Κολυμβητική Σχολή Πειραιώς - Η πρώτη Ναυαγοσωστική Σχολή στην Ελλάδα (1903)

Λουτρά Νέου Φαλήρου

(Χάρις το ευγενικό μήνυμα του  φίλου της ιστοσελίδας Dr Στάθη Αβραμίδη που έχει ασχοληθεί σε βάθος με το θέμα, μάθαμε για τον Παναγιώτη Νάστο και την πρώτη ναυαγοσωστική σχολή του Πειραιά που ιδρύθηκε στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Το άρθρο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε στο γνωστό pireorama.blogspot.gr)

Γράφει ο Στέφανος Μίλεσης

Κατά τα τέλη της δεκαετίας του 1890 ένας Φαρμακοποιός του Πειραιά ο Παναγιώτης Νάστος άρχισε δημόσια είτε μέσω εμφανίσεων του σε εκδηλώσεις, είτε μέσω δημοσιευμάτων εφημερίδων να παρουσιάζει στοιχεία από ένα βιβλίο το οποίο είχε συγγράψει με τίτλο "Περί κολυμβητικής"


Μεταξύ πολλών στοιχείων που παρουσίαζε ο Νάστος ήταν ο μεγάλος αριθμός θανάτων από πνιγμό στην Ελλάδα, μια χώρα κατεξοχήν ναυτική. Έφτιαχνε υπομνήματα - προτάσεις προς τους αρμοδίους, όπως όλοι οι ναύτες να μάθουν κολύμπι, οι υποψήφιοι δόκιμοι να μην γίνονται δεκτοί στις εξετάσεις για την απόκτηση διπλώματος Πλοιάρχου, αν δεν γνωρίζουν να κολυμπούν, καθώς επίσης όλοι οι Αξιωματικοί στα πλοία να γνωρίζουν και τον τρόπο σωτηρίας των κινδυνευόντων καθώς και εκείνων που ημιθανείς βρίσκονται στη θάλασσα. Ως πρότυπο ο Νάστος εμφάνιζε τότε την Ουγγαρία (μην ξαχνάμε ότι ο Ούγγρος Άλφρεντ Χάγιος ήταν ο πρώτος Ολυμπιονίκης κολύμβησης στους αγώνες της Ζέας το 1896).


Στην Ουγγαρία έλεγε ο Νάστος ακόμα και οι στρατιώτες μαθαίνουν να κολυμπούν ενδεδυμένοι. Τα υπομνήματά του τελείωναν πάντα με την πρόταση να δημιουργηθούν Σχολές Κολυμβητικής εντός των Ναυστάθμων. Ο Νάστος είχε δημιουργήσει κι έναν σύλλογο με την επωνυμία "Κολυμβητικός Σύλλογος Πειραιώς" (1900) και ο ίδιος ήταν Πρόεδρός του. 
Ο Σύλλογος αυτός διενεργούσε ετήσιους κολυμβητικούς και λεμβικούς αγώνες στον Πειραιά, με σκοπό την οικονομική του ενίσχυση, όπως τους αγώνες της 19ης Αυγούστου του 1901 που μεταξύ άλλων προσέφεραν ποσά η Λιμενική Επιτροπή Πειραιώς (250 δρχ), η Εταιρία Σιδηροδρόμων Πειραιώς - Αθηνών (600 δρχ), η Εταιρία Τροχιοδρόμων, ενώ μέλη της Ελλανοδίκου Επιτροπής ήταν για μεν του κολυμβητικούς αγώνες οι Παν. Νάστος και Ιακ. Δραγάτσης για τους Λεμβοδρομικούς οι Α. Μελετόπουλος, Δ. Καλοστύπης και Α. Βλαχόπουλος.

Βλέποντας ο Νάστος ότι οι εισηγήσεις του περί δημιουργίας Σχολής "δεν ακούγονταν", αποφάσισε να δημιουργήσει ο ίδιος, αν και προχωρημένος πλέον στην ηλικία, σχολή ώστε να διδάξει στα Ελληνόπουλα, την τέχνη της κολύμβησης. Από το 1900 μέχρι το 1903 συναντούμε τεράστιο αριθμό δηλώσεων του Κολυμβητικού Συλλόγου στον ημερήσιο τύπο, περί της οφέλειας δημιουργίας σχολής Κολύμβησης. 

Φάληρο 1905

Σύμφωνα με τα στοιχεία που κρατούσε ο Κολυμβητικός Σύλλογος, ο αριθμός των πνιγμένων από την άγνοια που είχαν να κολυμπούν, για το χρονικό διάστημα από 4 Ιανουαρίου 1902 μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 1903 ήταν 64 Έλληνες. Η στατιστική αυτή, άγνωστη τότε στην Ελλάδα, συγκλόνισε τόσο, ώστε ο τότε βασιλόπαις Νικόλαος ζήτησε κι έγινε Επίτιμος Πρόεδρος του Κολυμβητικού Συλλόγου Πειραιώς. Τελικώς από τις αρχές του 1902 γίνεται επίσημη αναγγελία τις εφημερίδες, ότι η Σχολή Κολυμβητικής θα δημιουργηθεί από τον ίδιο τον Νάστο. Τα εγκαίνια ορίστηκαν να γίνουν στις 20 Ιουλίου του 1903. Η Σχολή θα λειτουργούσε μπροστά από το ξενοδοχείο Ακταίον στο Νέο Φάληρο. 

Χάριν της Αιδούς...

Με την αγγελία δημιουργία της Σχολής ο Νάστος αντιμετώπισε ένα πρόβλημα που δεν είχε υπολογίσει. Κάτοικοι της περιοχής του Φαλήρου κατέφυγαν στην Αστυνομία, ζητώντας την απαγόρευση της λειτουργίας της Σχολής και την κατεδάφιση της ξύλινης καμπίνας που κατασκευάζονταν επί ξύλινων πασσάλων μπροστά από το Ακταίον, με την αιτιολογία ότι θα εκτίθονται σε κοινή θέα τα σώματα των "μαθητών".  Όμως ακόμα και οι εφημερίδες της εποχής που θεωρούνται οι φύλακες της τότε ηθικής, αντιδρούν στην "αντίδραση" των κατοίκων και γράφουν:

"η κολυμβητική Σχολή θα ιδρυθεί σε μέρος, όπως και θαλάσσια λουτρά, που δεν υπάρχουν πέριξ οικίες....Οι ακροαταί της ξετσίπωτης γαλλικής Οπερέτας του Φαλήρου, εθορηβήθησαν εκ των ειδήσεων, ότι πρόκειται ν΄ ανεγερθεί σχολή κολυμβητικής εις την ακτή του Φαλήρου, εις την ακτή ακριβώς εκείνη, που καθ΄όλον το θέρος εκτίθονται εις κοινή θέα τα κομψά σώματα των λουωμένων καρραγωγέων..." (13-9-1902)  
Εγκαίνια Σχολής:


Τελικώς στις 20 Ιουλίου 1903 από τον Κολυμβητικό Σύλλογο Πειραιώς, γίνονται τα εγκαίνια της πρώτης και μοναδικής τότε Σχολής Κολύμβησης Πειραιά, με έδρα το Νέο Φάληρο μπροστά από το ξενοδοχείο Ακταίον. Η Σχολή αυτή είναι η μόνη που σκοπό είχε την διδασκαλία - εκπαίδευση κολύμβησης και διάσωσης κολυμβητών και όχι μόνο τους αγώνες. Ήταν επί της ουσίας και η πρώτη σχολή Ναυαγοσωστών, αφού στα εγκαίνια έγινε για πρώτη φορά στην Ελλάδα παρουσίαση διάσωσης ναυαγών που οι εφημερίδες δεν κατανοούσαν πλήρως και έγραφαν "εντός της θαλάσσης αι λέμβοι της Σχολής μετά των ατάκτως ερριμένων εδώ και εκεί σωσιβίων τα οποία ήσαν δια μικρών σημαιών εστολισμένα, απετέλουν μαγευτικόν θέαμα".


Στα εγκαίνια της Σχολής βρέθηκαν ο Πρόεδρος του Πανελλήνιου Γυμναστικού Συλλόγου Παπαμιχαλόπουλος, ο Πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Τσάτσος, οι βουλευτές Ζυγομαλάς, Σμολένσκι, Χατζόπουλος και Γουναράκης και πολύς κόσμος.


Το σύνθημα της σχολής που παρουσίασε ο Νάστος ήταν του Ευρυπίδη "Θάλασσα κλύζει πάντα ανθρώπων κακά". Ο Νάστος στον λόγο των εγκαινίων είπε "εδώ στο Φάληρο 7 ναύτες του Βασιλικού Ναυτικού κι άλλοι 12 υπαξιωματικοί της Σχολής υπαξιωματικών πνίγηκαν γιατί δεν ήξεραν να κολυμπούν. Το ναυτικό μας τουλάχιστον θα πρέπει να αποτελείται από αληθινούς θαλασσομάχους κολυμβητές. Πρέπει η Κυβέρνηση να συστήσει σε κάθε παραλιακή πόλη σχολές Κολυμβητικής που να λειτουργούν από τον Ιούλιο μέχρι τον Αύγουστο κάθε έτους, ώστε να μην γίνει αυτό που συνέβει στους τελευταίους Ολυμπιακούς Αγώνες που νικητής ήταν ένας Ούγγρος"

Το ενδιαφέρον των Κυριών και η εκπαιδεύτρια εκ Μάνης καταγόμενη:

Στην Σχολή Κολυμβητικής Πειραιά υπήρχε η πρωτοποριακή δυνατότητα να παραδίδονται μαθήματα και προς τις κυρίες. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι μόνο την ημέρα των εγκαινίων εγράφησαν 30 κυρίες ως μέλη. Η διδασκαλία των κυριών γίνονταν από μια διδασκάλισσα ηλιοκαή εκ Μάνης καταγόμενη, κάτοικο Πειραιά, η οποία την ημέρα των εγκαινίων κολύμβησε από την εξέδρα της Σχολής μέχρι τα Ρώσικα πολεμικά που ναυλοχούσαν στον Φαληρικό όρμο και επέστρεψε πίσω εις ολίγα λεπτά της ώρας. Το όνομα αυτής Διαμάντω Πέτρου. Η ίδια αυτή γυναίκα είναι που το 1905 όταν η Σχολή θα απειληθεί με κλείσιμο  θα πάει μόνη της, κρατώντας τη σημαία της σχολής στο σπίτι του Κυριακούλη Μαυρομιχάλη (Καστέλλα) για να του προσφέρει στέφανο εκ δάφνης, διαμαρτυρόμενη ταυτόχρονα υπέρ της Σχολής. 

Κι όμως η Σχολή αυτή θα κλείσει!!!

Γράφουν οι εφημερίδες το 1905 δύο χρόνια μετά την έναρξη λειτουργία της "οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι τα τελευταία έτη, από την λειτουργία της Κολυμβητικής Σχολής Πειραιά που λειτουργεί στο Φάληρο και μετά, τα θύματα εκ πνιγμού ελλατώθηκαν" παρόλα αυτά τον ίδιο χρόνο θα διαταχθεί η αναστολή λειτουργίας της Σχολής αφού έγιναν καταγγελίες και πιέσεις σε πολιτικό επίπεδο από τους Φαληριώτες με την αιτιολογία ότι το παράπηγμα της Σχολής παρακωλύει τη θέα τους. 

Τότε ήταν που ο Δραγούμης εντός της βουλής λέει: 

"Φρονώ ότι ο Υπουργός έχει πέσει θύμα πλάνης διότι ουχί το παράπηγμα της σχολής άλλ'  άλλα οικοδομήματα βρίσκονται μεταξύ παραλίας και της οδού που κρύβουν την θέα. Ο κύριος Υπουργός θα πρέπει επιτέλους να κατέβει στο Φάληρο και να κάνει ο ίδιος αυτοψία, για να πειστεί περί τούτου και να επιτρέψει να λειτουργήσει μια σχολή που ουδέν δαπανεί το κράτος περί αυτής ως όφειλε, αλλά αυτή υποστηρίζει το κράτος"   

Ο Δραγούμης πετυχαίνει τελικώς αντί του κλεισίματος την μετακίνηση της Σχολής σε άλλο σημείο. Κοινοποιείται εντολή στον Νάστο για μετακίνηση της Σχολής στην προέκταση της οδού Κεχαγιά. Ο Νάστος δέχεται προκειμένου να συνεχίσει η σχολή την λειτουργία της και υπογράφει μάλιστα και αποδοχή συμφωνίας με το Υπουργείο Οικονομικών. Με έξοδα δικά του αναλαμβάνει κι αυτή την φορά την ανέγερση του νέου ξύλινου παραπήγματος. Ξαφνικά στις 31 Μαΐου 1906 το ημιτελές παράπηγμα περικυκλώνεται από αστυνομία η οποία απαγορεύει την αποπεράτωση του έργου. Και για τη νέα της θέση οι κάτοικοι αντιδρούν και ζητούν τη νέα μετακίνησή της στην αρχική της θέση!!! Σα να μην έφτανε αυτό μερικές μέρες αργότερα, (10 Ιουνίου 1906) μεγάλη καταιγίδα παρασέρνει το ημιτελές οίκημα που καταστρέφεται ολοσχερώς. 

10 Ιουνίου 1906

Σχιζοφρένεια, ατέλειωτοι δικαστικοί αγώνες, διαδηλώσεις, διαμαρτυρίες. Το Υπουργείο Οικονομικών προτείνει σχολή να μεταφερθεί σε ένα σημείο που δεν θα ενοχλεί κανένα. Στο σημείο που προτείνεται όμως καταλήγουν οι σωλήνες από το ηλεκτρικό εργοστάσιου του Νέου Φαλήρου και βγαίνουν μαύρες μεταλλικές ύλες και άλλες ακαθαρσίες που μετατρέπουν τα ύδατα μαύρα και ελώδη. Η Σχολή λέει ο Νάστος αντί ωφελείας θα γίνει πρόξενος ασθενειών των παιδιών. 

Το τέλος:

Δεν γνωρίζουμε το αποτέλεσμα των δικαστικών αγώνων. Γνωρίζουμε όμως ότι επίσημα η Σχολή αυτή έπαψε να υπάρχει το 1910. Μια αναφορά δια του τύπου αναφέρει ότι στο Νέο Φάληρο υπάρχουν μόνο οι ξύλινοι πάσσαλοι που ήταν η βάση του παραπήγματος της Σχολής, χωρίς να αναφέρει το σημείο που λειτούργησε τα τελευταία χρόνια. 
Στο έργο της Σχολής αυτής, μεταξύ άλλων, θα πρέπει να καταγραφεί η δωρεάν εκπαίδευση 150 παιδιών ορφανοτροφείων κάθε έτος, η διάσωση, η παροχή βοήθειας στα παρακείμενα λουτρά του Φαλήρου. Η τύχη παίζει παράξενα παιχνίδια. Όταν στις 13 Ιουνίου του 1911 ανακοινώνεται ότι η σχολή δεν θα λειτουργήσει (συνήθως άνοιγε στις 13 Ιουνίου κάθε έτος), την ίδια μέρα μη λειτουργίας της, πνίγηκαν δύο άτομα στην περιοχή του Φαλήρου.


Ο δημοσιογράφος "Διαβάτης" γράφει τον επίλογο της Σχολής με ένα χρονογράφημα την "ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΧΡΗΣΤΟΥ": 

"Όπως κάθε πράγμα που είναι χρήσιμο εις τον τόπο μας, έτσι και η Κολυμβητική Σχολή έπρεπε να καταργηθεί... Στον Πειραιά γίνεται η καλλιέργεια του άχρηστου. Όταν συνεδριάζει το Δημοτικό συμβούλιο για τον προϋπολογισμό του Δήμου, οι σύμβουλοι εγκρίνουν βοηθήματα δια άχρηστους ανθρώπους, τους εαυτούς τους. Ανθρώπους που ζητούν δια τους ίδιους χρηματικό βοήθημα ομολογώντας έτσι οι ίδιοι την αχρηστία τους, σαν τους ανήμπορους στους δρόμους που κόσμο ακούνε και κόσμο δεν βλέπουν. Είχε υποβάλλει και η Διεύθυνση της Σχολής αίτηση για να υποστηριχθεί υπό του Δήμου καθότι οι πόροι ήταν ελάχιστοι, αφού έδινε μαθήματα κολυμβητικής σε τροφίμους Ορφανοτροφείου και σε 50 μαθητές δημοτικών σχολείων καθ΄ εκάστην. Αυτοί (οι σύμβουλοι) που διαθέτουν το δημοτικό χρήμα τόσο αφειδώς δια φιλοδωρήματα δεν έκαναν τίποτα για την υποστήριξη του έργου της Σχολής. Ίσως να θεώρησε το Συμβούλιο ότι είναι γελοίον να ασχοληθεί με τέτοια επουσιώδη ζητήματα.... Αυτοί όμως είναι που είχαν περισσότερο από όλους την ανάγκη μιας τέτοιας σχολής αφού είναι άνθρωποι που πνίγονται σε μια κουταλιά νερό....  "

Σχόλια

Αρχείο

Εμφάνιση περισσότερων

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

α1 Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος26 Αβράαμ Λίνκολν1 Άγγελος Έβερτ1 Άγγελος Σικελιανός1 Αγγλία12 Άγιο Όρος5 Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος3 Αδαμάντιος Κοραής9 Αθανάσιος Ευταξίας1 Αθανάσιος Σουλιώτης - Νικολαϊδης2 Αθανάσιος Τσακάλωφ1 Αιγαίο17 Αιγαίο Ελληνική θάλασσα3 Αίγινα1 Αισχύλος1 Ακρόπολη12 Αλβανία13 Αλεξάνδρεια9 Αλέξανδρος Ζαϊμης6 Αλέξανδρος Κορυζής5 Αλέξανδρος Κουμουνδούρος7 Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος14 Αλέξανδρος Οθωναίος7 Αλέξανδρος Παπάγος18 Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης7 Αλέξανδρος Παπαναστασίου18 Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής1 Αλέξανδρος Σακελαρίου5 Αλέξανδρος Υψηλάντης8 Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος3 Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν5 Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Αναγέννηση3 Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος1 Αναστάσιος Παπούλας4 Ανατολική Ρωμυλία1 Ανδρέας Γ. Παπανδρέου16 Ανδρέας Καρκαβίτσας2 Ανδρέας Λόντος2 Ανδρέας Μεταξάς1 Ανδρέας Μιαούλης8 Ανδρέας Μιχαλακόπουλος14 Ανδρέας Τζίμας1 Άνθιμος Γαζής1 Αννα Κομνηνή1 Άννα Κομνηνή1 Αννίβας1 Αντάντ18 Αντιβενιζελισμός31 αντισημιτισμός5 Αντόνιο Γκράμσι1 Αντώνης Σαμαράς1 Απεργίες4 Αποικιοκρατία6 Άραβες3 Αρβανίτες1 Άρειος Πάγος3 Άρης Βελουχιώτης9 Αριστείδης ο Αθηναίος2 Αριστοτέλης7 Αριστοτέλης Ωνάσης1 Αρχαία Αθήνα28 Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία10 Αρχαία Σπάρτη22 Αρχαιοκαπηλεία6 Αρχαιολογία26 Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός3 Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος3 Αρχιμίδης4 Αστρονομία4 Αστυνομία2 Αυστρία4 Αυτοκράτορας Ηράκλειος3 Αφρική4 Αχαϊκή Συμπολιτεία2 β1 Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος43 Βαλκάνια26 βασανιστήρια1 Βασίλειος Τσίχλης23 Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄1 Βασιλιάς Γεώργιος Α΄22 Βασιλιάς Γεώργιος Β΄26 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄34 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄8 Βασιλιάς Όθων Α΄25 Βασιλιάς Παύλος Α΄7 Βασιλιάς Φίλιππος Β΄6 Βενιαμίν Λέσβιος1 Βιβλία και Βιβλιοθήκες37 Βιβλιοκρισίες87 Βιέννη5 Βιετνάμ2 Βιογραφίες80 Βλάσης Γαβριηλίδης1 Βουλγαρία14 γ1 Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης8 Γαλλία21 Γαλλική Επανάσταση6 Γαριβάλδι2 Γελιογραφίες4 Γενοκτονία των Αρμενίων3 Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου6 Γερμανία51 Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός2 Γεώργιος Α. Παπανδρέου19 Γεώργιος Βλάχος4 Γεώργιος Γρίβας (Διγενής)7 Γεώργιος Ζησιμόπουλος2 Γεώργιος Θεοτόκης10 Γεώργιος Κάνιγκ3 Γεώργιος Καραϊσκάκης4 Γεώργιος Καρτάλης2 Γεώργιος Καφαντάρης9 Γεώργιος Κονδύλης18 Γεώργιος Κουντουριώτης4 Γεώργιος Λεοναρδόπουλος2 Γεώργιος Παπαδόπουλος2 Γεώργιος Παπανδρέου (GAP)1 Γεώργιος Πωπ1 Γεώργιος Ράλλης6 Γεώργιος Σεφέρης2 Γεώργιος Σταύρου2 Γεώργιος Στρέιτ1 Γεώργιος Τσολάκογλου4 Γεώργιος Τσόντος (Βάρδας)1 Γιάννης Ιωαννίδης3 Γιάννης Ψυχάρης2 Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο)8 Γιουγκοσλαβία12 Γιώργης Σιάντος4 Γιώργος Ρωμανός1 Γκουλάγκς4 Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά35 Γράμμος - Βίτσι2 Γρηγόρης Φαράκος2 Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας)7 Γρηγόριος Ξενόπουλος4 δ1 Δαρδανέλλια1 Δέσποινα Κούρτη1 Δημήτρης Παρτσαλίδης3 Δημήτριος Αναγνωστόπουλος1 Δημήτριος Βούλγαρης2 Δημήτριος Γούναρης24 Δημήτριος Ιωαννίδης1 Δημήτριος Καλλέργης1 Δημήτριος Μάξιμος1 Δημήτριος Ράλλης4 Δημήτριος Υψηλάντης10 Δημήτριος Ψαρρός4 Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ)19 Δημοσθένης4 Δημοψήφισμα2 δημοψήφισμα 19243 Διατροφή5 Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.)3 Δικαιοσύνη7 Διονύσιος Σολωμός1 Διπλωματία24 δοσιλογισμός3 δουλεμπόριο3 Δύση2 Δωδεκάνησα13 Ε.Ρ.Ε.5 ΕΔΕΣ15 Εθνικά Δάνεια2 Εθνική αντίσταση13 Εθνική τράπεζα4 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.)8 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ)6 Εθνικός Διχασμός (1914-1918)35 Εθνικός Συναγερμός3 Εθνοσυνέλευση5 ΕΚΚΑ4 Εκκλησιαστική Ιστορία10 ΕΛΑΣ29 Ελβετία4 ΕΛΔΥΚ1 Ελευθέριος Βενιζέλος71 Ελληνική λογοτεχνία5 Ελληνική Οικονομική Ιστορία34 Ελληνική Οικονομική κρίση33 Ελληνική Παιδεία23 Ελληνική Παράδοση2 Έλληνικό Έθνος33 Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος12 Ελληνικός στρατός43 Ελληνισμός27 Ελληνισμός της Αμερικής2 Ελληνοτουρκικές σχέσεις6 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 189711 Ελλήνων Πάσχα3 Εμμανουήλ Μπενάκης1 Εμμανουήλ Ξάνθος1 Εμμανουήλ Παπάς1 Εμμανουήλ Ρέπουλης5 Εμμανουήλ Ροϊδης4 Εμμανουήλ Τομπάζης2 Εμμανουήλ Τσουδερός5 Εμπόριο6 Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.)1 Ένωση Κέντρου5 ΕΟΚ1 ΕΟΚΑ Α΄10 ΕΟΚΑ Β΄3 Επανάσταση στο Γουδή10 Επέτειος2 Επίκουρος1 Επιτάφιος1 Ερατοσθένης1 Ερυθρός Σταυρός3 ΕΣΣΔ19 Ευάγγελος Αβέρωφ3 Ευάγγελος Λεμπέσης1 Ευεργέτες1 Ευρωπαϊκή Ένωση3 Ευρωπαικός Διαφωτισμός3 εφημερίδα "Καθημερινή"5 Η γυναίκα στην Ιστορία2 Η δίκη των "εξ"25 Ήθη και έθιμα3 Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.)37 Ήπειρος14 Ηράκλειτος1 Ηρακλής Θεσσαλονίκης5 Ηρόδοτος13 Θαλής ο ΜΙλήσιος1 Θέατρο5 Θεμιστοκλής5 Θεμιστοκλής Σοφούλης9 Θεόδωρος Δηλιγιάννης6 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης13 Θεόδωρος Πάγκαλος20 Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος)1 Θεόδωρος Τουρκοβασίλης3 Θεόφιλος Καΐρης1 Θερμοπύλες2 Θεσσαλονίκη28 Θουκυδίδης10 Θράκη11 Θρασύβουλος Τσακαλώτος3 Θρησκεία3 Θωρηκτό Αβέρωφ9 Ι.Β.Δ.104 Ιαπωνία3 Ιατρική8 Ιερή Συμμαχία8 Ιερός Λόχος6 Ιλιάδα11 Ίμια3 Ιουλιανή κρίση του ΄652 Ιούλιος Βέρν2 Ιπποκράτης ο Κώος3 Ισλάμ6 Ισοκράτης2 Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Ιστορία622 Ιστορία της Αλβανίας12 Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας1 Ιστορία της Κρήτης16 Ιστορία του Αθλητισμού9 Ιταλία27 Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης2 Ιωάννης Γκούρας1 Ιωάννης Δεμέστιχας3 Ιωάννης Καποδίστριας24 Ιωάννης Κωλέττης6 Ιωάννης Μακρυγιάννης6 Ιωάννης Μεταξάς41 Ιωάννης Μιχαήλ5 Ιωάννης Παπακωνσταντίνου10 Ιωάννης Συκουτρής6 Ιωάννης Τσαγκαρίδης1 Ιωάννης Τσιμισκής1 Ιωάννινα5 Ίων Δραγούμης26 Ιωνική Επανάσταση1 Κ. Θ. Δημαράς2 Καλαμάτα1 Κανέλος Δεληγιάννης3 Καρλ Γιουνγκ1 Καρλ Μαρξ1 Κάρολος Παπούλιας2 Καρχηδόνα1 κατεχόμενα της Κύπρου1 Κατοχή13 Κατοχικά Δάνεια3 Κίμων ο Αθηναίος2 Κίνα7 Κίνημα του Ρομαντισμού2 κινηματογράφος3 Κινηματογράφος και Ιστορία4 Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.)3 Κολλυβάδες2 Κόμμα Φιλελευθέρων11 Κομμουνισμός29 Κομνηνός Πυρομάγλου2 Κοράνιο2 Κόρινθος6 Κύθηρα1 Κυπριακή Ιστορία46 Κυριάκος Κατσιμάνης14 Κύριλλος Λούκαρις2 Κωνσταντίνος Δεμερτζής1 Κωνσταντίνος Καβάφης3 Κωνσταντίνος Καναρης6 Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή1 Κωνσταντίνος Καραμανλής11 Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος)2 Κωνσταντίνος Λινάρδος18 Κωνσταντίνος Μανιαδάκης6 Κωνσταντίνος Μητσοτάκης4 Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄8 Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος8 Κωνσταντίνος Σημίτης4 Κωνσταντίνος Σμολένσκι2 Κωνσταντίνος Τσαλδάρης4 Κωνσταντίνος Φωτιάδης5 Κωνσταντινούπολη41 Κως4 Κώστας Βάρναλης1 Κώστας Περρίκος1 Κωστής Παλαμάς6 ΛΑ.Ο.Σ3 Λαθρομετανάστευση3 Λαικό Κόμμα7 Λαμία2 Λατινική Αμερική1 Λεονίντ Τρότσκι4 Λέσβος3 Λεωνίδας Παρασκευόπουλος1 Λόγιος Ερμής4 Λόρδος Βύρων8 Λουτράκι1 Λύσανδρος1 Μαζική πολιτική προπαγάνδα2 Μακάριος11 Μακεδονία48 Μακεδονικό Ζήτημα32 Μακεδονικός Αγώνας8 Μακεδονομάχοι5 Μάνη2 Μάο Τσε Τουνγκ2 Μαραθώνας3 Μάρκος Βαφειάδης9 Μάρκος Μπότσαρης1 Μάτζικερτ1 Μεγάλη Βρετανία37 Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia)1 Μέγαρο Μαξίμου1 Μέγας Αλέξανδρος8 Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών2 Μέγας Θεοδόσιος1 Μέγας Κωνσταντίνος1 Μελέτης Βασιλείου1 Μεσαίωνας5 Μέση Ανατολή2 Μεσόγειος2 Μεσολόγγι10 Μεσσήνη Μεσσηνίας12 Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974)43 Μέττερνιχ4 Μίκης Θεοδωράκης3 Μίκης Πρωτοπαπαδάκης8 Μικρά Ασία43 Μιλτιάδης ο Αθηναίος1 Μιλτιάδης Πορφυρογέννης1 Μιχαήλ Ψελλός3 Μνημείο14 Μοροζίνι2 Μουσολίνι12 Μπενιζέλος Ρούφος1 Μυστικές υπηρεσίες5 ναζισμός2 Νάξος2 Ναπολέων Βοναπάρτης2 Ναπολέων Ζέρβας10 Ναυαρίνο2 Ναύπακτος2 Ναύπλιο16 Ναυτική Ιστορία57 Νέα Δημοκρατία10 Νεοκλής Σαρρής1 Νεότουρκοι6 Νικήτας Σταματελόπουλος5 Νικηφόρος Φωκάς1 Νικίας2 Νικόλαος Δημητρακόπουλος1 Νικόλαος Λεωτσάκος3 Νικόλαος Πλαστήρας18 Νικόλαος Πολίτης1 Νικόλαος Στράτος5 Νίκος Ζαχαριάδης17 Νίκος Καζαντζάκης2 Νίκος Μπελογιάννης1 Νίκος Νικολούδης42 Νίτσε1 Ξάνθη1 Ξενοφών3 Οδυσσέας Ανδρούτσος1 Οδυσσέας Ελύτης4 Οδυσσέας Ιάλεμος2 Οδύσσεια7 Οθωμανική Αυτοκρατορία74 Οθωνική περίοδος (1832-1864)14 Οικουμενικό Πατριαρχείο8 Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά1 ομάδα των "Ιαπώνων"2 Όμηρος22 ομοφυλοφιλία1 Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.)3 Οργάνωση "Χ"2 Ορθοδοξία32 π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος13 ΠΑ. ΣΟ. Κ.25 Παγκόσμιος Ιστορία23 Παλαιών Πατρών Γερμανός2 Παναγής Τσαλδάρης16 Παναγιώτης Δαγκλής1 Παναγιώτης Δεμέστιχας1 Παναγιώτης Κανελλόπουλος15 Πάνος Κορωναίος2 Πάτρα3 Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄5 Παύλος Γύπαρης4 Παύλος Κουντουριώτης14 Παύλος Μελάς2 Παυσανίας1 Παυσανίας Κατσώτας1 Παυσανίας ο περιηγητής1 ΠΕΑΝ2 Πειραιάς6 πειρατεία1 Πεισίστρατος1 Πελοποννησιακός πόλεμος7 Περικλής1 Περικλής Αργυρόπουλος1 Περικλής Γιαννόπουλος5 Περικλής Δεληγιάννης1 Περιοδικά Ιστορίας3 Περσικοί πόλεμοι10 Πετρέλαια στο Αιγαίο2 Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης4 Πέτρος Γαρουφαλιάς1 Πέτρος Μακρής - Στάϊκος5 Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης13 Πλάτων9 Πλούταρχος7 Ποίηση και αισθητική18 Πόλεμος των Μπόερς1 Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι14 πολιτική δολοφονία18 Πολιτική Ιστορία17 Πολωνία2 Πόντος7 Πρίγκιπας Ανδρέας2 προπαγάνδα5 πρόσφυγες6 προσωκρατικοί φιλόσοφοι3 Προτεινόμενα3 Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές30 πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff1 Πύρρος της Ηπείρου1 Ρήγας Παλαμίδης1 Ρήγας Φερραίος3 ριζοσπάστης1 Ρόδος10 Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία15 Ρώμη8 Ρωμηοσύνη5 Ρωσία23 Ρωσικο κόμμα3 Σάββας Γκαλιμαρίδης2 Σάμος1 Σαντόρε Σανταρόζα2 Σαντορίνη1 ΣΚΑΪ2 Σκάκι1 Σκωτία4 Σόλων3 Σοφοκλής Βενιζέλος3 Σοφοκλής Δούσμανης1 Σπυρίδων Μαρκεζίνης5 Σπυρίδων Τρικούπης3 Σταλινισμός15 Σταυροφορίες6 Σταφιδικό Ζήτημα2 Στέφανος Δραγούμης3 Στέφανος Σαράφης2 Στέφανος Σκουλούδης5 Στέφανος Στεφανόπουλος1 Στράβων5 Στρατής Μυριβίλης2 Στρατιωτικά κινήματα1 Στρατιωτική Ιστορία58 Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη3 Στυλιανός Γονατάς7 Στυλιανός Χούτας1 Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ2 Συνθήκη της Λοζάννης9 Συνθήκη των Σεβρών6 συντάξεις1 ΣΥΡΙΖΑ4 Σωκράτης3 Σώματα Ασφαλείας1 Ταγίπ Ερντογάν1 Τάγματα ασφαλείας2 Τείχος του Βερολίνου1 τεκτονισμός1 Τέχνες11 Τεχνολογία8 το παιχνίδι στην Ιστορία6 Τοπική Ιστορία1 Τουρκία20 Τουρκοκρατία (1453-1821)35 Τράπεζα της Ελλάδος5 Τράπεζες1 Τριπολιτσά2 Τσαούς Αντών (Φωστερίδης)1 Ύδρα5 Υποβρύχιο Παπανικολής1 υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ3 Υφαλοκρυπίδα1 Φαίδων Γκιζίκης3 Φαλμεράγιερ6 Φανάρι2 Φασισμός1 Φιλελληνισμός9 Φιλία1 Φιλική Εταιρεία9 Φιλολογικά και άλλα δοκίμια44 Φιλοποίμην2 Φιλορθόδοξη Εταιρεία1 Φιλοσοφία9 Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας25 Φλωρεντία1 Φλώρινα4 Φραγκοκρατία8 Φωκίων1 Φωτογραφικό Οδοιπορικό26 Χαλκιδική2 Χαράλαμπος Κατσιμήτρος3 Χαράλαμπος Τσερούλης2 Χαράτσι1 Χαρίλαος Τρικούπης13 Χαρίλαος Φλωράκης2 Χάτι Χουμαγιούν1 Χίτλερ17 Χούντα6 Χρεοκοπία10 Χρηματιστήριο4 χριστιανικό ολοκαύτωμα3 Χριστόδουλος Τσιγάντες1 Χριστούγεννα10 Χρυσόστομος Σμύρνης1 Χωροφυλακή2 Ψαρά3 ψυχολογία2 Ψυχρός Πόλεμος12 CIA4 John Iatrides1 K.K.E.44 KGB4 Mεσσήνη4 Robert Bruce2 Slider3 William Wallas2 Winston Churchil1
Εμφάνιση περισσότερων
"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Αναγνώστες

Συνολικές προβολές σελίδας