Θράκη του ΙΘ΄ αιώνα: Η εποποιϊα της Ελληνικής Παιδείας στο Οθωμανικό κράτος

Το δεύτερο μισό του ΙΘ΄ αιώνα και τα χρόνια που ακολούθησαν έως το 1920, χαρακτηρίζονται από πολλούς μελετητές και δικαίως, ως εποχή πολιτιστικής και εκπαιδευτικής άνθισης στη Θράκη. Πρόκειται για μια πραγματική εθνική εποποιία. Είναι η εποχή, που άρχισαν να δραστηριοποιούνται διάφοροι φιλεκπαιδευτικοί σύλλογοι, οι οποίοι ωθούσαν τον υπόδουλο Ελληνισμό να στραφεί προς την Παιδεία.
Οι κινήσεις τους έμπρακτες, σχεδόν πάντα περιλάμβαναν ίδρυση σχολείων, αποστολή δασκάλων, βιβλίων και εποπτικών οργάνων και οικονομική ενίσχυση. Ουσιαστικά οι σύλλογοι αυτοί, υποκαθιστούσαν το ελληνικό κράτος στις υπόδουλες περιοχές. Και φυσικά μεγαλούργησαν, παρά τα ποικίλα προβλήματα που αντιμετώπιζαν καθημερινά, είτε από την αδιαφορία των κατοίκων είτε από τις τοπικές παραταξιακές έριδες. Κατά τα έτη 1871-75, ιδρύθηκαν οι περισσότεροι και σημαντικότεροι σύλλογοι στις ελληνικές πόλεις της Θράκης.



*Διδυμότειχο: Σε πρώτο πλάνο διακρίνονται οι τουρκικοί στρατώνες "κισλάδες" απ' όπου πήρε την ονομασία της η συνοικία της Αγίας Πέτρας

Η Εκπαιδευτική και Φιλανθρωπική Αδελφότητα της Κωνσταντινούπολης, ένας από τους πλέον διακεκριμένους συλλόγους, την ίδια περίπου εποχή, είχε αναλάβει σε συνεργασία με την Πατριαρχική Εκπαιδευτική Επιτροπή την οικονομική ενίσχυση των σχολείων, με έσοδα που είχε από τις συνεισφορές πλουσίων ομογενών, τις επιχορηγήσεις που έρχονταν από το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών και κυρίως με την έμπρακτη συμμετοχή των κατοίκων της Θράκης και των τοπικών εκκλησιών. Επιστατούσε στην πρόσληψη δασκάλων ζητώντας κάθε χρόνο την υποβολή λεπτομερών εκθέσεων για τους μαθητές, τα σχολεία, την κατάσταση των κτιρίων, τις εκκλησίες, την εθνολογική σύνθεση των πληθυσμών, τα χρήματα που διέθεταν οι τοπικές κοινωνίες κλπ.
Από δημοσιεύματα του Τύπου της εποχής εκείνης εξάλλου, πληροφορούμαστε ότι δραστήριοι ελληνικοί σύλλογοι, άρχισαν να δημιουργούνται και σε άλλες θρακικές πόλεις. Ένας από τους γνωστότερους συλλόγους, ο Θρακικός Εκπαιδευτικός Σύλλογος Κωνσταντινουπόλεως ιδρύθηκε στις 15 Οκτωβρίου 1872. Στην πρώτη συγκέντρωση ο γιατρός Ηρακλής Βασιάδης, εκφώνησε βαρυσήμαντο λόγο για την ιστορία της Θράκης, από των αρχαιοτάτων χρόνων, που δημοσιεύθηκε σε συνέχειες στον «Νεολόγο». Στην τελευταία συνέχεια ο ομιλητής ανέφερε και τα ονόματα των φιλογενών Ελλήνων, που πρόσφεραν τα πρώτα χρήματα για να λειτουργήσει ο Σύλλογος. Μάλιστα έκανε αναφορά στην σημαντική συνεισφορά του Γεώργιου Ζαρίφη χωρίς να αναφερθεί στα ποσά που διέθεσε και τα οποία ασφαλώς δεν ήταν ευκαταφρόνητα. Υπάρχουν όμως τα ονόματα των άλλων δωρητών, που είναι οι ακόλουθοι:


Γ. Κορωνιός 50 λίρες, Α. Βλαστός 20 λίρες, Α. Συγγρός 25, Θ. Μαυροκορδάτος 20, Κ. Καλλιάδης 10, Δ. Αριστάρχης 10, Μ. Γκιουμουσγκερδάνης 10, Χ. Κουϊμουτζόγλους 10, Αδελφοί Αντωνιάδη 10, Χ. Γ. Κωνσταντινίδης 10, Α. Ευγενίδης 10 λίρες και 2 ετησίως, Α. Σγούτας 5, Α. Νομικός 5 και 1 ετησίως, Α.Ε. Ράλλης 3 και 1 ετησίως, Α. Ψυχάρης 10 και 1 ετησίως, Α. Ζωηρός 5 και 1 ετησίως, Ηροκλής Βασιάδης 10 ετησίως.
Ο ομιλητής προσδοκούσε επίσης σε μια ακόμη γενναία εισφορά από τον Κωνσταντίνο Ξενοκράτη, αφού αμέσως μετά τα ονόματα των δωρητών, διερωτήθηκε ενώπιον του ακροατηρίου του: «Τι δε ο φιλόπατρις και διάσημος της Θράκης γόνος ο κ. Κωνσταντίνος Ξενοκράτης;».

*Ο Κωνσταντίνος Ξενοκράτης

Ο Κ. Ξενοκράτης γεννήθηκε στο Σαμμακόβι της Ανατολικής Θράκης το 1803 και νεότατος πολέμησε με τους Ιερολοχίτες του Αλέξανδρου Υψηλάντη στο Δραγατσάνι. Ήταν από τους ελάχιστους που διασώθηκαν και αργότερα απέκτησε πλούτο και φήμη. Η στολή που φορούσε στον Ιερό Λόχο είναι η μοναδική στολή Ιερολοχίτη, η οποία διασώζεται σήμερα στο Μουσείο της Εθνολογικής Εταιρίας, στο κτίριο της Παλαιάς Βουλής. Ο Ξενοκράτης μαζί με τον αδελφό του, διέθεσε τα πλούτη του για έργα ευποιίας υπέρ των συμπατριωτών του.
Τον Απρίλιο του 1871 αναγγέλθηκε η έναρξη της λειτουργίας του περίφημου Αναγνωστηρίου της Αίνου «Ο Ευαγγελισμός» με κύριο σκοπό την «εκ παντός τρόπου ενίσχυσιν των γραμμάτων εν τω τόπω και την εν τοις πέριξ διάδοσιν αυτών». Στην Καλλίπολη, στα μέσα Δεκεμβρίου 1871 με πρωτοβουλία των δασκάλων ιδρύθηκε σύλλογος των νέων με σκοπούς την αγαθοεργία και τη διάδοση των γραμμάτων.

*Η Φιλιππούπολη

Στη Φιλιππούπολη το Φεβρουάριο του 1872 συνεστήθη Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος με περίπου 1.000 μέλη. Ο σύλλογος αυτός είχε και την ενθάρρυνση των προξένων της Ελλάδας, της Αγγλίας, της Ρωσίας και της Αυστρίας, οι οποίοι γράφηκαν μέλη του από τους πρώτους και για να τους τιμήσουν τους έκαναν τελικά επίτιμα μέλη.

*Εικόνα από την Τυρολόη

Στην Τυρολόη ιδρύθηκε το 1873 ο «Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος Τυρουλώης» όπως ήταν το αρχαίο όνομα της πόλης «μέλημα έχων την ενίσχυσιν των ελληνικών γραμμάτων». Στην Τυρολόη υπήρχαν τρία σχολεία, τα οποία επέβλεπε το 1875 ο αρχιμανδρίτης Χατζή Άνθιμος. Έφοροι των σχολείων ήταν οι Βαφειάδης Ν. Ανδρέου Ζαφ. και Μιτακίδης Ι. Ο σύλλογος είχε τότε 70 μέλη τα οποία ήθελαν να ανεγείρουν Παρθεναγωγείο. Αγόρασαν μάλιστα ξυλεία και τούβλα για την ανέγερση. Προχώρησαν και στη δημιουργία βιβλιοθήκης.
Στην Ηράκλεια τον Απρίλιο του 1874 ιδρύθηκε η Φιλόμουσος Αδελφότης με την επωνυμία «Περίανθος» «προς υποστήριξιν και ενθάρρυνσιν των ελληνικών γραμμάτων».

Το Οθωμανικό κράτος
Χάρη στη δράση ορισμένων φιλογενών κατοίκων της Θράκης, των κοινοτήτων, των πόλεων και των συλλόγων αυτών, λειτούργησαν σπουδαία σχολεία σε αστικά κέντρα της Θράκης, αλλά και σε μικρότερα χωριά. Βέβαια τα προβλήματα παρέμεναν και πολλά χωριά είχαν μείνει χωρίς σχολεία. Ωστόσο στη Θράκη υπήρξε και άνθηση της Παιδείας. Το επικυρίαρχο Οθωμανικό κράτος, περιέργως έδειξε μια αξιοπρόσεκτη ανεκτικότητα στις δραστηριότητες των συλλόγων, που δημιουργούσαν οι υπόδουλες εθνότητες. Ανάλογους συλλόγους είχαν αρχίσει να συγκροτούν και οι Βούλγαροι. Πάντως το Οθωμανικό κράτος επεδείκνυε απολύτως εχθρική συμπεριφορά, όταν είχε υποψίες πως οι δραστηριότητες των συλλόγων περιείχαν και στοιχεία ανατρεπτικής δράσης ενάντια στο Δοβλέτι.

Τα στοιχεία που παρουσιάζουμε εδώ, αφορούν κυρίως την ελληνική εκπαίδευση στη Θράκη και τα προβλήματά της, όπως περιγράφονται στα έγγραφα του φακέλου της Βιβλιοθήκης της Βουλής. Τα προβλήματα αυτά, συνοψίζει με αξιοπρόσεκτη περιγραφή η Κυριακή Μαμώνη
[2] γράφοντας:
«Φυσικά δεν έλειψαν κάθε είδους αυθαιρεσίες και αποδιοργανωτικές ενέργειες. Αδικίες των μουχτάρηδων, μεροληψίες των δημογερόντων, ασυδοσίες των εφόρων και των επιτρόπων, πλημμέλειες της αρχιερατικής εποπτείας, που γίνονταν περισσότερο αισθητές σε απομακρυσμένες από την πρωτεύουσα κοινότητες. Γενικά όμως πηγές έγκυρες, όπως κατάστιχα ενοριακά, μητροπολιτικά, κοινοτικά και εκθέσεις προξενικές, δίνουν πληροφορίες και μαρτυρίες πειστικές για τις προσπάθειες που κατέβαλε ο διασκορπισμένος Ελληνισμός της Θράκης, να στηρίξει την πνευματική, κοινωνική και εθνική του ύπαρξη».

*Ραιδεστός

«…Έλληνας ποθούσι να έχουσι διδασκάλους».

Ανάλογα προβλήματα περιγράφει για τα Μάλγαρα, ο διευθυντής της Αστικής Σχολής Ιωάννης Ανθόπουλος σε έκθεσή του της 23 Οκτωβρίου 1887, για τα λειτουργούντα σχολεία 24 χωριών της επαρχίας, τον αριθμό των οικογενειών, των μαθητών και των δασκάλων (με τους μισθούς τους) επισημαίνοντας:
«Συντηρούνται δε άπασαι αι ανωτέρω σχολαί ιδίαις δαπάναις. Μη υπαρχούσης όμως της δεούσης εποπτείας μεγίστη επικρατεί πλημμέλεια εν απάσαις ταις σχολαίς των χωρίων, των διδασκάλων μη όντων υποχρεωμένων να δίδωσιν λόγον των πράξεών των και συνεπεία τούτων η παιδεία χωλαίνει λίαν και οι κάτοικοι εις λίαν διατελούσι παχυλή αμαθεία. Ανάγκη όθεν να ληφθεί πρόνοια όπως σταλώσιν τουλάχιστον νηπιαγωγοί εις τινα κεντρικώτερα μέρη και ούτως ίσως παύσει καταμαστίζουσα τα πέριξ ελληνικά χωρία η της απαιδευσίας μάστιξ».

Διασώθηκε επίσης ένα απόσπασμα- μάλλον αντίγραφο άλλου πρωτοτύπου εγγράφου- με αριθμό πρωτοκόλλου 1004 και ημερομηνία 18 Μαΐου 1890 του Ιωάννη Ανθόπουλου διευθυντή της Αστικής Σχολής Μαλγάρων στο οποίο επισημαίνει:
«Κατά το διάστημα της τετραετούς μου ενταύθα διδασκαλίας μελετήσας τα χωρία της επαρχίας μας εκ του σύνεγγυς κατέληξα εις το ακόλουθον συμπέρασμα, Ότι των χωρίων της επαρχίας Μαλγάρων απάντων όντων Ελληνικών ουδαμού υπάρχει ανάγκη αποστολής διδασκάλου, ειμή μόνον εις τα εξής τέσσερα χωρία Δουαντζή, Τεσλήμι, Λισγάρι, και Πισμάνκιοϊ των οποίων οι κάτοικοι ομιλούσι την Βουλγαρικήν αλλ’ εισίν ορθόδοξοι και Έλληνας ποθούσι να έχουσι διδασκάλους».

Ο Ε. Σδρόλλας μας δίνει πληροφορίες για την κατάσταση στα γύρω χωριά, αναφέροντας, ότι σε δύο μόνο χωριά την Λιτίτζα και το Ακαλάνι διδάσκεται η αλληλοδιδακτική μέθοδος. Στα υπόλοιπα χωριά, ελληνικά και βουλγαρικά, διδάσκονταν τα «κοινά γράμματα ήτοι τα εκκλησιαστικά δηλ. οκτάηχος και ψαλτήριον, Απόστολοι, Μηνιαία κλπ. ως δε εν τοις ελληνικοίς χωρίοις ούτω και εν τοις βουλγαρικοίς, διδάσκονται τα ελληνικά στοιχεία ήτοι οι ελλ. χαρακτήρες, ως και η ακολουθία εν ταις εκκλησίαις ψάλλεται εν τη ελληνική γλώσση».

Ο Σδρόλλας προτείνει να σταλούν στα βουλγαρικά χωριά διδακτικά βιβλία
«εις βουλγαρικήν φωνήν με ελληνικούς χαρακτήρας ή με παράφρασιν βουλγαρικήν και ελληνικήν δια να μαθαίνουσιν συν τη αναγνώσει και την ελληνικήν γλώσσαν, διότι πολλάκις οι τε διδάσκαλοι και οι Βούλγαροι χωρικοί έκαμον παράπονα ότι δεν δύνανται οι μαθηταί να εννοήσωσιν τα αναγιγνωσκόμενα και επειδή υπάρχει φόβος μήποτε εισάξωσιν τα βουλγαρικά στοιχεία αντί των ελληνικών, ημείς ούτω πράττοντες προλαμβάνομεν και εμπεδούμεν την ελληνικήν γλώσσαν τοις Βουλγάροις».

Η εκτέλεση του δάσκαλου Γ.Δ. Κόντη στη Βιζύη

Οι δάσκαλοι όμως, πραγματικοί ήρωες της εποχής τους, είχαν να αντιμετωπίσουν ακόμα και κινδύνους κατά της ζωής τους, από τους φανατικούς Τούρκους. Στις 2 Νοεμβρίου 1852 άγνωστοι, δολοφόνησαν στη Βιζύη το δάσκαλο της Ελληνικής Σχολής της Βιζύης Γεώργιο Δ. Κόντη, καταγόμενο από τη Σέριφο.
Σύμφωνα με τις προξενικές αναφορές από την Αδριανούπολη οι δύο ύποπτοι του φόνου ήταν οι ζαπτιέδες Χουσεΐν και Αβδής, παρά την άρνησή τους για συμμετοχή στο φόνο. Η μαρτυρία του ιερέως, που συνόδευε τον Κόντη το μοιραίο εκείνο βράδυ στο σπίτι του ήταν κατηγορηματική. Ο Κόντης είχε θάρρος και μιλούσε ελεύθερα και άφοβα ασκώντας κριτική στην Οθωμανική εξουσία. Αυτό δεν του το συγχώρησαν ποτέ. Τη μέρα που δολοφονήθηκε, μέσα σε καφενείο επέκρινε τις πράξεις της τοπικής αρχής και στηλίτευε τις αταξίες των Ρεδιφιέδων, δηλαδή των εφεδρικών ταγμάτων.

Π.Σ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ


1. 24 Σεπτεμβρίου 1872

2. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, σελ. 369

3.«Παλιγγενεσία» Αθηνών 16 Ιουνίου 1875.

Πηγή: http://sitalkisking.blogspot.com



Σχόλια

  1. Bas

    Με κάτι τέτοιες ευεγερσίες βγήκαν λάδι ο Συγγρός και οι φίλοι του-δυστυχώς.
    Ένα θέμα πάνω στους μεγάλους "ευεργέτες" και το πραγματικό τους ποιόν τους θα ήταν πολύ ενδιαφέρον, όχι πως δεν υπήρξαν και πραγματικοί ευεργέρτες, αλλά θα ήταν καλό τελικά να μάθουμε ποιός ήταν ποιός!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. bas
    Επίσης αν μπορούσες να μου συστήσεις κάποια πηγή σχετικά θα ήμουν υπόχρεως!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. είναι αναμφίβολο πως ο συγγρος κερδοσκόπησε εις βάρος του ελληνικού δημοσίου και της ελληνικής κοινωνίας γενικότερα (λαυρεωτικά, ζήτημα τράπεζας ηπειροθεσσαλίας, χρεοκοπία). Η βιβλιογραφία πλουσιότατη (τα απομνημονεύματα του, ασπρέας, κυριακίδης, ρούσος, αλλά πάνω από όλα και πριν από όλα γεώργιος δερτιλής.

    Πάντως είναι επίσης πέρα από κάθε αμφιβολία πως ο συγγρός υπήρξε μακράν ο μεγαλύτερος δωρητής του δημοσίου στην σύγχρονη ελληνική ιστορία....

    για άλλους αυτό αρκει, για άλλους όχι...

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Ο σχολιασμός του αναγνώστη (ενημερωμένου η μη) είναι το καύσιμο για το ιστολόγιο αυτό, έτσι σας προτρέπουμε να μας πείτε την γνώμη σας. Τα σχόλια οφείλουν να είναι κόσμια, εντός θέματος και γραμμένα με Ελληνικούς χαρακτήρες (όχι greeklish και κεφαλαία).

Καλό είναι όποιος θέλει να διατηρεί την ανωνυμία του να χρησιμοποιεί ένα ψευδώνυμο έτσι ώστε σε περίπτωση διαλόγου, να γίνεται αντιληπτό ποιος είπε τι. Κάθε σχόλιο το οποίο είναι υβριστικό η εμπαθές, θα διαγράφεται αυτομάτως.

Αρχείο

Εμφάνιση περισσότερων

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

α1 Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος26 Αβράαμ Λίνκολν1 Άγγελος Έβερτ1 Άγγελος Σικελιανός1 Αγγλία12 Άγιο Όρος5 Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος3 Αδαμάντιος Κοραής9 Αθανάσιος Ευταξίας1 Αθανάσιος Σουλιώτης - Νικολαϊδης2 Αθανάσιος Τσακάλωφ1 Αιγαίο17 Αιγαίο Ελληνική θάλασσα3 Αίγινα1 Αισχύλος1 Ακρόπολη12 Αλβανία13 Αλεξάνδρεια9 Αλέξανδρος Ζαϊμης6 Αλέξανδρος Κορυζής5 Αλέξανδρος Κουμουνδούρος7 Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος14 Αλέξανδρος Οθωναίος7 Αλέξανδρος Παπάγος17 Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης7 Αλέξανδρος Παπαναστασίου17 Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής1 Αλέξανδρος Σακελαρίου5 Αλέξανδρος Υψηλάντης8 Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος3 Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν5 Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Αναγέννηση3 Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος1 Αναστάσιος Παπούλας4 Ανατολική Ρωμυλία1 Ανδρέας Γ. Παπανδρέου16 Ανδρέας Καρκαβίτσας2 Ανδρέας Λόντος2 Ανδρέας Μεταξάς1 Ανδρέας Μιαούλης8 Ανδρέας Μιχαλακόπουλος13 Ανδρέας Τζίμας1 Άνθιμος Γαζής1 Αννα Κομνηνή1 Άννα Κομνηνή1 Αννίβας1 Αντάντ18 Αντιβενιζελισμός30 αντισημιτισμός5 Αντόνιο Γκράμσι1 Αντώνης Σαμαράς1 Απεργίες4 Αποικιοκρατία6 Άραβες3 Αρβανίτες1 Άρειος Πάγος3 Άρης Βελουχιώτης9 Αριστείδης ο Αθηναίος2 Αριστοτέλης7 Αριστοτέλης Ωνάσης1 Αρχαία Αθήνα28 Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία10 Αρχαία Σπάρτη22 Αρχαιοκαπηλεία6 Αρχαιολογία26 Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός3 Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος3 Αρχιμίδης4 Αστρονομία4 Αστυνομία2 Αυστρία4 Αυτοκράτορας Ηράκλειος3 Αφρική4 Αχαϊκή Συμπολιτεία2 β1 Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος43 Βαλκάνια26 βασανιστήρια1 Βασίλειος Τσίχλης23 Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄1 Βασιλιάς Γεώργιος Α΄22 Βασιλιάς Γεώργιος Β΄26 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄34 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄8 Βασιλιάς Όθων Α΄25 Βασιλιάς Παύλος Α΄7 Βασιλιάς Φίλιππος Β΄6 Βενιαμίν Λέσβιος1 Βιβλία και Βιβλιοθήκες37 Βιβλιοκρισίες87 Βιέννη5 Βιετνάμ2 Βιογραφίες79 Βλάσης Γαβριηλίδης1 Βουλγαρία14 γ1 Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης8 Γαλλία21 Γαλλική Επανάσταση6 Γαριβάλδι2 Γελιογραφίες4 Γενοκτονία των Αρμενίων3 Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου6 Γερμανία51 Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός2 Γεώργιος Α. Παπανδρέου19 Γεώργιος Βλάχος4 Γεώργιος Γρίβας (Διγενής)7 Γεώργιος Ζησιμόπουλος2 Γεώργιος Θεοτόκης10 Γεώργιος Κάνιγκ3 Γεώργιος Καραϊσκάκης4 Γεώργιος Καρτάλης2 Γεώργιος Καφαντάρης9 Γεώργιος Κονδύλης17 Γεώργιος Κουντουριώτης4 Γεώργιος Λεοναρδόπουλος2 Γεώργιος Παπαδόπουλος2 Γεώργιος Παπανδρέου (GAP)1 Γεώργιος Πωπ1 Γεώργιος Ράλλης6 Γεώργιος Σεφέρης2 Γεώργιος Σταύρου2 Γεώργιος Στρέιτ1 Γεώργιος Τσολάκογλου4 Γεώργιος Τσόντος (Βάρδας)1 Γιάννης Ιωαννίδης3 Γιάννης Ψυχάρης2 Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο)8 Γιουγκοσλαβία12 Γιώργης Σιάντος4 Γιώργος Ρωμανός1 Γκουλάγκς4 Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά35 Γράμμος - Βίτσι2 Γρηγόρης Φαράκος2 Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας)7 Γρηγόριος Ξενόπουλος4 δ1 Δαρδανέλλια1 Δέσποινα Κούρτη1 Δημήτρης Παρτσαλίδης3 Δημήτριος Αναγνωστόπουλος1 Δημήτριος Βούλγαρης2 Δημήτριος Γούναρης24 Δημήτριος Ιωαννίδης1 Δημήτριος Καλλέργης1 Δημήτριος Μάξιμος1 Δημήτριος Ράλλης4 Δημήτριος Υψηλάντης10 Δημήτριος Ψαρρός4 Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ)19 Δημοσθένης4 Δημοψήφισμα2 δημοψήφισμα 19243 Διατροφή5 Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.)3 Δικαιοσύνη7 Διονύσιος Σολωμός1 Διπλωματία24 δοσιλογισμός3 δουλεμπόριο3 Δύση2 Δωδεκάνησα13 Ε.Ρ.Ε.5 ΕΔΕΣ15 Εθνικά Δάνεια2 Εθνική αντίσταση13 Εθνική τράπεζα4 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.)8 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ)6 Εθνικός Διχασμός (1914-1918)34 Εθνικός Συναγερμός3 Εθνοσυνέλευση5 ΕΚΚΑ4 Εκκλησιαστική Ιστορία10 ΕΛΑΣ29 Ελβετία4 ΕΛΔΥΚ1 Ελευθέριος Βενιζέλος71 Ελληνική λογοτεχνία5 Ελληνική Οικονομική Ιστορία34 Ελληνική Οικονομική κρίση33 Ελληνική Παιδεία23 Ελληνική Παράδοση2 Έλληνικό Έθνος33 Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος12 Ελληνικός στρατός43 Ελληνισμός27 Ελληνισμός της Αμερικής2 Ελληνοτουρκικές σχέσεις6 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 189711 Ελλήνων Πάσχα3 Εμμανουήλ Μπενάκης1 Εμμανουήλ Ξάνθος1 Εμμανουήλ Παπάς1 Εμμανουήλ Ρέπουλης5 Εμμανουήλ Ροϊδης4 Εμμανουήλ Τομπάζης2 Εμμανουήλ Τσουδερός5 Εμπόριο6 Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.)1 Ένωση Κέντρου5 ΕΟΚ1 ΕΟΚΑ Α΄10 ΕΟΚΑ Β΄3 Επανάσταση στο Γουδή10 Επέτειος2 Επίκουρος1 Επιτάφιος1 Ερατοσθένης1 Ερυθρός Σταυρός3 ΕΣΣΔ19 Ευάγγελος Αβέρωφ3 Ευάγγελος Λεμπέσης1 Ευεργέτες1 Ευρωπαϊκή Ένωση3 Ευρωπαικός Διαφωτισμός3 εφημερίδα "Καθημερινή"5 Η γυναίκα στην Ιστορία2 Η δίκη των "εξ"25 Ήθη και έθιμα3 Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.)37 Ήπειρος14 Ηράκλειτος1 Ηρακλής Θεσσαλονίκης5 Ηρόδοτος13 Θαλής ο ΜΙλήσιος1 Θέατρο5 Θεμιστοκλής5 Θεμιστοκλής Σοφούλης9 Θεόδωρος Δηλιγιάννης6 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης13 Θεόδωρος Πάγκαλος20 Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος)1 Θεόδωρος Τουρκοβασίλης3 Θεόφιλος Καΐρης1 Θερμοπύλες2 Θεσσαλονίκη28 Θουκυδίδης10 Θράκη11 Θρασύβουλος Τσακαλώτος3 Θρησκεία3 Θωρηκτό Αβέρωφ9 Ι.Β.Δ.104 Ιαπωνία3 Ιατρική8 Ιερή Συμμαχία8 Ιερός Λόχος6 Ιλιάδα11 Ίμια3 Ιουλιανή κρίση του ΄652 Ιούλιος Βέρν2 Ιπποκράτης ο Κώος3 Ισλάμ6 Ισοκράτης2 Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Ιστορία622 Ιστορία της Αλβανίας12 Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας1 Ιστορία της Κρήτης16 Ιστορία του Αθλητισμού9 Ιταλία27 Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης2 Ιωάννης Γκούρας1 Ιωάννης Δεμέστιχας3 Ιωάννης Καποδίστριας24 Ιωάννης Κωλέττης6 Ιωάννης Μακρυγιάννης6 Ιωάννης Μεταξάς41 Ιωάννης Μιχαήλ5 Ιωάννης Παπακωνσταντίνου10 Ιωάννης Συκουτρής6 Ιωάννης Τσαγκαρίδης1 Ιωάννης Τσιμισκής1 Ιωάννινα5 Ίων Δραγούμης26 Ιωνική Επανάσταση1 Κ. Θ. Δημαράς2 Καλαμάτα1 Κανέλος Δεληγιάννης3 Καρλ Γιουνγκ1 Καρλ Μαρξ1 Κάρολος Παπούλιας2 Καρχηδόνα1 κατεχόμενα της Κύπρου1 Κατοχή13 Κατοχικά Δάνεια3 Κίμων ο Αθηναίος2 Κίνα7 Κίνημα του Ρομαντισμού2 κινηματογράφος3 Κινηματογράφος και Ιστορία4 Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.)3 Κολλυβάδες2 Κόμμα Φιλελευθέρων11 Κομμουνισμός29 Κομνηνός Πυρομάγλου2 Κοράνιο2 Κόρινθος6 Κύθηρα1 Κυπριακή Ιστορία46 Κυριάκος Κατσιμάνης14 Κύριλλος Λούκαρις2 Κωνσταντίνος Δεμερτζής1 Κωνσταντίνος Καβάφης3 Κωνσταντίνος Καναρης6 Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή1 Κωνσταντίνος Καραμανλής11 Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος)2 Κωνσταντίνος Λινάρδος18 Κωνσταντίνος Μανιαδάκης6 Κωνσταντίνος Μητσοτάκης4 Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄8 Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος8 Κωνσταντίνος Σημίτης4 Κωνσταντίνος Σμολένσκι2 Κωνσταντίνος Τσαλδάρης4 Κωνσταντίνος Φωτιάδης5 Κωνσταντινούπολη41 Κως4 Κώστας Βάρναλης1 Κώστας Περρίκος1 Κωστής Παλαμάς6 ΛΑ.Ο.Σ3 Λαθρομετανάστευση3 Λαικό Κόμμα7 Λαμία2 Λατινική Αμερική1 Λεονίντ Τρότσκι4 Λέσβος3 Λεωνίδας Παρασκευόπουλος1 Λόγιος Ερμής4 Λόρδος Βύρων8 Λουτράκι1 Λύσανδρος1 Μαζική πολιτική προπαγάνδα2 Μακάριος11 Μακεδονία48 Μακεδονικό Ζήτημα32 Μακεδονικός Αγώνας8 Μακεδονομάχοι5 Μάνη2 Μάο Τσε Τουνγκ2 Μαραθώνας3 Μάρκος Βαφειάδης9 Μάρκος Μπότσαρης1 Μάτζικερτ1 Μεγάλη Βρετανία37 Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia)1 Μέγαρο Μαξίμου1 Μέγας Αλέξανδρος8 Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών2 Μέγας Θεοδόσιος1 Μέγας Κωνσταντίνος1 Μελέτης Βασιλείου1 Μεσαίωνας5 Μέση Ανατολή2 Μεσόγειος2 Μεσολόγγι10 Μεσσήνη Μεσσηνίας12 Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974)43 Μέττερνιχ4 Μίκης Θεοδωράκης3 Μίκης Πρωτοπαπαδάκης8 Μικρά Ασία43 Μιλτιάδης ο Αθηναίος1 Μιλτιάδης Πορφυρογέννης1 Μιχαήλ Ψελλός3 Μνημείο14 Μοροζίνι2 Μουσολίνι12 Μπενιζέλος Ρούφος1 Μυστικές υπηρεσίες5 ναζισμός2 Νάξος2 Ναπολέων Βοναπάρτης2 Ναπολέων Ζέρβας10 Ναυαρίνο2 Ναύπακτος2 Ναύπλιο16 Ναυτική Ιστορία57 Νέα Δημοκρατία10 Νεοκλής Σαρρής1 Νεότουρκοι6 Νικήτας Σταματελόπουλος5 Νικηφόρος Φωκάς1 Νικίας2 Νικόλαος Δημητρακόπουλος1 Νικόλαος Λεωτσάκος3 Νικόλαος Πλαστήρας18 Νικόλαος Πολίτης1 Νικόλαος Στράτος5 Νίκος Ζαχαριάδης17 Νίκος Καζαντζάκης2 Νίκος Μπελογιάννης1 Νίκος Νικολούδης42 Νίτσε1 Ξάνθη1 Ξενοφών3 Οδυσσέας Ανδρούτσος1 Οδυσσέας Ελύτης4 Οδυσσέας Ιάλεμος2 Οδύσσεια7 Οθωμανική Αυτοκρατορία74 Οθωνική περίοδος (1832-1864)14 Οικουμενικό Πατριαρχείο8 Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά1 ομάδα των "Ιαπώνων"2 Όμηρος22 ομοφυλοφιλία1 Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.)3 Οργάνωση "Χ"2 Ορθοδοξία32 π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος13 ΠΑ. ΣΟ. Κ.25 Παγκόσμιος Ιστορία23 Παλαιών Πατρών Γερμανός2 Παναγής Τσαλδάρης16 Παναγιώτης Δαγκλής1 Παναγιώτης Δεμέστιχας1 Παναγιώτης Κανελλόπουλος15 Πάνος Κορωναίος2 Πάτρα3 Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄5 Παύλος Γύπαρης4 Παύλος Κουντουριώτης14 Παύλος Μελάς2 Παυσανίας1 Παυσανίας Κατσώτας1 Παυσανίας ο περιηγητής1 ΠΕΑΝ2 Πειραιάς6 πειρατεία1 Πεισίστρατος1 Πελοποννησιακός πόλεμος7 Περικλής1 Περικλής Αργυρόπουλος1 Περικλής Γιαννόπουλος5 Περικλής Δεληγιάννης1 Περιοδικά Ιστορίας3 Περσικοί πόλεμοι10 Πετρέλαια στο Αιγαίο2 Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης4 Πέτρος Γαρουφαλιάς1 Πέτρος Μακρής - Στάϊκος5 Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης13 Πλάτων9 Πλούταρχος7 Ποίηση και αισθητική18 Πόλεμος των Μπόερς1 Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι14 πολιτική δολοφονία18 Πολιτική Ιστορία17 Πολωνία2 Πόντος7 Πρίγκιπας Ανδρέας2 προπαγάνδα5 πρόσφυγες6 προσωκρατικοί φιλόσοφοι3 Προτεινόμενα3 Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές30 πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff1 Πύρρος της Ηπείρου1 Ρήγας Παλαμίδης1 Ρήγας Φερραίος3 ριζοσπάστης1 Ρόδος10 Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία15 Ρώμη8 Ρωμηοσύνη5 Ρωσία23 Ρωσικο κόμμα3 Σάββας Γκαλιμαρίδης2 Σάμος1 Σαντόρε Σανταρόζα2 Σαντορίνη1 ΣΚΑΪ2 Σκάκι1 Σκωτία4 Σόλων3 Σοφοκλής Βενιζέλος3 Σοφοκλής Δούσμανης1 Σπυρίδων Μαρκεζίνης5 Σπυρίδων Τρικούπης3 Σταλινισμός15 Σταυροφορίες6 Σταφιδικό Ζήτημα2 Στέφανος Δραγούμης3 Στέφανος Σαράφης2 Στέφανος Σκουλούδης5 Στέφανος Στεφανόπουλος1 Στράβων5 Στρατής Μυριβίλης2 Στρατιωτική Ιστορία57 Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη3 Στυλιανός Γονατάς7 Στυλιανός Χούτας1 Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ2 Συνθήκη της Λοζάννης9 Συνθήκη των Σεβρών6 συντάξεις1 ΣΥΡΙΖΑ4 Σωκράτης3 Σώματα Ασφαλείας1 Ταγίπ Ερντογάν1 Τάγματα ασφαλείας2 Τείχος του Βερολίνου1 τεκτονισμός1 Τέχνες11 Τεχνολογία8 το παιχνίδι στην Ιστορία6 Τοπική Ιστορία1 Τουρκία20 Τουρκοκρατία (1453-1821)35 Τράπεζα της Ελλάδος5 Τράπεζες1 Τριπολιτσά2 Τσαούς Αντών (Φωστερίδης)1 Ύδρα5 Υποβρύχιο Παπανικολής1 υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ3 Υφαλοκρυπίδα1 Φαίδων Γκιζίκης3 Φαλμεράγιερ6 Φανάρι2 Φασισμός1 Φιλελληνισμός9 Φιλία1 Φιλική Εταιρεία9 Φιλολογικά και άλλα δοκίμια44 Φιλοποίμην2 Φιλορθόδοξη Εταιρεία1 Φιλοσοφία9 Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας25 Φλωρεντία1 Φλώρινα4 Φραγκοκρατία8 Φωκίων1 Φωτογραφικό Οδοιπορικό26 Χαλκιδική2 Χαράλαμπος Κατσιμήτρος3 Χαράλαμπος Τσερούλης2 Χαράτσι1 Χαρίλαος Τρικούπης13 Χαρίλαος Φλωράκης2 Χάτι Χουμαγιούν1 Χίτλερ17 Χούντα6 Χρεοκοπία10 Χρηματιστήριο4 χριστιανικό ολοκαύτωμα3 Χριστόδουλος Τσιγάντες1 Χριστούγεννα10 Χρυσόστομος Σμύρνης1 Χωροφυλακή2 Ψαρά3 ψυχολογία2 Ψυχρός Πόλεμος12 CIA4 John Iatrides1 K.K.E.44 KGB4 Mεσσήνη4 Robert Bruce2 Slider3 William Wallas2 Winston Churchil1
Εμφάνιση περισσότερων
"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Αναγνώστες

Συνολικές προβολές σελίδας