Η Ελληνική επανάσταση στη Μολδοβλαχία (1821): Μια γεωπολιτική και γεωστρατηγική προσέγγιση

 (αναδημοσίευση από το νέο έγκυρο ιστολόγιο Ιστορίας που σας συνιστώ ανεπιφύλακτα να επισκεφθείτε) http://periklisdeligiannis.wordpress.com/)

Οι χριστιανικοί και μουσουλμανικοί λαοί της οθωμανικής Βαλκανικής και οι γεωπολιτικές ισορροπίες στη χερσόνησο (αρχές 19ου αι.) (σύνταξη και σχεδίαση χάρτη: Περικλής Δεληγιάννης 2011).

Είναι γνωστό ότι η ελληνική εθνεγερσία άρχισε στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες της Βλαχίας και Μολδαβίας (υποτελείς των Οθωμανών) στις 22 Φεβρουαρίου 1821, χάρη στις ενέργειες του σχετικά λησμονημένου πατριώτη Αλέξανδρου Υψηλάντη και των συναγωνιστών του. Η εξέγερση απέτυχε λόγω εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων και καταπνίγηκε έως τον Σεπτέμβριο, όμως η φλόγα της Επανάστασης είχε ήδη ανάψει στην Πελοπόννησο, τη Ρούμελη και τα νησιά. Η αποτυχία του ελληνικού Αγώνα στη Μολδοβλαχία ήταν οπωσδήποτε ένα αρνητικό γεγονός για την Επανάσταση, όμως δεν επηρέασε αρνητικά την πορεία της στη νότια Ελλάδα. Άποψη του γράφοντος είναι ότι ακόμη και αν ο Υψηλάντης κατόρθωνε να κερδίσει κάποιες αποφασιστικές μάχες, ο αγώνας του θα καταπνιγόταν λόγω της έλλειψης προθυμίας των Ρώσων, των Σέρβων ή/και των Βλάχων-Μολδαβών να συμπολεμήσουν μαζί του, και της τελικής απόφασης των πρώτων να επιτρέψουν την οθωμανική στρατιωτική επέμβαση στις Ηγεμονίες.

Η συγκρότηση και η δράση του Κρητικού φοιτητικού "Ιερού Λόχου" κατά τους Βαλκανικούς πολέμους 1912-1913

Γεώργιος  ΚΑΡΚΑΝΗΣ  (Καθηγητής  Δ.Ε., Δρ. Θεολογίας)

Η  ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΡΗΤΙΚΟΥ ΦΟΙΤΗΤΙΚΟΥ «ΙΕΡΟΥ ΛΟΧΟΥ»

Στα 1912 η Κρήτη βρίσκεται  υπό καθεστώς  ημιαυτονομίας (Δετοράκη, 1990). Ο πόθος για  ένωση με τη μητέρα Ελλάδα μεγάλος. Στις 17-9-1912 κηρύχθηκε  γενική επιστράτευση στην Ελλάδα και μία μέρα μετά στις 18-9-1912 διατάχθηκε ανάλογη και στην Κρήτη (Καλλιβρετάκης, 1990). Πέρα, όμως, από τους στρατεύσιμους Κρήτες υπήρξαν και εκατοντάδες άλλοι, οι οποίοι έσπευσαν να καταταγούν ως εθελοντές. Μεταξύ αυτών πολλοί Χανιώτες φοιτητές, αλλά και τελειόφοιτοι μαθητές του «Γυμνασίου Χανίων» (Αρχολέων, 1971). Άλλωστε, δεν ήταν  η πρώτη φορά  που  οι τελειόφοιτοι μαθητές του εν λόγω Γυμνασίου έσπευδαν να καταταγούν  ως  εθελοντές, προκειμένου να συμβάλουν στην  απελευθέρωση της  Μακεδονίας (Καραβίτης, 1994).
Διαμάχη, όμως, ξέσπασε μεταξύ των παλαιών Κρητών καπεταναίων και των Ελλήνων αξιωματικών, που βρισκόταν στην Κρήτη για να εκπαιδεύουν το στρατό της Κρητικής Πολιτοφυλακής, καθώς οι μεν πρώτοι ήθελαν να εντάξουν τη σπουδάζουσα αυτή νεολαία της Κρήτης στα υπό συγκρότηση εθελοντικά τους σώματα για ευνόητους λόγους, οι δε Έλληνες αξιωματικοί θεωρούσαν ότι ήταν προτιμότερο οι νεαροί αυτοί Κρήτες εθελοντές σπουδαστές ν’ αποτελέσουν μέρος ενός τακτικού και πειθαρχημένου στρατού (Αρχολέων, 1971).
Τελικά το όλο ζήτημα  διευθετήθηκε με τη μεσολάβησε του Λοχαγού Παύλου Λαμπίρη. Ο εν λόγω αξιωματικός, αφού συγκέντρωσε καπετανέους, σπουδαστές και φοιτητές στο Πεδίον του  Άρεως  Χανίων «συνέστησεν να σχηματισθή χωριστόν εθελοντικόν σώμα των καπετανέων και ανταρτών,  και χωριστός στρατός από σπουδαστάς και φοιτητάς, οίτινες και πειθαρχικοί θα είναι ως ήσαν εις τα σχολεία και Πανεπιστήμιά των, αλλά γνωρίζουν και την αυτοθυσία και τον ηρωϊσμόν του λόχου του Δραγατσανίου και θα μιμηθούν τούτον έχοντες ως σημαίαν την σφραγίδαν που παρηγγέλθη η κατασκευή της…» (Αρχολέων, 1971).

Η Ένωση της Δωδεκανήσου με την Ελλάδα

του Γεωργιου Διονυσόπουλου
Μετά την οριστική συντριβή των Γερμανών και το τέλος του πολέμου, η Ελλάδα, ούσα με την πλευρά των νικητών, πήρε πάλι τα εδάφη που είχαν καταπατήσει οι Βούλγαροι και προσάρτησε τα Δωδεκάνησα που κρατούσαν μέχρι τότε οι Ιταλοί. Η ένωση των Δωδεκανήσων με την Ελλάδα αποφασίστηκε στο Παρίσι από το Ανώτατο Συμβούλιο των τεσσάρων Μεγάλων Δυνάμεων (Αγγλίας, Ηνωμένων Πολιτειών, Γαλλίας και ΕΣΣΔ) και επικυρώθηκε με την Ελληνοϊταλική Συνθήκη Ειρήνης που υπογράφηκε το Φεβρουάριο του 1947 στο Παρίσι. Το Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, οι βρετανικές στρατιωτικές Αρχές μεταβίβασαν τη διοίκηση των νησιών στην Ελλάδα. Η επίσημη τελετή της ένωσης έγινε στις 7 Μαρτίου 1948 πανηγυρικά και μέσα σε άκρατο ενθουσιασμό των κατοίκων της Δωδεκανήσου και πολλών άλλων Ελλήνων που βρέθηκαν εκεί για να ζήσουν την ιερή εκείνη στιγμή. Τα νησιά, έχοντας γνωρίσει την κατοχική μπότα πολλών κατακτητών, αποτέλεσαν το τελευταίο τμήμα που οριστικά ενώθηκε με τη Μητέρα Ελλάδα την 31η Μαρτίου 1947.

Η πολύτιμη συμβολή του "Ιερού Λόχου" στην απελευθέρωση των νησιών του Αιγαίου (1943-1945)

Το καλοκαίρι του 1942, η Ελληνική Κυβέρνηση στην Μέση Ανατολή είχε να αντιμετωπίσει ένα δύσκαμπτο πρόβλημα. Υπήρχε μεγάλος πλεοναζόντων αξιωματικών τόσο του στρατού όσο και σωμάτων ασφαλείας, που είχαν δραπετεύσει από την Ελλάδα στην Μέση Ανατολή, αλλά δεν χρησιμοποιούνταν στις μέχρι τότε 2 σχηματισθείσες Ταξιαρχίες. Για να λυθεί το πρόβλημα αυτό ιδρύθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 1942 "λόχος επίλεκτων αθανάτων", όπου συμπεριελήφθηκαν όλοι αυτοί οι αξιωματικοί ως απλοί στρατιώτες. Διοικητής του λόχου αυτού ορίστηκε ο Συνταγματάρχης Χριστόδουλος Τσιγάντες, απότακτος Βενιζελικός αξιωματικός του κινήματος του 1935. Ο Τσιγάντες έδωσε το τελικό όνομα της μονάδας που συμβόλιζε την διαχρονική συνέχεια της στρατιωτικής αλκής των Ελλήνων και θα δοξαζόταν στους επερχόμενους εθνικούς αγώνες: ΙΕΡΟΣ ΛΟΧΟΣ.

Η πρώτη κίνηση του Τσιγάντε ήταν να απομακρύνει όλους τους στρατιώτες που θεωρούσε ύποπτους ως υποκινητές αριστερής προπαγάνδας, όπως και αυτούς που εμφανώς ήταν κακοποιά και διαλυτικά στοιχεία. Αμέσως ο Τσιγάντες κατάφερε, χάρις τις διασυνδέσεις του με την Συμμαχική στρατηγική ηγεσία, να μετατρέψει τον "Ιερό Λόχο" λόγω της επίλεκτης σύνθεσης του (που αριθμούσε 200 άνδρες, 130 ήταν οι αξιωματικοί) σε καταδρομική μονάδα. Μετά από σκληρή εκπαίδευση στο στρατόπεδο της Βρετανικής SAS στο Κάιρο και νέα συμπληρωματική εκπαίδευση το 1943 στην Βρετανική Ταξιαρχία καταδρομών στην Παλαιστίνη, ο "Ιερός Λόχος" δυνάμεως πλέον 400 ανδρών περίπου, είχε καταστεί αξιόμαχος. Αρχικά η μονάδα χρησιμοποιήθηκε στα πεδία μάχης της Αφρικής, τόσο στο Ελ αλαμέιν όσο και στην Τυνησία με καλά αποτελέσματα, αλλά χρησιμοποιούμενη σε περιορισμένους στόχους.