Βαρυσήμαντη δημόσια παρέμβαση του ιστορικού κ. Λουμιώτη ( Vasileios Loumiotis ) για το ζήτημα Πλαστήρα κατά την πτώση του μικρασιατικού Μετώπου. Την παραθέτω αυτούσια, καθώς αξίζει να τύχει της προσοχή μας.
«ΤΟ ΛΥΚΟΦΩΣ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗΣ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑΣ»
Αγαπητοί φίλες και φίλοι
Πριν λίγο καιρό κυκλοφόρησε το παραπάνω βιβλίο, που υπογράφεται από τους Αντ/γους Ανδρέα Καστάνη και Αναστάσιο Πολύχρονο.
Αφορμή για να γράψω αυτό το κείμενο ήταν η παρουσίαση του βιβλίου, όπου δίπλα στους συγγραφείς και τους παρουσιαστές υπήρχε μία μεγάλη φωτογραφία του Πλαστήρα. Λιβανιστές υπήρχαν, αλλά απουσίαζε το λιβάνι.
Ο Συν/ρχης Πλαστήρας από το πρωί της 14ης Αυγούστου τέθηκε με διαταγή του Α΄ Σ.Σ. υπό τις διαταγές της IVης Μεραρχίας. Η διαταγή αυτή μπορούσε να αναιρεθεί με διαταγή του Α΄ Σ.Σ. Αυτή ουδέποτε εκδόθηκε.
Το πρωί της 14ης Αυγούστου ο διοικητής του Α΄ Σ.Σ. λόγω της κατάληψης του όρους Καλετζίκ (Ζωτικό Έδαφος Α΄ Σ.Σ.) αποφασίζει να συμπτυχθεί από την εξέχουσα του Αφιόν. Προς τούτο εκδίδει αντίστοιχη διαταγή. Στη συνέχεια η IVη Μεραρχία εξέδωσε τη δική της διαταγή προς τις υφιστάμενες μονάδες της:
Εκ της Εκθέσεως Αποσπάσματος Πλαστήρα, σ. 9. και «το λυκόφως της ΜΕ» σ. 254
«Στρατηγείον 14 Αυγούστου 1922. ώρ. 12. Τα τμήματα της Μεραρχίας θα συμπτυχθώσιν [...]. α) Το 8ον Σύν/μα προς […]. γ) Το 26ον Συν/μα […] προς Ινάς και δυτικώς τούτου […] δ) Το Απόσπασμα Πλαστήρα προς Νοτίως Κιοπρουλού υψώματα άτινα θα τηρήσει μετ’ Αντισυνταγματάρχου Καλλιαγκάκη (26ον Συν/μα) εγκαθιστάμενον ασφαλώς. Ώρα ενάρξεως συμπτύξεως 18η. Όριον δύο φαλάγγων (Πλαστήρα και Καλλιαγκάκη) 3 χλμ. Νοτίως Κιοπρουλού ένθα συνδεθήσονται. Τα Αποσπάσματα Καλλιαγκάκη και Πλαστήρα θα συνταυτίσουν τις κινήσεις τους Ν. Ακάρ, ώστε να εξασφαλίσουν εκ παραλλήλου τας κινήσεις των Β. Ακάρ τμημάτων μας. […] Να έχουν υπ’ όψη τους, ότι η γραμμή Γκετζέκ Χαμάμ – υψώματα αμέσως ανατολικώς Μπαλ Μαχμούτ θα αποτελέσει την γραμμήν αντιστάσεως της Μεραρχίας […] Σταθμός Διοικήσεως Μεραρχίας εις Κιοπρουλού […] Δ. Δημαράς Υποστρ.».
Η αποστολή που ανατέθηκε στον Πλαστήρα ήταν ρητή, σαφής και επιβαλλόμενη. Απαντούσε σε όλα τα ερωτήματα μίας αποστολής (τις, τι, που, πότε, γιατί). Για τη μη εκτέλεση μίας αποστολής δεν υπάρχουν ελαφρυντικά εν πολέμω.
Εκ της Εκθέσεως Πλαστήρα σ. 13, και «Το λυκόφως της Μ.Ε.» σ. 155:
«την 18.30 ώραν αποχωρούμεν εκ του Μπελ – Τεπέ με κατεύθυνσιν προς τα Νοτίως Κιουπρουλού υψώματα, […]. Αφιχθέντες περί την 22αν ώραν εις τα Νοτίως Κιοπρουλού υψώματα εύρομεν ταύτα κατηλημμένα παρά του 23ου Συντάγματος, όπερ είχεν εγκαταστήση προφυλακάς, μεθ’ ο διελθόντες διά της Νοτίως Κιουπρουλού ξυλίνης γέφυρας αφικόμεθα περί την 24ην ώραν εις Σ. Σταθμόν Μπαλ Μαχμούτ όπου και εγκατεστάθημεν προς διανυκτέρευσιν.»
Προφανώς ο Πλαστήρας δεν εκτέλεσε την αποστολή του και επομένως ήταν ανυπάκουος ενώπιον του εχθρού (καθαίρεση – θάνατος ή ισόβια). Η Μεραρχία έμεινε ακάλυπτη Νοτίως Κιοπρουλού.
Το πρωί της 15ης Αυγούστου, όταν η IVη Μεραρχία άρχισε να κινείται προς το Κιουτσούκιοϊ, όπου θα αποτελούσε την εφεδρεία του Α΄ Σ.Σ. (5 Συντάγματα και 50 πυροβόλα) δέχθηκε κατά της εμπροσθοφυλακής της αιφνιδιαστική επίθεση από τμήμα της 3ης τουρκικής Μεραρχίας, και κατά του κυρίου σώματος την κύρια επίθεση της 23ης τουρκ Μεραρχίας. Η IVη Μεραρχία διαλύθηκε και καταστράφηκε.
Ο Πλαστήρας μετακινούμενος Δυτικότερα από το σιδηροδρομικό σταθμό, πήρε νωρίς το πρωί της 15ης Αυγούστου, άνευ διαταγής τινός, την άγουσα προς το Τουμλού Μπουνάρ, όπου έφθασε πρώτος απ’ όλους. Ο Πλαστήρας ήταν πατεντάτος φυγάς, και αυτό ανήκει στα εγκλήματα προδοσίας.
Τι αναφέρει ο τότε ισχύον Σ.Π.Κ. του 1860 (το αναφέρει και ο ισχύον τώρα):
«ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ, Α. Προδοσία. Άρθρο 194. Τιμωρείται με θάνατον και στρατιωτικήν καθαίρεσιν πας στρατιωτικός … δ) όστις απέναντι του εχθρού, προκαλέσει εις φυγήν το στράτευμα, ή εμποδίσει την ανασυνάθροισιν αυτού.».
Ο Πλαστήρας όταν συνάντησε τα ατάκτως υποχωρούντα Συντάγματα της IVης Μεραρχίας δεν τα ανέλαβε υπό τη διοίκησή του, ως ανώτερος επί τόπου αξιωματικός της IVης, και προφανώς είναι ένοχος της μη ανασυνάθροισης του στρατεύματος.
Οι συγγραφείς (του λυκόφωτος της ΜΕ) αυτό το προσπερνούν αδιάφορα. Η δικαιολογία τους είναι ότι επί των υψωμάτων υπήρχαν τμήματα άλλης Μονάδας. Όμως είναι γνωστό σε όλους τους στρατιωτικούς, από όπου και αν προέρχονται, ότι οι αποστολές δεν μεταβιβάζονται σε άλλους τρίτους.
Αν οι Ακαδημαϊκοί/ιστορικοί συγγραφείς, που είναι και καθηγητές της στρατιωτικής ιστορίας στη Σχολή Ευελπίδων, πιστεύουν κάτι διαφορετικό, καλό θα είναι να το αναφέρουν ευθέως, προκειμένου να αλλάξει ο στρατός τους κανονισμούς του και το νόμο.
ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΝΑΚΡΙΤΙΚΏΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ
Κ. Κανελλόπουλος «ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΗΤΤΑ» σ. 153-154
«Ο Πλαστήρας αναφέρει ότι έλαβε από του απογεύματος της 14ης Αυγούστου την διαταγήν της προϊσταμένης του IV Μεραρχίας, όπως καλύψει ταύτην το εσπέρας επί των υψωμάτων Νοτίως Κιοπρουλού. Γιατί ο Συν/χης δεν εκτέλεσε την διαταγήν ταύτην της Μεραρχίας του; Η παρουσία τμημάτων του 23ου Σ. Πεζικού εις τα υψώματα άτινα έδει να καταλάβη, αποτελεί πενιχράν δικαιολογία έστω και διά νεαρόν και άπειρον αξιωματικόν.»
Ο Κ. Κανελλόπουλος υπηρετούσε στο επιτελείο του Α΄ Σ.Σ. κατά την Μ.Ε.. Το 1940-41 υπηρετούσε στο 3ο Επιτελικό Γραφείο του Γενικού Στρατηγείου. Μετέπειτα διετέλεσε επί δεκαετία Διευθυντής της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού, και κατά την περίοδο αυτά εκδόθηκαν με τεκμηρίωση οι ιστορίες των πολέμων του νεότερου ελληνικού κράτους.
ΕΚΘΕΣΙΣ ΑΝΑΚΡΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ
Στρατηγός Κ. Μαζαράκης Αινιάν
1) Μη κατάληψη των υψωμάτων Νοτίως Κιοπρουλού από Πλαστήρα. Σ. 65.
«Το Απόσπασμα ΧΙΙΙ Μεραρχίας διελθόν εγγύς των θέσεων Ν.Δ. Κιουπρουλού τις οποίες κατείχαν τμήματα του 23ου Πεζ. Συν/τος, κατευθύνθηκε προς τον Σιδ/κόν Σταθμόν Μπαλ Μαχμούτ, παρά τον οποίον διανυκτέρευσε, μη συνδεθείς προς κάποιο τμήμα της IVης Μεραρχίας.».
Η αλήθεια αποκρύβεται. Ο Μαζαράκης είναι μορφωμένος αξιωματικός και γνωρίζει ότι οι αποστολές δεν μεταβιβάζονται σε τρίτους. Ο Μαζαράκης καλύπτει τον Πλαστήρα. Ο Πλαστήρας διόρισε τον Υποστράτηγο Κ. Μαζαράκη Αινιάν Πρόεδρο της Επιτροπής.
2) Η αιφνιδιαστική επίθεση κατά της IVης Μεραρχίας. Σ. 73
«Κατά το χρόνο που η φάλαγγα της IVης Μεραρχίας έφθανε στη διασταύρωση προς Μπαλ Μαχμούτ και Τσατ Κουγιού εχθρικά τμήματα Πεζικού και Ιππικού προσβάλλουν αυτήν εκ Ν. και Ν.Α. Τα εχθρικά τμήματα διήλθον δυτικώς του δεξιού του 26ου Πεζικού Συν/τος, το οποίο όπως έχει αναφερθεί αποτελούσε το έτερο των Αποσπασμάτων στα οποία είχε ανατεθεί η τήρηση της γραμμής αντιστάσεως της Μεραρχίας.».
Και εδώ αποκρύβεται αλήθεια. Ο Μαζαράκης αποφεύγει να αναφέρει ευθέως ότι οι Τούρκοι επιτέθηκαν κατά της IVης Μεραρχίας αιφνιδιαστικά, από τα υψώματα Νοτίως Κιοπρουλού, στα οποία δεν εγκαταστάθηκε το Απόσπασμα Πλαστήρα.
3) Ειδικές Ευθύνες. Σ. 139
«Ο αιφνιδιασμός που υπέστη η IVη Μεραρχία το πρωί της 15ης Αυγούστου, ως εκ της μη πλήρους καταλήψεως της Ν, και Ν.Α. Κιοπρουλού γραμμής, δια της οποίας θα εκαλύπτετο, και η μετέπειτα διάσπαση και ο αποχωρισμός του πλείστου των Δυνάμεών της, εξ υπαιτιότητος και των Διοικητών των αποχωρισθέντων Μονάδων, αλλά κυρίως εκ της αδράνειας, την οποία επέδειξε η Διοίκηση της Μεραρχίας, είχαν ως αποτέλεσμα την μη εγκατάσταση της Μεραρχίας αυτής στο Κιουτσούκιοϊ, όπως όριζε η σχετική διαταγή του Α΄ Σώματος Στρατού, και συνεπώς την απώλεια της μονάδος, η οποία θα αποτελούσε τον σύνδεσμο μεταξύ των εκατέρωθεν της γραμμής συγκοινωνιών των ημετέρων Δυνάμεων.».
Και εδώ αποκρύβεται η αλήθεια. Ο Μαζαράκης αποφεύγει να κατονομάσει ότι ο μόνος υπεύθυνος που δεν καλύφθηκαν τα υψώματα Νοτίως Κιοπρουλού ήταν ο Πλαστήρας, ο οποίος άφησε ανενημέρωτη την IVη Μεραρχία ότι ήταν ακάλυπτη. Αυτό δεν λέγεται μόνο ανυπακοή ενώπιον του εχθρού, αλλά ατιμία.
Παρά ταύτα ο Μαζαράκης αναφέρει τα αποτελέσματα της ανυπακοής του Πλαστήρα, σχετικά με την μη εγκατάσταση της IV Μεραρχίας στο Κιουτσούκιοϊ, ως εφεδρεία του Α΄ Σ.Σ..
Ας δούμε όμως μέσα από την ιστορία το πώς συμπεριφέρθηκε ένας άλλος Συνταγματάρχης, ο διοικητής του 34ου Συντάγματος, Δημοσθένης Διαλέτης, όταν το Μάρτιο του 1921 έλαβε διαταγή από το Α΄ Σώμα Στρατού που βρισκόταν στο Αφιόν Καραχισάρ, να καλύψει τη διάβαση του Τουμλού Μπουνάρ από Βορρά ώστε να εξασφαλίσει στο Σώμα Στρατού την ασφαλή επιστροφή του από το Αφιόν. Ο Διαλέτης κινητοποιώντας κάθε διαθέσιμο άνδρα έδωσε επί διήμερο σκληρή μάχη έναντι πολλαπλασίων τουρκικών δυνάμεων για να κρατήσει ανοικτή τη διάβαση.
Αν συμπεριφερόταν όπως ο Πλαστήρας, τότε είναι βέβαιο ότι το Α΄ Σώμα Στρατού θα καταστρεφόταν και μαζί και ο Πλαστήρας, που ανήκε στη δύναμη του Α΄ Σ.Σ..
ΑΝΑΚΡΙΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΟΣΙΛΟΓΩΝ
Ο Πρόεδρος της Ανακριτικής Επιτροπής Δοσιλόγων, Ο τιμημένος Στρατηγός Κ. Μοσχόπουλος
«Ο διοικητής της IVης Μεραρχίας διέταξε το Απόσπασμα Πλαστήρα να μεταβεί εις Κιοπρουλού - Ινάς. Το Απόσπασμα Πλαστήρα δεν μετέβη στην υποδειχθείσα θέση δικαιολογηθέν ότι εύρε ταύτη κατειλημμένη παρ’ άλλων στρατευμάτων, αλλά το τοιούτον όχι μόνο δεν αναφέρει προς τον Διοικητή της IVης Μεραρχίας, αλλ’ έκτοτε έμεινε αποκεκομμένος απ’ αυτής χωρίς να τηρήση ουδένα μετ’ αυτής σύνδεσμον, συνεπώς τεθείσα η IVη Μεραρχία εν πορεία και προ του αφιχθή εις την διαταχθείσα θέση, διά του υπάρξαντος κενού, ως εκ τη μη εγκαταστάσεως προφυλακών εισήλασε το εχθρικό ιππικό και προσέβαλλε κατά πλευρό την IV Μεραρχία, η οποία πανικοβληθείσα δυστυχώς επεσυντέθη.».
Τα παραπάνω πόρισμα δεν μπόρεσα να το βρω στο βιβλίο. Όμως υπάρχει στο αρχείο της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού με κωδικό Φ.337/Α/2, σ. 12-13
Παρατήρηση: Όταν ένα στράτευμα μετά πραγματική διήμερη μάχη, με πολλές απώλειες, φθάνει μετά από πολύωρη πορεία 12 ωρών στο χώρο προορισμού του και προσβάλλεται αιφνιδιαστικά από ισχυρή δύναμη με εμπηκτικά πυρά από υπερκείμενα υψώματα, στα οποία λογικά έπρεπε να υπάρχει κάλυψη, που δεν υπήρξε, τότε το ηθικό συντρίβεται και ο πανικός είναι δεδομένος, που μεταδίδεται σαν πανούκλα.
Πιθανόν, επειδή το διάβασα στο βιβλίο, οι συγγραφείς μπορεί να ισχυριστούν ότι ο Πλαστήρας προσπάθησε να συναντήσει το Δημαρά για λήψη διαταγών, αλλά δεν τον βρήκε. Η αλήθεια είναι ότι το Στρατηγείο του Δημαρά έφθασε στο χωριό Κιοπρουλού την 02.00 ώρα της 15ης Αυγούστου. Ο Δημαράς έλαβε διαταγή από το Α΄ Σώμα και έκδωσε διαταγή προς τις Μονάδες του. Η αλήθεια. Αν ο Πλαστήρας συναντούσε το Δημαρά τις θα του έλεγε; Ότι είχε αφήσει τη Μεραρχία ακάλυπτη;
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Ο σχολιασμός του αναγνώστη (ενημερωμένου η μη) είναι το καύσιμο για το ιστολόγιο αυτό, έτσι σας προτρέπουμε να μας πείτε την γνώμη σας. Τα σχόλια οφείλουν να είναι κόσμια, εντός θέματος και γραμμένα με Ελληνικούς χαρακτήρες (όχι greeklish και κεφαλαία).
Καλό είναι όποιος θέλει να διατηρεί την ανωνυμία του να χρησιμοποιεί ένα ψευδώνυμο έτσι ώστε σε περίπτωση διαλόγου, να γίνεται αντιληπτό ποιος είπε τι. Κάθε σχόλιο το οποίο είναι υβριστικό η εμπαθές, θα διαγράφεται αυτομάτως.