Ένας γνωστός μου ΄΄Άγνωστος Στρατιώτης΄΄

Έχουν περάσει  65 χρόνια από το τέλος  του εμφυλίου πολέμου  και έχουν γραφεί εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες  βιβλία για αυτό το θέμα και από τις δύο πλευρές .  Σκοπός μου εδώ είναι να γραφεί κάτι διαφορετικό. Να γραφεί κάτι  για έναν απλό στρατιώτη, για έναν άγνωστο στρατιώτη.

Είμαστε στην καρδιά του εμφυλίου πολέμου και πυκνά είναι τα πολιτικοστρατιωτικά γεγονότα των ημερών. Στις 24 Δεκεμβρίου 1947 σχηματισμός  Κομμουνιστικής  κυβέρνησης υπό τον Μάρκο Βαφειάδη. Την επομένη μέρα στις 25 η Κόνιτσα δέχεται οργανωμένη και αιφνιδιαστική  επίθεση και στις 27 του ίδιου μήνα η  κυβέρνηση με τον  αναγκαστικό νόμο 509,  θέτει το κομμουνιστικό κόμμα εκτός νόμου.

Πάση θυσία

Παρότι το κεντρικό θέατρο των επιχειρήσεων βρισκόταν στα βόρεια σύνορα της χώρας  σημαντικό πρόβλημα  αποτελούσε ο έλεγχος εκτάσεων της Ρούμελης από το ΔΣΕ. Αυτό γιατί ο Εθνικός Στρατός δεν εξασφάλιζε τα νώτα και τον εφοδιασμό του, αλλά και γιατί η κατάληψη κωμοπόλεων και χωριών όπως της Αράχωβας Ναυπακτίας και του Πλατάνου θα έδινε στον  ΔΣΕ την δυνατότητα για  διείσδυση στον Κιθαιρώνα και την Πάρνηθα.

Μια  ανάσα από τον εχθρό

Μπαίνοντας το  1948 η Ρούμελη είναι χωρισμένη στη μέση, με τον ΔΣΕ να κατέχει όλους τους ορεινούς όγκους πέραν του ποταμού Εύηνου.  Χωριά όπως Δομνίστα, Σταύλοι, Άμπλιανη, Κρίκελλο,  Μεγάλο και Μικρό χωριό, Λάσπη, Προυσός τα γνωστά ως ΄΄Βαλκάνια΄΄ είναι στα χέρια των ανταρτών. Ο κυβερνητικός στρατός διαθέτει  δυνάμεις κυρίως στα αστικά κέντρα , Αγρίνιο, Θέρμο, Καρπενήσι, Μεσολόγγι, Ναύπακτο.

Την 1η Νοεμβρίου συγκροτήθηκαν 40 Τάγματα Εθνοφρουράς στα πλαίσια ενίσχυσης του Εθνικού Στρατού  και από τις  21 του ίδιου μήνα το 6ο Τ.Ε με έδρα τον Πλάτανο Ναυπακτίας ανέλαβε καθήκοντα φύλαξης της ευρύτερης περιοχής. Ο 1ος Λόχος τοποθετήθηκε στο Παλαιοξάρι Δωρίδος,  ο 2ος στο χωριό Διπλάτανος, ο 3ος στην Κλεπά και ο 4ος στην Κόνισκα Τριχωνίδας.

Περί τα μέσα Δεκεμβρίου η διάταξη των κυβερνητικών δυνάμεων στην περιοχή τροποποιήθηκε για λόγους τακτικής  και αποφασίστηκε ο  2ος και ο 4ος Λόχος να αναλάβει την φύλαξη του χωριού Άγιος Δημήτριος και ο 3ος το χωριό Αράχωβα Ναυπακτίας. Τα δύο αυτά χωριά τα χωρίζει ο Εύηνος ποταμός,  με την Αράχωβα να βρίσκεται προς την πλευρά των ΄΄Βαλκανίων΄΄ τον δε Άγιο Δημήτριο προς την πλευρά του Πλατάνου Ναυπακτίας . Οι πληροφορίες που έχει ο Εθνικός Στρατός  αναφέρουν ότι ομάδες ανταρτών προσεγγίζουν την περιοχή νοτιοδυτικά της Αράχωβας. Οι κυβερνητικές δυνάμεις ελέγχουν τα περάσματα προς τον ποταμό Εύηνο και η διάβαση των ανταρτών προς Άγιο Δημήτριο  θεωρείται δύσκολη .

Λίγο πριν την επίθεση

Στις 8-1-1948 το Τάγμα Παπούα ( Νικόλαος Διένης από τα Καστέλλια της ορεινής Φωκίδας) ερχόμενο από τα χωριά της Ευρυτανίας-Τριχωνίδας, γνωρίζοντας άριστα την περιοχή, κατασκεύασε πρόχειρο πορθμείο στην θέση Πουλινός  Ευήνου  με σκοπό την διέλευση του ποταμού προς Πλάτανο και Άγιο Δημήτριο.  Λόγω κακοκαιρίας η πρόχειρη κατασκευή των ανταρτών παρασύρθηκε από τα ορμητικά νερά του ποταμού πλην όμως μικρό τμήμα των δυνάμεων του Τάγματος Παπούα κατάφερε  να περάσει απέναντι.

Το πρώτο βήμα  για την επίθεση στη περιοχή ουσιαστικά έχει γίνει,  καθώς σε όλα τα χωριά της περιοχής υπάρχουν καπαπίτες, ( Κέντρο Πληροφοριών), άνθρωποι που δεν συμμετείχαν σε μάχιμα σώματα, αλλά έμεναν κοντά στα χωριά τους και λειτουργούσαν ως σύνδεσμοι με τα τμήματα Δ.Σ.Ε, δίνοντας χρήσιμες πληροφορίες για τις θέσεις του Ε.Σ.

Επίθεση στον Άγιο Δημήτριο Ναυπακτίας

Στις 10-1-1948  και ώρα  3η πρωινή  εκδηλώθηκε σφοδρότατη επίθεση κατά του Αγίου Δημητρίου από το  Τάγμα  Νικηφόρου (Νίκος Καρκάνης από το  Περιβόλι Δομοκού, παλιός Διοικητής της Ο.Π.Λ.Α  Ξηρομέρου  με έδρα την Κατούνα και εν συνεχεία εκπαιδευθείς εις το στρατόπεδο  Μπούλκες της Γιουγκοσλαβίας).

Οι αντάρτικες ομάδες ουσιαστικά ανενόχλητες από την περιοχή της Δωρίδος και δια μέσου του ορεινού όγκου  Αρδίνη (1701μ)  προσέγγισαν  το  χάνι του Λιόλιου και  χτύπησαν από τα νώτα τον Άγιο Δημήτριο.  Ο 2ος Λόχος αμύνθηκε σθεναρά υπερασπιζόμενος το χωριό. Η μάχη όμως είναι άνιση, ο εχθρός υπερτερεί  αριθμητικά  και τα φυλάκια του Λόχου πέφτουν το ένα μετά το άλλο.


Τελευταίο πέφτει το φυλάκιο της Παναούλας  που βρίσκεται σε ένα ύψωμα στο πάνω μέρος του χωριού, σε ένα ξωκλήσι της Παναγίας. Το φυλάκιο βάλλεται από παντού. Εντός του φυλακίου υπάρχουν 3 στρατιώτες πολυβολητές.  Οι δύο, (εκ των οποίων ο ένας τραυματισμένος), βλέποντας να σφίγγει ο κλοιός,  αποφασίζουν διαμέσου μιας ρεματιάς να  υποχωρήσουν προς το ποτάμι για να σωθούν.  

Ο τρίτος στρατιώτης αρνούμενος να  υποχωρήσει,  αποφάσισε να παραμείνει στο φυλάκιο και να αμυνθεί μέχρι το τέλος.  Όταν το φυλάκιο περικυκλώθηκε από τους αντάρτες του Δ.Σ.Ε και του ζητήθηκε να παραδοθεί αυτός φώναξε: "ΔΕΝ ΠΑΡΑΔΙΝΟΜΑΙ ΖΗΤΩ Η ΕΛΛΑΔΑ" και αφού έριξε και την τελευταία δεσμίδα  πυρομαχικών που του είχε απομείνει, έπεσε στα χέρια των ανταρτών.

Όλες οι μαρτυρίες των κατοίκων του χωριού, για  το θέαμα που αντίκρισαν την επομένη μέρα στην αυλή της εκκλησίας, είναι τουλάχιστον αποκρουστικές  και για αυτόν τον λόγο κάπου εδώ  σκοπίμως  σταματάει  και η λεπτομερής αφήγηση για την  τύχη του αιχμάλωτου  στρατιώτη, συμβάλλοντας  κατ΄ελάχιστο στη λήθη της  ιστορικής νομιμοποίησης  της σύγκρουσης.

Ο Άγνωστος Στρατιώτης


Ήταν ο στρατιώτης πολυβολητής  Δημήτριος  Κ  Σούρλας  ετών 33, πατέρας τριών παιδιών με καταγωγή από τα Πιτσινέικα Ναυπακτίας  γεννηθείς το 1915.  Από τα πολύ μικρά του χρόνια ορφάνεψε από γονείς και μεγάλωσε μέσα στην φτώχεια και την ανέχεια.

Ο θαρραλέος αυτός στρατιώτης είχε φωνάξει ΄΄ παρών ΄΄ στα προσκλητήρια της πατρίδας.  Παρών είπε όταν ως στρατιώτης από το 1938-1940 στο 39ο Σύνταγμα ευζώνων στις Φιλιάτες Θεσπρωτίας, προετοίμαζε την συνοριακή γραμμή με οχυρωματικά έργα ενόψει του επικείμενου πολέμου.

"Παρών" φώναξε όταν  με το ηρωικό 2/39 Σύνταγμα ευζώνων Μεσολογγίου στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940-41 έφυγε για το μέτωπο και   τραυματίστηκε κατά την διάρκεια μάχης  στο Τεπελένι.  
"Παρών" φώναξε  για άλλη μια φορά και  σαν πολυβολητής στο 6Ο Τάγμα Εθνοφρουράς  στον Άγιο Δημήτριο Ναυπακτίας  από 1-11-47 έως 10-1-1948 όπου στο φυλάκιο της Παναούλας  έπεσε στο καθήκον υπερασπιζόμενος την πατρίδα.

Μετά την μάχη

Οι αντάρτες μετά την επίθεση στον Άγιο Δημήτριο παίρνοντας  μαζί τους την πολύτιμη λεία τους (όπλα, υλικά, τρόφιμα και ζώα)  κατευθύνθηκαν προς το βουνό Αρδίνη προετοιμάζοντας την επόμενη επίθεση τους.

Έτσι και έγινε γιατί στις 13-1-1948 εκδηλώθηκε εκ νέου σφοδρή  επίθεση εναντίων της  Αράχωβας  από τρία  Τάγματα ανταρτών, ένα εκ των οποίων του Αρχηγείου Φθιωτιδοφωκίδας υπο τον καπετάν Γιώτη ( Χαρίλαος Φλωράκης από τη Ραχούλα  Καρδίτσας  μετέπειτα  γ.γ του ΚΚΕ),  διαλύοντας ουσιαστικά ολόκληρο το 6ο Τ.Ε και το απόσπασμα χωροφυλακής.

Οι απώλειες του εθνικών δυνάμεων υπήρξαν βαρύτατες με  δεκάδες νεκρούς και εκατοντάδες αγνοούμενους.

Η μια και η …….άλλη πλευρά

Στρατιωτες του "Εθνικού στρατού"
Την επομένη της επίθεσης σήμα του Ε.Σ  αναφέρει τα εξής: 
 “ Ηρωϊκούς Αξιωματικούς, οπλίτας, ΜΑΥ υπερασπιστάς Αγίου Δημητρίου συγχαίρω. Γράφουν και προσθέτουν με ηρωϊκούς αραχωβίτας πολίτιμες σελίδες δόξης εις Ελληνικήν  ιστορίαν. Μιμηθήτε το παράδειγμά τους, την απόφασιν της Πατρίδος να μείνη ελευθέρα. Σας εκφράζω τον προσωπικόν θαυμασμόν μου και την ευγνωμοσύνη της Πατρίδος. Στοπ.”
Με τον ίδιο τρόπο το Αρχηγείο Ρούμελης  αναφερόμενο στις επιθέσεις σε Άγιο Δημήτριο και  Αράχωβα, με σήμα του προς τις δυνάμεις του ΔΣΕ στη Ρούμελη αναφέρει: 
΄΄Τη διαταγή επιχειρήσεων, το σχέδιο του Αρχηγείου και γενικά τη διεξαγωγή της μάχης την βλέπουμε σαν ενέργεια αρίστη από πάσης απόψεως".
Πίσω στον στρατιώτη

Μετά τη λεκτική άρνηση της ήττας η οποία εκφράστηκε με το άτοπο ιστορικά << ΄Το όπλο παρά πόδα>>  η Σοφία, χήρα του στρατιώτη ύστερα  από διήμερη πεζοπορία,  περνώντας  όλους τους ορεινούς όγκους της Ρούμελης,  έφτασε τελικά στο χωριό  Άγιος Δημήτριος Ναυπακτίας.

Με την βοήθεια των κατοίκων του χωριού, εντόπισε το σημείο όπου είχε ταφεί ο σύζυγός της. Παρέλαβε τα οστά του, επιβεβαιώνοντας έτσι ότι  ο σεβασμός απέναντι στους νεκρούς και ιδίως η φροντίδα για την περισυλλογή, την πρέπουσα ταφή και την απόδοση τιμών σε όσους έπεσαν στη μάχη είναι κοινό χαρακτηριστικό που μοιράζονται όλες οι κοινωνίες, σε όλες τις εποχές.   


Λίγα χρόνια αργότερα στον προαύλιο χώρο του φυλακίου, ο γιος του  στρατιώτη  Κων/νος, έστησε ένα μικρό εικονοστάσι  αποδίδοντας  φόρο τιμής στον πεσόντα πατέρα του  και υπόσχεση φόρου τιμής στους πεσόντες που έπονται.

Μόνο τιμή

Για αυτόν τον γενναίο  άγνωστο στρατιώτη που έπεσε στο καθήκον και  ο οποίος μεταθανάτια   προήχθη  στον βαθμό  του Δεκανέα,  δεν ταιριάζουν τα κλάματα για τον χαμό του, λόγια μίσους για τον αντίπαλο και μισαλλοδοξίες.  
Για αυτόν τον στρατιώτη ταιριάζει μόνο τιμή και δόξα.  Ακόμα και από τους αντιπάλους, διότι μπορεί να πολέμησε από την πλευρά του Ε.Σ  και ένοιωθε υπερήφανος για αυτό, φρονώ όμως  πως  η άλλη πλευρά θα ήθελε στις τάξεις της  έναν τέτοιο πιστό και γενναίο πολεμιστή.

Σταγόνα Ιστορίας

Μέσα από αυτές τις γραμμές σκοπός μου δεν ήταν να γράψω ιστορία, άλλωστε δεν θα μπορούσα να ήμουν αντικειμενικός.   Σκοπός μου ήταν μέσα από αυτή τη σταγόνα ιστορίας,  έναν άγνωστο στρατιώτη να τον κάνω έστω και στο ελάχιστο γνωστό.
Του το όφειλε  η ίδια η ιστορία,  άλλα  επειδή κι αυτή έχει τις  δικές της έγνοιες,  όφειλα να το κάνω εγώ μέσα από τον φιλόξενο χώρο της σελίδας του Φιλίστωρα.

Πηγές

1.         Σήμα 6ου Τ.Ε με θέμα ΄΄ Έκθεσις Πεπραγμένων Τάγματος (Αρχεία Εμφυλίου Πολέμου).
2.         Σήμα  Δ.Σ.Ε  ΑΡΧ. ΡΟΥΜΕΛΗΣ με θέμα ΄΄ Συμπεράσματα ΄΄(Αρχεία Εμφυλίου Πολέμου).
3.         Πιστοποιητικό τύπου Α του Στρατιώτη Δημητρίου  Κ Σούρλα. (Έκδοση υπό ΓΕΕΘΑ/ΣΤΡ. ΓΡ. ΔΥΤ ΕΛΛΑΔΑΣ  Νο 174814).
4.         Βιβλίο υπό τον τίτλο ΄΄Η ΓΕΝΕΘΛΙΑ ΓΗ ΜΟΥ΄΄ του διδασκάλου Λεωνίδα Κωλλέτα  (Αθήνα 1972).
5.         Βιβλίο του Αριστείδη Θεοχάρη υπό τον τίτλο ΄΄ Στη Στερεά Ελλάδα με τον Δημοκρατικό Στρατό ΄΄ (Έκδοση Σύγχρονη Εποχή Αθήνα 2006).

Επίμετρον - Άγιος Δημήτριος Ναυπακτίας

Σχόλια

  1. Ωραίο άρθρο. Η μικρή άγνωστη ιστορία μπορεί να διαφωτίσει τις πλευρές του δράματος του εμφυλίου και για τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. αυτά τα περί λήθης ήταν που μάς κάψανε ....

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Ο σχολιασμός του αναγνώστη (ενημερωμένου η μη) είναι το καύσιμο για το ιστολόγιο αυτό, έτσι σας προτρέπουμε να μας πείτε την γνώμη σας. Τα σχόλια οφείλουν να είναι κόσμια, εντός θέματος και γραμμένα με Ελληνικούς χαρακτήρες (όχι greeklish και κεφαλαία).

Καλό είναι όποιος θέλει να διατηρεί την ανωνυμία του να χρησιμοποιεί ένα ψευδώνυμο έτσι ώστε σε περίπτωση διαλόγου, να γίνεται αντιληπτό ποιος είπε τι. Κάθε σχόλιο το οποίο είναι υβριστικό η εμπαθές, θα διαγράφεται αυτομάτως.

Αρχείο

Εμφάνιση περισσότερων

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

α1 Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος26 Αβράαμ Λίνκολν1 Άγγελος Έβερτ1 Άγγελος Σικελιανός1 Αγγλία12 Άγιο Όρος5 Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος3 Αδαμάντιος Κοραής9 Αθανάσιος Ευταξίας1 Αθανάσιος Σουλιώτης - Νικολαϊδης2 Αθανάσιος Τσακάλωφ1 Αιγαίο17 Αιγαίο Ελληνική θάλασσα3 Αίγινα1 Αισχύλος1 Ακρόπολη12 Αλβανία13 Αλεξάνδρεια9 Αλέξανδρος Ζαϊμης6 Αλέξανδρος Κορυζής5 Αλέξανδρος Κουμουνδούρος7 Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος14 Αλέξανδρος Οθωναίος7 Αλέξανδρος Παπάγος17 Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης7 Αλέξανδρος Παπαναστασίου17 Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής1 Αλέξανδρος Σακελαρίου5 Αλέξανδρος Υψηλάντης8 Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος3 Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν5 Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Αναγέννηση3 Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος1 Αναστάσιος Παπούλας4 Ανατολική Ρωμυλία1 Ανδρέας Γ. Παπανδρέου16 Ανδρέας Καρκαβίτσας2 Ανδρέας Λόντος2 Ανδρέας Μεταξάς1 Ανδρέας Μιαούλης8 Ανδρέας Μιχαλακόπουλος13 Ανδρέας Τζίμας1 Άνθιμος Γαζής1 Αννα Κομνηνή1 Άννα Κομνηνή1 Αννίβας1 Αντάντ18 Αντιβενιζελισμός30 αντισημιτισμός5 Αντόνιο Γκράμσι1 Αντώνης Σαμαράς1 Απεργίες4 Αποικιοκρατία6 Άραβες3 Αρβανίτες1 Άρειος Πάγος3 Άρης Βελουχιώτης9 Αριστείδης ο Αθηναίος2 Αριστοτέλης7 Αριστοτέλης Ωνάσης1 Αρχαία Αθήνα28 Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία10 Αρχαία Σπάρτη22 Αρχαιοκαπηλεία6 Αρχαιολογία26 Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός3 Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος3 Αρχιμίδης4 Αστρονομία4 Αστυνομία2 Αυστρία4 Αυτοκράτορας Ηράκλειος3 Αφρική4 Αχαϊκή Συμπολιτεία2 β1 Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος43 Βαλκάνια26 βασανιστήρια1 Βασίλειος Τσίχλης23 Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄1 Βασιλιάς Γεώργιος Α΄22 Βασιλιάς Γεώργιος Β΄26 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄34 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄8 Βασιλιάς Όθων Α΄25 Βασιλιάς Παύλος Α΄7 Βασιλιάς Φίλιππος Β΄6 Βενιαμίν Λέσβιος1 Βιβλία και Βιβλιοθήκες37 Βιβλιοκρισίες87 Βιέννη5 Βιετνάμ2 Βιογραφίες79 Βλάσης Γαβριηλίδης1 Βουλγαρία14 γ1 Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης8 Γαλλία21 Γαλλική Επανάσταση6 Γαριβάλδι2 Γελιογραφίες4 Γενοκτονία των Αρμενίων3 Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου6 Γερμανία51 Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός2 Γεώργιος Α. Παπανδρέου19 Γεώργιος Βλάχος4 Γεώργιος Γρίβας (Διγενής)7 Γεώργιος Ζησιμόπουλος2 Γεώργιος Θεοτόκης10 Γεώργιος Κάνιγκ3 Γεώργιος Καραϊσκάκης4 Γεώργιος Καρτάλης2 Γεώργιος Καφαντάρης9 Γεώργιος Κονδύλης17 Γεώργιος Κουντουριώτης4 Γεώργιος Λεοναρδόπουλος2 Γεώργιος Παπαδόπουλος2 Γεώργιος Παπανδρέου (GAP)1 Γεώργιος Πωπ1 Γεώργιος Ράλλης6 Γεώργιος Σεφέρης2 Γεώργιος Σταύρου2 Γεώργιος Στρέιτ1 Γεώργιος Τσολάκογλου4 Γεώργιος Τσόντος (Βάρδας)1 Γιάννης Ιωαννίδης3 Γιάννης Ψυχάρης2 Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο)8 Γιουγκοσλαβία12 Γιώργης Σιάντος4 Γιώργος Ρωμανός1 Γκουλάγκς4 Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά35 Γράμμος - Βίτσι2 Γρηγόρης Φαράκος2 Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας)7 Γρηγόριος Ξενόπουλος4 δ1 Δαρδανέλλια1 Δέσποινα Κούρτη1 Δημήτρης Παρτσαλίδης3 Δημήτριος Αναγνωστόπουλος1 Δημήτριος Βούλγαρης2 Δημήτριος Γούναρης24 Δημήτριος Ιωαννίδης1 Δημήτριος Καλλέργης1 Δημήτριος Μάξιμος1 Δημήτριος Ράλλης4 Δημήτριος Υψηλάντης10 Δημήτριος Ψαρρός4 Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ)19 Δημοσθένης4 Δημοψήφισμα2 δημοψήφισμα 19243 Διατροφή5 Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.)3 Δικαιοσύνη7 Διονύσιος Σολωμός1 Διπλωματία24 δοσιλογισμός3 δουλεμπόριο3 Δύση2 Δωδεκάνησα13 Ε.Ρ.Ε.5 ΕΔΕΣ15 Εθνικά Δάνεια2 Εθνική αντίσταση13 Εθνική τράπεζα4 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.)8 Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ)6 Εθνικός Διχασμός (1914-1918)34 Εθνικός Συναγερμός3 Εθνοσυνέλευση5 ΕΚΚΑ4 Εκκλησιαστική Ιστορία10 ΕΛΑΣ29 Ελβετία4 ΕΛΔΥΚ1 Ελευθέριος Βενιζέλος71 Ελληνική λογοτεχνία5 Ελληνική Οικονομική Ιστορία34 Ελληνική Οικονομική κρίση33 Ελληνική Παιδεία23 Ελληνική Παράδοση2 Έλληνικό Έθνος33 Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος12 Ελληνικός στρατός43 Ελληνισμός27 Ελληνισμός της Αμερικής2 Ελληνοτουρκικές σχέσεις6 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 189711 Ελλήνων Πάσχα3 Εμμανουήλ Μπενάκης1 Εμμανουήλ Ξάνθος1 Εμμανουήλ Παπάς1 Εμμανουήλ Ρέπουλης5 Εμμανουήλ Ροϊδης4 Εμμανουήλ Τομπάζης2 Εμμανουήλ Τσουδερός5 Εμπόριο6 Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.)1 Ένωση Κέντρου5 ΕΟΚ1 ΕΟΚΑ Α΄10 ΕΟΚΑ Β΄3 Επανάσταση στο Γουδή10 Επέτειος2 Επίκουρος1 Επιτάφιος1 Ερατοσθένης1 Ερυθρός Σταυρός3 ΕΣΣΔ19 Ευάγγελος Αβέρωφ3 Ευάγγελος Λεμπέσης1 Ευεργέτες1 Ευρωπαϊκή Ένωση3 Ευρωπαικός Διαφωτισμός3 εφημερίδα "Καθημερινή"5 Η γυναίκα στην Ιστορία2 Η δίκη των "εξ"25 Ήθη και έθιμα3 Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.)37 Ήπειρος14 Ηράκλειτος1 Ηρακλής Θεσσαλονίκης5 Ηρόδοτος13 Θαλής ο ΜΙλήσιος1 Θέατρο5 Θεμιστοκλής5 Θεμιστοκλής Σοφούλης9 Θεόδωρος Δηλιγιάννης6 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης13 Θεόδωρος Πάγκαλος20 Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος)1 Θεόδωρος Τουρκοβασίλης3 Θεόφιλος Καΐρης1 Θερμοπύλες2 Θεσσαλονίκη28 Θουκυδίδης10 Θράκη11 Θρασύβουλος Τσακαλώτος3 Θρησκεία3 Θωρηκτό Αβέρωφ9 Ι.Β.Δ.104 Ιαπωνία3 Ιατρική8 Ιερή Συμμαχία8 Ιερός Λόχος6 Ιλιάδα11 Ίμια3 Ιουλιανή κρίση του ΄652 Ιούλιος Βέρν2 Ιπποκράτης ο Κώος3 Ισλάμ6 Ισοκράτης2 Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος5 Ιστορία622 Ιστορία της Αλβανίας12 Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας1 Ιστορία της Κρήτης16 Ιστορία του Αθλητισμού9 Ιταλία27 Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης2 Ιωάννης Γκούρας1 Ιωάννης Δεμέστιχας3 Ιωάννης Καποδίστριας24 Ιωάννης Κωλέττης6 Ιωάννης Μακρυγιάννης6 Ιωάννης Μεταξάς41 Ιωάννης Μιχαήλ5 Ιωάννης Παπακωνσταντίνου10 Ιωάννης Συκουτρής6 Ιωάννης Τσαγκαρίδης1 Ιωάννης Τσιμισκής1 Ιωάννινα5 Ίων Δραγούμης26 Ιωνική Επανάσταση1 Κ. Θ. Δημαράς2 Καλαμάτα1 Κανέλος Δεληγιάννης3 Καρλ Γιουνγκ1 Καρλ Μαρξ1 Κάρολος Παπούλιας2 Καρχηδόνα1 κατεχόμενα της Κύπρου1 Κατοχή13 Κατοχικά Δάνεια3 Κίμων ο Αθηναίος2 Κίνα7 Κίνημα του Ρομαντισμού2 κινηματογράφος3 Κινηματογράφος και Ιστορία4 Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.)3 Κολλυβάδες2 Κόμμα Φιλελευθέρων11 Κομμουνισμός29 Κομνηνός Πυρομάγλου2 Κοράνιο2 Κόρινθος6 Κύθηρα1 Κυπριακή Ιστορία46 Κυριάκος Κατσιμάνης14 Κύριλλος Λούκαρις2 Κωνσταντίνος Δεμερτζής1 Κωνσταντίνος Καβάφης3 Κωνσταντίνος Καναρης6 Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή1 Κωνσταντίνος Καραμανλής11 Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος)2 Κωνσταντίνος Λινάρδος18 Κωνσταντίνος Μανιαδάκης6 Κωνσταντίνος Μητσοτάκης4 Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄8 Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος8 Κωνσταντίνος Σημίτης4 Κωνσταντίνος Σμολένσκι2 Κωνσταντίνος Τσαλδάρης4 Κωνσταντίνος Φωτιάδης5 Κωνσταντινούπολη41 Κως4 Κώστας Βάρναλης1 Κώστας Περρίκος1 Κωστής Παλαμάς6 ΛΑ.Ο.Σ3 Λαθρομετανάστευση3 Λαικό Κόμμα7 Λαμία2 Λατινική Αμερική1 Λεονίντ Τρότσκι4 Λέσβος3 Λεωνίδας Παρασκευόπουλος1 Λόγιος Ερμής4 Λόρδος Βύρων8 Λουτράκι1 Λύσανδρος1 Μαζική πολιτική προπαγάνδα2 Μακάριος11 Μακεδονία48 Μακεδονικό Ζήτημα32 Μακεδονικός Αγώνας8 Μακεδονομάχοι5 Μάνη2 Μάο Τσε Τουνγκ2 Μαραθώνας3 Μάρκος Βαφειάδης9 Μάρκος Μπότσαρης1 Μάτζικερτ1 Μεγάλη Βρετανία37 Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia)1 Μέγαρο Μαξίμου1 Μέγας Αλέξανδρος8 Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών2 Μέγας Θεοδόσιος1 Μέγας Κωνσταντίνος1 Μελέτης Βασιλείου1 Μεσαίωνας5 Μέση Ανατολή2 Μεσόγειος2 Μεσολόγγι10 Μεσσήνη Μεσσηνίας12 Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974)43 Μέττερνιχ4 Μίκης Θεοδωράκης3 Μίκης Πρωτοπαπαδάκης8 Μικρά Ασία43 Μιλτιάδης ο Αθηναίος1 Μιλτιάδης Πορφυρογέννης1 Μιχαήλ Ψελλός3 Μνημείο14 Μοροζίνι2 Μουσολίνι12 Μπενιζέλος Ρούφος1 Μυστικές υπηρεσίες5 ναζισμός2 Νάξος2 Ναπολέων Βοναπάρτης2 Ναπολέων Ζέρβας10 Ναυαρίνο2 Ναύπακτος2 Ναύπλιο16 Ναυτική Ιστορία57 Νέα Δημοκρατία10 Νεοκλής Σαρρής1 Νεότουρκοι6 Νικήτας Σταματελόπουλος5 Νικηφόρος Φωκάς1 Νικίας2 Νικόλαος Δημητρακόπουλος1 Νικόλαος Λεωτσάκος3 Νικόλαος Πλαστήρας18 Νικόλαος Πολίτης1 Νικόλαος Στράτος5 Νίκος Ζαχαριάδης17 Νίκος Καζαντζάκης2 Νίκος Μπελογιάννης1 Νίκος Νικολούδης42 Νίτσε1 Ξάνθη1 Ξενοφών3 Οδυσσέας Ανδρούτσος2 Οδυσσέας Ελύτης4 Οδυσσέας Ιάλεμος2 Οδύσσεια7 Οθωμανική Αυτοκρατορία74 Οθωνική περίοδος (1832-1864)14 Οικουμενικό Πατριαρχείο8 Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά1 ομάδα των "Ιαπώνων"2 Όμηρος22 ομοφυλοφιλία1 Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.)3 Οργάνωση "Χ"2 Ορθοδοξία32 π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος13 ΠΑ. ΣΟ. Κ.25 Παγκόσμιος Ιστορία23 Παλαιών Πατρών Γερμανός2 Παναγής Τσαλδάρης16 Παναγιώτης Δαγκλής1 Παναγιώτης Δεμέστιχας1 Παναγιώτης Κανελλόπουλος15 Πάνος Κορωναίος2 Πάτρα3 Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄5 Παύλος Γύπαρης4 Παύλος Κουντουριώτης14 Παύλος Μελάς2 Παυσανίας1 Παυσανίας Κατσώτας1 Παυσανίας ο περιηγητής1 ΠΕΑΝ2 Πειραιάς6 πειρατεία1 Πεισίστρατος1 Πελοποννησιακός πόλεμος7 Περικλής1 Περικλής Αργυρόπουλος1 Περικλής Γιαννόπουλος5 Περικλής Δεληγιάννης1 Περιοδικά Ιστορίας3 Περσικοί πόλεμοι10 Πετρέλαια στο Αιγαίο2 Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης4 Πέτρος Γαρουφαλιάς1 Πέτρος Μακρής - Στάϊκος5 Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης13 Πλάτων9 Πλούταρχος7 Ποίηση και αισθητική18 Πόλεμος των Μπόερς1 Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι14 πολιτική δολοφονία18 Πολιτική Ιστορία17 Πολωνία2 Πόντος7 Πρίγκιπας Ανδρέας2 προπαγάνδα5 πρόσφυγες6 προσωκρατικοί φιλόσοφοι3 Προτεινόμενα3 Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές30 πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff1 Πύρρος της Ηπείρου1 Ρήγας Παλαμίδης1 Ρήγας Φερραίος3 ριζοσπάστης1 Ρόδος10 Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία15 Ρώμη8 Ρωμηοσύνη5 Ρωσία23 Ρωσικο κόμμα3 Σάββας Γκαλιμαρίδης2 Σάμος1 Σαντόρε Σανταρόζα2 Σαντορίνη1 ΣΚΑΪ2 Σκάκι1 Σκωτία4 Σόλων3 Σοφοκλής Βενιζέλος3 Σοφοκλής Δούσμανης1 Σπυρίδων Μαρκεζίνης5 Σπυρίδων Τρικούπης3 Σταλινισμός15 Σταυροφορίες6 Σταφιδικό Ζήτημα2 Στέφανος Δραγούμης3 Στέφανος Σαράφης2 Στέφανος Σκουλούδης5 Στέφανος Στεφανόπουλος1 Στράβων5 Στρατής Μυριβίλης2 Στρατιωτική Ιστορία57 Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη3 Στυλιανός Γονατάς7 Στυλιανός Χούτας1 Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ2 Συνθήκη της Λοζάννης9 Συνθήκη των Σεβρών6 συντάξεις1 ΣΥΡΙΖΑ4 Σωκράτης3 Σώματα Ασφαλείας1 Ταγίπ Ερντογάν1 Τάγματα ασφαλείας2 Τείχος του Βερολίνου1 τεκτονισμός1 Τέχνες11 Τεχνολογία8 το παιχνίδι στην Ιστορία6 Τοπική Ιστορία1 Τουρκία20 Τουρκοκρατία (1453-1821)35 Τράπεζα της Ελλάδος5 Τράπεζες1 Τριπολιτσά2 Τσαούς Αντών (Φωστερίδης)1 Ύδρα5 Υποβρύχιο Παπανικολής1 υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ3 Υφαλοκρυπίδα1 Φαίδων Γκιζίκης3 Φαλμεράγιερ6 Φανάρι2 Φασισμός1 Φιλελληνισμός9 Φιλία1 Φιλική Εταιρεία9 Φιλολογικά και άλλα δοκίμια44 Φιλοποίμην2 Φιλορθόδοξη Εταιρεία1 Φιλοσοφία9 Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας25 Φλωρεντία1 Φλώρινα4 Φραγκοκρατία8 Φωκίων1 Φωτογραφικό Οδοιπορικό26 Χαλκιδική2 Χαράλαμπος Κατσιμήτρος3 Χαράλαμπος Τσερούλης2 Χαράτσι1 Χαρίλαος Τρικούπης13 Χαρίλαος Φλωράκης2 Χάτι Χουμαγιούν1 Χίτλερ17 Χούντα6 Χρεοκοπία10 Χρηματιστήριο4 χριστιανικό ολοκαύτωμα3 Χριστόδουλος Τσιγάντες1 Χριστούγεννα10 Χρυσόστομος Σμύρνης1 Χωροφυλακή2 Ψαρά3 ψυχολογία2 Ψυχρός Πόλεμος12 CIA4 John Iatrides1 K.K.E.44 KGB4 Mεσσήνη4 Robert Bruce2 Slider3 William Wallas2 Winston Churchil1
Εμφάνιση περισσότερων
"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Αναγνώστες

Συνολικές προβολές σελίδας