Το χρονικό της διάλυσης της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (1991)

του ΑΡΓΥΡΗ ΜΗΤΣΟΓΙΑΝΝΗ
Η Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (ΕΣΣΔ) ιδρύθηκε με τη Συνθήκη της 30ης Δεκεμβρίου 1922 από τη συνένωση των Σοβιετικών Δημοκρατιών της Ρωσίας, Ουκρανίας, Λευκορωσίας και Υπερκαυκασίας. Με έκταση (στη μεταπολεμική περίοδο) 22, 4 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα ήταν το μεγαλύτερο σε έκταση κράτος της Υφηλίου ενώ το 1991 ο πληθυσμός ανερχόταν σε 293 εκατομμύρια καθιστώντας την το τρίτο πολυπληθέστερο κράτος της Γης. Η ΕΣΣΔ ήταν μια αχανής χώρα ηπειρωτικών διαστάσεων με τεράστιους πλουτοπαραγωγικούς πόρους και ποικιλία κλιματικών περιοχών, η οποία καταλάμβανε την κεντρική περιοχή της Ευρασίας (Heartland) αποτελώντας εκτός από πολιτικό-ιδεολογικό αντίπαλο των δυτικών αστικών δημοκρατιών και τον χερσαίο αντίπαλο των ναυτικών δυνάμεων της Δύσης.



Από πλευράς εσωτερικής δομής η ΕΣΣΔ υπήρξε ένα μονοκομματικό κράτος προσηλωμένο στις αρχές του μαρξισμού-λενινισμού με το κομμουνιστικό κόμμα της χώρας (ΚΚΣΕ) να έχει τον κυρίαρχο ρόλο όχι μόνο στην πολιτική αλλά και γενικότερα στη δημόσια ζωή. Με βάση την οργάνωσή της η ΕΣΣΔ ήταν μια πολυεθνική ομοσπονδιακή χώρα αποτελούμενη από 15 Σοβιετικές Δημοκρατίες συγκροτημένες πάνω σε εθνοτική βάση, καθώς και Αυτόνομες Δημοκρατίες οι οποίες υπάγονταν σε κάποιες από τις πρώτες. Αν και τυπικά ως κράτος η ΕΣΣΔ θεωρείτο αποκεντρωμένη στην πράξη ωστόσο η λειτουργία της ήταν άκρως συγκεντρωτική με τις πολιτικές αποφάσεις και τις κατευθυντήριες γραμμές να λαμβάνονται από τη Μόσχα. Επίσης παρά το γεγονός ότι επίσημα ήταν μια πολυεθνική χώρα και αναγνωρίστηκαν κάποια δικαιώματα στις κατά τόπους εθνότητες όπως η τοπική χρήση της γλώσσας, η ΕΣΣΔ παρέμεινε κατά βάση ένα ρωσικό κράτος το οποίο εξακολουθούσε να εκφράζει τα συμφέροντα των Ρώσων, οι οποίοι ήταν και η μεγαλύτερη εθνότητα αποτελώντας το 51,4%. Ο ρωσικός χαρακτήρας της ΕΣΣΔ παρέμενε σταθερός ακόμη και στην περίπτωση που στην ηγεσία της δεν βρισκόντουσαν ρωσικής καταγωγής ηγέτες, όπως ο Γεωργιανός Στάλιν ή ο Ουκρανός Χρουστσόφ.

Σημείο καμπής στην ιστορία της ΕΣΣΔ ήταν η συμμετοχή στο Β’ ΠΠ και η συνεισφορά της στην ήττα του Άξονα. Αντιμετωπίζοντας το μεγαλύτερο μέρος των γερμανικών στρατευμάτων και έχοντας συνολικά 27 εκατομμύρια νεκρούς στη διάρκεια του πολέμου η ΕΣΣΔ εξήλθε βαρύτατα τραυματισμένη αλλά γεωπολιτικά αναβαθμισμένη ως μία από τις δύο μεταπολεμικές υπερδυνάμεις. Έχοντας υπό την σφαίρα επιρροής της χώρες-δορυφόρους της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης στις οποίες είχε επιβάλλει φίλα προσκείμενα κομμουνιστικά καθεστώτα καθώς και ένα πλέγμα συμμαχικών χωρών ανά την υφήλιο η ΕΣΔΔ ήταν ο κυριότερος αντίπαλος των ΗΠΑ και του δυτικού κόσμου γενικότερα. Ως μία από τις δύο μεγαλύτερες στρατιωτικές και πυρηνικές δυνάμεις της εποχής του Ψυχρού Πολέμου και έχοντας υπό την αιγίδα της πολιτικούς οργανισμούς και συμμαχίες όπως το Σύμφωνο της Βαρσοβίας και η ΚΟΜΕΚΟΝ υπήρξε η ηγέτιδα δύναμη του κομμουνιστικού στρατοπέδου ακόμη και μετά τη ρήξη της με τη Μαοϊκή Κίνα στις αρχές της δεκαετίες του ’60.
Την περίοδο αυτή ο ανταγωνισμός με της ΕΣΣΔ με το δυτικό κόσμο έλαβε καθολικό χαρακτήρα εκτεινόμενος από το πολιτικό και το στρατιωτικό επίπεδο με την κούρσα των εξοπλισμών και τον ανταγωνισμό για την απόκτηση σφαιρών επιρροής ανά την Υφήλιο μέχρι τομείς όπως ο αθλητισμός όπου οι δύο υπερδυνάμεις ανταγωνίζονταν για την πρωτοκαθεδρία στα μετάλλια των Ολυμπιακών Αγώνων. Ωστόσο ο εντεινόμενος ανταγωνισμός με τη Δύση κατέστη ολοένα και πιο δυσβάσταχτος για τη Μόσχα, ιδιαίτερα μετά την επιδείνωση της σοβιετικής οικονομίας από την περίοδο του Μπρέζνιεφ και έπειτα, η οποία ακολούθησε την προηγούμενη περίοδο της ανάπτυξης και της εκβιομηχάνισης. Το πρόβλημα αυτό έγινε ακόμη πιο έντονο με την άνοδο του Ρόναλντ Ρέηγκαν στην προεδρεία των ΗΠΑ και την έξαρση της κούρσας των εξοπλισμών με αμερικανική πρωτοβουλία, που είχε ως στόχο να εξαντλήσει την ΕΣΣΔ η οποία θα δυσκολευόταν να ανταποκριθείς στις απαιτήσεις ενός τέτοιου ανταγωνισμού.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο μετά τον θάνατο του Μπρέζνιεφ και των γηραιών διαδόχων του αναδείχθηκε στην εξουσία ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ (1985-1991) ο οποίος στην προσπάθειά του να αντιμετωπίσει τα χρονίζοντα πολιτικά και οικονομικά προβλήματα του καθεστώτος εγκαινίασε πολιτικές φιλελευθεροποίησης και μεταρρυθμίσεων, τις γνωστές ως γκλάσνοστ και περεστρόικα, με στόχο όπως πίστευε ο ίδιος να εγκαθιδρύσει «έναν σοσιαλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο». Παρά το γεγονός ωστόσο ότι η πολιτική του οδήγησε στη βελτίωση των σχέσεων των δύο υπερδυνάμεων και μείωση της ψυχροπολεμικής έντασης καθώς και σε βήματα εκδημοκρατισμού των ολοκληρωτικών καθεστώτων της ΕΣΣΔ και των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης, σύντομα ωστόσο η πολιτική αυτή έφερε στην επιφάνεια τις φυγόκεντρες τάσεις που υπήρχαν εν υπνώσει τόσο στο κομμουνιστικό στρατόπεδο όσο και στην ίδια την ΕΣΣΔ.
Στην «εξωτερική αυτοκρατορία» της ΕΣΣΔ, στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης η φιλελευθεροποίηση έδωσε τη δυνατότητα στους πολίτες των χωρών αυτών να εκφράσουν έντονα και μαζικά την αντίθεσή τους στα φιλοσοβιετικά κομμουνιστικά καθεστώτα οδηγώντας τα στην κατάρρευσή τους το 1989. Η πτώση του τείχους του Βερολίνου (9 Νοεμβρίου 1989) και η κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων σήμαιναν την απώλεια της σοβιετικής σφαίρας επιρροής στην Ανατολική Ευρώπη, η οποία οδήγησε στην επανένωση της Γερμανίας ( 3 Οκτωβρίου 1990), τη διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας (1 Ιουλίου 1991) και τον προσανατολισμό των κρατών της Κέντρο-Ανατολικής Ευρώπης προς τη Δύση και τους Ευρώ-Ατλαντικούς θεσμούς.
Ωστόσο οι κλυδωνισμοί που επέφεραν οι αλλαγές δεν άφησαν ανέγγιχτη και την ίδια την ΕΣΣΔ. Η φιλελευθεροποίηση του καθεστώτος έφερε την ηγεσία του Γκορμπατσόφ σε σύγκρουση αφενός μεν με το συντηρητικό κατεστημένο της χώρας που δεν ήταν ευχαριστημένο με τις αλλαγές και αφετέρου με τους ριζοσπάστες μεταρρυθμιστές ηγέτης των οποίων ήταν ο Μπόρις Γιέλτσιν ο οποίος εξελέγη Πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδιακής ΣΣΔ το 1990. Ωστόσο πέραν των τριβών στην κεντρική πολιτική σκηνή οι πολιτικές της γκλάσνοστ και της περεστρόικα έφεραν ξανά στο προσκήνιο το εθνοτικό ζήτημα στη ΕΣΣΔ, τόσο με την ανάδειξη των φυγόκεντρων τάσεων ορισμένων Δημοκρατιών που επεδίωκαν την αποδέσμευσή τους από τη Μόσχα όσο και με την επανεμφάνιση εθνικών διαφορών και αντιπαραθέσεων ανάμεσα στους σοβιετικούς λαούς οι οποίες στη διάρκεια του σοβιετικού καθεστώτος παρέμεναν αδρανής.

Ήδη από το 1989 παρατηρούνταν πλέον εντός της επικράτειας της ΕΣΣΔ τριβές ακόμη και περιορισμένης διάρκειας αψιμαχίες σε περιοχές όπως το Ναγκόρνο-Καραμπάχ και η Μολδαβία ενώ οι Βαλτικές Δημοκρατίες (Λιθουανία, Λετονία, Εσθονία) διεκδικούσαν ανοικτά την ανεξαρτητοποίησή τους από τη ΕΣΣΔ. Οι φυγόκεντρες τάσεις έγιναν πιο έντονες έπειτα από την άρση του πολιτικού μονοπωλίου του ΚΚΣΕ όταν σε πολλές από τις Δημοκρατίες εξελέγησαν για πρώτη φορά μη κομμουνιστές υποψήφιοι. Ωστόσο η επανεμφάνιση του εθνοτικού προβλήματος κατέδειξε και τα όρια στα οποία μπορούσε να φθάσει η φιλελευθεροποίηση του καθεστώτος, όπως φάνηκε με τη βίαιη καταστολή των κινητοποιήσεων στη Λιθουανία και τη Γεωργία. Σε αυτό το περιβάλλον όπου για πρώτη φορά από το 1922 ήταν εμφανής ο κίνδυνος της αποσταθεροποίησης του ίδιου του Σοβιετικού κράτους, η ηγεσία του Γκορμπατσόφ αναζητούσε διέξοδο μέσω μίας συμφωνίας που θα οδηγούσε σε μια νέα συνθήκη ένωσης μεταξύ των δημοκρατιών.
Η κρίσιμη καμπή στην πορεία διάλυσης της ΕΣΣΔ υπήρξε το αποτυχημένο πραξικόπημα στις 19-21 Αυγούστου 1991. Οι πραξικοπηματίες, αποτελούμενοι από σκληροπυρηνικά μέλη του κόμματος και στελέχη των ενόπλων δυνάμεων και της KGB, αν και κατάφεραν να καταλάβουν τα κυριότερα κυβερνητικά κτίρια και υπηρεσίες στη Μόσχα και να θέσουν τον Γκορμπατσόφ σε κατ’ οίκον περιορισμό στην Κριμαία, ωστόσο δεν κατόρθωσαν να συσπειρώσουν με το μέρος τους την πλειοψηφία των ενόπλων δυνάμεων και των δυνάμεων ασφαλείας, ενώ απέτυχαν να καταλάβουν το κτίριο του κοινοβουλίου όπου στεγαζόταν το Ανώτατο Σοβιέτ το οποίο το υπερασπίζονταν ομάδες διαδηλωτών με επικεφαλής των Μπόρις Γιέλτσιν. Η απόπειρα έληξε με τη σύλληψη των πρωταιτίων και την επιστροφή του Γκορμπατσόφ στη Μόσχα τα ξημερώματα στις 22 Αυγούστου, ωστόσο το αποτυχημένο πραξικόπημα πυροδότησε εξελίξεις που επιτάχυναν την κατάρρευση της ΕΣΣΔ λίγους μήνες αργότερα.
Ο Γκορμπατσόφ πλέον είχε χάσει των έλεγχο των εξελίξεων και κυρίαρχο πρόσωπο στην πολιτική σκηνή ήταν πλέον ο Γιέλτσιν. Οι εξελίξεις που ακολούθησαν το επόμενο διάστημα ήταν καταιγιστικές. Τις αμέσως επόμενες μέρες με πρωτοβουλία του ίδιου του Γιέλτσιν τέθηκε εκτός νόμου το ΚΚΣΕ και η περιουσία του (κτίρια, αρχεία) περιήλθε στα χέρια του κράτους. Στις αρχές Σεπτεμβρίου οι Βαλτικές Δημοκρατίες οι οποίες είχαν ανακηρύξει μονομερώς την ανεξαρτησία τους αναγνωρίστηκαν από τη Μόσχα ως ανεξάρτητα κράτη στις 6 Σεπτεμβρίου 1991 και λίγες μέρες αργότερα έγιναν μέλη του ΟΗΕ. Τους επόμενους μήνες οι περισσότερες Σοβιετικές Δημοκρατίες με εξαίρεση τις Ρωσία, Καζακστάν και Ουζμπεκιστάν είχαν κηρύξει μονομερή ανεξαρτησία.

Μέσα στην εικόνα αποσύνθεσης της ΕΣΣΔ η σοβιετική ηγεσία υπό τον Γκορμπατσόφ προσπάθησε να βρει μια συμβιβαστική λύση συνομοσπονδιακού χαρακτήρα ώστε να διατηρηθεί η ΕΣΣΔ ως κρατική οντότητα μετατρεπόμενη όμως σε ένα αποκεντρωμένο κράτος με ουσιαστικές αρμοδιότητες στις συνιστώσες δημοκρατίες. Ωστόσο οι εξελίξεις που δρομολογήθηκαν με πρωτοβουλία του Γιέλτσιν κατέστησαν τις προσπάθειές του άκαρπες.
Στις 8 Δεκεμβρίου 1991 οι πρόεδροι της Ρωσίας, της Ουκρανίας και της Λευκορωσίας Μπόρις Γιέλτσιν, Λεονίντ Κραβτσούκ και Σεργκέι Σούσκεβιτς σε συνάντησή τους στο δρυμό Μπιελοβιέζα της Λευκορωσίας υπέγραψαν τη Συμφωνία της Μπιελοβιέζα με την οποία κήρυξαν άκυρη τη Συνθήκη Δημιουργίας της ΕΣΣΔ του 1922. Παρά τις αντιδράσεις του Κρεμλίνου το οποίο θεωρούσε τη Συμφωνία αντισυνταγματική αυτή υπερψηφίστηκε από τα κοινοβούλια των τριών σλαβικών δημοκρατιών και στις 21 Δεκεμβρίου η Συμφωνία έγινε αποδεκτή σε συνάντηση στην Άλμα Άτα του Καζακστάν από τους 11 από τους 15 ηγέτες των Σοβιετικών Δημοκρατιών (με την εξαίρεση τις 3 Βαλτικών χωρών και της Γεωργίας) όπου αποφασίστηκε η ίδρυση της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτων Κρατών (ΚΑΚ).
Η τελευταία πράξη της αποσύνθεσης της ΕΣΣΔ έλαβε χώρα στις 25 Δεκεμβρίου 1991 όταν ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ σε τηλεοπτικό του διάγγελμα ανακοίνωσε την παραίτησή από τη θέση του Προέδρου της ΕΣΣΔ, την κατάργηση της θέσης του Προέδρου της ΕΣΣΔ και την εκχώρηση των αρμοδιοτήτων και των εξουσιών του στο Ρώσο Πρόεδρο θέτοντας και επίσημα τέλος στο εβδομηντάχρονο βίο της ΕΣΣΔ. Τα μεσάνυχτα της ίδιας μέρας η Σοβιετική σημαία υπεστάλη από ιστό του Κρεμλίνου για να αντικατασταθεί από την τρίχρωμη σημαία της Ρωσίας. Την επόμενη μέρα το Συμβούλιο των Δημοκρατιών του Ανωτάτου Σοβιέτ αναγνώρισε τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και την ανεξαρτητοποίηση των πρώην σοβιετικών δημοκρατιών. Η Ρωσική Ομοσπονδία (η οποία καταλάμβανε το 76% της έκτασης της ΕΣΣΔ)ως διάδοχο κράτος της Σοβιετικής Ένωσης ανέλαβε τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της προκατόχου της, όπως η εκπροσώπησή της σε διεθνείς οργανισμούς, τη θέση του μονίμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ενώ συγκέντρωσε στο έδαφός της το πυρηνικό οπλοστάσιο το οποίο ήταν διαμοιρασμένο σε 4 πρώην δημοκρατίες (Ρωσία, Ουκρανία, Λευκορωσία, Καζακστάν).
Η πτώση της ΕΣΣΔ σήμανε μία τεράστια γεωπολιτική υποχώρηση του ρωσικού παράγοντα, οποίος έχασε όχι μόνο την εξωτερική σφαίρα επιρροής του στην Κεντρική Ευρώπη αλλά και εδαφικές κτήσεις αιώνων στην Ανατολική Ευρώπη, τη Βαλτική, τον Καύκασο και την Κεντρική Ασία, υποχωρώντας ουσιαστικά στα σύνορα του 1700 μΧ και στην εποχή του Μεγάλου Πέτρου.
Η επόμενη δεκαετία ήταν για το νέο ρωσικό κράτος μια περίοδος βαθύτατης και πολύπλευρης κρίσης και παρακμής, από την οποία έχει αρχίσει να ανακάμπτει τα τελευταία χρόνια υπό την ηγεσία του Βλαντιμίρ Πούτιν, ανακτώντας μέρος της παλιάς ισχύος του. Επίσης το τέλος της ΕΣΣΔ σηματοδότησε την εποχή της επικράτησης σε γεωπολιτικό επίπεδο των ΗΠΑ και του δυτικού κόσμου, και σε οικονομικό της αστικού τύπου ελεύθερης οικονομίας η οποία μετεξελίχθηκε στον σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο καπιταλισμό.

Πηγές

Σχόλια

  1. ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ!!!ΕΥΓΕ.


    Ο ΑΡΓΕΙΟΣ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Η ΕΣΣΔ ιδρύθηκε στις 30.12.1992; Ορίστε;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. σωστός!!!!!!!!!! το 1922 ήταν, ευχαριστώ για την διόρθωση...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ ΤΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ
    Όσο υπήρχε Η Σοβιετική Ένωση, για να μην στραφεί ο κόσμος
    προς τον κομμουνισμό, τα δυτικά κράτη αναγκάστηκαν να κάνουν μεγάλες
    μεταρρυθμίσεις υπέρ των εργαζομένων όπως: Αυξήσεις στους μισθούς, μείωση
    της ανεργίας, καθιέρωση 35 ώρου εργασίας εβδομαδιαίως, ασφάλιση όλων των
    εργαζομένων, μείωση των ορίων ηλικίας στην συνταξιοδότηση, υποστήριξη της
    μεσαίας τάξης, ποιότητα στην ζωή των πολιτών π.χ κατοικία για όλους ,
    κοινωνική μέριμνα κ.λ.π.
    Τώρα που ανατράπηκε ο σοσιαλισμός όλες αυτές τις κατακτήσεις τις παίρνουν πίσω
    σαν να τις είχαν δώσει δανεικές, και μας κοροϊδεύουν ξεδιάντροπα και γλεντάνε οι πολυεθνικές και οι τραπεζίτες θέλοντας να καταδικάσουν τους λαούς να ζουν σε αιώνια φτώχια σε καθεστώς ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ, παράλληλα καταστρέφουν την μικρομεσαία τάξη αδιαφορώντας για την τύχη αυτών των ανθρώπων, συκοφαντώντας τους ανθρώπους ότι για τα προβλήματα τους φταίει η ευμάρεια τους , και όχι ότι κάποιοι στο όνομα του κέρδους αποφάσισαν ΒΙΑΙΑ να ΦΤΩΧΥΝΟΥΝ τους λαούς .
    Σε όλα αυτά συνέβαλαν οι διάφοροι δεξιοί αναθεωρητές-καριερίστες που κυβέρνησαν την Σοβιετική Ένωση από το 1956 και μετά, και που αντί να κάνουν τον σοσιαλισμό ποιό σύγχρονο και πιο ελκυστικό ώστε να κυριαρχήσει παγκόσμια – Όπως την εποχή διακυβέρνησης της Ε.Σ.Σ.Δ από τον Στάλιν που η ακτινοβολία και η ελκτική δύναμη του Κομμουνισμού ήταν απεριόριστη .
    Έτσι όλοι αυτοί οι αναθεωρητές προετοίμασαν την ανατροπή του σοσιαλισμού, αυξάνοντας την γραφειοκρατία και ,κυβερνώντας σαν κάστα πάνω από την κοινωνία μακριά από τον λαό και τα σύγχρονα προβλήματα του, εκφυλίζοντας βαθμιαία το πετυχημένο σοσιαλιστικό σύστημα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Άρτιο και εμπεριστατωμένο άρθρο με ουσιαστική και αντικειμενική ενημέρωση

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Το μεγαλύτερο γεωπολιτικό λάθος του 20 αιώνα ήταν η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης από την ανανεωτική -αναθεωρητική ηγεσία της Ε.Σ.Σ.Δ άνοιξε τους ασκούς του Αιόλου .
    Ήδη όλοι οι λαοί βιώνουν τις συνέπειες της αλλαγής της ισορροπίας στον κόσμο με αυξηση της φτώχιας, εφαρμογής πολιτικών λιτότητας, πολέμους με κατακόρυφη ανοδο της μετανάστεύσης Επίσης το χρήμα συγκεντρώνεται στα χέρια των ολίγων με αποτέλεσμα την παγκόσμια κυριαρχία των πολυεθνικών εταιριων και του τραπεζιτικού και χρηματικού κεφαλαίου σε βάρος της κυριαρχίας των εθνικών κρατών με την υπερχρέωση τους με αποτέλεσμα την καταστροφή της βιομηχάνίας-βιοτεχνίας με αμεσο αποτέλεσμα την καταστροφή της μεσαίας τάξης και την αυξηση της ανεργίας και της φτώχειας .

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Ο σχολιασμός του αναγνώστη (ενημερωμένου η μη) είναι το καύσιμο για το ιστολόγιο αυτό, έτσι σας προτρέπουμε να μας πείτε την γνώμη σας. Τα σχόλια οφείλουν να είναι κόσμια, εντός θέματος και γραμμένα με Ελληνικούς χαρακτήρες (όχι greeklish και κεφαλαία).

Καλό είναι όποιος θέλει να διατηρεί την ανωνυμία του να χρησιμοποιεί ένα ψευδώνυμο έτσι ώστε σε περίπτωση διαλόγου, να γίνεται αντιληπτό ποιος είπε τι. Κάθε σχόλιο το οποίο είναι υβριστικό η εμπαθές, θα διαγράφεται αυτομάτως.

"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

"υγρό πυρ" 1821 19η Μαίου 25η Μαρτίου 28η Οκτωβρίου 1940 4η Αυγούστου α Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος Αβράαμ Λίνκολν Άγγελος Έβερτ Άγγελος Σικελιανός Αγγλία Άγιο Όρος Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος Αδαμάντιος Κοραής Αθανάσιος Ευταξίας Αθανάσιος Τσακάλωφ Αιγαίο Αιγαίο Ελληνική θάλασσα Αίγινα Αισχύλος Ακρόπολη Αλβανία Αλεξάνδρεια Αλέξανδρος Ζαϊμης Αλέξανδρος Κορυζής Αλέξανδρος Κουμουνδούρος Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος Οθωναίος Αλέξανδρος Παπάγος Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος Παπαναστασίου Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής Αλέξανδρος Σακελαρίου Αλέξανδρος Υψηλάντης Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος Αναγέννηση Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος Αναστάσιος Παπούλας Ανατολική Ρωμυλία Ανδρέας Γ. Παπανδρέου Ανδρέας Καρκαβίτσας Ανδρέας Λόντος Ανδρέας Μεταξάς Ανδρέας Μιαούλης Ανδρέας Μιχαλακόπουλος Ανδρέας Τζίμας Άνθιμος Γαζής Αννα Κομνηνή Άννα Κομνηνή Αννίβας Αντάντ Αντιβενιζελισμός αντισημιτισμός Αντόνιο Γκράμσι Αντώνης Σαμαράς Απεργίες Αποικιοκρατία Άραβες Αρβανίτες Άρειος Πάγος Άρης Βελουχιώτης Αριστείδης ο Αθηναίος Αριστοτέλης Αριστοτέλης Ωνάσης Αρχαία Αθήνα Αρχαία Ελληνική Ιστορία - Ρωμαιοκρατία Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία Αρχαία Σπάρτη Αρχαιοκαπηλεία Αρχαιολογία Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος Αρχιμίδης Αστρονομία Αστυνομία Αυστρία Αυτοκράτορας Ηράκλειος Αφρική Αχαϊκή Συμπολιτεία β Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος Βαλκάνια βασανιστήρια Βασίλειος Τσίχλης Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄ Βασιλιάς Γεώργιος Α΄ Βασιλιάς Γεώργιος Β΄ Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄ Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄ Βασιλιάς Όθων Α΄ Βασιλιάς Παύλος Α΄ Βασιλιάς Φίλιππος Β΄ Βενιαμίν Λέσβιος Βιβλία και Βιβλιοθήκες Βιβλιοκρισίες Βιέννη Βιετνάμ Βιογραφίες Βλάσης Γαβριηλίδης Βουλγαρία Βυζαντινή Ιστορία γ Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης Γαλλία Γαλλική Επανάσταση Γαριβάλδι Γελιογραφίες Γενοκτονία των Αρμενίων Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου Γερμανία Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός Γεώργιος Α. Παπανδρέου Γεώργιος Βλάχος Γεώργιος Γρίβας (Διγενής) Γεώργιος Ζησιμόπουλος Γεώργιος Θεοτόκης Γεώργιος Κάνιγκ Γεώργιος Καραϊσκάκης Γεώργιος Καρτάλης Γεώργιος Καφαντάρης Γεώργιος Κονδύλης Γεώργιος Κουντουριώτης Γεώργιος Λεοναρδόπουλος Γεώργιος Παπαδόπουλος Γεώργιος Παπανδρέου (GAP) Γεώργιος Πωπ Γεώργιος Ράλλης Γεώργιος Σεφέρης Γεώργιος Σταύρου Γεώργιος Στρέιτ Γεώργιος Τσολάκογλου Γιάννης Ιωαννίδης Γιάννης Ψυχάρης Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο) Γιουγκοσλαβία Γιώργης Σιάντος Γιώργος Ρωμανός Γκουλάγκς Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά Γράμμος - Βίτσι Γρηγόρης Φαράκος Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας) Γρηγόριος Ξενόπουλος δ Δαρδανέλλια Δεκεμβριανά - Εμφύλιος πόλεμος (1944-1949) Δέσποινα Κούρτη Δημήτρης Παρτσαλίδης Δημήτριος Αναγνωστόπουλος Δημήτριος Βούλγαρης Δημήτριος Γούναρης Δημήτριος Ιωαννίδης Δημήτριος Καλλέργης Δημήτριος Μάξιμος Δημήτριος Ράλλης Δημήτριος Υψηλάντης Δημήτριος Ψαρρός Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ) Δημοσθένης Δημοψήφισμα δημοψήφισμα 1924 Διατροφή Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.) Δικαιοσύνη Διονύσιος Σολωμός Διπλωματία δοσιλογισμός δουλεμπόριο Δύση Δωδεκάνησα Ε.Ρ.Ε. ΕΔΕΣ Εθνικά Δάνεια Εθνική αντίσταση Εθνική τράπεζα Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.) Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ) Εθνικός Διχασμός (1914-1918) Εθνικός Συναγερμός Εθνοσυνέλευση ΕΚΚΑ Εκκλησιαστική Ιστορία ΕΛΑΣ Ελβετία ΕΛΔΥΚ Ελευθέριος Βενιζέλος Ελληνική λογοτεχνία Ελληνική Οικονομική Ιστορία Ελληνική Οικονομική κρίση Ελληνική Παιδεία Ελληνική Παλιγγενεσία (1821 - 1832) Ελληνική Παράδοση Έλληνικό Έθνος Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος Ελληνικός στρατός Ελληνισμός Ελληνισμός της Αμερικής Ελληνοτουρκικές σχέσεις Ελληνοτουρκικός πόλεμος 1897 Ελλήνων Πάσχα Εμμανουήλ Μπενάκης Εμμανουήλ Ξάνθος Εμμανουήλ Παπάς Εμμανουήλ Ρέπουλης Εμμανουήλ Ροϊδης Εμμανουήλ Τομπάζης Εμμανουήλ Τσουδερός Εμπόριο Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.) Ένωση Κέντρου ΕΟΚ ΕΟΚΑ Α΄ ΕΟΚΑ Β΄ Επανάσταση στο Γουδή Επανάσταση στο Γουδί Α΄ και Β΄ Βαλκανικός πόλεμος (1909-1914) Επέτειος Επίκουρος Επιτάφιος Ερατοσθένης Ερυθρός Σταυρός ΕΣΣΔ Ευάγγελος Αβέρωφ Ευάγγελος Λεμπέσης Ευεργέτες Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαικός Διαφωτισμός εφημερίδα "Καθημερινή" Η γυναίκα στην Ιστορία Η δίκη των "εξ" Ήθη και έθιμα Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.) Ήπειρος Ηράκλειτος Ηρακλής Θεσσαλονίκης Ηρόδοτος Θαλής ο ΜΙλήσιος Θέατρο Θεμιστοκλής Θεμιστοκλής Σοφούλης Θεόδωρος Δηλιγιάννης Θεόδωρος Κολοκοτρώνης Θεόδωρος Πάγκαλος Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος) Θεόδωρος Τουρκοβασίλης Θεόφιλος Καΐρης Θερμοπύλες Θεσσαλονίκη Θουκυδίδης Θράκη Θρασύβουλος Τσακαλώτος Θρησκεία Θωρηκτό Αβέρωφ Ι.Β.Δ. Ιαπωνία Ιατρική Ιερή Συμμαχία Ιερός Λόχος Ιλιάδα Ίμια Ιουλιανή κρίση του ΄65 Ιούλιος Βέρν Ιπποκράτης ο Κώος Ισλάμ Ισοκράτης Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος Ιστορία Ιστορία της Αλβανίας Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας Ιστορία της Κρήτης Ιστορία του Αθλητισμού Ιταλία Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης Ιωάννης Γκούρας Ιωάννης Δεμέστιχας Ιωάννης Καποδίστριας Ιωάννης Κωλέττης Ιωάννης Μακρυγιάννης Ιωάννης Μεταξάς Ιωάννης Μιχαήλ Ιωάννης Παπακωνσταντίνου Ιωάννης Συκουτρής Ιωάννης Τσαγκαρίδης Ιωάννης Τσιμισκής Ιωάννινα Ίων Δραγούμης Ιωνική Επανάσταση Κ. Θ. Δημαράς Καλαμάτα Κανέλος Δεληγιάννης Καρλ Γιουνγκ Καρλ Μαρξ Κάρολος Παπούλιας Καρχηδόνα κατεχόμενα της Κύπρου Κατοχή Κατοχικά Δάνεια Κίμων ο Αθηναίος Κίνα Κίνημα του Ρομαντισμού κινηματογράφος Κινηματογράφος και Ιστορία Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.) Κολλυβάδες Κόμμα Φιλελευθέρων Κομμουνισμός Κομνηνός Πυρομάγλου Κοράνιο Κόρινθος Κουμουνδούρος - Τρικούπης - Θεοτόκης (1865-1909) Κύθηρα Κυπριακή Ιστορία Κυριάκος Κατσιμάνης Κύριλλος Λούκαρις Κωνσταντίνος Δεμερτζής Κωνσταντίνος Καβάφης Κωνσταντίνος Καναρης Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή Κωνσταντίνος Καραμανλής Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος) Κωνσταντίνος Λινάρδος Κωνσταντίνος Μανιαδάκης Κωνσταντίνος Μητσοτάκης Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄ Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος Κωνσταντίνος Σημίτης Κωνσταντίνος Σμολένσκι Κωνσταντίνος Τσαλδάρης Κωνσταντίνος Φωτιάδης Κωνσταντινούπολη Κως Κώστας Βάρναλης Κώστας Περρίκος Κωστής Παλαμάς ΛΑ.Ο.Σ Λαθρομετανάστευση Λαικό Κόμμα Λαμία Λατινική Αμερική Λεονίντ Τρότσκι Λέσβος Λεωνίδας Παρασκευόπουλος Λόγιος Ερμής Λόρδος Βύρων Λουτράκι Λύσανδρος Μαζική πολιτική προπαγάνδα Μακάριος Μακεδονία Μακεδονικό Ζήτημα Μακεδονικός Αγώνας Μακεδονομάχοι Μάνη Μάο Τσε Τουνγκ Μαραθώνας Μάρκος Βαφειάδης Μάρκος Μπότσαρης Μάτζικερτ Μεγάλη Βρετανία Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia) Μέγαρο Μαξίμου Μέγας Αλέξανδρος Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών Μέγας Θεοδόσιος Μέγας Κωνσταντίνος Μελέτης Βασιλείου Μεσαίωνας Μέση Ανατολή Μεσόγειος Μεσολόγγι Μεσοπόλεμος (1922-1941) Μεσσήνη Μεσσηνίας Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974) Μέττερνιχ Μίκης Θεοδωράκης Μίκης Πρωτοπαπαδάκης Μικρά Ασία μικρασιατική εκστρατεία και καταστροφή παρωδία δίκης και εκτέλεση των έξι (1918-1922) Μιλτιάδης ο Αθηναίος Μιλτιάδης Πορφυρογέννης Μιχαήλ Ψελλός Μνημείο Μοροζίνι Μουσολίνι Μπενιζέλος Ρούφος Μυστικές υπηρεσίες ναζισμός Νάξος Ναπολέων Βοναπάρτης Ναπολέων Ζέρβας Ναυαρίνο Ναύπακτος Ναύπλιο Ναυτική Ιστορία Νέα Δημοκρατία Νεοκλής Σαρρής Νεότουρκοι Νικήτας Σταματελόπουλος Νικηφόρος Φωκάς Νικίας Νικόλαος Δημητρακόπουλος Νικόλαος Λεωτσάκος Νικόλαος Πλαστήρας Νικόλαος Πολίτης Νικόλαος Στράτος Νίκος Ζαχαριάδης Νίκος Καζαντζάκης Νίκος Μπελογιάννης Νίκος Νικολούδης Νίτσε Ξάνθη Ξενοφών Οδυσσέας Ανδρούτσος Οδυσσέας Ελύτης Οδυσσέας Ιάλεμος Οδύσσεια Οθωμανική Αυτοκρατορία Οθωνική περίοδος (1832-1864) Οικουμενικό Πατριαρχείο Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά ομάδα των "Ιαπώνων" Όμηρος ομοφυλοφιλία Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.) Οργάνωση "Χ" Ορθοδοξία π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος ΠΑ. ΣΟ. Κ. Παγκόσμιος Ιστορία Παλαιών Πατρών Γερμανός Παναγής Τσαλδάρης Παναγιώτης Δαγκλής Παναγιώτης Δεμέστιχας Παναγιώτης Κανελλόπουλος Πάνος Κορωναίος Πάτρα Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ Παύλος Γύπαρης Παύλος Κουντουριώτης Παύλος Μελάς Παυσανίας Παυσανίας Κατσώτας Παυσανίας ο περιηγητής ΠΕΑΝ Πειραιάς πειρατεία Πεισίστρατος Πελοποννησιακός πόλεμος Περικλής Περικλής Αργυρόπουλος Περικλής Γιαννόπουλος Περικλής Δεληγιάννης Περιοδικά Ιστορίας Περσικοί πόλεμοι Πετρέλαια στο Αιγαίο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης Πέτρος Γαρουφαλιάς Πέτρος Μακρής - Στάϊκος Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης Πλάτων Πλούταρχος Ποίηση και αισθητική Πόλεμος των Μπόερς Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι πολιτική δολοφονία Πολιτική Ιστορία Πολωνία Πόντος Πρίγκιπας Ανδρέας προπαγάνδα πρόσφυγες προσωκρατικοί φιλόσοφοι Προτεινόμενα Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff Πύρρος της Ηπείρου Ρήγας Παλαμίδης Ρήγας Φερραίος ριζοσπάστης Ρόδος Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία Ρώμη Ρωμηοσύνη Ρωσία Ρωσικο κόμμα Σάββας Γκαλιμαρίδης Σάμος Σαντόρε Σανταρόζα Σαντορίνη ΣΚΑΪ Σκάκι Σκωτία Σόλων Σοφοκλής Βενιζέλος Σοφοκλής Δούσμανης Σπυρίδων Μαρκεζίνης Σπυρίδων Τρικούπης Σταλινισμός Σταυροφορίες Σταφιδικό Ζήτημα Στέφανος Δραγούμης Στέφανος Σαράφης Στέφανος Σκουλούδης Στέφανος Στεφανόπουλος Στράβων Στρατής Μυριβίλης Στρατιωτικά κινήματα Στρατιωτική Ιστορία Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη Στυλιανός Γονατάς Στυλιανός Χούτας Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ Συνθήκη της Λοζάννης Συνθήκη των Σεβρών συντάξεις ΣΥΡΙΖΑ Σύχρονη Ελληνική Ιστορία - Μεταπολίτευση (1974- ) Σωκράτης Σώματα Ασφαλείας Τα κείμενα του "φιλίστωρος" (Ι. Β. Δ.) Ταγίπ Ερντογάν Τάγματα ασφαλείας Τείχος του Βερολίνου τεκτονισμός Τέχνες Τεχνολογία το παιχνίδι στην Ιστορία Τοπική Ιστορία Τουρκία Τουρκοκρατία (1453-1821) Τράπεζα της Ελλάδος Τράπεζες Τριπλή Κατοχή της Ελλαδος και Αντίσταση (1941-1944) Τριπολιτσά Τσαούς Αντών (Φωστερίδης) Ύδρα Υποβρύχιο Παπανικολής υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ Υφαλοκρυπίδα Φαίδων Γκιζίκης Φαλμεράγιερ Φανάρι Φασισμός Φιλελληνισμός Φιλία Φιλική Εταιρεία Φιλολογικά και άλλα δοκίμια Φιλοποίμην Φιλορθόδοξη Εταιρεία Φιλοσοφία Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας Φλωρεντία Φλώρινα Φραγκοκρατία Φωκίων Φωτογραφικό Οδοιπορικό Χαλκιδική Χαράλαμπος Κατσιμήτρος Χαράλαμπος Τσερούλης Χαράτσι Χαρίλαος Τρικούπης Χαρίλαος Φλωράκης Χάτι Χουμαγιούν Χίτλερ Χούντα Χρεοκοπία Χρηματιστήριο χριστιανικό ολοκαύτωμα Χριστόδουλος Τσιγάντες Χριστούγεννα Χρυσόστομος Σμύρνης Χωροφυλακή Ψαρά ψυχολογία Ψυχρός Πόλεμος Articles in English CIA http://www.istorikathemata.com/ John Iatrides K.K.E. KGB Mεσσήνη Robert Bruce Slider William Wallas Winston Churchil
Εμφάνιση περισσότερων