Άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως: ο ευσεβής υπηρέτης του Θεού και των συνανθρώπων του (1846-1920)

γράφει και συνθέτει πληροφορίες ο Φιλίστωρ Ι. Β. Δ.

Γέννηση του Αγίου και τα πρώτα δύσκολα χρόνια (1846-1886)

Ο Άγιος Νεκτάριος λεγόταν κατά κόσμον Νεκτάριος Κεφαλάς και γεννήθηκε στην Σηλυβρία της Ανατολικής Θράκης στις 1 Οκτωβρίου 1846, όπου και έζησε τα πρώτα 14 χρόνια της ζωής του. Εκεί έλαβε την πρώτη στοιχειώδη εκπαίδευση, όμως η πολύτεκνη οικογένεια του δεν διέθετε πόρους για να συνεχίσει σε ανώτερες σπουδές που ήταν τότε ιδιαίτερα πολυδάπανες. Σε ηλικία 15 χρόνων ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη όπου έζησε στα όρια της στοιχειώδους επιβίωσης εργαζόμενος σε μια αποθήκη καπνών. Λίγα χρόνια μετά αναλαμβάνει παιδονόμος στην Αγιοταφική Σχολή όπου διευθυντής ήταν ο θείος του Αλέξανδρος Τριανταφυλλίδης.

Με συστατική επιστολή του θείου του προς τον μητροπολίτη Γρηγόριο, μετέβη στην Χίο το 1866 όπου παρέμεινε για επτά χρόνια ως γραμματοδιδάσκαλος. Στο διάστημα αυτό μελέτησε με ζήλο τα έργα των πατέρων της εκκλησίας αλλά και πολλά κλασσικά έργα της Αρχαίας Ελληνικής γραμματείας. Σταδιακά αποκρυσταλλώθηκε μέσα του η έμφυτη τάση του προς την λατρεία του Θεού, και σε ηλικία 30 ετών, στις 7 Νοεμβρίου 1876, ασπάστηκε τον μοναχικό βίο υπό το όνομα Λάζαρος. Κατά την περίοδο αυτή ήρθε σε επαφή με το μοναστικό κίνημα των "Κολλυβάδων", αλλά και με τον Γέροντα Παχώμιο Αρελά (1840-1905) με τον οποίο διατήρησε έναν ισχυρό πνευματικό δεσμό.  Στην Χίο παρακολούθησε σπουδές του Γυμνασίου λαμβάνοντας πτυχίο το 1881.

Στην συνέχεια ταξίδεψε στην Αλεξάνδρεια όπου και συναντήθηκε με τον Πατριάρχη Σωφρόνιο Δ΄ τον Βυζάντιο (1798-1899) κομίζοντας συστατικές επιστολές από σημαίνουσες προσωπικότητες της Χίου. Ο Σωφρόνιος σχημάτισε θετική εικόνα για τον Νεκτάριο και αποφάσισε να χρηματοδοτήσει μέσω των εύπορων αδερφών Χωρέμη τις θεολογικές σπουδές του ιεροδιάκονου στο πανεπιστήμιο Αθηνών. Το 1881 ο Νεκτάριος γράφτηκε στο πανεπιστήμιο Αθηνών, αλλά επειδή η οικονομική ενίσχυση που λάμβανε δεν του εξασφάλιζε ούτε τα στοιχειώδη, κατάφερε μετά από εξετάσεις να εξασφαλίσει μια υποτροφία που του επέτρεψε να ολοκληρώσει τις σπουδές το 1885 με τον βαθμό "Καλώς", πολύ σημαντικό επίτευγμα για έναν άνθρωπο της ηλικίας του με μηδενικό οικονομικό υπόβαθρο.

Η παραμονή του του στην Αίγυπτο - μητροπολίτης Πενταπόλεως και οι αδικίες εις βάρος του (1886-1890)

Ακολούθως επέστρεψε στην Αλεξάνδρεια όπου χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και το 1886 Μέγας Αρχιμανδρίτης στο Κάιρο. Τα επόμενα τρία χρόνια θα αναπτύξει ένα πολύπλευρο θρησκευτικό και φιλανθρωπικό έργο στην ευρύτερη περιοχή του Καΐρου, με φιλοπονία και εργατικότητα παρά τις αρκετές φορές που αρρώστησε λόγω του κλίματος της περιοχής αλλά και λόγω της ασθενικής του φύσης. Σε αναγνώριση του έργου του, στις 15 Ιανουαρίου 1889 εκλέχθηκε μητροπολίτης Πενταπόλεως, μιας περιοχής που βρισκόταν στην Λιβύη. Ο Νεκτάριος συνέχισε το έργο του με την ίδια θέρμη παρά τους ανύπαρκτους οικονομικούς πόρους, που τον εξανάγκαζαν να ζει με πολλές στερήσεις.

Η ανέλιξη του Νεκτάριου σε ένα τόσο σοβαρό εκκλησιαστικό αξίωμα σε συνδυασμό με την γενική αναγνώριση του ανώτερου χριστιανικού του ήθους τον κατέστησαν αυτόματα έναν βασικό υποψήφιο για την θέση του πατριάρχη Αλεξανδρείας, καθώς ο ευεργέτης του Σωφρόνιος ήταν τότε πάνω από 90 ετών. Αυτό όμως θορύβησε εκκλησιαστικούς κύκλους του πατριαρχείου που κατάφεραν να τον διαβάλουν στον Πατριάρχη ως ότι δήθεν ετοιμάζει την εκθρόνιση του. Το εκκλησιαστικό παρασκήνιο της εποχής ήταν έντονο με μυστικές υποσχέσεις, διαπραγματεύσεις και συμφωνίες μεταξύ υποψηφίων για τη θέση του Πατριάρχη (όπως ο Θηβαΐδος Γερμανός) με αξιωματούχους του Πατριαρχείου αλλά και με λαϊκούς και εύπορους ομογενείς. Ο Σωφρόνιος παρασύρθηκε από τους διαβολείς του Νεκτάριου και στις 11 Ιουλίου 1890 τον καθαίρεσε με έναν βίαιο και αντιεκκλησιαστικό τρόπο, σε μια ενέργεια που σχολιάστηκε αρνητικά και από τον Γενικό πρόξενο της Ελλάδας στη Αίγυπτο Ιωάννη Γρυπάρη. Ο Νεκτάριος δεν αντέδρασε στην προσβολή που του έγινε αλλά αποχώρησε αμέσως από την Αίγυπτο χωρίς να διαμαρτυρηθεί και χωρίς να μάθει ποτέ τον πραγματικό λόγο καθαίρεσης του.

Επιστροφή στην Ελλάδα - ιεροκήρυκας στην Χαλκίδα και στην Φωκίδα (1890-1894)

Τον Αύγουστο του 1890 ο Νεκτάριος ήρθε στην Αθήνα αποφασισμένος να αποτραβηχτεί ως μοναχός στο Άγιο Όρος. Μετά από παραινέσεις του επισκόπου Πατρών Δαμασκηνού, ο Νεκτάριος με επιστολή του στην Ιερά Σύνοδο ζήτησε εθελοντικά να του δοθεί μια θέση ιεροκήρυκα, προφανώς κατώτερη από το εκκλησιαστικό αξίωμα που κατείχε. Αρχικώς προβλήθηκαν προσχώματα από το υπουργείο Εκκλησιαστικών και δημόσιας εκπαίδευσης και τον υπουργό Αχιλλέα Γεροκωστόπουλο καθώς ο Νεκτάριος δεν διέθετε την Ελληνική ιθαγένεια. Χάρις την βοήθεια του δήμαρχου Αθηναίων Τιμολέοντα Φιλήμονα, αλλά κυρίως του Μιχαήλ Μελά, το εμπόδιο αυτό ξεπεράστηκε και ο Νεκτάριος διορίστηκε ιεροκήρυκας στην Χαλκίδα.

Από την πρώτη ημέρα που έφτασε στην Χαλκίδα ο Νεκτάριος ανέπτυξε πλούσια θρησκευτική και φιλανθρωπική δράση σε όλη την ευρύτερη περιοχή. Μετείχε στις πανηγύρεις, επισκέφτηκε τις φυλακές και τα σχολεία, βοήθησε φιλότιμα τους φτωχούς με τους ανύπαρκτους οικονομικούς πόρους που διέθετε. Εκφωνούσε θρησκευτικούς λόγους που σαγήνευαν τους πιστούς, αλλά επίσης τελούσε μυστήρια στις περιοχές που επισκεπτόταν. Η δραστηριότητα του επαινέθηκε από τον τοπικό τύπο αλλά μπήκε στο στόχαστρο εκκλησιαστικό κύκλων της Χαλκίδας αλλά και της Αρχιεπισκοπής Αθηνών που οδήγησαν το καλοκαίρι του 1892 σε αναφορές και εκκλησιαστικές επιπλήξεις από την Ιερά Σύνοδο και την Γενική επισκοπική Επιτροπή Χαλκίδος, η δεύτερη δε συνταγμένη με άκρως προσβλητικό και επιθετικό ύφος τον κατηγορούσε ακόμη και για χρηματισμό!

Ο Νεκτάριος δεν αντέδρασε αλλά παραιτήθηκε με ευπρεπή επιστολή του 26 λέξεων στην Ιερά Σύνοδο, παραίτηση που δεν έγινε δεκτή, ενώ μεγάλες αντιδράσεις υπέρ του Νεκτάριου σημειώνονταν και στην κοινή γνώμη της Χαλκίδας. Τον Αύγουστο του 1893 ο Νεκτάριος μετατέθηκε στην περιοχή της Φθιώτιδας και της Φωκίδας μετά από απόφαση του υπουργού Αθανάσιου Ευταξία που εκλεγόταν στην περιοχή, προς μεγάλη θλίψη των Χαλκιδέων πιστών. Ο Νεκτάριος έμεινε μόλις έξι μήνες στον νέο τόπο δράσης του καθώς  προβλήθηκε ως πιθανός νέος διευθυντής της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής. Την υποψηφιότητα του στήριξε ο τέως υπουργός Αθανάσιος Ευταξίας και ο μητροπολίτης Αθηνών Γερμανών και τελικώς επελέγη από τον υπουργό Εκκλησιαστικών Δημήτριο Καλλιφρονά με εισήγηση του στον Βασιλιά Γεώργιο Α΄ στις 28 Φεβρουαρίου 1894.

Διευθυντής στην Ριζάρειο Σχολή, παραίτηση και μοναχικός βίος στην Αίγινα (1894-1920)

Ο Νεκτάριος ανέλαβε την διεύθυνση της Ριζαρείου σχολής σε ηλικία 48 ετών και αμέσως έδωσε δείγμα γραφής του ήθους του, της μόρφωσης και των ικανοτήτων του. Κατάφερε να κρατήσει την σχολή μακριά από πολιτικές επιρροές, αναμόρφωσε εκ βάθρων το περιεχόμενο της ύλης του εκπαιδευτικού προγράμματος, την βελτίωση της διατροφής των σπουδαστών, την άθληση τους και την διδασκαλία σε αυτούς μαθημάτων γεωπονίας. Διοργάνωσε διαλέξεις στην σχολή από σπουδαίους επιστήμονες, εμπλούτισε το περιεχόμενο της βιβλιοθήκης της σχολής, κατέστησε την σχολή κέντρο ευσέβειας και προσευχής. Ο ίδιος υπήρξε βαθύς γνώστης της Αρχαίας Ελληνικής γραμματείας, την χρησιμοποίησε εκτεταμένα στην διδασκαλία του, ενώ θεωρούσε τους σύγχρονους Έλληνες απευθείας απογόνους των Αρχαίων Ελλήνων. Αλλά δεν περιορίστηκε μόνο σε αυτά. Η φιγούρα του να προσεύχεται δημοσίως στον περίβολο της σχολής ήταν οικεία στους μαθητές του και στο προσωπικό της σχολής. Διοίκησε με υποδειγματικό τρόπο την Ριζάρειο Σχολή αντιστεκόμενος με σταθερότητα σε όλες τις εξωγενείς πιέσεις και τις προσπάθειες επέμβασης στο έργο του. Σώζονται οι επιστολές του όπου περιγράφει την άρνηση του να "χαριστεί" σε σπουδαστές που είχαν υποπέσει σε πειθαρχικά παραπτώματα και διέθεταν υψηλές γνωριμίες. Το 1908 παραιτήθηκε οριστικά από την διεύθυνση της Ριζαρείου για λόγους υγείας και αποτραβήχτηκε στην Αίγινα. Ήδη από το 1904 με ενέργειες του Νεκτάριου είχε ανακαινιστεί μερικώς το μισοερειπωμένο μοναστήρι του νησιού και είχαν εγκατασταθεί μοναχές από τον κύκλο του.

Στην Αίγινα παρέμεινε από το 1908 ως το τέλος της ζωής του. Με προσωπικές του δαπάνες ανοικοδόμησε την εκκλησία της Αγίας Τριάδας, μερικά κελιά, το μαγειρείο, την τραπεζαρία, το αρχονταρίκι, αποθήκες και άλλα βοηθητικά κτίσματα. Παρά την ασθενική του φύση, ο Νεκτάριος εργάστηκε σκληρά χειρωνακτικά σε όλη αυτή την περίοδο μέχρι το 1920, ενώ τελούσε καθημερινά όλες τις προβλεπόμενες από το μοναχικό Τυπικό Ιερές ακολουθίες. Διέθεσε όλα του τα υπάρχοντα υπέρ του μοναστηριού και το διοίκησε μέχρι το τέλος της ζωής του με υποδειγματικό τρόπο, σύνεση και πίστη στον Θεό. Ειδικά τα χρόνια του Α΄ παγκοσμίου πολέμου το μοναστήρι επέδειξε μεγάλο φιλανθρωπικό έργο στους δοκιμαζόμενους Αιγινήτες με ηγέτη της ανθρωπιστικής αυτής προσπάθειας τον ίδιο τον Άγιο Νεκτάριο. Η δραστηριότητα του όμως κίνησε τον φθόνο από την επίσημη εκκλησία και το μοναστήρι δεν αναγνωρίστηκε επισήμως όσο ο Νεκτάριος ζούσε, αλλά αντιθέτως ο επίσκοπος Αθηνών Θεόκλητος συνεχώς ζητούσε γραπτές εξηγήσεις. Το μοναστήρι δεν αναγνωρίστηκε ούτε μετά την απομάκρυνση του Θεόκλητου λόγω του αναθέματος κατά του Βενιζέλου το 1917, αλλά ούτε ο διάδοχος του φιλοβενιζελικός Μελέτιος Μεταξάκης αναγνώρισε το μοναστήρι. Το πιθανότερο είναι ότι καθώς η φήμη του Νεκτάριου και του μοναστηριού αυξανόταν θεαματικά με την πάροδο των χρόνων, αυτό δεχόταν πολλές σημαντικές οικονομικές ενισχύσεις από πολλούς πιστούς, κάτι που μάλλον είχε κινήσει τον φθόνο σε ισχυρούς εκκλησιαστικούς κύκλους. Η αναγνώριση του μοναστηριού τελικά επιτεύχθηκε τέσσερα χρόνια μετά την κοίμηση του Αγίου, και ανακοινώθηκε στις μοναχές με επιστολή του Αρχιεπισκόπου Χρυσόστομου, στις 15 Μαΐου του 1924.

Η κοίμηση του Αγίου Νεκταρίου (1920) και μια σύντομη αποτίμηση του 

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του, ο Άγιος Νεκτάριος έπασχε από χρόνια προστατίτιδα, η οποία του δημιουργούσε αφόρητους πόνους. Τελικά συμφώνησε στις συστάσεις των γιατρών και ήρθε στην Αθήνα στο Αρεταίειο νοσοκομείο. Εκεί νοσηλεύτηκε -στον 2ο θάλαμο του 2ου ορόφου (ήταν θάλαμος Γ θέσης: απορίας)- για δύο σχεδόν μήνες. Ο Νεκτάριος "κοιμήθηκε" στις 8 Νοεμβρίου 1920, μετά από μια δίμηνη δοκιμασία και αφόρητους πόνους. Ακολούθησε μια αλυσίδα από θαύματα σχετικά με το ιερό του λείψανο, στα οποία υπήρξαν εκατοντάδες μάρτυρες των οποίων οι μαρτυρίες που έχουν καταγραφεί είναι συγκλονιστικές. Το λείψανο του Νεκτάριου παρέμεινε αναλλοίωτο μέχρι το 1953. Η ορθόδοξη Ελληνική Εκκλησία τον κατέταξε επισήμως στις δέλτους των Αγίων της στις 20 Απριλίου 1961 και η μνήμη του γιορτάζεται στις 9 Νοεμβρίου.

Ο Άγιος Νεκτάριος υπήρξε ένα υπόδειγμα αμνησίκακου ανθρώπου, είχε έμφυτη κλήση προς τον Θεό, έζησε σύμφωνα με τις επιταγές της εκκλησίας πάντοτε νομιμόφρων, στάθηκε υπεράνω προσωπικών φιλοδοξιών και επιδιώξεων, έμεινε μακριά από τους ανταγωνισμούς στα ανώτερα εκκλησιαστικά αξιώματα. Κατηγορήθηκε και αδικήθηκε βάναυσα όσο λίγοι αλλά σε καμία περίπτωση δεν ανταπέδωσε, αλλά αντιθέτως ήταν πράος, ήρεμος, υπομονετικός σε όλες αυτές τις κατηγορίες και εξευτελισμούς που κατά καιρούς τον υπέβαλαν. Υπάρχουν δε επιστολές που αντάλλασσαν οι ανταγωνιστές του κατά την διάρκεια της παραμονής του στην Αίγυπτο, ιερωμένοι και οι ίδιοι, που τον ειρωνεύονταν για τον πράο και αμνησίκακο τρόπο συμπεριφοράς του. Αν διαβάσουμε προσεχτικά την βιογραφία του θα δούμε ότι ο Άγιος αντιμετώπισε την αδιάκοπη εχθρότητα της επίσημης εκκλησίας καθόλη την διάρκεια του βίου του!  Και όμως ούτε μια λέξη μνησικακίας δεν βγήκε από τα χείλη του, καθώς τέτοιες συμπεριφορές ήταν ξένες με την ιδιοσυγκρασία του. Σε όλες του τις επιστολές προς αυτούς που τον αδίκησαν κατάφωρα αποτυπώνεται αυτό ξεκάθαρα, καθώς ο Άγιος Νεκτάριος έγραψε πάντοτε με αξιοπρέπεια και σεβασμό ακόμη και όταν τον αδικούσαν κατάφωρα. Η ζωή του όλη στηρίχθηκε στο Σωκρατικό "καλύτερα να αδικείσαι παρά να αδικείς" (μάλλον αδικείσθαι ή αδικείν). Στηρίχθηκε στην πίστη του στον Θεό και αναμφίβολα δικαιώθηκε για την επιλογή του αυτή. Υπήρξε ένας Άγιος Άνθρωπος με όλη την σημασία της λέξης και αυτό το πιστοποιούν όσοι τον γνώρισαν από κοντά και διατήρησαν ζωντανή την ανάμνηση του.

Ο Άγιος Νεκτάριος και η Εθνική Ελληνική Ιδέα

Κατά την περίοδο που ήταν διευθυντής της Ριζαρείου Σχολής, ο Άγιος Νεκτάριος προσπάθησε να τονώσει την φιλοπατρία των σπουδαστών του, συμμετέχοντας ενεργά στον εθνικό ξεσηκωμό για την υποστήριξη του Μακεδονικού Αγώνα. Όταν στις 18 Οκτωβρίου 1904 έγινε γνωστός ο θάνατος του Παύλου Μελά όλοι οι μαθητές της Ριζαρείου συμμετείχαν στα παλλαϊκά μνημόσυνα υπέρ της μνήμης του. Την ίδια περίοδο διεξήχθη έρανος μεταξύ των φοιτητών και των καθηγητών της Σχολής υπέρ του Μακεδονικού Αγώνα που απέδωσε 155 δρχ. Στις 21 Μαΐου 1905 στην εκκλησία της Ριζαρείου τελέστηκε νέο μνημόσυνο υπέρ των "εν Μακεδονία πεσόντων".

Σύμφωνα με ομιλία του προς τους αποφοίτους της Σχολής το 1906, ο Άγιος Νεκτάριος επιφύλασσε ένα ανώτερο ρόλο για τους Έλληνες ανάμεσα στα υπόλοιπα Βαλκανικά έθνη που είχαν παρασυρθεί από τον εθνικό εγωισμό τους. Σύμφωνα με τον Άγιο, το Ελληνικό Έθνος οφείλει να τελειωθεί στην σοφία και στην αρετή αποκτώντας απόλυτη επίγνωση των ανθρωπίνων και των Θείων πραγμάτων και να εργαστούν υπέρ της φώτισης των γειτονικών Εθνών όπως ακριβώς είχαν φωτίσει την Ανθρωπότητα οι Αρχαίοι του πρόγονοι. Καλούσε τους απόφοιτους να εργαστούν υπέρ της πατρίδας τους και υπέρ του Δικαίου και της Αλήθειας με ζήλο και φιλοπατρία.

Τέλος, υπογράμμιζε την ανάγκη της Ελλάδας και της κοινωνίας για πολιτικούς ηγέτες αφοσιωμένους στις αρχές του Σταυρού, που θα εργάζονται με υπεράνθρωπο τρόπο υπέρ του κοινωνικού συνόλου και όχι υπέρ του εαυτού τους.....

Πηγές

Σοφοκλής Γ. Δημητρακόπουλος, Ο Άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως, η πρώτη άγια μορφή των καιρών μας

http://www.agios-nektarios.gr/01_bios.html

http://www.diakonima.gr/

http://koukfamily.blogspot.gr/2016/11/blog-post_503.html

Επίμετρον - Τίποτα να μην σας απελπίζει!
Αγίου Νεκταρίου
Σκοπός της ζωής μας είναι να γίνουμε τέλειοι και άγιοι. Να αναδειχθούμε παιδιά του Θεού και κληρονόμοι της βασιλείας των ουρανών. Ας προσέξουμε μήπως, για χάρη της παρούσας ζωής, στερηθούμε τη μέλλουσα, μήπως, από τις βιοτικές φροντίδες και μέριμνες, αμελήσουμε το σκοπό της ζωής μας.
Η νηστεία, η αγρυπνία και η προσευχή από μόνες τους δεν φέρνουν τους επιθυμητούς καρπούς, γιατί αυτές δεν είναι ο σκοπός της ζωής μας, αποτελούν τα μέσα για να πετύχουμε το σκοπό. Στολίστε τις λαμπάδες σας με αρετές.
Αγωνιστείτε ν’ αποβάλετε τα πάθη της ψυχής. Καθαρίστε την καρδιά σας από κάθε ρύπο και διατηρήστε την αγνή, για να έρθει και να κατοικήσει μέσα σας ο Κύριος, για να σας πλημμυρίσει το Άγιο Πνεύμα με τις θείες δωρεές. Παιδιά μου αγαπητά, όλη σας η ασχολία και η φροντίδα σ’ αυτά να είναι. Αυτά ν’ αποτελούν σκοπό και πόθο σας ασταμάτητο. Γι’ αυτά να προσεύχεστε στο Θεό. Να ζητάτε καθημερινά τον Κύριο, αλλά μέσα στην καρδιά σας και όχι έξω από αυτήν. Και όταν Τον βρείτε, σταθείτε με φόβο και τρόμο, όπως τα Χερουβείμ και τα Σεραφείμ, γιατί η καρδιά σας έγινε θρόνος του Θεού. Αλλά για να βρείτε τον Κύριο, ταπεινωθείτε μέχρι το χώμα, γιατί ο Κύριος βδελύσσεται τους υπερήφανους, ενώ αγαπάει και επισκέπτεται τους ταπεινούς στην καρδιά.
Αν αγωνίζεσαι τον αγώνα τον καλό, ο Θεός θα σε ενισχύσει. Στον αγώνα εντοπίζουμε τις αδυναμίες, τις ελλείψεις και τα ελαττώματά μας. Είναι ο καθρέφτης της πνευματικής μας καταστάσεως. Όποιος δεν αγωνίστηκε, δεν γνώρισε τον εαυτό του. Προσέχετε και τα μικρά ακόμα παραπτώματα. Αν σας συμβεί από απροσεξία κάποια αμαρτία, μην απελπιστείτε, αλλά σηκωθείτε γρήγορα και προσπέστε στο Θεό, που έχει τη δύναμη να σας ανορθώσει. Μέσα μας έχουμε αδυναμίες και πάθη και ελαττώματα βαθιά ριζωμένα, πολλά είναι και κληρονομικά. Όλα αυτά δεν κόβονται με μία σπασμωδική κίνηση ούτε με την αδημονία και τη βαρειά θλίψη, αλλά με υπομονή και επιμονή, με καρτερία, με φροντίδα και προσοχή. Η υπερβολική λύπη κρύβει μέσα της υπερηφάνεια. Γι’ αυτό είναι βλαβερή και επικίνδυνη, και πολλές φορές παροξύνεται από το διάβολο, για ν’ ανακόψει την πορεία του αγωνιστή.
Ο δρόμος που οδηγεί στην τελειότητα είναι μακρύς. Εύχεστε στο Θεό να σας δυναμώνει. Να αντιμετωπίζετε με υπομονή τις πτώσεις σας και, αφού γρήγορα σηκωθείτε, να τρέχετε και να μη στέκεστε, σαν τα παιδιά, στον τόπο που πέσατε, κλαίγοντας και θρηνώντας απαρηγόρητα. Αγρυπνείτε και προσεύχεστε, για να μην μπείτε σε πειρασμό. Μην απελπίζεστε, αν πέφτετε συνέχεια σε παλιές αμαρτίες. Πολλές απ’ αυτές είναι και από τη φύση τους ισχυρές και από τη συνήθεια. Με την πάροδο του χρόνου, όμως, και με την επιμέλεια νικιούνται. Τίποτα να μη σας απελπίζει.

Σχόλια

Αρχείο

Εμφάνιση περισσότερων

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

α1 Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος26 Αβράαμ Λίνκολν1 Άγγελος Έβερτ1 Άγγελος Σικελιανός1 Αγγλία12 Άγιο Όρος5 Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος3 Αδαμάντιος Κοραής9 Αθανάσιος Ευταξίας1 Αθανάσιος Σουλιώτης - Νικολαϊδης2 Αθανάσιος Τσακάλωφ1 Αιγαίο17 Αιγαίο Ελληνική θάλασσα3 Αίγινα1 Αισχύλος1 Ακρόπολη12 Αλβανία13 Αλεξάνδρεια9 Αλέξανδρος Ζαϊμης6 Αλέξανδρος Κορυζής5 Αλέξανδρος Κουμουνδούρος7 Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος14 Αλέξανδρος Οθωναίος7 Αλέξανδρος Παπάγος18 Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης7 Αλέξανδρος Παπαναστασίου18 Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής1 Αλέξανδρος Σακελαρίου5 Αλέξανδρος Υψηλάντης8 Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος3 Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν5 Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Αναγέννηση3 Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος1 Αναστάσιος Παπούλας4 Ανατολική Ρωμυλία1 Ανδρέας Γ. Παπανδρέου16 Ανδρέας Καρκαβίτσας2 Ανδρέας Λόντος2 Ανδρέας Μεταξάς1 Ανδρέας Μιαούλης8 Ανδρέας Μιχαλακόπουλος14 Ανδρέας Τζίμας1 Άνθιμος Γαζής1 Αννα Κομνηνή1 Άννα Κομνηνή1 Αννίβας1 Αντάντ18 Αντιβενιζελισμός31 αντισημιτισμός5 Αντόνιο Γκράμσι1 Αντώνης Σαμαράς1 Απεργίες4 Αποικιοκρατία6 Άραβες3 Αρβανίτες1 Άρειος Πάγος3 Άρης Βελουχιώτης9 Αριστείδης ο Αθηναίος2 Αριστοτέλης7 Αριστοτέλης Ωνάσης1 Αρχαία Αθήνα28 Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία10 Αρχαία Σπάρτη22 Αρχαιοκαπηλεία6 Αρχαιολογία26 Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός3 Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος3 Αρχιμίδης4 Αστρονομία4 Αστυνομία2 Αυστρία4 Αυτοκράτορας Ηράκλειος3 Αφρική4 Αχαϊκή Συμπολιτεία2 β1 Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος43 Βαλκάνια26 βασανιστήρια1 Βασίλειος Τσίχλης23 Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄1 Βασιλιάς Γεώργιος Α΄22 Βασιλιάς Γεώργιος Β΄26 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄34 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄8 Βασιλιάς Όθων Α΄25 Βασιλιάς Παύλος Α΄7 Βασιλιάς Φίλιππος Β΄6 Βενιαμίν Λέσβιος1 Βιβλία και Βιβλιοθήκες37 Βιβλιοκρισίες87 Βιέννη5 Βιετνάμ2 Βιογραφίες80 Βλάσης Γαβριηλίδης1 Βουλγαρία14 γ1 Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης8 Γαλλία21 Γαλλική Επανάσταση6 Γαριβάλδι2 Γελιογραφίες4 Γενοκτονία των Αρμενίων3 Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου6 Γερμανία51 Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός2 Γεώργιος Α. Παπανδρέου19 Γεώργιος Βλάχος4 Γεώργιος Γρίβας (Διγενής)7 Γεώργιος Ζησιμόπουλος2 Γεώργιος Θεοτόκης10 Γεώργιος Κάνιγκ3 Γεώργιος Καραϊσκάκης4 Γεώργιος Καρτάλης2 Γεώργιος Καφαντάρης9 Γεώργιος Κονδύλης18 Γεώργιος Κουντουριώτης4 Γεώργιος Λεοναρδόπουλος2 Γεώργιος Παπαδόπουλος2 Γεώργιος Παπανδρέου (GAP)1 Γεώργιος Πωπ1 Γεώργιος Ράλλης6 Γεώργιος Σεφέρης2 Γεώργιος Σταύρου2 Γεώργιος Στρέιτ1 Γεώργιος Τσολάκογλου4 Γεώργιος Τσόντος (Βάρδας)1 Γιάννης Ιωαννίδης3 Γιάννης Ψυχάρης2 Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο)8 Γιουγκοσλαβία12 Γιώργης Σιάντος4 Γιώργος Ρωμανός1 Γκουλάγκς4 Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά35 Γράμμος - Βίτσι2 Γρηγόρης Φαράκος2 Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας)7 Γρηγόριος Ξενόπουλος4 δ1 Δαρδανέλλια1 Δέσποινα Κούρτη1 Δημήτρης Παρτσαλίδης3 Δημήτριος Αναγνωστόπουλος1 Δημήτριος Βούλγαρης2 Δημήτριος Γούναρης24 Δημήτριος Ιωαννίδης1 Δημήτριος Καλλέργης1 Δημήτριος Μάξιμος1 Δημήτριος Ράλλης4 Δημήτριος Υψηλάντης10 Δημήτριος Ψαρρός4 Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ)19 Δημοσθένης4 Δημοψήφισμα2 δημοψήφισμα 19243 Διατροφή5 Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.)3 Δικαιοσύνη7 Διονύσιος Σολωμός1 Διπλωματία24 δοσιλογισμός3 δουλεμπόριο3 Δύση2 Δωδεκάνησα13 Ε.Ρ.Ε.5 ΕΔΕΣ15 Εθνικά Δάνεια2 Εθνική αντίσταση13 Εθνική τράπεζα4 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.)8 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ)6 Εθνικός Διχασμός (1914-1918)35 Εθνικός Συναγερμός3 Εθνοσυνέλευση5 ΕΚΚΑ4 Εκκλησιαστική Ιστορία10 ΕΛΑΣ29 Ελβετία4 ΕΛΔΥΚ1 Ελευθέριος Βενιζέλος71 Ελληνική λογοτεχνία5 Ελληνική Οικονομική Ιστορία34 Ελληνική Οικονομική κρίση33 Ελληνική Παιδεία23 Ελληνική Παράδοση2 Έλληνικό Έθνος33 Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος12 Ελληνικός στρατός43 Ελληνισμός27 Ελληνισμός της Αμερικής2 Ελληνοτουρκικές σχέσεις6 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 189711 Ελλήνων Πάσχα3 Εμμανουήλ Μπενάκης1 Εμμανουήλ Ξάνθος1 Εμμανουήλ Παπάς1 Εμμανουήλ Ρέπουλης5 Εμμανουήλ Ροϊδης4 Εμμανουήλ Τομπάζης2 Εμμανουήλ Τσουδερός5 Εμπόριο6 Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.)1 Ένωση Κέντρου5 ΕΟΚ1 ΕΟΚΑ Α΄10 ΕΟΚΑ Β΄3 Επανάσταση στο Γουδή10 Επέτειος2 Επίκουρος1 Επιτάφιος1 Ερατοσθένης1 Ερυθρός Σταυρός3 ΕΣΣΔ19 Ευάγγελος Αβέρωφ3 Ευάγγελος Λεμπέσης1 Ευεργέτες1 Ευρωπαϊκή Ένωση3 Ευρωπαικός Διαφωτισμός3 εφημερίδα "Καθημερινή"5 Η γυναίκα στην Ιστορία2 Η δίκη των "εξ"25 Ήθη και έθιμα3 Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.)37 Ήπειρος14 Ηράκλειτος1 Ηρακλής Θεσσαλονίκης5 Ηρόδοτος13 Θαλής ο ΜΙλήσιος1 Θέατρο5 Θεμιστοκλής5 Θεμιστοκλής Σοφούλης9 Θεόδωρος Δηλιγιάννης6 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης13 Θεόδωρος Πάγκαλος20 Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος)1 Θεόδωρος Τουρκοβασίλης3 Θεόφιλος Καΐρης1 Θερμοπύλες2 Θεσσαλονίκη28 Θουκυδίδης10 Θράκη11 Θρασύβουλος Τσακαλώτος3 Θρησκεία3 Θωρηκτό Αβέρωφ9 Ι.Β.Δ.104 Ιαπωνία3 Ιατρική8 Ιερή Συμμαχία8 Ιερός Λόχος6 Ιλιάδα11 Ίμια3 Ιουλιανή κρίση του ΄652 Ιούλιος Βέρν2 Ιπποκράτης ο Κώος3 Ισλάμ6 Ισοκράτης2 Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Ιστορία622 Ιστορία της Αλβανίας12 Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας1 Ιστορία της Κρήτης16 Ιστορία του Αθλητισμού9 Ιταλία27 Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης2 Ιωάννης Γκούρας1 Ιωάννης Δεμέστιχας3 Ιωάννης Καποδίστριας24 Ιωάννης Κωλέττης6 Ιωάννης Μακρυγιάννης6 Ιωάννης Μεταξάς41 Ιωάννης Μιχαήλ5 Ιωάννης Παπακωνσταντίνου10 Ιωάννης Συκουτρής6 Ιωάννης Τσαγκαρίδης1 Ιωάννης Τσιμισκής1 Ιωάννινα5 Ίων Δραγούμης26 Ιωνική Επανάσταση1 Κ. Θ. Δημαράς2 Καλαμάτα1 Κανέλος Δεληγιάννης3 Καρλ Γιουνγκ1 Καρλ Μαρξ1 Κάρολος Παπούλιας2 Καρχηδόνα1 κατεχόμενα της Κύπρου1 Κατοχή13 Κατοχικά Δάνεια3 Κίμων ο Αθηναίος2 Κίνα7 Κίνημα του Ρομαντισμού2 κινηματογράφος3 Κινηματογράφος και Ιστορία4 Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.)3 Κολλυβάδες2 Κόμμα Φιλελευθέρων11 Κομμουνισμός29 Κομνηνός Πυρομάγλου2 Κοράνιο2 Κόρινθος6 Κύθηρα1 Κυπριακή Ιστορία46 Κυριάκος Κατσιμάνης14 Κύριλλος Λούκαρις2 Κωνσταντίνος Δεμερτζής1 Κωνσταντίνος Καβάφης3 Κωνσταντίνος Καναρης6 Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή1 Κωνσταντίνος Καραμανλής11 Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος)2 Κωνσταντίνος Λινάρδος18 Κωνσταντίνος Μανιαδάκης6 Κωνσταντίνος Μητσοτάκης4 Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄8 Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος8 Κωνσταντίνος Σημίτης4 Κωνσταντίνος Σμολένσκι2 Κωνσταντίνος Τσαλδάρης4 Κωνσταντίνος Φωτιάδης5 Κωνσταντινούπολη41 Κως4 Κώστας Βάρναλης1 Κώστας Περρίκος1 Κωστής Παλαμάς6 ΛΑ.Ο.Σ3 Λαθρομετανάστευση3 Λαικό Κόμμα7 Λαμία2 Λατινική Αμερική1 Λεονίντ Τρότσκι4 Λέσβος3 Λεωνίδας Παρασκευόπουλος1 Λόγιος Ερμής4 Λόρδος Βύρων8 Λουτράκι1 Λύσανδρος1 Μαζική πολιτική προπαγάνδα2 Μακάριος11 Μακεδονία48 Μακεδονικό Ζήτημα32 Μακεδονικός Αγώνας8 Μακεδονομάχοι5 Μάνη2 Μάο Τσε Τουνγκ2 Μαραθώνας3 Μάρκος Βαφειάδης9 Μάρκος Μπότσαρης1 Μάτζικερτ1 Μεγάλη Βρετανία37 Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia)1 Μέγαρο Μαξίμου1 Μέγας Αλέξανδρος8 Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών2 Μέγας Θεοδόσιος1 Μέγας Κωνσταντίνος1 Μελέτης Βασιλείου1 Μεσαίωνας5 Μέση Ανατολή2 Μεσόγειος2 Μεσολόγγι10 Μεσσήνη Μεσσηνίας12 Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974)43 Μέττερνιχ4 Μίκης Θεοδωράκης3 Μίκης Πρωτοπαπαδάκης8 Μικρά Ασία43 Μιλτιάδης ο Αθηναίος1 Μιλτιάδης Πορφυρογέννης1 Μιχαήλ Ψελλός3 Μνημείο14 Μοροζίνι2 Μουσολίνι12 Μπενιζέλος Ρούφος1 Μυστικές υπηρεσίες5 ναζισμός2 Νάξος2 Ναπολέων Βοναπάρτης2 Ναπολέων Ζέρβας10 Ναυαρίνο2 Ναύπακτος2 Ναύπλιο16 Ναυτική Ιστορία57 Νέα Δημοκρατία10 Νεοκλής Σαρρής1 Νεότουρκοι6 Νικήτας Σταματελόπουλος5 Νικηφόρος Φωκάς1 Νικίας2 Νικόλαος Δημητρακόπουλος1 Νικόλαος Λεωτσάκος3 Νικόλαος Πλαστήρας18 Νικόλαος Πολίτης1 Νικόλαος Στράτος5 Νίκος Ζαχαριάδης17 Νίκος Καζαντζάκης2 Νίκος Μπελογιάννης1 Νίκος Νικολούδης42 Νίτσε1 Ξάνθη1 Ξενοφών3 Οδυσσέας Ανδρούτσος1 Οδυσσέας Ελύτης4 Οδυσσέας Ιάλεμος2 Οδύσσεια7 Οθωμανική Αυτοκρατορία74 Οθωνική περίοδος (1832-1864)14 Οικουμενικό Πατριαρχείο8 Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά1 ομάδα των "Ιαπώνων"2 Όμηρος22 ομοφυλοφιλία1 Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.)3 Οργάνωση "Χ"2 Ορθοδοξία32 π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος13 ΠΑ. ΣΟ. Κ.25 Παγκόσμιος Ιστορία23 Παλαιών Πατρών Γερμανός2 Παναγής Τσαλδάρης16 Παναγιώτης Δαγκλής1 Παναγιώτης Δεμέστιχας1 Παναγιώτης Κανελλόπουλος15 Πάνος Κορωναίος2 Πάτρα3 Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄5 Παύλος Γύπαρης4 Παύλος Κουντουριώτης14 Παύλος Μελάς2 Παυσανίας1 Παυσανίας Κατσώτας1 Παυσανίας ο περιηγητής1 ΠΕΑΝ2 Πειραιάς6 πειρατεία1 Πεισίστρατος1 Πελοποννησιακός πόλεμος7 Περικλής1 Περικλής Αργυρόπουλος1 Περικλής Γιαννόπουλος5 Περικλής Δεληγιάννης1 Περιοδικά Ιστορίας3 Περσικοί πόλεμοι10 Πετρέλαια στο Αιγαίο2 Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης4 Πέτρος Γαρουφαλιάς1 Πέτρος Μακρής - Στάϊκος5 Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης13 Πλάτων9 Πλούταρχος7 Ποίηση και αισθητική18 Πόλεμος των Μπόερς1 Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι14 πολιτική δολοφονία18 Πολιτική Ιστορία17 Πολωνία2 Πόντος7 Πρίγκιπας Ανδρέας2 προπαγάνδα5 πρόσφυγες6 προσωκρατικοί φιλόσοφοι3 Προτεινόμενα3 Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές30 πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff1 Πύρρος της Ηπείρου1 Ρήγας Παλαμίδης1 Ρήγας Φερραίος3 ριζοσπάστης1 Ρόδος10 Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία15 Ρώμη8 Ρωμηοσύνη5 Ρωσία23 Ρωσικο κόμμα3 Σάββας Γκαλιμαρίδης2 Σάμος1 Σαντόρε Σανταρόζα2 Σαντορίνη1 ΣΚΑΪ2 Σκάκι1 Σκωτία4 Σόλων3 Σοφοκλής Βενιζέλος3 Σοφοκλής Δούσμανης1 Σπυρίδων Μαρκεζίνης5 Σπυρίδων Τρικούπης3 Σταλινισμός15 Σταυροφορίες6 Σταφιδικό Ζήτημα2 Στέφανος Δραγούμης3 Στέφανος Σαράφης2 Στέφανος Σκουλούδης5 Στέφανος Στεφανόπουλος1 Στράβων5 Στρατής Μυριβίλης2 Στρατιωτικά κινήματα1 Στρατιωτική Ιστορία58 Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη3 Στυλιανός Γονατάς7 Στυλιανός Χούτας1 Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ2 Συνθήκη της Λοζάννης9 Συνθήκη των Σεβρών6 συντάξεις1 ΣΥΡΙΖΑ4 Σωκράτης3 Σώματα Ασφαλείας1 Ταγίπ Ερντογάν1 Τάγματα ασφαλείας2 Τείχος του Βερολίνου1 τεκτονισμός1 Τέχνες11 Τεχνολογία8 το παιχνίδι στην Ιστορία6 Τοπική Ιστορία1 Τουρκία20 Τουρκοκρατία (1453-1821)35 Τράπεζα της Ελλάδος5 Τράπεζες1 Τριπολιτσά2 Τσαούς Αντών (Φωστερίδης)1 Ύδρα5 Υποβρύχιο Παπανικολής1 υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ3 Υφαλοκρυπίδα1 Φαίδων Γκιζίκης3 Φαλμεράγιερ6 Φανάρι2 Φασισμός1 Φιλελληνισμός9 Φιλία1 Φιλική Εταιρεία9 Φιλολογικά και άλλα δοκίμια44 Φιλοποίμην2 Φιλορθόδοξη Εταιρεία1 Φιλοσοφία9 Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας25 Φλωρεντία1 Φλώρινα4 Φραγκοκρατία8 Φωκίων1 Φωτογραφικό Οδοιπορικό26 Χαλκιδική2 Χαράλαμπος Κατσιμήτρος3 Χαράλαμπος Τσερούλης2 Χαράτσι1 Χαρίλαος Τρικούπης13 Χαρίλαος Φλωράκης2 Χάτι Χουμαγιούν1 Χίτλερ17 Χούντα6 Χρεοκοπία10 Χρηματιστήριο4 χριστιανικό ολοκαύτωμα3 Χριστόδουλος Τσιγάντες1 Χριστούγεννα10 Χρυσόστομος Σμύρνης1 Χωροφυλακή2 Ψαρά3 ψυχολογία2 Ψυχρός Πόλεμος12 CIA4 John Iatrides1 K.K.E.44 KGB4 Mεσσήνη4 Robert Bruce2 Slider3 William Wallas2 Winston Churchil1
Εμφάνιση περισσότερων
"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Αναγνώστες

Συνολικές προβολές σελίδας