Η καραβάνα στον βυθό της θάλασσας (μονόλογος για τα θύματα του ατμόπλοιου ORIA (12-2-1944) στο νησί του Πατρόκλου)

γράφει ο Φιλίστωρ

Το γεγονός: Στις 12 Φεβρουαρίου 1944 στην περιοχή του Σουνίου κοντά στο νησί του Πατρόκλου (Γαϊδουρονήσι), συνέβη η μεγαλύτερη ναυτική τραγωδία της Μεσογείου και μια από τις μεγαλύτερες στην ναυτική Ιστορία της ανθρωπότητας. Ενώ ο Β΄ παγκόσμιος πόλεμος όδευε για το τέλος του, το επιταγμένο από τους Γερμανούς Νορβηγικό ατμόπλοιο ORIA που μετέφερε πάνω από 4000 Ιταλούς αιχμαλώτους ναυάγησε κοντά στην νησίδα που ανήκει στον δήμο Κερατέας, πνίγοντας σχεδόν όλους τους επιβαίνοντες.

Όταν η Ιταλία του στρατηγού Μπαντόλιο συνθηκολόγησε με τους Συμμάχους και πολέμησε στο πλευρό τους, οι Γερμανοί στον Ελλαδικό χώρο αφόπλισαν και αιχμαλώτισαν όλα τα Ιταλικά στρατεύματα (εκτός της περίπτωσης της μεραρχίας Aqui που εξοντώθηκε στην Κεφαλλονιά από την Γερμανική ταξιαρχία Εντελβάις). Σε μια από αυτές τις περιπτώσεις, οι Γερμανοί αφόπλισαν και αιχμαλώτισαν τις φρουρές της Λέρου και της Ρόδου, ένα σύνολο από 4046 ως 4233 στρατιωτών όλων των όπλων. Οι αιχμάλωτοι φορτώθηκαν στο αμπάρι του ατμόπλοιου ORIA (ένα παλαιό ατμόπλοιο ναυπηγημένο το 1920 και κατάλληλα διαμορφωμένο από τους Γερμανούς για μεταφορές) με την διαταγή να πλεύσει προς Πειραιά συνοδευόμενο από ένα στολίσκο 3 αντιτορπιλικών. Λίγες ώρες μετά τον απόπλου από τη Ρόδο, ανοιχτά της Κω, η νηοπομπή δέχτηκε επίθεση από βρετανικά πλοία, ενώ σύμφωνα με άλλες πληροφορίες κοντά στην Αστυπάλαια επίθεση και από υποβρύχιο, που εκτόξευσε ανεπιτυχώς τρεις τορπίλες εναντίον του.


τo ΟΡΙΑ
Το ORIA με κυβερνήτη τον Νορβηγό Ρασμούσεν έφτασε στην θαλάσσια περιοχή ανάμεσα στην Κερατέα και το νησί του Πατρόκλου το απόγευμα της 6ης Φεβρουαρίου 1944, αλλά έπεσε σε σφοδρή θαλασσοταραχή. Έτσι και αλλιώς ο διάπλους της περιοχής είναι δύσκολος καθώς είναι πλήρης από ύφαλους και ξέρες, αλλά λόγω της θαλασσοταραχής το πλοίο βγήκε από την πορεία του και χτύπησε με τα δεξιά του πλευρά τα βράχια κάποιου ύφαλου. Τα αντιτορπιλικά που συνόδευαν το ORIA έσπευσαν προς βοήθεια του όμως αδυνατούσαν να πλησιάσουν λόγω των κακών καιρικών συνθηκών.

Το πλοίο ξεκίνησε να μπάζει νερά πολύ γρήγορα και λόγω του γεγονότος ότι ήταν κατάφορτο από τους Ιταλούς αιχμαλώτους, σχεδόν σε λίγα λεπτά βυθίστηκε αύτανδρο για να γράψει μια από τις τραγικότερες ναυτικές σελίδες της Ανθρωπότητας. Διασώθηκαν μόλις 6 Γερμανοί, 21 Ιταλοί και ο καπετάνιος του πλοίου που κολύμπησαν προς το νησί και σώθηκαν σε κακή κατάσταση. Σύμφωνα με μαρτυρίες των κατοίκων για πολλές εβδομάδες η θάλασσα ξέβραζε ανθρώπινα πτώματα στην παραλία του Χάρακα, τα οποία οι Γερμανοί έθαβαν πρόχειρα στην άμμο.  H σχεδόν αύτανδρη βύθιση του «Όρια» δεν οφείλεται μόνο στην κακοκαιρία και τους κακούς χειρισμούς του νορβηγού πλοιάρχου, αλλά κυρίως στον ασφυκτικό εγκλωβισμό χιλιάδων ανθρώπων στα αμπάρια ενός μικρού και παμπάλαιου σκάφους. Η φήμη που κυκλοφόρησε τότε ότι τορπιλίστηκε από το υποβρύχιο «Παπανικολής» δεν ευσταθεί, αφού εκείνη την ημέρα το θρυλικό υποβρύχιο έπλεε μεταξύ Κρήτης και Λιβάνου.

Και όμως, το πολύνεκρο αυτό ναυάγιο, που ξεπερνά κατά πολύ αυτό του Τιτανικού (1.523 νεκροί), δεν καταγράφηκε πουθενά. Ούτε στα συμβάντα των ελληνικών λιμεναρχείων, ούτε στο υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, ούτε στις αθηναϊκές εφημερίδες που δεν ανέφεραν λέξη καθώς η ναζιστική λογοκρισία απαγόρευσε την καταγραφή ή τη δημοσίευση οποιασδήποτε σχετικής πληροφορίας.

Το βιβλίο: Το ναυάγιο του ORIA αποτελούσε μια ξεχασμένη υπόθεση μέχρι πριν μια δεκαετία, όταν και ο πολιτιστικός σύνδεσμος της "Χρυσής Τομής" της Κερατέας ξεκίνησε ενέργειες για την ανάδειξη του θέματος. Ήδη από το 1999 ο δύτης ερευνητής Αριστοτέλης Ζερβούδης εντόπισε και
Ο δύτης Αριστοτέλης Ζερβούδης 
ταυτοποίησε το ναυάγιο του ORIA φέρνοντας στην επιφάνεια το τραγικό γεγονός που είχε σβηστεί από την Ιστορική μνήμη. Αμέσως μετά ο σύνδεσμος ξεκινάει επαφές με τις αρχές στην Ιταλία και έρχεται σε επαφή με τους συγγενείς και απογόνους των νεκρών του ατμόπλοιου. Από το 2011 έως σήμερα έχουν γίνει πολλές εκδηλώσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ιταλία για να ανασυρθεί από την λήθη μια πολύπτυχη τραγική Ιστορία και να τιμηθεί η μνήμη των νεκρών της.

Μέσα στις δραστηριότητες που ανέπτυξε ο σύνδεσμος της "Χρυσής Τομής" για να αναδείξει το γεγονός, είναι και η έκδοση του βιβλίου "η καραβάνα στον βυθό της θάλασσας" του Πάολο Τσιάμπι σε μετάφραση της κας Κατερίνας Κυρανάκου από τις εκδόσεις "άλφα ωμέγα". Το βιβλίο εκδόθηκε στις 09/02/2014, εβδομήντα ακριβώς χρόνια μετά την τραγωδία. Σε μια ιδιαίτερα καλαίσθητη έκδοση, περιλαμβάνονται αρχικά όλες οι διαθέσιμες πληροφορίες για το ναυάγιο, καθώς και η δραστηριότητα που έχει αναπτυχθεί την τελευταία δεκαετία για την ανάδειξη του θέματος, τόσο από Ελληνικής όσο και από Ιταλικής πλευράς. Στο κυρίως θέμα του βιβλίου περιλαμβάνεται ένας καταπληκτικός μονόλογος του δημοσιογράφου και συγγραφέα Πάολο Τσιάμπι με αφορμή την καραβάνα που ανασύρθηκε από το ναυάγιο που έχει πιστοποιηθεί ότι άνηκε στον Ιταλό στρατιώτη Ντίνο Μενικάτσι. 

Στον μονόλογο του, ο Τσιάμπι προσπαθεί να υπερβεί μέσω της προσωποποίησης της τραγωδίας και το ανεπανάληπτο της ανθρώπινης ύπαρξης, την τάση που έχουμε όλοι να διαβάζουμε απώλειες χιλιάδων ανθρώπων χωρίς να αντιλαμβανόμαστε το μέγεθος της τραγωδίας. Χρωματίζει την πορεία προς την τραγωδία περιγράφοντας το μπλε φόντο της θάλασσας, τις φωνές των Γερμανών στρατιωτών που με τα κοντάκια των όπλων τους έσπρωχναν τους νεαρούς Ιταλούς στρατιώτες για να επιβιβαστούν και με ένα ποιητικό αλλά και τόσο ρεαλιστικό τρόπο αναπαράγει το τραγικό γεγονός του χαμού τόσων ανθρώπων επικεντρώνοντας και στον Ιταλό στρατιώτη του οποίου η προσωπική Ιστορία έχει πλέον επαληθευτεί. Ο Τσιάμπι προσπαθεί να άρει την λήθη του γεγονότος  με την αλήθεια της απώλειας τόσων ανθρώπων, την οποία αντιδιαστέλλει με την ξηρή αφήγηση των πολεμικών Ιστορικών βιβλίων που αφηγούνται με κοφτές φράσεις ιστορίες πόνου και θανάτου χιλιάδων ψυχών. Ο Ιταλός δημοσιογράφος καταγράφει τις αγωνιώδεις αναζητήσεις των οικογενειών των νεκρών μετά τα πρώτα χρόνια της τραγωδίας αλλά και την εκκωφαντική σιωπή των Ιταλικών αρχών.   

Και να πω την αλήθεια, αυτό μου άρεσε ιδιαίτερα στο βιβλίο, το οποίο δεν είναι μια ακόμη ξηρή Ιστορική διήγηση, αλλά περιέχει πανανθρώπινες ιδέες, όπως η Αισχύλεια απόδοση τιμών στους νεκρούς και στον πόνο του αντιπάλου, η αντιδιαστολή του προσώπου έναντι του πλήθους, η βολική αποσιώπηση Ιστορικών γεγονότων που δεν χωράνε στην εκάστοτε "ηρωική" εθνική αφήγηση του κάθε κράτους.
«Μετά την πρόσκρουση πετάχτηκα κατά γης κι όταν κα­τάφερα να σηκωθώ, ένα κύμα μ' έσπρωξε σ' ένα χώρο προς την πλώρη, κάτω από το κατάστρωμα, κι η πόρτα έκλεισε. Σ' αυτό τον χώρο το φως ήταν ακόμα αναμμένο κι είδα άλλους έξι στρατιώτες. Αμέσως μετά το φως έσβησε κι άρχισε να μπαίνει νερό με δύναμη. Ανεβήκαμε σ' ένα ντουλάπι, για να'μαστε  στεγνοί. Κάθε τόσο κατέβαζα το πόδι για να δω πόσο ανέβηκε το νερό. Περάσαμε τη νύχτα με προσευχή και με τον τρόμο ότι από στιγμή σε στιγμή θα πνιγόμασταν στην άβυσσο»
Τζιουζέπε Γκουαρίσκο, λοχίας τεθωρακισμένων.
Μια φωνή επιζήσαντος.

Πολλά συγχαρητήρια ανήκουν στον κ. Αθανάσιο και την κα Μαρίνα Μαρτίνου που έδωσαν χορηγία για να εκδοθεί το βιβλίο, στον ακαταπόνητο ιστοριοδίφη της περιοχής κ. Γιώργο Ιατρού που έφερε στο φως πολλές πληροφορίες για το ναυάγιο, αλλά και στον Ιστορικό Γιάννη Ράγκο που συμπύκνωσε όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες σε ένα άρθρο στο περιοδικό "Ιστορία εικονογραφημένη". 

Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω προσωπικά τον εκδότη κ. Πέτρο Μιχάλη, για την θετική του αντιμετώπιση έναντι της προσπάθειας μας και να ευχηθώ ολόψυχα κάθε επιτυχία στην ποιοτική και υψηλού επιπέδου εκδοτική δραστηριότητα του με τις εκδόσεις "α ω" σε μια πολύ δύσκολη εποχή για τέτοιου είδους εγχειρήματα.

Πηγές - σύνδεσμοι

http://www.forkeratea.com/2012/07/oria_27.html (άρθρο του κ. Γιώργου Ιατρού με φωτογραφίες από την επίσκεψη των συγγενών των χαμένων στον υγρό τους τάφο)

http://www.sansimera.gr/articles/408

Άρθρο του κ. Γιάννη Ράγκου στο περιοδικό "Ιστορία εικονογραφημένη"

http://aioniaellinikipisti.blogspot.gr/2014/04/oria-70.html

http://www.shipfriends.gr/forum/

http://www.warsailors.com/singleships/oria.html

Επίμετρον - Προσκύνημα στα θύματα του «Oria»

Στην παραλία του Χάρακα, λίγο πριν τα Λεγραινά, συγκεντρώθηκαν οι συγγενείς των θυμάτων για να αποχαιρετήσουν τους νεκρούς τους και να ζητήσουν για ακόμα μια φορά να ειπωθεί επίσημα και όπως της αξίζεΤα θύματα της τραγωδίας του πλοίου «Oria», το οποίο είχε ναυαγήσει στις 12 Φεβρουαρίου 1944 στη νησίδα Πάτροκλος προκαλώντας τον θάνατο περισσότερων από 4.000 Ιταλών αιχμαλώτων πολέμου, τίμησαν οι συγγενείς τους που επισκέφθηκαν τη χώρα μας.

Στην παραλία του Χάρακα, λίγο πριν τα Λεγραινά, συγκεντρώθηκαν οι συγγενείς των θυμάτων για να αποχαιρετήσουν τους νεκρούς τους και να ζητήσουν για ακόμα μια φορά να ειπωθεί επίσημα και όπως της αξίζει η ιστορία του «Oria».
Ακριβώς 70 χρόνια από εκείνη τη βραδιά οι συγγενείς των θυμάτων συγκεντρώθηκαν στην παραλία του Χάρακα, λίγο πριν τα Λεγραινά, για να αποχαιρετήσουν τους νεκρούς τους και να ζητήσουν για ακόμα μια φορά να ειπωθεί επίσημα και όπως της αξίζει η ιστορία του «Oria».
«Χάθηκαν περισσότεροι από 4.000 άνθρωποι. Η ιστορία τους αξίζει να έρθει στο φως γιατί ο κόσμος δεν ξέρει τίποτα» έλεγαν ενώ άναβαν ένα κερί στη μνήμη των συγγενών τους. Δακρυσμένοι, και κρατώντας ιταλικές σημαίες, οι απόγονοι των θυμάτων διάβασαν τα ονόματα των νεκρών -πολλοί εκ των οποίων βρίσκονται ακόμα στον βυθό του Σαρωνικού- και άναψαν κεριά στη μνήμη τους. Η λέξη «αδικία» είναι αυτή που περνά από το μυαλό των ανθρώπων που έχασαν τους συγγενείς τους στην τραγωδία του «Oria». Αδικία για την, εσκεμμένη όπως πιστεύουν, απόκρυψη της αλήθειας από το ιταλικό κράτος και την άρνησή του να αναγνωρίσει ουσιαστικά μια από τις τραγωδίες του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Προσκύνημα στα θύματα του «Oria»
«Οι Ιταλοί πολίτες δεν ξέρουν τίποτα για το "Oria". Μόνο τα τελευταία πέντε χρόνια, και χάρη στις προσπάθειές μας, έχουν αρχίσει να γίνονται γνωστά κάποια πράγματα. Για παράδειγμα, στο σπίτι μου γνωρίζαμε ότι ο αδερφός της γιαγιάς μου χάθηκε κάπου στο Αιγαίο όταν το πλοίο του βομβαρδίστηκε από τους Γερμανούς, κάτι που δεν είναι αλήθεια.
Για τους περισσότερους η ιστορία του "Oria" είναι μόνο μυστήριο και θρύλος» λέει στο «Εθνος» ο Σαλβατόρε Κρινίτι, μέλος του «Δικτύου Συγγενών Θυμάτων του ORIA».
Για τον Ντάμιεν ντε Βιρτζίλιο η επίσκεψη στον τόπο στον οποίο πέθανε ο παππούς του του έδωσε τη δυνατότητα να τον αποχαιρετήσει όπως θα ήθελε και όπως δεν μπόρεσαν να κάνουν οι γονείς του. Αυτό που τον εντυπωσίασε περισσότερο ήταν η προθυμία των ντόπιων να μοιραστούν τις αναμνήσεις τους από εκείνη την ημέρα.
«Οταν εγκαινιάζαμε το μνημείο, σταμάτησε ένα αυτοκίνητο από το οποίο βγήκε μια γυναίκα περίπου 80 ετών. Μας διηγήθηκε όλα όσα θυμόταν και κάλεσε μερικούς από εμάς στο σπίτι της. Οταν πήγαμε εκεί μας χάρισε ένα μετάλλιο που είχε βρει τότε στην παραλία».
Προσκύνημα στα θύματα του «Oria»  Ο Ντε Βιρτζίλιο, ο οποίος ήρθε από τις ΗΠΑ, επισημαίνει ότι το ιδανικότερο θα ήταν να βρεθούν τα χρήματα ώστε να ανασυρθούν τουλάχιστον τα οστά των Ιταλών που βρίσκονται ακόμα στον βυθό.
Ο Μικέλε Γκιραρντέλι τονίζει ότι «είναι χειρότερο να μην ξέρεις ακριβώς τι έχει συμβεί στον άνθρωπό σου. Τώρα είμαι πιο ήρεμος. Αλλά πάντα θα αναρωτιέμαι γιατί οι Ιταλοί ιστορικοί δεν έχουν ασχοληθεί με το θέμα».

Οι εκδηλώσεις για να τιμηθούν οι νεκροί του «Oria» είχαν ξεκινήσει την περασμένη Κυριακή με τα αποκαλυπτήρια μνημείου που ανεγέρθηκε από τον δήμο Σαρωνικού στη λεωφόρο Σουνίου, απέναντι από τον Πάτροκλο.

Την ίδια μέρα, σε εκδήλωση που διοργανώθηκε από τον δήμο και τον σύνδεσμο Πνευματικής και Κοινωνικής Δραστηριότητας Κερατέας «Χρυσή Τομή», παρουσιάστηκε το βιβλίο του Πάολο Τσιάμπι «Η Καραβάνα στο Βυθό της Θάλασσας», το οποίο διηγείται την ιστορία του «Oria».

Σχόλια

Αρχείο

Εμφάνιση περισσότερων

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

α1 Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος26 Αβράαμ Λίνκολν1 Άγγελος Έβερτ1 Άγγελος Σικελιανός1 Αγγλία12 Άγιο Όρος5 Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος3 Αδαμάντιος Κοραής9 Αθανάσιος Ευταξίας1 Αθανάσιος Σουλιώτης - Νικολαϊδης2 Αθανάσιος Τσακάλωφ1 Αιγαίο17 Αιγαίο Ελληνική θάλασσα3 Αίγινα1 Αισχύλος1 Ακρόπολη12 Αλβανία13 Αλεξάνδρεια9 Αλέξανδρος Ζαϊμης6 Αλέξανδρος Κορυζής5 Αλέξανδρος Κουμουνδούρος7 Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος14 Αλέξανδρος Οθωναίος7 Αλέξανδρος Παπάγος18 Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης7 Αλέξανδρος Παπαναστασίου18 Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής1 Αλέξανδρος Σακελαρίου5 Αλέξανδρος Υψηλάντης8 Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος3 Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν5 Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Αναγέννηση3 Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος1 Αναστάσιος Παπούλας4 Ανατολική Ρωμυλία1 Ανδρέας Γ. Παπανδρέου16 Ανδρέας Καρκαβίτσας2 Ανδρέας Λόντος2 Ανδρέας Μεταξάς1 Ανδρέας Μιαούλης8 Ανδρέας Μιχαλακόπουλος14 Ανδρέας Τζίμας1 Άνθιμος Γαζής1 Αννα Κομνηνή1 Άννα Κομνηνή1 Αννίβας1 Αντάντ18 Αντιβενιζελισμός31 αντισημιτισμός5 Αντόνιο Γκράμσι1 Αντώνης Σαμαράς1 Απεργίες4 Αποικιοκρατία6 Άραβες3 Αρβανίτες1 Άρειος Πάγος3 Άρης Βελουχιώτης9 Αριστείδης ο Αθηναίος2 Αριστοτέλης7 Αριστοτέλης Ωνάσης1 Αρχαία Αθήνα28 Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία10 Αρχαία Σπάρτη22 Αρχαιοκαπηλεία6 Αρχαιολογία26 Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός3 Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος3 Αρχιμίδης4 Αστρονομία4 Αστυνομία2 Αυστρία4 Αυτοκράτορας Ηράκλειος3 Αφρική4 Αχαϊκή Συμπολιτεία2 β1 Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος43 Βαλκάνια26 βασανιστήρια1 Βασίλειος Τσίχλης23 Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄1 Βασιλιάς Γεώργιος Α΄22 Βασιλιάς Γεώργιος Β΄26 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄34 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄8 Βασιλιάς Όθων Α΄25 Βασιλιάς Παύλος Α΄7 Βασιλιάς Φίλιππος Β΄6 Βενιαμίν Λέσβιος1 Βιβλία και Βιβλιοθήκες37 Βιβλιοκρισίες87 Βιέννη5 Βιετνάμ2 Βιογραφίες80 Βλάσης Γαβριηλίδης1 Βουλγαρία14 γ1 Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης8 Γαλλία21 Γαλλική Επανάσταση6 Γαριβάλδι2 Γελιογραφίες4 Γενοκτονία των Αρμενίων3 Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου6 Γερμανία51 Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός2 Γεώργιος Α. Παπανδρέου19 Γεώργιος Βλάχος4 Γεώργιος Γρίβας (Διγενής)7 Γεώργιος Ζησιμόπουλος2 Γεώργιος Θεοτόκης10 Γεώργιος Κάνιγκ3 Γεώργιος Καραϊσκάκης4 Γεώργιος Καρτάλης2 Γεώργιος Καφαντάρης9 Γεώργιος Κονδύλης18 Γεώργιος Κουντουριώτης4 Γεώργιος Λεοναρδόπουλος2 Γεώργιος Παπαδόπουλος2 Γεώργιος Παπανδρέου (GAP)1 Γεώργιος Πωπ1 Γεώργιος Ράλλης6 Γεώργιος Σεφέρης2 Γεώργιος Σταύρου2 Γεώργιος Στρέιτ1 Γεώργιος Τσολάκογλου4 Γεώργιος Τσόντος (Βάρδας)1 Γιάννης Ιωαννίδης3 Γιάννης Ψυχάρης2 Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο)8 Γιουγκοσλαβία12 Γιώργης Σιάντος4 Γιώργος Ρωμανός1 Γκουλάγκς4 Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά35 Γράμμος - Βίτσι2 Γρηγόρης Φαράκος2 Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας)7 Γρηγόριος Ξενόπουλος4 δ1 Δαρδανέλλια1 Δέσποινα Κούρτη1 Δημήτρης Παρτσαλίδης3 Δημήτριος Αναγνωστόπουλος1 Δημήτριος Βούλγαρης2 Δημήτριος Γούναρης24 Δημήτριος Ιωαννίδης1 Δημήτριος Καλλέργης1 Δημήτριος Μάξιμος1 Δημήτριος Ράλλης4 Δημήτριος Υψηλάντης10 Δημήτριος Ψαρρός4 Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ)19 Δημοσθένης4 Δημοψήφισμα2 δημοψήφισμα 19243 Διατροφή5 Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.)3 Δικαιοσύνη7 Διονύσιος Σολωμός1 Διπλωματία24 δοσιλογισμός3 δουλεμπόριο3 Δύση2 Δωδεκάνησα13 Ε.Ρ.Ε.5 ΕΔΕΣ15 Εθνικά Δάνεια2 Εθνική αντίσταση13 Εθνική τράπεζα4 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.)8 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ)6 Εθνικός Διχασμός (1914-1918)35 Εθνικός Συναγερμός3 Εθνοσυνέλευση5 ΕΚΚΑ4 Εκκλησιαστική Ιστορία10 ΕΛΑΣ29 Ελβετία4 ΕΛΔΥΚ1 Ελευθέριος Βενιζέλος71 Ελληνική λογοτεχνία5 Ελληνική Οικονομική Ιστορία34 Ελληνική Οικονομική κρίση33 Ελληνική Παιδεία23 Ελληνική Παράδοση2 Έλληνικό Έθνος33 Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος12 Ελληνικός στρατός43 Ελληνισμός27 Ελληνισμός της Αμερικής2 Ελληνοτουρκικές σχέσεις6 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 189711 Ελλήνων Πάσχα3 Εμμανουήλ Μπενάκης1 Εμμανουήλ Ξάνθος1 Εμμανουήλ Παπάς1 Εμμανουήλ Ρέπουλης5 Εμμανουήλ Ροϊδης4 Εμμανουήλ Τομπάζης2 Εμμανουήλ Τσουδερός5 Εμπόριο6 Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.)1 Ένωση Κέντρου5 ΕΟΚ1 ΕΟΚΑ Α΄10 ΕΟΚΑ Β΄3 Επανάσταση στο Γουδή10 Επέτειος2 Επίκουρος1 Επιτάφιος1 Ερατοσθένης1 Ερυθρός Σταυρός3 ΕΣΣΔ19 Ευάγγελος Αβέρωφ3 Ευάγγελος Λεμπέσης1 Ευεργέτες1 Ευρωπαϊκή Ένωση3 Ευρωπαικός Διαφωτισμός3 εφημερίδα "Καθημερινή"5 Η γυναίκα στην Ιστορία2 Η δίκη των "εξ"25 Ήθη και έθιμα3 Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.)37 Ήπειρος14 Ηράκλειτος1 Ηρακλής Θεσσαλονίκης5 Ηρόδοτος13 Θαλής ο ΜΙλήσιος1 Θέατρο5 Θεμιστοκλής5 Θεμιστοκλής Σοφούλης9 Θεόδωρος Δηλιγιάννης6 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης13 Θεόδωρος Πάγκαλος20 Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος)1 Θεόδωρος Τουρκοβασίλης3 Θεόφιλος Καΐρης1 Θερμοπύλες2 Θεσσαλονίκη28 Θουκυδίδης10 Θράκη11 Θρασύβουλος Τσακαλώτος3 Θρησκεία3 Θωρηκτό Αβέρωφ9 Ι.Β.Δ.104 Ιαπωνία3 Ιατρική8 Ιερή Συμμαχία8 Ιερός Λόχος6 Ιλιάδα11 Ίμια3 Ιουλιανή κρίση του ΄652 Ιούλιος Βέρν2 Ιπποκράτης ο Κώος3 Ισλάμ6 Ισοκράτης2 Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Ιστορία622 Ιστορία της Αλβανίας12 Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας1 Ιστορία της Κρήτης16 Ιστορία του Αθλητισμού9 Ιταλία27 Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης2 Ιωάννης Γκούρας1 Ιωάννης Δεμέστιχας3 Ιωάννης Καποδίστριας24 Ιωάννης Κωλέττης6 Ιωάννης Μακρυγιάννης6 Ιωάννης Μεταξάς41 Ιωάννης Μιχαήλ5 Ιωάννης Παπακωνσταντίνου10 Ιωάννης Συκουτρής6 Ιωάννης Τσαγκαρίδης1 Ιωάννης Τσιμισκής1 Ιωάννινα5 Ίων Δραγούμης26 Ιωνική Επανάσταση1 Κ. Θ. Δημαράς2 Καλαμάτα1 Κανέλος Δεληγιάννης3 Καρλ Γιουνγκ1 Καρλ Μαρξ1 Κάρολος Παπούλιας2 Καρχηδόνα1 κατεχόμενα της Κύπρου1 Κατοχή13 Κατοχικά Δάνεια3 Κίμων ο Αθηναίος2 Κίνα7 Κίνημα του Ρομαντισμού2 κινηματογράφος3 Κινηματογράφος και Ιστορία4 Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.)3 Κολλυβάδες2 Κόμμα Φιλελευθέρων11 Κομμουνισμός29 Κομνηνός Πυρομάγλου2 Κοράνιο2 Κόρινθος6 Κύθηρα1 Κυπριακή Ιστορία46 Κυριάκος Κατσιμάνης14 Κύριλλος Λούκαρις2 Κωνσταντίνος Δεμερτζής1 Κωνσταντίνος Καβάφης3 Κωνσταντίνος Καναρης6 Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή1 Κωνσταντίνος Καραμανλής11 Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος)2 Κωνσταντίνος Λινάρδος18 Κωνσταντίνος Μανιαδάκης6 Κωνσταντίνος Μητσοτάκης4 Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄8 Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος8 Κωνσταντίνος Σημίτης4 Κωνσταντίνος Σμολένσκι2 Κωνσταντίνος Τσαλδάρης4 Κωνσταντίνος Φωτιάδης5 Κωνσταντινούπολη41 Κως4 Κώστας Βάρναλης1 Κώστας Περρίκος1 Κωστής Παλαμάς6 ΛΑ.Ο.Σ3 Λαθρομετανάστευση3 Λαικό Κόμμα7 Λαμία2 Λατινική Αμερική1 Λεονίντ Τρότσκι4 Λέσβος3 Λεωνίδας Παρασκευόπουλος1 Λόγιος Ερμής4 Λόρδος Βύρων8 Λουτράκι1 Λύσανδρος1 Μαζική πολιτική προπαγάνδα2 Μακάριος11 Μακεδονία48 Μακεδονικό Ζήτημα32 Μακεδονικός Αγώνας8 Μακεδονομάχοι5 Μάνη2 Μάο Τσε Τουνγκ2 Μαραθώνας3 Μάρκος Βαφειάδης9 Μάρκος Μπότσαρης1 Μάτζικερτ1 Μεγάλη Βρετανία37 Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia)1 Μέγαρο Μαξίμου1 Μέγας Αλέξανδρος8 Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών2 Μέγας Θεοδόσιος1 Μέγας Κωνσταντίνος1 Μελέτης Βασιλείου1 Μεσαίωνας5 Μέση Ανατολή2 Μεσόγειος2 Μεσολόγγι10 Μεσσήνη Μεσσηνίας12 Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974)43 Μέττερνιχ4 Μίκης Θεοδωράκης3 Μίκης Πρωτοπαπαδάκης8 Μικρά Ασία43 Μιλτιάδης ο Αθηναίος1 Μιλτιάδης Πορφυρογέννης1 Μιχαήλ Ψελλός3 Μνημείο14 Μοροζίνι2 Μουσολίνι12 Μπενιζέλος Ρούφος1 Μυστικές υπηρεσίες5 ναζισμός2 Νάξος2 Ναπολέων Βοναπάρτης2 Ναπολέων Ζέρβας10 Ναυαρίνο2 Ναύπακτος2 Ναύπλιο16 Ναυτική Ιστορία57 Νέα Δημοκρατία10 Νεοκλής Σαρρής1 Νεότουρκοι6 Νικήτας Σταματελόπουλος5 Νικηφόρος Φωκάς1 Νικίας2 Νικόλαος Δημητρακόπουλος1 Νικόλαος Λεωτσάκος3 Νικόλαος Πλαστήρας18 Νικόλαος Πολίτης1 Νικόλαος Στράτος5 Νίκος Ζαχαριάδης17 Νίκος Καζαντζάκης2 Νίκος Μπελογιάννης1 Νίκος Νικολούδης42 Νίτσε1 Ξάνθη1 Ξενοφών3 Οδυσσέας Ανδρούτσος1 Οδυσσέας Ελύτης4 Οδυσσέας Ιάλεμος2 Οδύσσεια7 Οθωμανική Αυτοκρατορία74 Οθωνική περίοδος (1832-1864)14 Οικουμενικό Πατριαρχείο8 Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά1 ομάδα των "Ιαπώνων"2 Όμηρος22 ομοφυλοφιλία1 Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.)3 Οργάνωση "Χ"2 Ορθοδοξία32 π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος13 ΠΑ. ΣΟ. Κ.25 Παγκόσμιος Ιστορία23 Παλαιών Πατρών Γερμανός2 Παναγής Τσαλδάρης16 Παναγιώτης Δαγκλής1 Παναγιώτης Δεμέστιχας1 Παναγιώτης Κανελλόπουλος15 Πάνος Κορωναίος2 Πάτρα3 Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄5 Παύλος Γύπαρης4 Παύλος Κουντουριώτης14 Παύλος Μελάς2 Παυσανίας1 Παυσανίας Κατσώτας1 Παυσανίας ο περιηγητής1 ΠΕΑΝ2 Πειραιάς6 πειρατεία1 Πεισίστρατος1 Πελοποννησιακός πόλεμος7 Περικλής1 Περικλής Αργυρόπουλος1 Περικλής Γιαννόπουλος5 Περικλής Δεληγιάννης1 Περιοδικά Ιστορίας3 Περσικοί πόλεμοι10 Πετρέλαια στο Αιγαίο2 Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης4 Πέτρος Γαρουφαλιάς1 Πέτρος Μακρής - Στάϊκος5 Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης13 Πλάτων9 Πλούταρχος7 Ποίηση και αισθητική18 Πόλεμος των Μπόερς1 Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι14 πολιτική δολοφονία18 Πολιτική Ιστορία17 Πολωνία2 Πόντος7 Πρίγκιπας Ανδρέας2 προπαγάνδα5 πρόσφυγες6 προσωκρατικοί φιλόσοφοι3 Προτεινόμενα3 Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές30 πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff1 Πύρρος της Ηπείρου1 Ρήγας Παλαμίδης1 Ρήγας Φερραίος3 ριζοσπάστης1 Ρόδος10 Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία15 Ρώμη8 Ρωμηοσύνη5 Ρωσία23 Ρωσικο κόμμα3 Σάββας Γκαλιμαρίδης2 Σάμος1 Σαντόρε Σανταρόζα2 Σαντορίνη1 ΣΚΑΪ2 Σκάκι1 Σκωτία4 Σόλων3 Σοφοκλής Βενιζέλος3 Σοφοκλής Δούσμανης1 Σπυρίδων Μαρκεζίνης5 Σπυρίδων Τρικούπης3 Σταλινισμός15 Σταυροφορίες6 Σταφιδικό Ζήτημα2 Στέφανος Δραγούμης3 Στέφανος Σαράφης2 Στέφανος Σκουλούδης5 Στέφανος Στεφανόπουλος1 Στράβων5 Στρατής Μυριβίλης2 Στρατιωτικά κινήματα1 Στρατιωτική Ιστορία58 Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη3 Στυλιανός Γονατάς7 Στυλιανός Χούτας1 Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ2 Συνθήκη της Λοζάννης9 Συνθήκη των Σεβρών6 συντάξεις1 ΣΥΡΙΖΑ4 Σωκράτης3 Σώματα Ασφαλείας1 Ταγίπ Ερντογάν1 Τάγματα ασφαλείας2 Τείχος του Βερολίνου1 τεκτονισμός1 Τέχνες11 Τεχνολογία8 το παιχνίδι στην Ιστορία6 Τοπική Ιστορία1 Τουρκία20 Τουρκοκρατία (1453-1821)35 Τράπεζα της Ελλάδος5 Τράπεζες1 Τριπολιτσά2 Τσαούς Αντών (Φωστερίδης)1 Ύδρα5 Υποβρύχιο Παπανικολής1 υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ3 Υφαλοκρυπίδα1 Φαίδων Γκιζίκης3 Φαλμεράγιερ6 Φανάρι2 Φασισμός1 Φιλελληνισμός9 Φιλία1 Φιλική Εταιρεία9 Φιλολογικά και άλλα δοκίμια44 Φιλοποίμην2 Φιλορθόδοξη Εταιρεία1 Φιλοσοφία9 Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας25 Φλωρεντία1 Φλώρινα4 Φραγκοκρατία8 Φωκίων1 Φωτογραφικό Οδοιπορικό26 Χαλκιδική2 Χαράλαμπος Κατσιμήτρος3 Χαράλαμπος Τσερούλης2 Χαράτσι1 Χαρίλαος Τρικούπης13 Χαρίλαος Φλωράκης2 Χάτι Χουμαγιούν1 Χίτλερ17 Χούντα6 Χρεοκοπία10 Χρηματιστήριο4 χριστιανικό ολοκαύτωμα3 Χριστόδουλος Τσιγάντες1 Χριστούγεννα10 Χρυσόστομος Σμύρνης1 Χωροφυλακή2 Ψαρά3 ψυχολογία2 Ψυχρός Πόλεμος12 CIA4 John Iatrides1 K.K.E.44 KGB4 Mεσσήνη4 Robert Bruce2 Slider3 William Wallas2 Winston Churchil1
Εμφάνιση περισσότερων
"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Αναγνώστες

Συνολικές προβολές σελίδας