Η προσωπική μαρτυρία του Παναγιώτη Κανελλόπουλου για το δημοψήφισμα του 1924

Στις 13 Απριλίου του 1924 διεξήχθη δημοψήφισμα από την κυβέρνηση Παπαναστασίου για να επικυρωθεί η έκπτωση του βασιλικού θεσμού και η ανακήρυξη της αβασίλευτης Δημοκρατίας που είχε ήδη ψηφισθεί από την Δ΄ Συντακτική Εθνοσυνέλευση. Η διαδικασία αυτή είχε προκαταβάλλει την λαϊκή ετυμηγορία και είχε κατηγορηθεί για αυτό ακόμη και από τον Ελευθέριο Βενιζέλο λίγο πριν την παραίτηση του από την πολιτική (που έμελλε να μην είναι μόνιμη). Ο Βασιλιάς Γεώργιος είχε εξαναγκαστεί να εγκαταλείψει την Ελλάδα στις 16 Δεκεμβρίου 1923 με "άδεια στο εξωτερικό" που του παρείχε το επαναστατικό καθεστώς Πλαστήρα - Γονατά.

Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ήταν σε ποσοστό 69,95% (758,742) ΝΑΙ στη Δημοκρατία και 30,05% (325,322) ΟΧΙ και επηρεάστηκε αποφασιστικά τόσο από την ισχυρή προσφυγική ψήφο που ενίσχυσε μαζικά τους Βενιζελικούς, όσο και από τις κυβερνητικές μεθοδεύσεις του Παπαναστασίου που ως πρωθυπουργός. Ακόμα και το ερώτημα του Δημοψηφίσματος δεν ήταν Δημοκρατία η Βασιλεία αλλά ήταν Δημοκρατία η όχι Δημοκρατία (τι σήμαινε άραγε ΟΧΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ;) Μια από τις μεθοδεύσεις αυτές περιγράφει ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος την οποία βίωσε προσωπικά την εποχή εκείνη υπηρετώντας την στρατιωτική του θητεία στην Πάτρα. Την εμπειρία αυτή περιγράφει στην προσωπική του συνέντευξή στην δημοσιογράφο Νινέτα Ρασσιά που δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στο "ΕΘΝΟΣ" το 1984.

-Δημοσιογράφος: Πολλά λέγονται για τον τρόπο με τον οποίο γίνονταν τα δημοψηφίσματα εκείνη την εποχή....

Κανελλόπουλος: Πράγματι ήταν παροιμιώδης ο τρόπος που γίνονταν εκείνη την εποχή τα δημοψηφίσματα. Εγώ υπηρετούσα στρατιώτης στο 12ο Σύνταγμα της Πάτρας όταν έγινε το Δημοψήφισμα του Απριλίου του 1924. Το 12ο Σύνταγμα το διοικούσε ένας παλαιός ταγματάρχης ο οποίος συμπεθέρευε κάπως με την οικογένεια μας. Όταν έγινε το Δημοψήφισμα κι έλαβαν μέρος και οι στρατιώτες, παρατάχθηκε όλο το σύνταγμα σε τριάδες. Εμένα με έβαλαν τελευταίο. Ο ταγματάρχης και τρεις - τέσσερις άλλοι αξιωματικοί στέκονταν μπροστά και ενώ οι στρατιώτες περνούσαν τρεις - τρεις τους έδιναν ψηφοδέλτιο μόνο της Δημοκρατίας. Όταν έφτασε η δική μου σειρά - επίτηδες με είχαν βάλει τελευταίο - χαμογελώντας ο ταγματάρχης μου δίνει και τα δύο ψηφοδέλτια και μου μου λέει "ρίξε όποιο θέλεις".....

Σημείωση Φιλίστωρος: Ο Κανελλόπουλος προερχόταν από οικογένεια συντηρητικής πολιτικής τοποθέτησης καθώς ήταν ανιψιός του εκτελεσθέντα Δημητρίου Γούναρη. Αρχικά δε (μέχρι τα 22 του χρόνια σύμφωνα με την μαρτυρία του), άνηκε πολιτικά στον χώρο των βασιλοφρόνων και είχε λάβει μέρος στο μεγάλο συλλαλητήριο των βασιλοφρόνων στο Σύνταγμα υπέρ της διατήρησης του Βασιλικού θεσμού. Υπενθυμίζω πως τα αποτελέσματα όλων των δημοψηφισμάτων που έγιναν στην Ελλάδα (1862, 1920, 1924, 1935, 1946, 1973, 1974) ταυτίζονταν με τις πολιτικές προθέσεις και ευχές των κυβερνήσεων που τα διεξήγαγαν....

Πηγή

Παναγιώτης Κανελλόπουλος, Η ζωή μου, εκδόσεις Γιαλέλη

Σχόλια

"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

Εμφάνιση περισσότερων