον ερχομό στον Παγασητικό κόλπο των σπετσιώτικων και υδραίϊκων πολεμικών καραβιών, που είχαν οριστεί για να πολιορκήσουν το Κάστρο του Γόλου.

Τα ελληνικά πλοία μπήκαν στον Παγασητικό στις 6 Μαίου και την επόμενη μέρα αράξανε μπροστά στο Κάστρο του Γόλου, που το πολιορκούσαν κιόλας οι πηλιορείτες επαναστάτες, με αρχηγό τον Κυριάκο Μπασδέκη. Την ίδια μέρα (7 Μαίου ) κηρύσσεται κι επίσημα η επανάσταση στη Θεσσαλομαγνησία, με δύο σημαντικά γεγονότα, μέσα από τα οποία επισημαίνεται ο πρωταγωνιστικός ρόλος του Γαζή. Το πρώτο είναι η ύψωση από τον ίδιο τον φλογερό ρασοφόρο πρωτοεπαναστάτη της επαναστατικής σημαίας (σ.σ. η σημαία αυτή φυλάσσεται σήμερα στην Βιβλιοθήκη του χωριού) στην πλατεία των Μηλεών, και το δεύτερο είναι η κυκλοφορία της πρώτης επαναστατικής διακήρυξης «προς τους λαούς της Ζαγοράς, των Φερών και της Αγυιάς» που υπογράφει ο ίδιος, ως «επίτροπος της Υπερτάτης Αρχής».

Ωστόσο η συνέχεια δεν δικαίωσε τις προσδοκίες του Γαζή και των συνεργατών του. Το πρώτο εκείνο επαναστατικό κίνημα της Θεσσαλομαγνησίας απέτυχε, σχεδόν στο ξεκίνημά του. Κύριες αιτίες της αποτυχίας του, οι εμφανείς αδυναμίες στην πολιτική οργάνωση του κινήματος, η μη αξιόμαχη στρατιωτική συγκρότηση των επαναστατών, η έλλειψη πολεμοφοδίων και στρατιωτικών ενισχύσεων από την υπόλοιπη Ελλάδα και κυρίως το γεγονός ότι οι στρατιωτικές ενισχύσεις των Τούρκων ήταν πολύ κοντά, και συγκεκριμένα στην τουρκοβριθή Λάρισα, και η έγκαιρη και ανεμπόδιστη επέμβασή τους δεν παρουσίαζε προβλήματα. Αποτέλεσμα; Τ' ασκέρια του Μαχμούτ Πασά Δράμαλη, κατέφθασαν τις αμέσως επόμενες μέρες του κινήματος στο Πήλιο, και αφού έλυσαν την πολιορκία του Κάστρου του Γόλου, μέσα στο καλοκαίρι του 1821 κατέπνιξαν την εξέγερση των πηλιορείτικων χωριών.

Μετά την αποτυχία του κινήματος ο Γαζής κατέφυγε στη νότια Ελλάδα, όπου και συνέχισε την επαναστατική του δραστηριότητα, ως αντιπρόσωπος της Θεσσαλομαγνησίας σε όλες σχεδόν τις Εθνικές Συνελεύσεις, ως μέλος του Αρείου Πάγου της Ανατολικής Χέρσου Ελλάδος, και ως μέλος επίσης της «Επιτροπής των στρατευμάτων για την φύλαξη των μερών». Από τις θέσεις αυτές μεριμνούσε στο να διατηρείται ζωντανό το ενδιαφέρον της Κυβέρνησης για επανάληψη των εγερτήριων κινημάτων στο Πήλιο, κι ήταν από τους πρωταγωνιστές της αναθέρμανσης του πηλιορείτικου ξεσηκωμού στα 1823. Ενός ξεσηκωμού που, όπως και ο προηγούμενος του 1821, στοίχισε ακριβά στα πηλιορείτικα χωριά και που επίσης δεν είχε τα αναμενόμενα από τον ίδιο θετικά αποτελέσματα για την απελευθέρωση της πατρίδας τους.

Ωστόσο η αποτυχία κι αυτού του επαναστατικού κινήματος στο Πήλιο απογοήτευσε το Γαζή, ο οποίος αποσύρθηκε στα 1824 στην Τήνο και λίγο αργότερα στην Σύρο, όπου κι ασχολήθηκε με την αναδιοργάνωση των σχολείων τους, ενώ για κάποιο διάστημα το 1827 τον βρίσκουμε και στην Σκύρο. Με τον ερχομό του Καποδίστρια, ο Γαζής, παρά την παλιά του φιλία με τον πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδας, παραμερίστηκε από την διαχείριση των κοινών, όπως και πολλοί άλλοι Φιλικοί. Κι αυτή την παραγκώνισή του ο Γαζής δεν μπόρεσε να την ξεπεράσει. Και καθώς και η υγεία του ήταν πια σοβαρά κλονισμένη και ζούσε πια «εν εσχάτη πενία και αθλιότητι» στη Σύρο, όντας χωρίς καμιά οικονομική βοήθεια ή σύνταξη από το επίσημο κράτος, που τον αντάμειβε με την πλήρη αδιαφορία του για τις μεγάλες εθνικές του υπηρεσίες, ο Γαζής δεν άντεξε και πέθανε στις 24 Νοεμβρίου του 1828.

Η κηδεία του ήταν πάνδημη στην Ερμούπολη της Σύρου κι έγινε με μεγάλες τιμές, ενώ η είδηση του θανάτου του μεγάλου Μηλιώτη διαφωτιστή κι επαναστάτη λύπησε βαθιά τους αμέτρητους σε όλη την Ελλάδα συνεργάτες, συναγωνιστές και φίλους του αλλά κι αυτούς τους πολιτικούς αντιπάλους του. Η επίσημη όμως Πολιτεία δεν απέδωσε τις οφειλόμενες τιμές στον πηλιορείτη λόγιο και αγωνιστή...».

(Σ.Σ. Χώμα από τον χώρο ταφής του Άνθιμου Γαζή στην Σύρο, μεταφέρθηκε στις Μηλιές το 2003, και εναποτέθηκε σε κενοτάφιο που κατασκευάστηκε δίπλα στον τάφο του Γρηγ. Κωνσταντά, ανατολικά από την εκκλησία του Αγίου Νικολάου του Νεομάρτυρα, ακριβώς δίπλα στον χώρο που υπήρχε ως το 1943 το κτίριο της Μηλιώτικης Σχολής. Το τριπλό μνημείο που υπάρχει σήμερα εκεί, ολοκληρώθηκε σχετικά πρόσφατα - στις 9 Οκτωβρίου 2005 - με την μεταφορά και εναπόθεση λάρνακας με χώμα από τον τάφο του Δανιήλ Φιλιππίδη στο Μπάλτς της Μολδαβίας. Τις σχετικές εκδηλώσεις - που έγιναν με αφορμή το 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο για τους 3 Μηλιώτες Δάσκαλους του Γένους - τίμησαν με την παρουσία τους 2 Πρόεδροι Δημοκρατίας: οι κ.κ. Κάρολος Παπούλιας Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας και Βλαντιμίρ Βορόνιν Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, οι οποίοι σε ανάμνηση της επίσκεψής τους φύτεψαν 2 πλατάνια στον χώρο).

Από το 2003, η επέτειος της κήρυξης της Επανάστασης του Πηλίου από τον Άνθιμο Γαζή, εορτάζεται επίσημα με ειδική τελετή που πραγματοποιείται στον ναό των ΠαμμεγίστωνΤαξιαρχών.

Πηγή
Γιάννης Μουγογιάννης,   3 Μηλιώτες διδάσκαλοι του Γένους

Σχόλια

Αρχείο

Εμφάνιση περισσότερων

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

α1 Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος26 Αβράαμ Λίνκολν1 Άγγελος Έβερτ1 Άγγελος Σικελιανός1 Αγγλία12 Άγιο Όρος5 Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος3 Αδαμάντιος Κοραής9 Αθανάσιος Ευταξίας1 Αθανάσιος Σουλιώτης - Νικολαϊδης2 Αθανάσιος Τσακάλωφ1 Αιγαίο17 Αιγαίο Ελληνική θάλασσα3 Αίγινα1 Αισχύλος1 Ακρόπολη12 Αλβανία13 Αλεξάνδρεια9 Αλέξανδρος Ζαϊμης6 Αλέξανδρος Κορυζής5 Αλέξανδρος Κουμουνδούρος7 Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος14 Αλέξανδρος Οθωναίος7 Αλέξανδρος Παπάγος18 Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης7 Αλέξανδρος Παπαναστασίου18 Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής1 Αλέξανδρος Σακελαρίου5 Αλέξανδρος Υψηλάντης8 Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος3 Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν5 Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Αναγέννηση3 Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος1 Αναστάσιος Παπούλας4 Ανατολική Ρωμυλία1 Ανδρέας Γ. Παπανδρέου16 Ανδρέας Καρκαβίτσας2 Ανδρέας Λόντος2 Ανδρέας Μεταξάς1 Ανδρέας Μιαούλης8 Ανδρέας Μιχαλακόπουλος14 Ανδρέας Τζίμας1 Άνθιμος Γαζής1 Αννα Κομνηνή1 Άννα Κομνηνή1 Αννίβας1 Αντάντ18 Αντιβενιζελισμός31 αντισημιτισμός5 Αντόνιο Γκράμσι1 Αντώνης Σαμαράς1 Απεργίες4 Αποικιοκρατία6 Άραβες3 Αρβανίτες1 Άρειος Πάγος3 Άρης Βελουχιώτης9 Αριστείδης ο Αθηναίος2 Αριστοτέλης7 Αριστοτέλης Ωνάσης1 Αρχαία Αθήνα28 Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία10 Αρχαία Σπάρτη22 Αρχαιοκαπηλεία6 Αρχαιολογία26 Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός3 Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος3 Αρχιμίδης4 Αστρονομία4 Αστυνομία2 Αυστρία4 Αυτοκράτορας Ηράκλειος3 Αφρική4 Αχαϊκή Συμπολιτεία2 β1 Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος43 Βαλκάνια26 βασανιστήρια1 Βασίλειος Τσίχλης23 Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄1 Βασιλιάς Γεώργιος Α΄22 Βασιλιάς Γεώργιος Β΄26 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄34 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄8 Βασιλιάς Όθων Α΄25 Βασιλιάς Παύλος Α΄7 Βασιλιάς Φίλιππος Β΄6 Βενιαμίν Λέσβιος1 Βιβλία και Βιβλιοθήκες37 Βιβλιοκρισίες87 Βιέννη5 Βιετνάμ2 Βιογραφίες80 Βλάσης Γαβριηλίδης1 Βουλγαρία14 γ1 Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης8 Γαλλία21 Γαλλική Επανάσταση6 Γαριβάλδι2 Γελιογραφίες4 Γενοκτονία των Αρμενίων3 Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου6 Γερμανία51 Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός2 Γεώργιος Α. Παπανδρέου19 Γεώργιος Βλάχος4 Γεώργιος Γρίβας (Διγενής)7 Γεώργιος Ζησιμόπουλος2 Γεώργιος Θεοτόκης10 Γεώργιος Κάνιγκ3 Γεώργιος Καραϊσκάκης4 Γεώργιος Καρτάλης2 Γεώργιος Καφαντάρης9 Γεώργιος Κονδύλης18 Γεώργιος Κουντουριώτης4 Γεώργιος Λεοναρδόπουλος2 Γεώργιος Παπαδόπουλος2 Γεώργιος Παπανδρέου (GAP)1 Γεώργιος Πωπ1 Γεώργιος Ράλλης6 Γεώργιος Σεφέρης2 Γεώργιος Σταύρου2 Γεώργιος Στρέιτ1 Γεώργιος Τσολάκογλου4 Γεώργιος Τσόντος (Βάρδας)1 Γιάννης Ιωαννίδης3 Γιάννης Ψυχάρης2 Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο)8 Γιουγκοσλαβία12 Γιώργης Σιάντος4 Γιώργος Ρωμανός1 Γκουλάγκς4 Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά35 Γράμμος - Βίτσι2 Γρηγόρης Φαράκος2 Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας)7 Γρηγόριος Ξενόπουλος4 δ1 Δαρδανέλλια1 Δέσποινα Κούρτη1 Δημήτρης Παρτσαλίδης3 Δημήτριος Αναγνωστόπουλος1 Δημήτριος Βούλγαρης2 Δημήτριος Γούναρης24 Δημήτριος Ιωαννίδης1 Δημήτριος Καλλέργης1 Δημήτριος Μάξιμος1 Δημήτριος Ράλλης4 Δημήτριος Υψηλάντης10 Δημήτριος Ψαρρός4 Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ)19 Δημοσθένης4 Δημοψήφισμα2 δημοψήφισμα 19243 Διατροφή5 Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.)3 Δικαιοσύνη7 Διονύσιος Σολωμός1 Διπλωματία24 δοσιλογισμός3 δουλεμπόριο3 Δύση2 Δωδεκάνησα13 Ε.Ρ.Ε.5 ΕΔΕΣ15 Εθνικά Δάνεια2 Εθνική αντίσταση13 Εθνική τράπεζα4 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.)8 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ)6 Εθνικός Διχασμός (1914-1918)35 Εθνικός Συναγερμός3 Εθνοσυνέλευση5 ΕΚΚΑ4 Εκκλησιαστική Ιστορία10 ΕΛΑΣ29 Ελβετία4 ΕΛΔΥΚ1 Ελευθέριος Βενιζέλος71 Ελληνική λογοτεχνία5 Ελληνική Οικονομική Ιστορία34 Ελληνική Οικονομική κρίση33 Ελληνική Παιδεία23 Ελληνική Παράδοση2 Έλληνικό Έθνος33 Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος12 Ελληνικός στρατός43 Ελληνισμός27 Ελληνισμός της Αμερικής2 Ελληνοτουρκικές σχέσεις6 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 189711 Ελλήνων Πάσχα3 Εμμανουήλ Μπενάκης1 Εμμανουήλ Ξάνθος1 Εμμανουήλ Παπάς1 Εμμανουήλ Ρέπουλης5 Εμμανουήλ Ροϊδης4 Εμμανουήλ Τομπάζης2 Εμμανουήλ Τσουδερός5 Εμπόριο6 Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.)1 Ένωση Κέντρου5 ΕΟΚ1 ΕΟΚΑ Α΄10 ΕΟΚΑ Β΄3 Επανάσταση στο Γουδή10 Επέτειος2 Επίκουρος1 Επιτάφιος1 Ερατοσθένης1 Ερυθρός Σταυρός3 ΕΣΣΔ19 Ευάγγελος Αβέρωφ3 Ευάγγελος Λεμπέσης1 Ευεργέτες1 Ευρωπαϊκή Ένωση3 Ευρωπαικός Διαφωτισμός3 εφημερίδα "Καθημερινή"5 Η γυναίκα στην Ιστορία2 Η δίκη των "εξ"25 Ήθη και έθιμα3 Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.)37 Ήπειρος14 Ηράκλειτος1 Ηρακλής Θεσσαλονίκης5 Ηρόδοτος13 Θαλής ο ΜΙλήσιος1 Θέατρο5 Θεμιστοκλής5 Θεμιστοκλής Σοφούλης9 Θεόδωρος Δηλιγιάννης6 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης13 Θεόδωρος Πάγκαλος20 Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος)1 Θεόδωρος Τουρκοβασίλης3 Θεόφιλος Καΐρης1 Θερμοπύλες2 Θεσσαλονίκη28 Θουκυδίδης10 Θράκη11 Θρασύβουλος Τσακαλώτος3 Θρησκεία3 Θωρηκτό Αβέρωφ9 Ι.Β.Δ.104 Ιαπωνία3 Ιατρική8 Ιερή Συμμαχία8 Ιερός Λόχος6 Ιλιάδα11 Ίμια3 Ιουλιανή κρίση του ΄652 Ιούλιος Βέρν2 Ιπποκράτης ο Κώος3 Ισλάμ6 Ισοκράτης2 Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Ιστορία622 Ιστορία της Αλβανίας12 Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας1 Ιστορία της Κρήτης16 Ιστορία του Αθλητισμού9 Ιταλία27 Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης2 Ιωάννης Γκούρας1 Ιωάννης Δεμέστιχας3 Ιωάννης Καποδίστριας24 Ιωάννης Κωλέττης6 Ιωάννης Μακρυγιάννης6 Ιωάννης Μεταξάς41 Ιωάννης Μιχαήλ5 Ιωάννης Παπακωνσταντίνου10 Ιωάννης Συκουτρής6 Ιωάννης Τσαγκαρίδης1 Ιωάννης Τσιμισκής1 Ιωάννινα5 Ίων Δραγούμης26 Ιωνική Επανάσταση1 Κ. Θ. Δημαράς2 Καλαμάτα1 Κανέλος Δεληγιάννης3 Καρλ Γιουνγκ1 Καρλ Μαρξ1 Κάρολος Παπούλιας2 Καρχηδόνα1 κατεχόμενα της Κύπρου1 Κατοχή13 Κατοχικά Δάνεια3 Κίμων ο Αθηναίος2 Κίνα7 Κίνημα του Ρομαντισμού2 κινηματογράφος3 Κινηματογράφος και Ιστορία4 Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.)3 Κολλυβάδες2 Κόμμα Φιλελευθέρων11 Κομμουνισμός29 Κομνηνός Πυρομάγλου2 Κοράνιο2 Κόρινθος6 Κύθηρα1 Κυπριακή Ιστορία46 Κυριάκος Κατσιμάνης14 Κύριλλος Λούκαρις2 Κωνσταντίνος Δεμερτζής1 Κωνσταντίνος Καβάφης3 Κωνσταντίνος Καναρης6 Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή1 Κωνσταντίνος Καραμανλής11 Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος)2 Κωνσταντίνος Λινάρδος18 Κωνσταντίνος Μανιαδάκης6 Κωνσταντίνος Μητσοτάκης4 Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄8 Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος8 Κωνσταντίνος Σημίτης4 Κωνσταντίνος Σμολένσκι2 Κωνσταντίνος Τσαλδάρης4 Κωνσταντίνος Φωτιάδης5 Κωνσταντινούπολη41 Κως4 Κώστας Βάρναλης1 Κώστας Περρίκος1 Κωστής Παλαμάς6 ΛΑ.Ο.Σ3 Λαθρομετανάστευση3 Λαικό Κόμμα7 Λαμία2 Λατινική Αμερική1 Λεονίντ Τρότσκι4 Λέσβος3 Λεωνίδας Παρασκευόπουλος1 Λόγιος Ερμής4 Λόρδος Βύρων8 Λουτράκι1 Λύσανδρος1 Μαζική πολιτική προπαγάνδα2 Μακάριος11 Μακεδονία48 Μακεδονικό Ζήτημα32 Μακεδονικός Αγώνας8 Μακεδονομάχοι5 Μάνη2 Μάο Τσε Τουνγκ2 Μαραθώνας3 Μάρκος Βαφειάδης9 Μάρκος Μπότσαρης1 Μάτζικερτ1 Μεγάλη Βρετανία37 Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia)1 Μέγαρο Μαξίμου1 Μέγας Αλέξανδρος8 Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών2 Μέγας Θεοδόσιος1 Μέγας Κωνσταντίνος1 Μελέτης Βασιλείου1 Μεσαίωνας5 Μέση Ανατολή2 Μεσόγειος2 Μεσολόγγι10 Μεσσήνη Μεσσηνίας12 Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974)43 Μέττερνιχ4 Μίκης Θεοδωράκης3 Μίκης Πρωτοπαπαδάκης8 Μικρά Ασία43 Μιλτιάδης ο Αθηναίος1 Μιλτιάδης Πορφυρογέννης1 Μιχαήλ Ψελλός3 Μνημείο14 Μοροζίνι2 Μουσολίνι12 Μπενιζέλος Ρούφος1 Μυστικές υπηρεσίες5 ναζισμός2 Νάξος2 Ναπολέων Βοναπάρτης2 Ναπολέων Ζέρβας10 Ναυαρίνο2 Ναύπακτος2 Ναύπλιο16 Ναυτική Ιστορία57 Νέα Δημοκρατία10 Νεοκλής Σαρρής1 Νεότουρκοι6 Νικήτας Σταματελόπουλος5 Νικηφόρος Φωκάς1 Νικίας2 Νικόλαος Δημητρακόπουλος1 Νικόλαος Λεωτσάκος3 Νικόλαος Πλαστήρας18 Νικόλαος Πολίτης1 Νικόλαος Στράτος5 Νίκος Ζαχαριάδης17 Νίκος Καζαντζάκης2 Νίκος Μπελογιάννης1 Νίκος Νικολούδης42 Νίτσε1 Ξάνθη1 Ξενοφών3 Οδυσσέας Ανδρούτσος1 Οδυσσέας Ελύτης4 Οδυσσέας Ιάλεμος2 Οδύσσεια7 Οθωμανική Αυτοκρατορία74 Οθωνική περίοδος (1832-1864)14 Οικουμενικό Πατριαρχείο8 Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά1 ομάδα των "Ιαπώνων"2 Όμηρος22 ομοφυλοφιλία1 Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.)3 Οργάνωση "Χ"2 Ορθοδοξία32 π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος13 ΠΑ. ΣΟ. Κ.25 Παγκόσμιος Ιστορία23 Παλαιών Πατρών Γερμανός2 Παναγής Τσαλδάρης16 Παναγιώτης Δαγκλής1 Παναγιώτης Δεμέστιχας1 Παναγιώτης Κανελλόπουλος15 Πάνος Κορωναίος2 Πάτρα3 Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄5 Παύλος Γύπαρης4 Παύλος Κουντουριώτης14 Παύλος Μελάς2 Παυσανίας1 Παυσανίας Κατσώτας1 Παυσανίας ο περιηγητής1 ΠΕΑΝ2 Πειραιάς6 πειρατεία1 Πεισίστρατος1 Πελοποννησιακός πόλεμος7 Περικλής1 Περικλής Αργυρόπουλος1 Περικλής Γιαννόπουλος5 Περικλής Δεληγιάννης1 Περιοδικά Ιστορίας3 Περσικοί πόλεμοι10 Πετρέλαια στο Αιγαίο2 Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης4 Πέτρος Γαρουφαλιάς1 Πέτρος Μακρής - Στάϊκος5 Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης13 Πλάτων9 Πλούταρχος7 Ποίηση και αισθητική18 Πόλεμος των Μπόερς1 Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι14 πολιτική δολοφονία18 Πολιτική Ιστορία17 Πολωνία2 Πόντος7 Πρίγκιπας Ανδρέας2 προπαγάνδα5 πρόσφυγες6 προσωκρατικοί φιλόσοφοι3 Προτεινόμενα3 Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές30 πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff1 Πύρρος της Ηπείρου1 Ρήγας Παλαμίδης1 Ρήγας Φερραίος3 ριζοσπάστης1 Ρόδος10 Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία15 Ρώμη8 Ρωμηοσύνη5 Ρωσία23 Ρωσικο κόμμα3 Σάββας Γκαλιμαρίδης2 Σάμος1 Σαντόρε Σανταρόζα2 Σαντορίνη1 ΣΚΑΪ2 Σκάκι1 Σκωτία4 Σόλων3 Σοφοκλής Βενιζέλος3 Σοφοκλής Δούσμανης1 Σπυρίδων Μαρκεζίνης5 Σπυρίδων Τρικούπης3 Σταλινισμός15 Σταυροφορίες6 Σταφιδικό Ζήτημα2 Στέφανος Δραγούμης3 Στέφανος Σαράφης2 Στέφανος Σκουλούδης5 Στέφανος Στεφανόπουλος1 Στράβων5 Στρατής Μυριβίλης2 Στρατιωτικά κινήματα1 Στρατιωτική Ιστορία58 Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη3 Στυλιανός Γονατάς7 Στυλιανός Χούτας1 Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ2 Συνθήκη της Λοζάννης9 Συνθήκη των Σεβρών6 συντάξεις1 ΣΥΡΙΖΑ4 Σωκράτης3 Σώματα Ασφαλείας1 Ταγίπ Ερντογάν1 Τάγματα ασφαλείας2 Τείχος του Βερολίνου1 τεκτονισμός1 Τέχνες11 Τεχνολογία8 το παιχνίδι στην Ιστορία6 Τοπική Ιστορία1 Τουρκία20 Τουρκοκρατία (1453-1821)35 Τράπεζα της Ελλάδος5 Τράπεζες1 Τριπολιτσά2 Τσαούς Αντών (Φωστερίδης)1 Ύδρα5 Υποβρύχιο Παπανικολής1 υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ3 Υφαλοκρυπίδα1 Φαίδων Γκιζίκης3 Φαλμεράγιερ6 Φανάρι2 Φασισμός1 Φιλελληνισμός9 Φιλία1 Φιλική Εταιρεία9 Φιλολογικά και άλλα δοκίμια44 Φιλοποίμην2 Φιλορθόδοξη Εταιρεία1 Φιλοσοφία9 Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας25 Φλωρεντία1 Φλώρινα4 Φραγκοκρατία8 Φωκίων1 Φωτογραφικό Οδοιπορικό26 Χαλκιδική2 Χαράλαμπος Κατσιμήτρος3 Χαράλαμπος Τσερούλης2 Χαράτσι1 Χαρίλαος Τρικούπης13 Χαρίλαος Φλωράκης2 Χάτι Χουμαγιούν1 Χίτλερ17 Χούντα6 Χρεοκοπία10 Χρηματιστήριο4 χριστιανικό ολοκαύτωμα3 Χριστόδουλος Τσιγάντες1 Χριστούγεννα10 Χρυσόστομος Σμύρνης1 Χωροφυλακή2 Ψαρά3 ψυχολογία2 Ψυχρός Πόλεμος12 CIA4 John Iatrides1 K.K.E.44 KGB4 Mεσσήνη4 Robert Bruce2 Slider3 William Wallas2 Winston Churchil1
Εμφάνιση περισσότερων
"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Αναγνώστες

Συνολικές προβολές σελίδας