Η παρωδία δίκης των έξι και η περίεργη περίπτωση του αντ/σχη Πτολεμαίου Σαρηγιάννη

Στις 6 Φεβρουαριου1921 έγινε στο Λονδίνο η πρώτη συνδιάσκεψη των Συμμάχων (Αγγλία, Γαλλία, Ιταλία) στην οποία συμμετείχε η Ελληνική Κυβέρνηση υπό τον τότε πρωθυπουργό Καλογερόπουλο. Την Ελληνική στρατιά της Μ. Ασίας αντιπροσώπευε ο αντ/σχης Πτολεμαίος Σαρηγιάννης ως ειδικός σύμβουλος σε στρατιωτικά θέματα που αφορούσαν το μέτωπο. Ο Σαρηγιάννης είχε κάνει λαμπρές σπουδές στο εξωτερικό, ήταν απόφοιτος της σχολής Πολέμου της Γαλλίας, εθεωρείτο άριστος επιτελικός, είχε προαχθεί επ΄ανδραγαθία στην μάχη του Σκρα το 1917, ενώ ήταν υπαρχηγός του Γενικού επιτελείου στην Μικρά Ασία επί Βενιζέλου. Γενικά είχε ιδιαίτερη σύνδεση με τον επιτελάρχη Θεόδωρο Πάγκαλο του οποίου ήταν προστατευόμενος, αλλά δεν αντικαταστάθηκε μετά την πολιτική μεταβολή του Νοεμβρίου, καθώς η Κυβέρνηση θεώρησε πως έπρεπε να υπάρχει ένας συνδετικός κρίκος με την προηγούμενη ανώτατη διοίκηση που τα περισσότερα μέλη της είτε είχαν παραιτηθεί (Παρασκευόπουλος), είτε είχαν αυτομολήσει ενώπιον του εχθρού πηγαίνοντας στην Κωνσταντινούπολη (Κονδύλης, Ιωάννου, Ζαφειρίου κτλ) που βρισκόταν υπό διεθνή Αρμοστεία.


Ο Σαρηγιάννης στην Συνδιάσκεψη του Λονδίνου στην οποία συμμετείχε ως ο κύριος στρατιωτικός σύμβουλος της Ελληνικής Κυβέρνησης, ερωτώμενος σχετικά με τις δυνατότητες του Ελληνικού
Νικόλαος Καλογερόπουλος
στρατού, προσπάθησε να πείσει ότι ο Ελληνικός στρατός (80.000 άνδρες τότε) είχε τις δυνάμεις να συντρίψει τον Κεμάλ εντός τριών μηνών βαδίζοντας αν χρειαζόταν και πέραν της Άγκυρας. Ο Αρχιστράτηγος της Γαλλίας Foch νικητής του Α΄ παγκοσμίου πολέμου που παρευρισκόταν στις συσκέψεις δήλωσε πως χρειάζονταν 27 μεραρχίες για την επιχείρηση. Ο Σαρηγιάννης απτόητος βεβαίωνε τους Βρετανούς ιθύνοντες (ναύαρχος Κάρρ) πως ο Ελληνικός στρατός ήταν έτοιμος για προέλαση. Ο Δημήτριος Γούναρης που εν τω μεταξύ είχε επίσης έρθει στο Λονδίνο μετά από πρόσκληση της Συνδιάσκεψης, ακολούθησε τις συμβουλές του Σαρηγιάννη, θεωρώντας πως η επικείμενη στρατιωτική επιτυχία στο μέτωπο θα ενδυνάμωνε διπλωματικά την Ελλάδα. Να σημειωθεί πως ο διοικητής της στρατιάς της Μ. Ασίας υποστράτηγος Παπούλας μετέπειτα μάρτυρας κατηγορίας στην παρωδία δίκης των "εξ", δεν εκδήλωσε αντίθεση στην επιχείρηση. Αντίθεση εκδήλωσε ο υποστράτηγος Γουβέλης που παραιτήθηκε από το Γενικό Επιτελείο, αλλά και ο απόστρατος Βίκτωρ Δούσμανης. Αμφότεροι με εκθέσεις τους προς την Κυβέρνηση ζητούσαν την ενίσχυση του μετώπου με 50.000 άνδρες πριν την περαιτέρω προέλαση, καθώς ορθώς επεσήμαναν την ενδυνάμωση του εχθρού.

Οι συμβουλές και η επιμονή του Σαρηγιάννη και το διπλωματικό αδιέξοδο του Λονδίνου, παρέσυραν την Κυβέρνηση και οδήγησαν στην αποτυχημένη επίθεση του Μαρτίου του 1921, όπου ο Ελληνικός στρατός είχε απώλειες 5.000 νεκρούς αγνοούμενους και τραυματίες. Το ηθικό των Κεμαλιστών ανέβηκε χάρις την νίκη αυτή και εκατοντάδες Τούρκοι αξιωματικοί έσπευδαν να ενισχύσουν τον Κεμάλ, ενώ σπουδαίος ήταν και ο διεθνής αντίκτυπος της αποτυχίας. Μετά την αποτυχία αυτή η κυβέρνηση δεν αποστράτευσε αμέσως τον Σαρηγιάννη, αλλά ο ίδιος διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο και στην επίθεση προς την Κιουτάχεια και το Εσκή Σεχίρ, αλλά κυρίως και στην τελική μοιραία προέλαση προς την Άγκυρα. Στο πολεμικό συμβούλιο της Κιουτάχειας (μια από τις δραματικότερες στιγμές της σύγχρονης Ιστορίας), ο Σαρηγιάννης υποστήριξε με θέρμη την προέλαση προς την Άγκυρα, υπογραμμίζοντας το γεγονός ότι ο Κεμάλ είχε ήδη συντριβεί και η νίκη ήταν εξασφαλισμένη.

Ο Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης αγορεύει στην "δίκη" των εξ
Ο Σαρηγιάννης αποστρατεύθηκε έξι μήνες (πολύ αργά πλέον) πριν την Μικρασιατική Καταστροφή. Πριν την "δίκη" των "εξ" και ενώ η Ελλάδα "καιγόταν" από την Μικρασιατική Καταστροφή, τους πρόσφυγες και τον κοινωνικο-οικονομικό αναβρασμό, ο Σαρηγιάννης επανήλθε στο στράτευμα από τον Πάγκαλο και την "επαναστατική κυβέρνηση Πλαστήρα-Γονατά" με προαγωγή για τις μεγάλες υπηρεσίες που είχε προσφέρει ως τότε. Ο Πάγκαλος τον κάλεσε και ως μάρτυρα στην προανάκριση της δίκης, αλλά δυστυχώς δεν σώζεται η κατάθεση του καθώς τα αρχεία της προανάκρισης καταστράφηκαν με ύποπτο τρόπο από την "επαναστατική κυβέρνηση" Πλαστήρα λίγους μήνες μετά την εκτέλεση (δολοφονία) των "εξι". Περιέργως ο Σαρηγιάννης δεν συμμετείχε ως μάρτυρας στην "δίκη" (ούτε και ως κατηγορούμενος ως μάλλον θα όφειλε κατά την γνώμη μας). Η υπεράσπιση του Χατζηανέστη (σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής) ζήτησε με αίτημα της να εξεταστεί σε αντιπαράσταση με τον κατηγορούμενο, αλλά ο "πρόεδρος" της έδρας Οθωναίος καταπατώντας τους πλέον στοιχειώδεις νομικούς κανόνες, αρνήθηκε αναιτιολόγητα  να τον καλέσει ως μάρτυρα, αλλά ακόμη και να διαβάσει την κατάθεση του από την έδρα.

Το καλοκαίρι του 1925 ο Θεόδωρος Πάγκαλος αφού την προανήγγειλε από τις στήλες των εφημερίδων, επιβάλλει την δικτατορία του, με την συγκατάθεση της πλειοψηφίας της Δ΄ Εθνοσυνέλευσης, γεγονός πρωτοφανές στην κοινοβουλευτική ιστορία της Ελλάδας. Η βασικότερη πρόθεση του Παγκάλου σύμφωνα με άρθρα και δηλώσεις του, ήταν η επανάληψη του πολέμου (revanche) με την Τουρκία. Ως αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Στρατού για τον επικείμενο πόλεμο που θα ξεκινούσε με επίθεση στον Έβρο, επέλεξε (ποιόν άλλον;) τον Πτολεμαίο Σαρηγιάννη (μάλλον θα εκτίμησε τις επιδόσεις του στον Μικρασιατικό πόλεμο), στον οποίο ανέθεσε προσωπικά την ανασύνταξη του Ελληνικού στρατού και την προετοιμασία του για πόλεμο με την Τουρκία. Μετά την πτώση της Παγκαλικής δικτατορίας, ο Σαρηγιάννης αποστρατεύεται εκ νέου από την Οικουμενική κυβέρνηση Ζαίμη, ακολουθώντας την τύχη των υπολοίπων Παγκαλικών αξιωματικών. Στην Κατοχή συναντούμε τον στρατηγό πλέον Πτολεμαίο Σαρηγιάννη να διαπραγματεύεται σκληρά με το ΕΑΜ για αρχικά να αναλάβει την διοίκηση όλου του ΕΛΑΣ και λίγο μετά μια "μεραρχία" του ΕΛΑΣ. Τελικώς ορίστηκε υποδιοικητής του ΕΛΑΣ υπό τον Στέφανο Σαράφη (μην μείνει αναξιοποίητος τέτοιος "μέγας στρατάρχης") και μάλιστα στάλθηκε ως αντιπρόσωπος του ΕΑΜ στην συνδιάσκεψη του Λιβάνου υπό τον Γεώργιο Παπανδρέου. Στην κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας που προέκυψε από την Συνδιάσκεψη, συμμετείχε ως υφυπουργός στρατιωτικών και ήταν επίσης ένας από τους υπουργούς της αριστεράς που παραιτήθηκαν στις 3 Δεκεμβρίου 1944, παραίτηση που οδήγησε στην κυβερνητική κρίση και στα αιματηρά "Δεκεμβριανά" που αιματοκύλισαν την Αθήνα.

Συμπέρασμα

Η άποψη μας για την "δίκη" των "εξ" έχει εκφραστεί τεκμηριωμένα πολλές φορές στο παρελθόν με αρκετές δημοσιεύσεις. Η περίπτωση Σαρηγιάννη και η κραυγαλέα απουσία του από το εδώλιο του κατηγορουμένου, αποτελεί μια ακόμη επιβεβαίωση για τον στημένο και προαποφασισμένο χαρακτήρα της "δίκης" που αποτέλεσε την πλήρη γελοιοποίηση της Ελληνικής Δικαιοσύνης, για την συντεχνιακή υπεράσπιση των πραξικοπηματιών στρατιωτικών (Πάγκαλος, Πλαστήρας, Γονατάς, Οθωναίος) υπέρ άλλων συναδέλφων τους (Σαρηγιάννης). Υπάρχουν επίσης και βάσιμες υποψίες ότι οι σχέσεις Παγκάλου - Σαρηγιάννη διατηρήθηκαν και μετά τον Νοέμβριο του 1920, ενώ πολλοί συνδέουν τις σχέσεις αυτές με τις περίεργες εισηγήσεις του Σαρηγιάννη κατά το κρίσιμο πολεμικό έτος του 1921 (δεν υπάρχουν πάντως σοβαρά στοιχεία που να αποδεικνύουν κάτι τέτοιο).

Προφανώς δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι ο Σαρηγιάννης εσκεμμένα συμβούλεψε εσφαλμένα για να οδηγήσει την Ελληνική στρατιά στην ήττα και στον όλεθρο. Κάτι τέτοιο άλλωστε θα ήταν αδιανόητο για Έλληνα αξιωματικό του στρατού και ούτε εμείς υιοθετούμε μια τέτοια κατηγορία. Για τους "έξ" αθώους που εκτελέστηκαν (δολοφονήθηκαν) υπήρχαν άραγε τέτοιες αποδείξεις;

Ι. Β. Δ.

ΠΗΓΕΣ
Γεράσιμος Βασιλάτος, Η δίκη των "εξ"
Ξενοφών Στρατηγός, Η Ελλάδα στην Μικρά Ασία
Γενικό Επιτελείο Στρατού, Επίτομος Ιστορία της Μικρασιατικής εκστρατείας
Ιωάννη Πασσά, η αγωνία ενός έθνους

Σχόλια

  1. ...συνεπής ο πτολεμαίος, δεν μπορείς να πείς...σαραντα χρόνια από επιτυχία σε επιτυχία!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Οθωναίος, Γρηγοριάδης, Σαρηγιάννης κατέληξαν στην κατοχή στον ΕΛΑΣ. Τυχαίο άραγε; Πάντως, το άρθρο επιβεβαιώνει την άποψη ότι η ιστορία γύρω από το 1922, πρέπει να ξαναγραφεί...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Θα ήθελα να συστήσω και το πολύ ωραίο "Η ΔΙΚΗ ΤΩΝ ΕΞ, ΤΑ ΕΣΤΕΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ" εκδόσεων ΠΡΩΙΑΣ ΤΟΥ 1931.
    Επίσης θα ήθελα να πω ότι όλοι,σχεδόν, οι βενιζελικοί κατέληξαν στον ΕΛΑΣ. Οι ελάχιστοι έχοντες νουν όπως ο Ν. Ζέρβας διαφοροποιήθηκαν για να αποδειχθεί ότι το "Κέντρο" σαν πολιτικός σχηματισμός, δεν έχει ιδεολογία και οι οπαδοί του, οπαδοί της "αρπαχτής", επιτρέψτε μου τον όρο, στις δύσκολες στιγμές θα καταφύγουν είτε στην αριστερά, είτε στην δεξιά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Οδυσσεα οι περισσοτεροι βενιζελικοι πηγαν στο Ζερβα και τον Ψαρρο και απο κει και περα, στη Μεση Ανατολη, ακομα και στα Ταγματα Ασφαλειας! Μην λεμε ο,τι θελουμε! Λιγοι πηγαν στον ΕΛΑΣ και σιγουρα οχι με σκοπο να γινει η Ελλαδα σοβιετικη επαρχια! Να προσθεσω και τους Σαραφη και Μπακιρτζη στον καταλογο του 2ου ανωνυμου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Για την "Δίκη των 6" τα έχουμε ξαναπει "χίλιες φορές" αρχίζει -νομίζω- και κουράζει η εμμονή να λέμε και να ξαναλέμε το πόσο λάθος ήταν.

    Η Ελλάδα μόλις είχε υποστεί μία συντριπτική ήττα από τον προαιώνιο εχθρό της, ήττα αν όχι μεγαλύτερη σίγουρα εφάμιλλη της Αλώσεως του 1453, και η επαναστατική κυβέρνηση βρήκε και παρέδωσε στην "δικαιοσύνη" αυτά τα 8 εξιλαστήρια θύματα ώστε "άρον-άρον" να ικανοποιηθεί το περί δικαίου αίσθημα του ελληνικού λαού.

    Προσωπική μου γνώμη είναι ότι πέρα από το νομικώς γελοίο κατηγορητήριο και οι 8 είχαν κάποιες ευθύνες στην κακή διαχείριση της κρίσης που οδήγησε στην καταστροφή. Μόνον ο Πρωτοπαπαδάκης -ίσως- έφταιγε το λιγώτερο, ίσως και καθόλου, και μόνον η ιδιοφυής του ενέργεια με το κόψιμο του χαρτονομίσματος στα δύο και τον ευρηματικότατο γιά την εποχή εκείνη τρόπο με τον οποίο πέτυχε την σύναψη του εσωτερικού δανείου, έπρεπε να τον είχε απαλλάξει από τις όποιες άλλες κατηγορίες.

    Από τους υπόλοιπους 7 κακώς αθωώθηκαν οι 2 και κακώς εκτελέσθηκαν και οι άλλοι 4.

    Διότι όλοι είχαν πολιτικές ευθύνες, όχι όμως τέτοιες που να δικαιολογούν την εκτέλεσή τους μετά μάλιστα από απόφαση εκτάκτου στρατοδικίου! Πρωτοφανές δηλ. το ότι οι πολιτικοί δικάστηκαν ως στρατιωτικοί.

    Αλλά ας μην επαναλαμβάνουμε τα χιλιοειπωμένα...

    Το μόνο που θέλω να καταθέσω είναι η γνώμη μου ότι καλώς εκτελέσθηκε ο Χατζηανέστης! Διότι οι στρατιωτικώς απαράδεκτες ενέργειές του συνετέλεσαν σε πολύ μεγάλο βαθμό στην αναποτελεσματικότητα της ελληνικής άμυνας, στην αποσύνθεση του στρατού, την άτακτη υποχώρηση και καταστροφή. Ως στρατιώτης λοιπόν που την ώρα της μάχης δεν έκανε αυτά που έπρεπε και σύμφωνα με τον στρατιωτικό κώδικα, καλώς δικάστηκε από (έκτακτο) στρατοδικείο, πολύ καλώς καταδικάστηκε και είναι πλήρως δικαία η ποινή του θανάτου που του επιβλήθηκε.

    Για να κλείσω, η μικρασιατική "περιπέτεια" του 1919-1922 αποτελεί ένα ιστορικό παράδειγμα, άξιο βαθιάς μελέτης. Διότι ναι μεν η αποστολή στρατού στην Σμύρνη ήταν μιά ευκαιριακή ενέργεια, πλήν όμως υπό τις τότε ισχύουσες συνθήκες αν η Ελλάδα έπαιζε σωστά τα χαρτιά της και -κυρίως- ενεργούσε γρηγορότερα και αποφασιστικότερα, πιθανότατα σήμερα να μην μιλούσαμε για καταστροφή αλλά ούτε και για εν έτει 1923 ιδρυθέν (νέο) Τουρκικό Κράτος.

    Η ανθρώπινη ιστορία διδάσκει ότι ο "οπορτουνισμός" είναι κακός και έχει συνήθως αρνητικά αποτελέσματα. Εκτός όμως στην περίπτωση όπου συνοδεύεται από την μέγιστη δυνατή αποφασιστικότητα μεγάλη ταχύτητα στην εκτέλεση και όταν κατευθύνεται από τα επιδέξια χέρια (και μυαλό, προσθέτω εγώ) ενός ικανότατου ΗΓΕΤΗ.

    Αυτό ακριβώς συνέβη κατά την Μικρασιατική Εκστρατεία: Οι τούρκοι ευτύχησαν να έχουν τιμονιέρη" έναν αξιότατο στρατιωτικό και ταυτόχρονα εξαιρετικό πολιτικό τον Κεμάλ, πλαισιωμένο από ένα επίσης ικανότατο και έμπιστο επιτελείο και ένα πρόθυμο και υπάκουο λάο.

    Εμείς τί ακριβώς είχαμε; Ένα ΤΙΠΟΤΑ, το απόλυτο ΜΗΔΕΝΙΚΟ.

    Και επειδή η ιστορία πρέπει να διδάσκει, η περίοδος εκείνη θυμίζει πολύ την σημερινή. Διότι και πάλι την ώρα της κρίσης η Ελλάδα βρίσκεται απομονωμένη, αδύναμη και χωρίς σοβαρή ηγεσία, ενώ η τουρκία εμφανίζεται στρατιωτικά δυνατή, διπλωματικά δραστήρια, γεωπολιτκά αναβαθμισμένη και κυρίως έχει ένα στιβαρό ηγέτη με όραμα για την πατρίδα του.

    Ενώ εμείς ...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από έναν διαχειριστή ιστολογίου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Ανώνυμε 1:57 καλησπέρα. Θα μου επιτρέψεις να επιμείνω στην γνώμη μου. Το σύνολο των βενιζελικών συντάχθηκε στον ΕΛΑΣ βασικά γιατί όλοι τους εκείνη την εποχή ήσαν «απότακτοι» ενώ ταυτόχρονα νόμιζαν ότι έτσι μάχονται την μοναρχία. Βέβαια όταν κατάλαβαν τους σκοπούς και τον υποκινητή πολλοί από αυτούς διαφοροποιήθηκαν.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. bas
    Ασχετο με το άρθρο αλλά σχετικό με τα σχόλια.
    Στο θέμα: Τι ήταν ο ΕΛΑΣ, κάποια στιγμή θα πρέπει να γίνει κατανοητό πως ΔΕΝ ήταν κομματικός στρατός.
    Οπότε ξεπεράστε το "αντικουμουνιστικό" σας μένος, όταν δεν ξέρετε καλά-καλά για τι πράγμα μιλάτε. Ενδεικτικά μπορεί στον ΕΛΑΣ να βρήκε χώρο ο Σαρηγιάννης, είχε όμως σημαντικότατη συμμετοχή ο αντισυνταγματάρχης ΠΖ Γεώργιος Ρήγος, διοικιτής της ΙΙ μεραρχίας του ΕΛΑΣ με έδρα την Αττικοβιωτία και την Φωκίδα-υπήρξε οργανωτής και εκτελεστής των μεγάλων μαχών της Άμφισας (1/7/44) και των Καρουτών (5/8/1944) και ΗΤΑΝ ΠΑΡΙΜΟΙΩΔΗΣ ΑΝΤΙΚΟΥΜΟΥΝΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΚΑΡΓΑ ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Με την λογική ορισμένων σχολιαστών θα έπρεπε ο ΕΛΑΣ να χαρακτιριστεί "στρατός που υποστηρίζει την μοναρχία!"
    Το μεγαλύτερο ποσσοστό των ενταχθέντων στον ΕΛΑΣ δεν ήξερε καν τι θα πει Κουμουνισμός.
    Ο ΔΣΕ ο οποίος ήταν κομματικός στρατός είναι μιά διαφορετική ιστορία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. bas
    Με άλλα λόγια (επειδή έχω κι ένα παιδάκι από το σπίτι που δεν μου επιτρέπει ενασχόληση με Η/Υ για πολύ) συμμετείχαν οι πάντες από όλα τα κοινωνικά στρώματα, όλων των επιπέδων μόρφωσης κάτι που ίσχυε και για τους αξιωματικούς
    Πολύ ενδιαφέρουσα, συνοπτική και κατατοπιστική η συμβολή του κ. Ιάσονα Χανδρινού με το "ΕΛΑΣ ο μεγαλύτερος στρατός της εθνικής αντίστασης" (Μονογραφίες Σ.Ι.).
    Ανάμεσά τους και βενιζελικοί αξιωματικοί.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. αυτά που λες bas για τον ΕΛΑΣ είναι αληθή, αλλά δυστυχώς δεν είναι μόνο αυτά αληθή.

    Αναμφίβολα το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ πέτυχαν την μεγέθυνση τους αποφεύγοντας να αναφερθούν στις πραγματικές τους προθέσεις και πολιτικές τους καταβολές, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αυτές δεν υπήρχαν και δεν εκφράστηκαν.

    Έτσι ο ΕΛΑΣ μονοπώλησε την Αντίσταση διαλύοντας και εξοντώνοντας και σπιλώνοντας κάθε άλλη αντιστασιακή δύναμη που αναδυόταν δειλά, εξόντωσε τον Ψαρρό, διέλυσε τις ένοπλες δυνάμεις της Μ. Ανατολής και επέβαλλε ένα συγκεκριμένο πολιτικό πρόγραμμα που αφορούσε την... έλευση του Βασιλιά.

    Είναι αδιαμφισβήτητο πως η ηγεσία του ΕΑΜ_ΕΛΑΣ ενδιαφερόταν κυρίως για την εξουσία στην μεταπολεμική Ελλάδα, είτε εγκαθιδρύοντας την πολυπόθητη "δικτατορία του προλεταριάτου" είτε δορυφοροποιώντας την Ελλάδα γύρω από την ΕΣΣΔ.

    Μακροπρόθεσμα είναι επίσης αδιαμφισβήτητο πως η πλειοψηφία των ανταρτών του ΕΛΑΣ ενστερνίστηκε ένα μίνιμουμ πολιτικών θέσεων όπως το περιέγραψα. Αναμφίβολα ο ΕΛΑΣ κατέγραψε στο ενεργητικό του πολλές ένδοξες σελίδες αντίστασης. Πάντως η πρώτη του προτεραιότητα (ειδικά μετά το 1943) ήταν η μεταπολεμική πολιτική εξουσία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. bas
    Έτσι είναι, αλλά αυτό είναι για διαφορετικό άρθρο!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. κίτρινο υποβρύχιο19 Σεπ 2011, 11:51:00 π.μ.

    ...παρεπιπτόντως, ο Σαριγιάννης κατέθεσε -εστω και με υπόμνημα- στην δικη των εξι, ως μάρτυρας υπεράσπισης!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. ...παρεπιπτόντως αυτό που το διάβασες; την προανάκριση την κάνουν οι....ανακριτές (στην συγκεκριμένη περίπτωση ο...αντικειμενικός Πάγκαλος) και η υπεράσπιση δεν έχει την δυνατότητα να καλεί μάρτυρες.

    Ισχύει κάτι άλλο; (πές μου γιατί δεν είμαι δικηγόρος αλλά με ενδιαφέρει να μάθω)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. κίτρινο υποβρύχιο21 Σεπ 2011, 6:30:00 μ.μ.

    Φίλε Φιλίστωρ
    Δεν αναφέρθηκα στην προανάκριση αλλά στη δίκη. Ο Σαρηγιάννης λοιπόν είναι στη λίστα των μαρτύρων υπεράσπισης. Δεν γνωρίζω για ποιο λόγο δεν παρέστη , αλλά το υπόμνημά του αναγνώστηκε την έκτη μέρα της δίκης (5/11/22) εμβόλιμα στην κατάθεση του μάρτυρα υπεράσπισης Κωνσταντίνου Πάλλη.
    Πηγή: Εις θάνατον, Β. Τζανακάρη εκδ. Μεταίχμιο

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. Ο στρατηγός Σαρηγιάννης όντως κατέθεσε με υπόμνημα.
    Η κατάθεση του αναγνώσθηκε απο το γραμματέα του δικαστηρίου και συνοπτικά βρήκα εδώ περιεχόμενο της.
    http://www.nlg.gr/digitalnewspapers/ns/pdfwin_ftr.asp?c=108&pageid=-1&id=37598&s=0&STEMTYPE=1&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ARvASJASZASPASLASRASEASVASVASPASa&CropPDF=0

    Ο Σαρηγιάννης καταθέτει πως ήταν αντίθετος στην πολεμική επιχείρηση του Μαρτίου του 1921 και στη συνέχεια με δική του συνδρομή επιτεύχθη η κατάληψη διάφορων εχθρικών θέσεων.
    Επίσης,διεφώνησε με την προέλαση στην Άγκυρα

    Βέβαια,στη στήλη που βρίσκεται ακριβώς αριστερά αναφέρεται μαρτυρία του υποστρατήγου Πάλλη(;) σύμφωνα με την οποία ο Σαρηγιάννης ήταν μάλλον θετικός για την προέλαση στον Σαγγάριο τον Μάρτιο του 1921.

    Μια αναφορά στη δράση του στρατηγού Σαρηγιάννη:
    Πολέμησε στο Μακεδονικό Αγώνα,στους Βαλκανικούς πολέμους,στο Μακεδονικό μέτωπο στα πλαίσια του Α Παγκοσμίου Πολέμου ως επιτελάρχης της Μεραρχίας Κρητών όπου και διακρίθηκε στη μάχη του Σκρα.


    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Ο ΕΛΑΣ ήταν Στρατιωτική Κομματική Επιτροπή Επί των Στρατιωτικών του ΚΚΕ. Άλλωστε το προηγούμενο όνομά του πριν γίνει"ΕΛΑΣ" ήταν "Στρατιωτική Επιτροπή του ΚΚΕ". Ηταν ένα από τα πολλά σκευάσματα του Ιωάννη Ιωαννίδη, δεύτερου τότε του ΚΚΕ, αλλά δρώντας υπογείως, ουσιαστικά πρώτου. Κατάφερε να δημιουργήσει μια πολυκομματική Αντιστασιακή Οργάνωση (το ΕΑΜ) και στη συνέχεια να της δώσει ως στρατιωτικό εργαλείο μία επιτροπή του ΚΚΕ (τον ΕΛΑΣ) και μία κάθετη οργάνωση, επίσης του ΚΚΕ (δηλαδή τον Εφεδρικό ΕΛΑΣ), καθιστώντας έτσι τους μη κομμουνιστές ΕΑΜικούς αχυράνθρωπους, αλλά και τον ίδιο του τον γραμματέα (ντεμέκ) Γεώργιο Σιάντο. Το πολιτικό του ανάστημα και η πολιτική του αντίληψη όμως ήταν τόσο μικρά που οδήγησε τον εαυτό του, το γραμματέα του, το κόμμα του, το ΕΑΜ, την Ελλάδα σε ένα σωρό λάθη και λόγω της ξεροκεφαλιάς του αριστερού, για να καλύψει το ένα λάθος υπέπεφτε σε νεό και ούτω καθεξής.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  17. Ο Σαρρηγιαννης δεν αποχωρησε 6 μηνες πριν την καταστροφη, αλλα το Μάιο του 1922, όταν εφυγε ο Παπουλας, και φαινεται ότι αυτό εγινε με δικο του αιτημα.

    Αυτος που διεταξε την επιστροφή του δεν ηταν ο....Παγκαλος, αλλα η Κυβερνηση Πρωτοπαπαδακη, η οποια τον επανεφερε στο Επιτελειο της Στρατιας μαζι με τον Παλλη στις 24 Αυγουστου 1922, σε μια απεγνωσμενη προσπαθεια να σωσει την κατασταση.

    Οι αξιωματικοι που ειχαν κανει σπουδες σε φημισμενες επιτελικες σχολες της Ευρωπης την εποχη εκεινη ηταν παρα πολυ λιγοι, όχι πανω από 10-20 ατομα, και επομενως ο Σαρρηγιαννης ανηκε εκ των πραγματων στους εκλεκτους των εκλεκτων. Υπενθυμιζεται ότι από τους 4 βασιλοφρονες αξιωματικους που ειχαν σπουδασει στη Γερμανικη Ακαδημια Πολεμου, (Μεταξας, Στρατηγος, Παλλης, Παπαβασιλειου), μονο ο Παλλης πηγε να αναλαβει υπηρεσια στη Μικρα Ασια.

    Τη «μοιραια προελαση προς την Αγκυρα» δεν την υποστηριξε μονο ο Σαρρηγιαννης, αλλα και αλλοι, όπως ο Ξ. Στρατηγος. Πανω από αυτους όμως ηταν ηταν ο Επιτελαρχης της Στρατιας Υποστρατηγος Κ. Πάλλης, ο Αρχιστρατηγος Α. Παπουλας, ο Υπουργος Στρατιωτικων Θεοτοκης,ο Πρωθυπουργος Γουναρης, και βεβαιως ο Βασιλευς Κωνσταντινος, που εδωσε και την τελικη εγκριση. Ποιος τους εμποδισε ολους αυτους να ακουσουν τη φωνη της λογικης, που εκπροσωπουσε ο Συνταγματαρχης Σπυριδωνος;

    Ακρως ενδιαφερον το κομματι για τη δραση του Σαρρηγιαννη στην Κατοχη. Μηπως αυτος που εστησε τον ΕΛΑΣ ως στρατιωτικο οργανισμο, ηταν ακριβως ο επιτελικος εγκεφαλος του .... «ιμπεριαλιστικου πολεμου» στη Μικρα Ασια;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  18. Στο πρώτο κομμάτι έχεις απόλυτο δίκαιο και εγώ έκανα λάθος (μάλλον στηρίχθηκα σε λάθος πηγές αδικαιολόγητα).

    Σχετικά με τον ΕΛΑΣ, η απάντηση είναι όχι. Ο ΕΛΑΣ (τουλάχιστον μέχρι τα τέλη του 1943) ήταν δημιούργημα του Βελουχιώτη, του Σαράφη και του Μακρίδη.

    έχω επίσης δύο νέες πληροφορίες αρκετά ενδιαφέρουσες για τον Σαρηγιάννη. Η πρώτη αφορά το γεγονός ότι ο Σαρηγιάννης ήταν σύνδεσμος μέσω του οποίου έγιναν οι επαφές του Παπούλα με την "Άμυνα Κωνσταντινούπολης". Επίσης ο Σαρηγιάννης ταξίδεψε στην Αθήνα για να πείσει την κυβέρνηση για το εφικτό της υπόθεσης.

    Επίσης ο Σαρηγιάννης συμμετείχε στην αποστολή υπό τον Μαζαράκη που πήγε στα Μουδανιά για τις διαπραγματεύσεις της ανακωχής με την οποία χάθηκε η Ανατολική Θράκη.

    Τέλος ανακάλυψα τι υποστηρίζει ο Σαρηγιάννης για τις ευθύνες του επί της Ελληνικής προέλασης το 1921 που απέτυχε και ενέπλεξε την Ελλάδα σε δεινή διπλωματική περιπέτεια. Ο Σαρηγιάννης σε συνέντευξη του το 1926 υποστήριξε πως δεν ευθυνόταν για την αποτυχία (που είχε πολύ σημαντικές προεκτάσεις) γιατί η επίθεση δεν έγινε με το σχέδιο που είχε εκπονήσει, αλλά με άλλο που συνέταξε ο Πάλλης! Αυτή η θέση Σαρηγιάννη όμως μπορεί να διασταυρωθεί...

    Μάλλον πρέπει να ξαναγράψω το άρθρο και να το συμπληρώσω....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  19. Η μεταμορφωση του ΕΛΑΣ από ασυντακτο κοπαδι σε κατι σαν κανονικο στρατευμα, που μπορεσε μαλιστα να σταθει κοντρα στους Βρεττανους το 1944, είναι ενδιαφερον θεμα. Μου φαινεται ότι μονο ενας εμπειρος επιτελικος αξιωματικος θα μπορουσε να στησει από το τιποτα στρατιωτικο οργανισμο, με διοικητικη διαρθρωση, σχηματισμους, υπηρεσιες, επιτελικο σχεδιασμο, κλπ.

    Ποιος το εκανε αραγε; Ο Σαρηγιαννης θα ηταν ενας προφανης υποψηφιος. Ο Σαραφης θα μπορουσε, ειχε την αναγκαια εμπειρια και επιτελικη καταρτιση. Ο Βελουχιωτης ΑΠΟΚΛΕΙΕΤΑΙ. Ενας ημιαναλφαβητος «πρακτικος γεωπονος» δεν μπορει να κανει τετοια πραγματα.

    Είναι γνωστη η συμμετοχη Σαρηγιαννη-Μαζαρακη στην αποστολη στα Μουδανια.

    Σχετικα με την αποφαση για την επιθεση στο Σαγγαριο, ο καθενας από τους πρωταγωνιστες τα ριχνει στους αλλους, και ολοι νιπτουν τας χειρας τους. Είναι από μονο του ένα τεραστιο θεμα. Παντως θα ηθελα να δω τη συνεντευξη του Σαρηγιαννη στην οποια τα ριχνει στον Παλλη.

    Ώστε ο Σαρηγιαννης παρεσυρε τον Παπουλα στις «κακες παρεες» με τους Αμυνιτες. Καθολου παραξενο.

    Στην υπομνημα Σαρρηγιαννη στηριχθηκε εν πολλοις το κατηγορητηριο κατά του Χατζηανεστη. Ο «ανισορροπος» Χατζηανεστης όμως υπερασπιστηκε τον εαυτο του με πολύ πειστικο τροπο, και αν ο Σαρηγιαννης εξεταζοταν ως μαρτυρας θα ερχοταν σε δυσκολη θεση. Τα σχετικα αποσπασματα της απολογιας του Χατζηανεστη είναι πραγματικη απολαυση.

    Για να λεμε την αληθεια όμως ο Σαρηγιαννης ηταν οντως πολύ ικανος επιτελης.
    .

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  20. Απο τα απομνημονευματα του Στρατηγου Αλεξανδρου Μαζαρακη-Αινιανος, Εκδοσεις Ικαρος, σελιδα 311:

    Αναφερεται στο ταξιδι προς τα Μουδανια το Σεπτεμβριο του 1922:

    “Εφυγα λοιπον με εν αντιτορπιλλικον, ηλθε δε μαζι μου και ο Αρχηγος της Επαναστασεως Πλαστηρας, και περνωντας απο την Ραιδεστον επηραμε και τον Συνταγματαρχη Σαρηγιαννην.

    Θα κανω μιαν παρεμβασιν δια τον αξιωματικον αυτον, διοτι επαιξεν ουσιαστικόν ρόλον είς την μικρασιατικην έκστρατείαν. Ειχαμε μαζι σπουδάσει εις την άνωτέραν πολεμικην σχολην τών Παρισίων. Δεν ειχε λάβει μέρος είς τήν έθνικην Αμυναν. Ειχεν υπηρετήσει επειτα είς διάφορα έπιτελεια και τέλος ως υπαρχηγος του έπιτελείου της στρατιάς Μικράς Άσίας. 'Όταν ηλλαξε τό καθεστως τόν έκράτησαν είς την ίδίαν θέσιν και ετσι σχεδον αύτός διηύθυνε, λογω της προηγουμένης πείρας του τας στρατιωτικας έπιχειρήσεις τοϋ Ίουλίου 1921 μέχρι και της ηττης του Σαγγαρίου.

    Eιχεv αντίληψιν και έργατικότητα πολλήν. Άλλ' οχι πολυ βάθος, άπεριόριστον δε αύτοπεποίθησιν μέχρις εγωισμου. 'Αποσταλεις ώς στρατιωτικός συμβουλος τής έλληvικής αντιπροσωπείας τόν Μάρτιον του 1921 είς Λονδινον έπέμεινεν έκει περι τής δυναμικότητος τoυ έλληνικου στρατου να συντρίψη το κεμαλικον κίνημα και. χάρις είς τας είσηγήσεις του διετάχθη έκειθεν ή έκτέλεσις τών επιχειρήσεων πρός Έσκι Σεχιρ καl Άφιόν Καραχισσάρ, αί οποίαι κακώς διευθυνόμεναι στρατηγικώς άπέτυχον και παρέσχον είς τους Τούρκους την εύκαιρίαν να έορτάσουν την νικην του Ίνεϊνου, ως την ονομάζουν, ή όποία άνύψωσε τό ήθικόν των και υπηρξε , μετα την προηγειθησαν άποτυχίαν τών επιχειρήσεων προς Έσκι Σεχιρ του Δεκεμβρίου του 1920, ή σοβαρα προειδοποίησις περι τών δυσχερειών και κινδύνων νέων έκ μέρους του έλληνικου στρατου έπιθετικών έπιχειρήσεων.

    Έπίσης δεν ήμπορουσα να έννοήσω πώς ό Σαρρηγιάννης είχεν έγκρίνει η είσηγηθή την άκατανόητον έκστρατείαν της 'Αγκύρας. 'Όταν τον είδα του εξέφρασα την απορίαν μου, μου απήντησε δε οτι αύτός ήτο έναντίον της Εκστρατείας αύτής. Άλλ' οτι ό Ξ. Στρατηγος του είπεν on είναι πολιτικη ανάγκη και ήναγκάσθη ουτω να υποκυψη και έργασθή δια την επιχείρησιν αύτήν.

    Τό περίεργον είναι οτι ολοι βγαίνουν οτι ησαν έναντίον ίδίως οί υπεύθυνοι έκτελεσταί ό αρχιστράτηγος Παπούλας, ό έπιτελάρχης Πάλλης, ό υπαρχηγός Σαρηγιάννης, ό διευθυντης του IV γραφείου Σπυρίδωνος και ομως η Επιχείρησις εγινε. Φαίνεται οτι κανεις δεv ειχε τό σθένος να υποστηρίξη την γνώμην του και έν άνάγκη να παραιτηθει της θέσεώς του, ίδίως ο αρχιστράτηγος καl ό έπιτελάρχης, μόνον και μόνον δια να μη γίνουν δυσάρεστοι εις τόν βασιλέα και την κυβέρνησιν.”




    1. Οι Παλλης-Σαρρηγιαννης εδεναν και ελυναν στη Στρατια, με δεδομενη την ανεπαρκεια του Παπουλα.Ιδιως ο δευτερος.
    2. Δεν ηταν Αμυνιτης, οπως ανακριβως αναφερεται στο Διαδικτυο. Και αυτο ισως ηταν ενας λογος που διεσωθη στις μετανοεμβριανες εκκαθαρισεις.
    2. Ειναι απολυτως βεβαιο οτι ο Σαρρηγιαννης ηταν υπερ της αιματηροτατης επιθεσης στην Αγκυρα, και μετα οπως ολοι, προσπαθουσε να βγαλει την ουρα του απέξω.

    Εδω ειναι η μονη φωτογραφια του Σαρρηγιαννη που εχω δει.Στο Λονδινο, Φεβρουαριος 1921, με πολιτικο κουστουμι, δευτερος απο αριστερα.


    http://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalogeropulos,_Kaftantzoglou,_Sarigiannis,_Bouboulis.jpg

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  21. αυτό το καιρό δουλεύω σε μια μεγάλη προσωπική έρευνα πάνω στην πρώτη περίοδο του μεσοπολέμου και ανακάλυψα εντελώς τυχαία ότι ο Πτολεμαίος ήταν αυτός ο οποίος είχε το γενικό πρόσταγμα κατά την επίθεση της Ελλάδας κατά της Βουλγαρία επί Παγκάλου, ενώ διεξήγαγε προσωπικά τις διαπραγματεύσεις με την ΚΤΕ που οδήγησε στην καταδίκη της Ελλάδας σε μεγάλο χρηματικό πρόστιμο.

    όπως έγραψε ο πρώτος ανώνυμος: "σαραντα χρόνια από επιτυχία σε επιτυχία!!!"

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  22. Ηταν Αρχηγος του ΓΕΣ το 1925 , οποτε προφανως αυτος ηταν επικεφαλης. Αλλα το βουλγαρικο επεισοδιο ηταν μαλλον ασημαντο. Η πολεμικη δραση του Σαρρηγιαννη τελειωνει το 1922.

    Κοιταξτε να δειτε, ο Σαρρηγιανης ηταν πολύ καλος επιτελικος αξιωματικος, παρα τα λαθη του. Και για κάθε λαθος που εκανε στη Μικρα Ασια, ως αναπληρωτης Επιτελαρχης, καλο είναι να θυμομαστε ότι συνυπευθυνος είναι ο αντιβενιζελικος Επιτελαρχης Κ. Παλλης, διοτι αυτοι οι δυο ενεργουσαν μαζι, σε βαθμο που είναι πολύ δυσκολο να διαχωριστουν οι ευθυνες τους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  23. Στην παρακατω ιστοσελιδα υπαρχει ένα πολύ ενδιαφερον αφιερωμα στη Δικη των Εξι σε συνεχειες.

    http://www.kessariani-vironas.gr/2012-12-04-09-58-58/koinonia/6518-2014-11-17-16-25-14.html

    Στον παραπανω συνδεσμο υπαρχει ένα πολύ ενδιαφερον αποσπασμα από την απολογια του Ξενοφώντος Στρατηγού. Η απολογια του Ξ. Στρατηγου, δεν υπαρχει στο κλασσικο βιβλιο «Η Δικη των Εξ. Τα εστενογραφημενα πρακτικα» και για αυτό είναι εξαιρετικα δυσευρετη.

    Λεει λοιπον ο Ξ. Στρατηγος ότι θεωρουσε ακαταλληλο τον Χατζηανεστη, λογω των αυστηρων και μονοκομματων μεθοδων διοικησης που ακολουθουσε.

    Λεει και κατι άλλο πολυ ενδιαφερον:

    «Από τα δεκαπέντε σημεία της κατηγορίας, κύριοι στρατοδίκες, δεν κατάφερα να βρω ούτε έναν κόκκο ενοχής να βαραίνει τους ώμους μου. Δεν ήμουν στρατιωτικός σύμβουλος της κυβέρνησης και δεν μπορώ να βρω τους λόγους για τους οποίους κατέθεσε όσα κατέθεσε εναντίον μου ο Σαρηγιάννης. Όσο για την εκστρατεία του Σαγγαρίου, θα ήθελα να είχα την ευθύνη, ώστε να πω προς αυτούς που την αποφεύγουν: "Μην τρέμετε πανικόβλητοι. Εγώ αναλαμβάνω την ευθύνη!" ».

    Αυτό το τελευταιο μαλλον μπηχτή για τον Πτολεμαίο μου ακουγεται.....


    http://www.kessariani-vironas.gr/2012-12-04-09-58-58/koinonia/6518-2014-11-17-16-25-14.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  24. Αναλαμβανω και εγω την ευθυνη για το παρπανω σχολιο!

    (Ξεχασα να βαλλω ψευδωνυμο στο σχετικο πεδιο)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  25. Συνεχιζω την επισημανση των αμετρητων ανακριβειων που υπαρουν σχεδον σε καθε γραμμη του κειμενου:

    Ο Παπουλας το Φεβρουαριο του 1921 δεν ηταν Υποστρατηγος, αλλα Αντιστρατηγος.

    Ο στραταρχης Φος δεν συμμετειχε καν στη Διασκεψη του Λονδινου το Φεβρουαριο του 1921, και αυτος που αντιμετωπισε τον Σαρηγιαννη ηταν ο Στρατηγος Γκουρώ. Η δε αποψη για τις «27 Μεραρχιες» ειχε υποβληθει στους Συμμαχους με γραπτο υπομνημα απο τη στρατιωτικη επιτροπη του Φος που εδρευε στις Βερσαλλιες στις..............30/3/1920.

    Ο Σαρηγιαννης δεν συμμετειχε καν στο Πολεμικο Συμβουλιο της Κιουταχειας της 15/7/1921 !

    Επιπλεον ο Μ. Λιούελιν Σμιθ, που τοσο υποληπτεται το ιστολογιο, αναφερει επι λεξει στη σελιδα 407 του βιβλιου του οτι στο Συμβουλιο της Κιουταχειας «η πιεση για ενεργο δραση προηλθε απο τον Γουναρη»!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  26. Οταν οι Βρεττανοι συγκαλεσαν τη διασκεψη του Λονδινου, τεθηκε το ζητημα ποιος θα ηγειτο της ελληνικης ανιπροσωπειας. Ο Γουναρης και οι δικοι του σκοπευαν βεβαιως να ηγηθουν αυτοι, αλλα μεσολαβησε ενα απροοπτο:

    Στις 30/1/1921 ο Ελευθεριος Βενιζελος εστειλλε επιστολη στην Κυβερνηση Ραλλη, στην οποια την ενημερωνε για τις επαφες του με τους Βρεττανους, εδινε διαφορες συμβουλες και συνιστουσε να λαβει ο Στρατός αμυντικη διαταξη γυρω απο την επαρχια Σμυρνης, την οποια θα μπορουσε να κρατησει με μια δυναμη 45,000 ανδρων.

    Ο γηραιος Πρωθυπουργος, που ηταν μετριοπαθης και αποδεκτος απο την Ανταντ, εντυπωσιαστηκε βαθια απο τις αποψεις του Βενιζελου, και θελησε να ηγηθει ο ιδιος της ελληνικης αντιπροσωπειας στο Λονδινο, ωστε να επιβαλλει την εφαρμογη τους.

    Τη συνεχεια μας τη δινει ο Μ. Λιουελιν Σμιθ:

    «Αυτο, και η προθυμια του γερου να ακουει τις αποψεις του Βενιζελου, ηταν παρα πολυ για τους γουναρικους αρχηγους- τον απαλλαξαν απο την εξουσια και εβαλλαν για διαδοχο του τον ασημαντο Καλογεροπουλο»

    Κατα τα αλλα τους φταιει ο Σαρηγιαννης.....................

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ο Βενιζέλος και το επιτελείο του έπρεπε να παραδώσουν την κυβέρνηση και να ενημερώσουν υπεύθυνα για την κατάσταση κι όχι να φύγουν σαν τους κλέφτες. Και θα έπρεπε ακόμη να παραδεχτεί το αδιέξοδο στο οποίο είχε περιέλθει η εκστρατεία κι όχι να μιλά με γρίφους αποδίδοντας την εκλογική του ήττα στον κάματο του πολέμου.

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Ο σχολιασμός του αναγνώστη (ενημερωμένου η μη) είναι το καύσιμο για το ιστολόγιο αυτό, έτσι σας προτρέπουμε να μας πείτε την γνώμη σας. Τα σχόλια οφείλουν να είναι κόσμια, εντός θέματος και γραμμένα με Ελληνικούς χαρακτήρες (όχι greeklish και κεφαλαία).

Καλό είναι όποιος θέλει να διατηρεί την ανωνυμία του να χρησιμοποιεί ένα ψευδώνυμο έτσι ώστε σε περίπτωση διαλόγου, να γίνεται αντιληπτό ποιος είπε τι. Κάθε σχόλιο το οποίο είναι υβριστικό η εμπαθές, θα διαγράφεται αυτομάτως.

Blogger Tips and TricksLatest Tips And TricksBlogger Tricks
"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

"Τσάμηδες" "υγρό πυρ" 1821 19η Μαίου 25η Μαρτίου 28η Οκτωβρίου 1940 4η Αυγούστου α Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος Αβράαμ Λίνκολν Άγγελος Έβερτ Άγγελος Σικελιανός Αγγλία Άγιο Όρος Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος Αδαμάντιος Κοραής Αθανάσιος Ευταξίας Αθανάσιος Τσακάλωφ Αιγαίο Αιγαίο Ελληνική θάλασσα Αίγινα Αισχύλος Ακρόπολη Αλβανία Αλεξάνδρεια Αλέξανδρος Ζαϊμης Αλέξανδρος Κορυζής Αλέξανδρος Κουμουνδούρος Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος Οθωναίος Αλέξανδρος Παπάγος Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος Παπαναστασίου Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής Αλέξανδρος Σακελαρίου Αλέξανδρος Υψηλάντης Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος Αναγέννηση Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος Αναστάσιος Παπούλας Ανατολική Ρωμυλία Ανδρέας Γ. Παπανδρέου Ανδρέας Καρκαβίτσας Ανδρέας Λόντος Ανδρέας Μεταξάς Ανδρέας Μιαούλης Ανδρέας Μιχαλακόπουλος Ανδρέας Τζίμας Αννα Κομνηνή Άννα Κομνηνή Αννίβας Αντάντ Αντιβενιζελισμός αντισημιτισμός Αντόνιο Γκράμσι Αντώνης Σαμαράς Απεργίες Αποικιοκρατία Άραβες Αρβανίτες Άρειος Πάγος Άρης Βελουχιώτης Αριστείδης ο Αθηναίος Αριστοτέλης Αριστοτέλης Ωνάσης Αρχαία Αθήνα Αρχαία Ελληνική Ιστορία - Ρωμαιοκρατία Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία Αρχαία Σπάρτη Αρχαιοκαπηλεία Αρχαιολογία Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος Αρχιμίδης Αστρονομία Αστυνομία Αυστρία Αυτοκράτορας Ηράκλειος Αφρική Αχαϊκή Συμπολιτεία β Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος Βαλκάνια βασανιστήρια Βασίλειος Τσίχλης Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄ Βασιλιάς Γεώργιος Α΄ Βασιλιάς Γεώργιος Β΄ Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄ Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄ Βασιλιάς Όθων Α΄ Βασιλιάς Παύλος Α΄ Βασιλιάς Φίλιππος Β΄ Βενιαμίν Λέσβιος Βιβλία και Βιβλιοθήκες Βιβλιοκρισίες Βιέννη Βιετνάμ Βιογραφίες Βλάσης Γαβριηλίδης Βουλγαρία Βυζαντινή Ιστορία γ Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης Γαλλία Γαλλική Επανάσταση Γαριβάλδι Γελιογραφίες Γενοκτονία των Αρμενίων Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου Γερμανία Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός Γεώργιος Α. Παπανδρέου Γεώργιος Βλάχος Γεώργιος Γρίβας (Διγενής) Γεώργιος Ζησιμόπουλος Γεώργιος Θεοτόκης Γεώργιος Κάνιγκ Γεώργιος Καραϊσκάκης Γεώργιος Καρτάλης Γεώργιος Καφαντάρης Γεώργιος Κονδύλης Γεώργιος Κουντουριώτης Γεώργιος Λεοναρδόπουλος Γεώργιος Παπαδόπουλος Γεώργιος Παπανδρέου (GAP) Γεώργιος Πωπ Γεώργιος Ράλλης Γεώργιος Σεφέρης Γεώργιος Σταύρου Γεώργιος Στρέιτ Γεώργιος Τσολάκογλου Γιάννης Ιωαννίδης Γιάννης Ψυχάρης Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο) Γιουγκοσλαβία Γιώργης Σιάντος Γκουλάγκς Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά Γράμμος - Βίτσι Γρηγόρης Φαράκος Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας) Γρηγόριος Ξενόπουλος δ Δαρδανέλλια Δεκεμβριανά - Εμφύλιος πόλεμος (1944-1949) Δέσποινα Κούρτη Δημήτρης Παρτσαλίδης Δημήτριος Αναγνωστόπουλος Δημήτριος Βούλγαρης Δημήτριος Γούναρης Δημήτριος Ιωαννίδης Δημήτριος Καλλέργης Δημήτριος Μάξιμος Δημήτριος Ράλλης Δημήτριος Υψηλάντης Δημήτριος Ψαρρός Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ) Δημοσθένης Δημοψήφισμα δημοψήφισμα 1924 Διατροφή Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.) Δικαιοσύνη Διονύσιος Σολωμός Διπλωματία δοσιλογισμός δουλεμπόριο Δύση Δωδεκάνησα Ε.Ρ.Ε. ΕΔΕΣ Έζρα Πάουντ Εθνικά Δάνεια Εθνική αντίσταση Εθνική Βιβλιοθήκη Εθνική τράπεζα Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.) Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ) Εθνικός Διχασμός (1914-1918) Εθνικός Συναγερμός Εθνοσυνέλευση ΕΚΚΑ Εκκλησιαστική Ιστορία ΕΛΑΣ Ελβετία ΕΛΔΥΚ Ελευθέριος Βενιζέλος Ελληνική λογοτεχνία Ελληνική Οικονομική Ιστορία Ελληνική Οικονομική κρίση Ελληνική Παιδεία Ελληνική Παλιγγενεσία (1821 - 1832) Ελληνική Παράδοση Έλληνικό Έθνος Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος Ελληνικός στρατός Ελληνισμός Ελληνισμός της Αμερικής Ελληνοτουρκικές σχέσεις Ελληνοτουρκικός πόλεμος 1897 Ελλήνων Πάσχα Εμμανουήλ Μπενάκης Εμμανουήλ Ξάνθος Εμμανουήλ Παπάς Εμμανουήλ Ρέπουλης Εμμανουήλ Ροϊδης Εμμανουήλ Τομπάζης Εμμανουήλ Τσουδερός Εμπόριο Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.) Ένωση Κέντρου ΕΟΚ ΕΟΚΑ Α΄ ΕΟΚΑ Β΄ Επανάσταση στο Γουδή Επανάσταση στο Γουδί Α΄ και Β΄ Βαλκανικός πόλεμος (1909-1914) Επέτειος Επίκουρος Επιτάφιος Ερατοσθένης Ερυθρός Σταυρός ΕΣΣΔ Ευάγγελος Αβέρωφ Ευάγγελος Λεμπέσης Ευεργέτες Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαικός Διαφωτισμός εφημερίδα "Καθημερινή" Η γυναίκα στην Ιστορία Η δίκη των "εξ" Ήθη και έθιμα Ηλίας Τσιριμώκος Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.) Ήπειρος Ηράκλειτος Ηρακλής Θεσσαλονίκης Ηρόδοτος Θαλής ο ΜΙλήσιος Θέατρο Θεμιστοκλής Θεμιστοκλής Σοφούλης Θεόδωρος Δηλιγιάννης Θεόδωρος Κολοκοτρώνης Θεόδωρος Πάγκαλος Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος) Θεόδωρος Τουρκοβασίλης Θεόφιλος Καΐρης Θερμοπύλες Θεσσαλονίκη Θουκυδίδης Θράκη Θρασύβουλος Τσακαλώτος Θρησκεία Θωρηκτό Αβέρωφ Ι.Β.Δ. Ιαπωνία Ιατρική Ιερή Συμμαχία Ιερός Λόχος Ιλιάδα Ίμια Ιουλιανή κρίση του ΄65 Ιούλιος Βέρν Ιπποκράτης ο Κώος Ισλάμ Ισοκράτης Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος Ιστορία Ιστορία της Αλβανίας Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας Ιστορία της Κρήτης Ιστορία του Αθλητισμού Ιταλία Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης Ιωάννης Γκούρας Ιωάννης Δεμέστιχας Ιωάννης Καποδίστριας Ιωάννης Κωλέττης Ιωάννης Μακρυγιάννης Ιωάννης Μεταξάς Ιωάννης Παπακωνσταντίνου Ιωάννης Συκουτρής Ιωάννης Τσαγκαρίδης Ιωάννης Τσιμισκής Ιωάννινα Ίων Δραγούμης Ιωνική Επανάσταση Κ. Θ. Δημαράς Καθεστώς 21η Απριλίου 1967 Καλαμάτα Κανέλος Δεληγιάννης Καρλ Γιουνγκ Καρλ Μαρξ Κάρολος Παπούλιας Καρχηδόνα κατεχόμενα της Κύπρου Κατοχή Κατοχικά Δάνεια Κίμων ο Αθηναίος Κίνα Κίνημα του Ρομαντισμού κινηματογράφος Κινηματογράφος και Ιστορία Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.) Κολλυβάδες Κόμμα Φιλελευθέρων Κομμουνισμός Κομνηνός Πυρομάγλου Κοράνιο Κόρινθος Κορνήλιος Καστοριάδης Κουμουνδούρος - Τρικούπης - Θεοτόκης (1865-1909) Κύθηρα Κυπριακή Ιστορία Κυριάκος Κατσιμάνης Κύριλλος Λούκαρις Κωνσταντίνος Δεμερτζής Κωνσταντίνος Καβάφης Κωνσταντίνος Καναρης Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή Κωνσταντίνος Καραμανλής Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος) Κωνσταντίνος Λινάρδος Κωνσταντίνος Μανιαδάκης Κωνσταντίνος Μητσοτάκης Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄ Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος Κωνσταντίνος Σημίτης Κωνσταντίνος Σμολένσκι Κωνσταντίνος Τσαλδάρης Κωνσταντίνος Φωτιάδης Κωνσταντινούπολη Κως Κώστας Βάρναλης Κώστας Περρίκος Κωστής Παλαμάς Κωστής Στεφανόπουλος ΛΑ.Ο.Σ Λαθρομετανάστευση Λαικό Κόμμα Λαμία Λατινική Αμερική Λεονίντ Τρότσκι Λέσβος Λέσχη Μπίντελμπεργκ Λεωνίδας Παρασκευόπουλος Λόγιος Ερμής Λόρδος Βύρων Λουτράκι Λύσανδρος Μαζική πολιτική προπαγάνδα Μάης ΄68 Μακάριος Μακεδονία Μακεδονικό Ζήτημα Μακεδονικός Αγώνας Μακεδονομάχοι Μάνη Μάο Τσε Τουνγκ Μαραθώνας Μάρκος Βαφειάδης Μάρκος Μπότσαρης Μάτζικερτ Μεγάλη Βρετανία Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia) Μέγαρο Μαξίμου Μέγας Αλέξανδρος Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών Μέγας Θεοδόσιος Μέγας Κωνσταντίνος Μελέτης Βασιλείου Μεσαίωνας Μέση Ανατολή Μεσόγειος Μεσολόγγι Μεσοπόλεμος (1922-1941) Μεσσήνη Μεσσηνίας Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974) Μέττερνιχ Μίκης Θεοδωράκης Μίκης Πρωτοπαπαδάκης Μικρά Ασία μικρασιατική εκστρατεία και καταστροφή παρωδία δίκης και εκτέλεση των έξι (1918-1922) Μιλτιάδης ο Αθηναίος Μιλτιάδης Πορφυρογέννης Μιχαήλ Ψελλός Μνημείο μνημόνιο Μοροζίνι Μουσολίνι Μπενιζέλος Ρούφος Μυστικές υπηρεσίες ναζισμός Νάξος Ναπολέων Βοναπάρτης Ναπολέων Ζέρβας Ναυαρίνο Ναύπακτος Ναύπλιο Ναυτική Ιστορία Νέα Δημοκρατία Νεοκλής Σαρρής Νεότουρκοι Νικήτας Σταματελόπουλος Νικηφόρος Φωκάς Νικίας Νικόλαος Δημητρακόπουλος Νικόλαος Λεωτσάκος Νικόλαος Πλαστήρας Νικόλαος Πολίτης Νικόλαος Στράτος Νίκος Ζαχαριάδης Νίκος Καζαντζάκης Νίκος Μπελογιάννης Νίκος Νικολούδης Νίτσε Ξάνθη Ξενοφών Οδυσσέας Ανδρούτσος Οδυσσέας Ελύτης Οδυσσέας Ιάλεμος Οδύσσεια Οθωμανική Αυτοκρατορία Οθωνική περίοδος (1832-1864) Οικουμενικό Πατριαρχείο Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά ομάδα των "Ιαπώνων" Όμηρος ομοφυλοφιλία Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.) Οργάνωση "Χ" Ορθοδοξία π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος ΠΑ. ΣΟ. Κ. Παγκόσμιος Ιστορία Παλαιών Πατρών Γερμανός Παναγής Τσαλδάρης Παναγιώτης Δαγκλής Παναγιώτης Δεμέστιχας Παναγιώτης Κανελλόπουλος Παναγιώτης Κονδύλης Πάνος Κορωναίος Πάτρα Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ Παύλος Γύπαρης Παύλος Κουντουριώτης Παύλος Μελάς Παυσανίας Παυσανίας Κατσώτας Παυσανίας ο περιηγητής ΠΕΑΝ Πειραιάς πειρατεία Πεισίστρατος Πελοποννησιακός πόλεμος Περικλής Περικλής Γιαννόπουλος Περικλής Δεληγιάννης Περιοδικά Ιστορίας Περσικοί πόλεμοι Πετρέλαια στο Αιγαίο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης Πέτρος Γαρουφαλιάς Πέτρος Μακρής - Στάϊκος Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης Πλάτων Πλούταρχος Ποίηση και αισθητική Πόλεμος των Μπόερς Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι πολιτική δολοφονία Πολιτική Ιστορία Πολωνία Πόντος Πρίγκιπας Ανδρέας προπαγάνδα πρόσφυγες προσωκρατικοί φιλόσοφοι Προτεινόμενα Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff Πύρρος της Ηπείρου Ραούφ Ντενκτας Ρήγας Παλαμίδης Ρήγας Φερραίος ριζοσπάστης Ρόδος Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία Ρώμη Ρωμηοσύνη Ρωσία Ρωσικο κόμμα Σάββας Γκαλιμαρίδης Σάμος Σαντόρε Σανταρόζα Σαντορίνη ΣΚΑΪ Σκάκι Σκωτία Σόλων Σοφοκλής Βενιζέλος Σοφοκλής Δούσμανης Σπυρίδων Μαρκεζίνης Σπυρίδων Τρικούπης Σταλινισμός Σταυροφορίες Σταφιδικό Ζήτημα Στέφανος Δραγούμης Στέφανος Σαράφης Στέφανος Σκουλούδης Στέφανος Στεφανόπουλος Στράβων Στρατής Μυριβίλης Στρατιωτικά κινήματα Στρατιωτική Ιστορία Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη Στυλιανός Γονατάς Στυλιανός Χούτας Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ Συνθήκη της Λοζάννης Συνθήκη των Σεβρών συντάξεις ΣΥΡΙΖΑ Σύχρονη Ελληνική Ιστορία - Μεταπολίτευση (1974- ) Σωκράτης Σώματα Ασφαλείας Τα κείμενα του "φιλίστωρος" (Ι. Β. Δ.) Ταγίπ Ερντογάν Τάγματα ασφαλείας Τείχος του Βερολίνου τεκτονισμός Τέχνες Τεχνολογία το παιχνίδι στην Ιστορία Τοκογλυφία Τοπική Ιστορία Τουρκία Τουρκοκρατία (1453-1821) Τράπεζα της Ελλάδος Τράπεζες Τριπλή Κατοχή της Ελλαδος και Αντίσταση (1941-1944) Τριπολιτσά Τσαούς Αντών (Φωστερίδης) Ύδρα Υποβρύχιο Παπανικολής υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ Υφαλοκρυπίδα Φαίδων Γκιζίκης Φαλμεράγιερ Φανάρι Φασισμός Φιλελληνισμός Φιλία Φιλική Εταιρεία Φιλολογικά και άλλα δοκίμια Φιλοποίμην Φιλορθόδοξη Εταιρεία Φιλοσοφία Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας Φλωρεντία Φλώρινα Φραγκοκρατία Φωκίων Φωτογραφικό Οδοιπορικό Χαλκιδική Χαράλαμπος Κατσιμήτρος Χαράλαμπος Τσερούλης Χαράτσι Χαρίλαος Τρικούπης Χαρίλαος Φλωράκης Χάτι Χουμαγιούν Χίτλερ Χούντα Χρεοκοπία Χρηματιστήριο χριστιανικό ολοκαύτωμα Χριστόδουλος Τσιγάντες Χριστούγεννα Χριστόφορος Κολόμβος Χρυσόστομος Σμύρνης Χωροφυλακή Ψαρά ψυχολογία Ψυχρός Πόλεμος Articles in English CIA http://www.istorikathemata.com/ John Iatrides K.K.E. KGB Mεσσήνη Robert Bruce Slider William Wallas Winston Churchil
Εμφάνιση περισσότερων