Η Ναυμαχία της Λήμνου κατά τον Ά Βαλκανικό πόλεμο (5 Ιανουαρίου 1913)

Στο κέντρο διακρίνεται το Θ/Κ Αβέρωφ ηγούμενο της στήλης των ελληνικών θωρηκτών.

H ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΛΗΜΝΟΥ (5 Iανουαρίου 1913)
Του Σωτήρη Χριστοδούλου

EΙΣΑΓΩΓΗ
H νικηφόρα έκβασή των δύο ναυμαχιών των Βαλκανικών πολέμων, της Έλλης και της Λήμνου τους, που είχε σαν συνέπεια την απόλυτη κυριαρχία των Ελλήνων στο Αιγαίο, επαιξε μεγάλη ρόλο στην ήττα των Τούρκων από τα σύμμαχα χριστιανικά κράτη. Το Τουρκικό Επιτελείο διατηρούσε σαν στρατηγική εφεδρεία την 8η Στρατιά δυνάμεως 180.000 ανδρών περίπου στην Δαμασκό της Συρίας, με την πρόθεση να την μετακινήσει για να ενισχύσει την πολεμική προσπάθεια στην χερσόνησο του Αίμου εάν και εφ’ όσον απαιτούνταν. Μετακίνηση τόσο μεγάλου αριθμού ανδρών σε εύλογο χρονικό διάστημα, μπορούσε τότε να γίνει μόνο δια θαλάσσης. Οι νίκες όμως μετέτρεψαν το Αιγαίο σε Ελληνική λίμνη και κατέστησαν απαγορευτική την διακίνηση εχθρικών δυνάμεων. Έτσι οι Τούρκοι αναγκάσθηκαν να αντικαταστήσουν τις ενισχύσεις αυτές με το 8ο Επίστρατο (Ρεντίφ) Σώμα Στρατού ελαττωμένης δυνάμεως και αμφίβολης μαχητικής αξίας, γεγονός που είχε σοβαρές συνέπειες στην εξέλιξη των επιχειρήσεων.

Η μεγάλη ναυμαχία της Έλλης και η σημαντικότερη ήττα του Τουρκικού στόλου στον Α΄ Βαλκανικό πόλεμο

Η ναυμαχία της Έλλης στις 3 Δεκεμβρίου 1912, ήταν η πρώτη από τις δύο κορυφαίες μάχες μεταξύ του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού και του Οθωμανικού Στόλου κατά τον Α' Βαλκανικό Πόλεμο και πραγματοποιήθηκε στην έξοδο των στενών των Δαρδανελλίων (ή Ελλησπόντου). Η ναυμαχία έληξε με τη νίκη του ελληνικού στόλου και τον εγκλεισμό του οθωμανικού εντός των στενών.

Πριν την ναυμαχία

Τους πρώτους μήνες του πόλεμου ο τουρκικός στόλος υπό την διοίκηση του ναύαρχου Ραμίζ Μπέη παρέμεινε προστατευμένος στα στενά των Δαρδανελίων (στο ναύσταθμο Ναγαρά), χωρίς να επιχειρήσει έξοδο στο Αιγαίο. Από την άλλη πλευρά ο ελληνικός στόλος υπό την διοίκηση του ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη κράτησε επιθετική στάση απελευθερώνοντας ένα ένα τα νησιά του Αιγαίου και αναμένοντας την έξοδο των τουρκικών πλοίων από τα Στενά. Αρχικά απελευθέρωσε τη Λήμνο και εγκατέστησε στον όρμο του Μούδρου το προκεχωρημένο αγκυροβόλιο του Στόλου. Ακολούθησε η απελευθέρωση του Αγίου Όρους, των νησιών του βορείου και ανατολικού Αιγαίου (Θάσος, Σαμοθράκη, Ίμβρος, Τένεδος, Αγ. Ευστράτιος, Μυτιλήνη, Χίος). Μετά την απελευθέρωση της Τενέδου στις 24 Οκτωβρίου/6 Νοεμβρίου ο ναύαρχος Κουντουριώτης έστειλε τηλεγράφημα στον Τούρκο αρχηγό του στόλου με το μήνυμα "Σας περιμένομεν".

Το θωρακισμένο καταδρομικό "Αβέρωφ" μέσα από τον φωτογραφικό φακό

Του ΗΛΙΑ ΝΤΑΛΟΥΜΗ

Από την αναμνηστική έκδοση του Γενικού
Επιτελείου Ναυτικού / Υπηρεσία Ιστορίας
Ναυτικού: ΘΩΡΑΚΙΣΜΕΝΟ ΚΑΤΑΔΡΟΜΙΚΟ
Γ. ΑΒΕΡΩΦ, 100 ΧΡΟΝΙΑ. «Ναυτική Επιθεώρηση»,

Όχι δεν είναι αλλοδαποί! Είναι Έλληνες ναύτες του Αβέρωφ μετά
από ανθράκευση. Μια εργασία από την οποία
όλο το πλήρωμα – πλην του κυβερνήτη –
έπαιρνε μέρος και …άλλαζε χρώμα.
(Αρχείο Θ/Κ Αβέρωφ).

Το θωρακισμένο καταδρομικό Γεώργιος Αβέρωφ ξεκίνησε τη ζωή του ως σκάφος «Χ». Ένα πλοίο της ίδιας κλάσης με τα Pisa και Amalfi, που είχε παραγγείλει το Ιταλικό Ναυτικό. Αν και η τελική εξωτερική εμφάνιση του Αβέρωφ διέφερε αρκετά απ’ αυτήν των δύο ιταλικών, εντούτοις τα βασικά χαρακτηριστικά και των τριών ήσαν τα ίδια.
Οι συζητήσεις για την απόκτηση του ναυπηγούμενου σκάφους «Χ» ανάμεσα στο ναυπηγείο Cantiere Navale Fratelli Orlando του Livorno και την ελληνική κυβέρνηση είχαν αρχίσει την άνοιξη του 1909 και συνεχίζονταν με πολύ αργό ρυθμό και το καλοκαίρι. Στις 15 Αυγούστου εκείνης της χρονιάς εκδηλώθηκε, ως γνωστόν, το Κίνημα στου Γουδή. Η επιβολή του είχε ως αποτέλεσμα – ανάμεσα στα άλλα – και την επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων, οι οποίες και ολοκληρώθηκαν τον Οκτώβριο του 1909, με την υπογραφή της σχετικής σύμβασης. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι εκείνο το φθινόπωρο είχαν αρχίσει να ενδιαφέρονται για το σκάφος «Χ» και οι Τούρκοι, οι οποίοι μάλιστα είχαν εκδηλώσει την πρόθεση να πληρώσουν υψηλότερο τίμημα. Το κόστος του ήταν της τάξης των 950.000 χρυσών λιρών Αγγλίας ή 23.650.000 δραχμές και αποτελούσε το μεγαλύτερο εμπόδιο στην πρόοδο των διαπραγματεύσεων. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι τότε η Ελλάδα βρισκόταν υπό τον έλεγχο της Διεθνούς Οικονομικής Επιτροπής, η οποία όχι απλώς ήλεγχε αυστηρότατα τον κρατικό προϋπολογισμό, κυριολεκτικά τον κατάρτιζε.

Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας στις Επάλξεις του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου

Απόστολος Τριφύλλης - Διευθυντής Πατριαρχικής Βιβλιοθήκης Αλεξανδρείας

Ευρισκόμενο καθ’ όλη τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στο επιχειρησιακό κέντρο των συμμαχικών δυνάμεων της Μέσης Ανατολής, το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας δια του Προκαθημένου του Χριστοφόρου Β΄ ανέπτυξε έντονη δραστηριότητα τόσο για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων και των αναγκών του αγωνιζόμενου ελληνισμού, όσο και για την υποστήριξη του συμμαχικού αγώνα.

Η Απελευθέρωση του Αγίου Όρους (2 Νοεμβρίου 1912)

Το πρωί της 2ας Νοεμβρίου 1912, από το λιμάνι του Μούδρου της Λήμνου, αποπλέει Μοίρα του Ελληνικού Στόλου με επικεφαλής το θρυλικό Θωρηκτό «Γ. Αβέρωφ», υπό τον Ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη, και κατευθύνεται προς το Άγιο Όρος.

Η παρουσία των πολεμικών σκαφών στα ανοικτά της χερσονήσου του Άθω, γίνεται αντιληπτή από τους μοναχούς των παραθαλασσίων μοναστηριών και κελλιών και κάτω από τις χαρμόσυνες κωδωνοκρουσίες εκατοντάδων καμπάνων τα πλοία πλησιάζουν τις ακτές του Αγίου Όρους.

Ένα άγνωστο επεισόδιο από την δράση του θρυλικού θωρηκτού "Αβέρωφ" στον Μικρασιατικό πόλεμο

(Οι πρόσφατες αθλιότητες και λοιπές πράξεις ευτελισμού της Ιστορίας μας επί του θωρηκτού “Αβέρωφ” που εορτάζει φέτος τα 100-στά γενέθλιά του, αλλά και αλλού, με παρότρυναν να σας γράψω λίγες λέξεις γιά μιά, σχεδόν άγνωστη στους νεοέλληνες , επιχείρηση του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, που δεν την γράφουμε στα σχολικά βιβλία , ούτε ποτέ την εορτάζουμε, γιά να μην ενοχλούνται οι εξ Ανατολών γείτονές μας και – ίσως – η… κυρία Θάλεια Δραγώνα) :
Toν Μάϊο του 1922 και ενώ η Ελλάδα ευρίσκετο σε πόλεμο κατά της Τουρκίας στην Μικρά Ασία , ανέλαβε τα καθήκοντα του διοικητού της Στρατιάς Μικράς Ασίας ο Γ. Χατζηανέστης. Ο νέος αρχιστράτηγος μετέβη αμέσως στην Μικρά Ασία , όπου αφού επιθεώρησε το εκτεταμένο μέτωπο επέστρεψε στην Αθήνα και συνέταξε Σχέδιο Δράσεως-Έκθεση προς την Κυβέρνηση. Η Έκθεση προέβλεπε σύμπτυξη του Μετώπου, μυστική μεταφορά του πλεονάζοντος Στρατού στην Ανατολική Θράκη και αιφνιδιαστική κατάληψη της Κωνσταντινούπολης , η οποία μάλιστα είχε ορισθεί γιά την 14η Ιουλίου 1922 !