Το χρονικό της έναρξης του αντιστασιακού Αγώνα της οργάνωσης Εθνικού Δημοκρατικού Ελληνικού Συνδέσμου (ΕΔΕΣ) σύμφωνα με τον Στυλιανό Χούτα

Ο Ναπολέων Ζέρβας ανεχώρησε στις 23/07/1942 απ’την Αθήνα με κατεύθυνση την επαρχία Βάλτου στην βόρεια Αιτωλοακαρνανία με σκοπό να ξεκινήσει τον αντάρτικο αγώνα του. Λόγω του ότι ο ΕΔΕΣ  αναπτύχθηκε και έδρασε κυρίως στην Ήπειρο έχει δημιουργηθεί η λανθασμένη εντύπωση ότι ξεκίνησε από εκεί. Η πραγματικότητα όμως είναι ότι η επαρχία Βάλτου ήταν η πρώτη του τοπική επιλογή για το ξεκίνημα του αντάρτικου. Τους λόγους της επιλογής του Βάλτου τους αναφέρει ο ίδιος σε άρθρο του στην εφημερίδα Ακρόπολη στις 22-11-1949: Η απαρχή του εθνικού αγώνα του ΕΔΕΣ του Ζέρβα λοιπόν έγινε στην επαρχία Βάλτου, όπου είχε ήδη ιδρυθεί η φιλοβασιλική Ανεξάρτητη Εθνική Οργάνωση Βάλτου, της οποίας αρχηγός ήταν ο γιατρός Στυλιανός Χούτας. Η επαρχία Βάλτου ήταν μία φτωχή ορεινή περιοχή, όπου όμως είχαν εγκαταλειφθεί πολλά όπλα απ'τον υποχωρούντα ελληνικό στρατό το 1941. Αργότερα, αυτό βοήθησε σημαντικά την ανάπτυξη του εθνικού αντιστασιακού κινήματος στην περιοχή.

Η Μάχη της Μενίνας (17 και 18 Αυγούστου 1944)

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΓΚΟΡΕΖΗ*
Τους θερινούς μήνες του 1944 διεξήχθησαν επιχειρήσεις από τη Χ Μεραρχία των Εθνικών Ομάδων Ελλήνων Ανταρτών (Ε.Ο.Ε.Α.) στη περιοχή Παραμυθίας - Μαργαριτίου - Μαζαρακιάς, για την απελευθέρωση της περιοχής από τους Αλβανούς και τους Γερμανούς. Η μάχη της Μενίνας, την 17 και 18 Αυγ. 1944 εντάσσεται στο πλαίσιο των επιχειρήσεων αυτών.

Τη νύχτα της 16 προς 17 Ιουνίου 1944, το ΙΙ/16 Τάγμα ανταρτών, με διοικητή το Λοχαγό Κ. Ζιώγα, κινήθηκε με διαταγή της Χ Μεραρχίας για κατάληψη της πόλης Παραμυθιάς. Ο διοικητής της Μεραρχίας Συνταγματάρχης Β. Καμάρας, που επιθυμούσε την αποφυγή αντιποίνων κατά των Αλβανών που συνέπρατταν με τους Γερμανούς, διέταξε τους Λόχους ανταρτών Ποπόβου και Ελευθεροχωρίου (οπλαρχηγός ο δικηγόρος Στρουγγάρης Ελευθ. από την Παραμυθιά, που είχε αδελφό εκτελεσθέντα μετά των 49 προκρίτων της πόλης από τους Γερμανοτσάμηδες), του υπό τον καθηγητή γυμναστικής Αντ. Σούζη, επίσης από τη Παραμυθιά, Ι ανεξάρτητου Τάγματος, να μη λάβουν μέρος στις επιχειρήσεις για τη κατάληψη της πόλης. Αλλ' αυτοί από τις νυχτερινές ώρες της προτεραίας είχαν πλησιάσει τη Παραμυθιά, και αφού αντήλλαξαν μερικούς πυροβολισμούς με όσους από τους Αλβανούς προέβαλαν αντίσταση, κατέλαβαν τη πόλη. Τη πρωία εισέρχεται στη Παραμυθιά το ΙΙ/16 Τάγμα, την 28η Ιουνίου αφίχθηκε ο Διοικητής του Συντάγματος Ταγματάρχης Κρανιάς Αρ. και την 30η Ιουνίου ο Διοικητής της Χ Μεραρχίας Συνταγματάρχης Β. Καμάρας.

173.000.000 ευρώ για συντάξεις Εθνικής Αντίστασης , 67 χρόνια μετά την Κατοχή…

Η κυβέρνηση ούτε που αναφέρει ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά σκάνδαλα της μεταπολίτευσης για να μην δυσαρεστήσει την πλειοψηφία των ψηφοφόρων της. Διαβάστε μερικά στοιχεία για τις συντάξεις των ...αντιστασιακών. Δεν ξέρω αν είναι για γέλια ή για κλάματα: (τα στοιχεία είναι από παλαιό άρθρο της εφημερίδας ΒΗΜΑ)

- Έχουν αναγνωριστεί περισσότεροι από 260.000.

-Μέχρι το πρώτο εξάμηνο του 1989 είχαν ήδη αναγνωριστεί 171.371 αντιστασιακοί.
-Η κυβέρνηση Μητσοτάκη ψήφισε την αναστολή του νόμου, οποίος όμως τέθηκε και πάλι σε ισχύ με τις διατάξεις του νόμου 2320/1995.
-Την περίοδο 1996-2002 αναγνωρίστηκαν ως αντιστασιακοί 79.910 άτομα, τα οποία στην πλειονότητά τους έχουν γεννηθεί μετά το 1930.
-Η πλειονότητα των ατόμων που αναγνωρίστηκαν ως αντιστασιακοί,την περίοδο της Κατοχής ήταν νήπια ή είχαν ηλικία οχτώ-δέκα έτη.
-Όσο περνούν τα χρόνια οι αντιστασιακοί αντί να ελλαττώνονται, αυξάνονται. Π.χ στον Ν.Άρτας την περίοδο 1984-1989 αναγνωρίστηκαν 2.695 άτομα, ενώ την περίοδο 1997-2001 αναγνωρίστηκαν 9.988

Κωνσταντίνος Κουκίδης, Μανώλης Γλέζος – Τι συνέβη στην πραγματικότητα, με την ελληνική και την γερμανική σημαία, στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης, τις πρώτες ημέρες της γερμανικής Κατοχής, το 1941;

Στις αρχές της γερμανικής Κατοχής, στην Ελλάδα, το 1941, δύο γεγονότα που φέρονται να συνέβησαν στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης, σκόρπισαν ρίγη εθνικής υπερηφάνειας στους Έλληνες, ενώ έγιναν αντικείμενο διεθνούς θαυμασμού απ’ όσους μάχονταν τον Άξονα. Το πρώτο γεγονός που αναφέρεται, είναι η πτώση από την Ακρόπολη, στις 27 Απριλίου 1941, κάποιου ονόματι Κωνσταντίνου Κουκίδη (γράφεται και Κουκκίδης), ο οποίος εκτελώντας χρέη φρουρού της ελληνικής σημαίας, αρνήθηκε να την υποστείλει και να αναρτήσει στην θέση της την γερμανική με την σβάστικα. Ο Κώστας Κουκίδης φέρεται να τυλίχτηκε με την ελληνική σημαία και να πήδηξε από τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης, βρίσκοντας τραγικό θάνατο. Το δεύτερο γεγονός, αφορά την υποστολή της γερμανικής σημαίας από την Ακρόπολη, έναν περίπου μήνα αργότερα, στις 30 Μαΐου 1941, από τους Μανώλη Γλέζο και Απόστολο Σάντα.

Και οι δυο αυτές περιπτώσεις τόλμης, θάρρους και αυτοθυσίας, παρ’ ότι φαίνεται να έχουν ίχνη αληθείας, εν τούτοις, είναι αμφίβολο αν ανταποκρίνονται 100% στην πραγματικότητα, καθώς υπάρχουν (ή δεν υπάρχουν) στοιχεία που δημιουργούν πολλά ερωτηματικά.

Κωνσταντίνος Κουκίδης
Σχετικά με την περίπτωση του Κωνσταντίνου Κουκίδη, υπάρχουν 2-3 εκδοχές. Η πιο διαδεδομένη, είναι ότι ήταν εύζωνος, ο οποίος ήταν φρουρός στην Ακρόπολη, στις 27 Απριλίου 1941, την πρώτη ημέρα παρουσίας δηλαδή των Γερμανών στην Αθήνα. Όταν ένα γερμανικό απόσπασμα με επικεφαλείς τον λοχαγό Γιάκομπι (Peter Jacoby) και τον υπολοχαγό Έλσνιτς (Georg Elsnits), ανέβηκαν στην Ακρόπολη για να αναρτήσουν την γερμανική σημαία, ζήτησαν από τον Κουκίδη να υποστείλει την ελληνική. Σ’ αυτό το σημείο, σύμφωνα με μια εκδοχή, ο Κουκίδης βουβός και βουρκωμένος κατέβασε την ελληνική σημαία, τύλιξε το κορμί του μ’ αυτή και πήδηξε από την Ακρόπολη. Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, ο Κουκίδης αρνήθηκε να την υποστείλει και το χρέος αυτό ανέλαβε ένας Γερμανός στρατιώτης, ο οποίος αφού υπέστειλε την ελληνική σημαία, την δίπλωσε και την παρέδωσε στον Κουκίδη που στην συνέχεια πήδηξε μαζί μ’ αυτήν απ’ την Ακρόπολη.

Οι έρευνες που έχουν γίνει έκτοτε, δεν κατάφεραν να ανακαλύψουν κανέναν στρατιώτη ή εύζωνο στα στρατιωτικά αρχεία, με το όνομα Κωνσταντίνος Κουκίδης, προκαλώντας εύλογα ερωτηματικά. Ως απάντηση σ’ αυτή την αδυναμία έρχεται μια άλλη εκδοχή που λέει ότι ο Κουκίδης δεν ήταν στρατιώτης και δεν βρισκόταν μ’ αυτή την ιδιότητα στην Ακρόπολη (κάτι τέτοιο δεν προβλέπονταν ούτως ή άλλως όμως, καθώς είχε ήδη συναφθεί συνθήκη ανακωχής-παράδοσης με την Γερμανία). Ο Κωνσταντίνος Κουκίδης, σύμφωνα με τον συγγραφέα Ιωάννη Γιαννόπουλο (βιβλίο «Μυστική Ακρόπολη»), «Είναι μόλις 17 χρονών και μέλος της Εθνικής Οργάνωσης Νεολαίας (ΕΟΝ). Μόλις χθες (σ.σ: 26 Απριλίου 1941), η τοπική επιτροπή της Νεολαίας του Θησείου απεφάσισε όπως τα νεαρά της μέλη εκτελούν τα καθήκοντα του φρουρού της σημαίας μέχρις ότου το κατοχικό κράτος θα απεφάσιζε -με την συνεργασία των κατοχικών δυνάμεων- το τι θα έμελλε να γίνει».

Η ανατίναξη των γραφείων της φασιστικής ΕΣΠΟ στην Κατεχόμενη Αθήνα από τον Κωνσταντίνο Περρίκο

Το μεγαλύτερο σαμποτάζ στην κατεχόμενη Ευρώπη

Του Ευανθη Xατζηβασιλειου*

Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Αντίσταση εναντίον του φασισμού και του ναζισμού αποτέλεσε ένα πολύμορφο φαινόμενο σε όλη την Ευρώπη. Ετσι και στην Ελλάδα, πέραν των αντάρτικων σωμάτων, δράση ανέπτυξαν οι οργανώσεις δολιοφθορών και κατασκοπείας, καθώς και οι ομάδες της πολιτικής αντίστασης. Οι τελευταίες -ενεργές ιδιαίτερα στην Αθήνα- αποσκοπούσαν να διατηρήσουν υψηλό το αγωνιστικό φρόνημα του λαού, αλλά και να θέσουν ουσιαστικά εμπόδια στη δράση των κατοχικών αρχών. Η δράση τους χαρακτηρίστηκε από ένα διαρκές «κρυφτό» με τους κατακτητές: διανομή παράνομου Τύπου και προκηρύξεων, συλλογή πληροφοριών, εξορμήσεις για αναγραφή συνθημάτων μέσα στην πλήρη συσκότιση της νύχτας της κατεχόμενης Αθήνας. Κορυφαία στιγμή τους ήταν η ανατίναξη, στις 20 Σεπτεμβρίου 1942, των γραφείων της δωσιλογικής Εθνικής Σοσιαλιστικής Πατριωτικής Οργανώσεως (ΕΣΠΟ) από τον Ουλαμό Καταστροφών της Πανελληνίου Ενώσεως Αγωνιζομένων Νέων (ΠΕΑΝ).

Η ΠΕΑΝ ιδρύθηκε το φθινόπωρο του 1941, από τον Κώστα Περρίκο, απότακτο αξιωματικό της Πολεμικής Αεροπορίας, καθώς και τους Αθανάσιο Σκούρα, Ιωάννη Κατεβάτη, Διονύσιο Παπαβασιλόπουλο, Γεώργιο Αλεξιάδη. Οι αρχηγοί της προέρχονταν από το Εθνικό Ενωτικό Κόμμα του Παναγιώτη Κανελλόπουλου. Αν και διατήρησαν επίζηλα την οργανωτική αυτονομία της ΠΕΑΝ, οι ιδέες που εξέπεμψε η τελευταία (όπως και η «αδελφή» οργάνωση, η πρώτιστα φοιτητική Ιερή Ταξιαρχία) συνδέονταν με τον «ενωτισμό» του κανελλοπουλικού κύκλου: αντιφασιστικός και απελευθερωτικός αγώνας· αδιαπραγμάτευτη εμμονή στη δημοκρατική ιδέα· μετά τον πόλεμο και την ήττα του φασισμού, γενναία μεταρρύθμιση του αποστεωμένου πολιτικού συστήματος· αναμόρφωση της οικονομικής και κοινωνικής ζωής της χώρας μέσω μιας αναπτυξιακής παρέμβασης στην οικονομία, της κατοχύρωσης ισότητας ευκαιριών για όλους τους πολίτες, της ανάδειξης της «νέας γενιάς». Εως το καλοκαίρι του 1942, η ΠΕΑΝ είχε προσελκύσει την υποστήριξη πολλών νέων ανθρώπων. Η παράνομη εφημερίδα της, η «Δόξα» είχε αναδειχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα αντιστασιακά έντυπα.

Τα πραγματικά γεγονότα που οδήγησαν στην διάλυση του αυτονομιστικού τάγματος Γκότσε από τον ΕΛΑΣ (10 Οκτωβρίου 1944)

(Σημ Φιλίστωρος: Σε προηγούμενο κείμενο μας θίξαμε πολύ επιδερμικά την στάση του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ έναντι των αυτονομιστικών τάσεων στην Βόρεια Μακεδονία που υποθάλπτονταν από τον Τίτο. Επανερχόμαστε με πολλά τεκμήρια επί του σημαντικού αυτού θέματος, που προέρχονται από τον γνώστη του θέματος ΑΚΡΙΤΑ, τον οποίο ευχαριστώ και για την διαφωτιστική παρέμβαση του)

Τον ίδιο καιρό που στην Αν. Μακεδονία παίζονταν εκείνο το δράμα, στη Δυτ. Μακεδονία εμφανίζονταν επίσης παρεμφερή προβλήματα απελευθέρωσης και εθνικής αποκατάστασης. Εδώ τα πράγματα ήσαν αρκετά διαφορετικά. Γιατί ενώ στην Ανατολική Μακεδονία ήσαν λιγοστές οι δυνάμεις των Γερμανών που προσπαθούσαν να διαφύγουν, η Δυτική Μακεδονία ήταν στρατηγικός κόμβος για το γερμανικό στρατό που αποχωρούσε. Και γι' αυτό δόθηκαν σοβαρές μάχες μεταξύ ανταρτών του ΕΛΑΣ και των κατακτητών. Και πρόσφεραν αξιόλογη ενίσχυση στους Γερμανούς, οι «Γερμανικοί». Τα σώματα δηλαδή των «γερμανοοπλισμένων Ελλήνων» που στις 25 Σεπτεμβρίου 1944 υπολογίζονταν σε 4.100 άνδρες στις περιοχές Κοζάνης, Έδεσσας, Γιανιτσών, Κατερίνης, Κιλκίς και Νιγρίτας. Επί πλέον υπήρχαν Βούλγαροι κομιτατζήδες στην Έδεσσα, υπολείματα της δύναμης του Κάλτσεφ. Ως τόσο ο ΕΛΑΣ ενώ προκάλεσε σημαντικές απώλειες στους Γερμανούς, συνέτριψε και διέλυσε τους «Γερμανικούς». Όσοι διέφυγαν ακολούθησαν τα γερμανικά στρατεύματα σαν οπισθοφυλακή τους με αρχηγό τους το Μιχάλ Αγά. Αλλά στην περιοχή του Κιλκίς πάθαν πανολεθρία πριν περάσουν τα σύνορα, ενώ ο Μιχάλ Αγάς διέφυγε, για να σκοτωθεί αργότερα στον εμφύλιο πόλεμο επι κεφαλής δεξιάς συμμορίας.

Λίγο προηγουμένως όμως, στα τέλη Σεπτεμβρίου — αρχές Οκτωβρίου 1944, ξεπετάχθηκε κάποιο πρόβλημα εθνικής κυριαρχίας στη Δυτική Μακεδονία: Ξαφνικά από σλαβομακεδόνες και από παρτιζάνους Γιουγκοσλάβους που βρίσκονταν στην ελληνική Μακεδονία δημιουργήθηκε μιαν ιδιότυπη κατάσταση. Η Γιουγκοσλαβία του Τίτο ήδη είχε μετατραπεί στην πράξη σε ομοσπονδία αυτονόμων δημοκρατιών, μια από τις οποίες ήταν η Μακεδονία που ιδρύθηκε (ως «Λαϊκή Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Μακεδονίας») την 2 Αυγούστου 1944 από την Εθνική Συνέλευση Εθνικής Απελευθερώσεως της Μακεδονίας. Και οι ηγέτες της αναφανδόν μιλούσαν για την ελληνική Μακεδονία σαν στόχο εδαφικής επέκτασης.

Η σημαντική συνεισφορά του Άγγελου Έβερτ στην Ελληνική αντίσταση κατά της Γερμανικής κατοχής στην Αθήνα (Απρίλιος 1941-Οκτώβριος 1944)

 (αφιερωμένο στην μνήμη του αξέχαστου Έλληνα πολιτικού Μιλτιάδη Έβερτ)

 Όταν τα γερμανικά στρατεύματα εισήλθαν στην Αθήνα στις 27 Απριλίου 1941 και ουσιαστικά κατέλαβαν την Ελλάδα, ο Άγγελος Έβερτ ήταν Διοικητής της Αστυνομίας Αθηνών. Η θέση αυτή ήταν ιδιαιτέρως σημαντική για τα δύσκολα χρόνια που θα ακολουθούσαν, καθώς η αστυνομία ήταν το μοναδικό ελληνικό ένοπλο σώμα ασφαλείας που οι κατακτητές επέτρεψαν να διατηρήσει τον οπλισμό του, την ισχύ του και τα στελέχη του. Ο Έβερτ παρέμεινε στη θέση του και δεν ακολούθησε τη φυγή της κυβέρνησης Τσουδερού στην Μέση Ανατολή αλλά από την πρώτη στιγμή εντάχθηκε δυναμικά στην ενεργητική αντίσταση κατά των κατακτητών.

Η πρώτη του ενέργεια ήταν να αποκαταστήσει, μέσω ασυρμάτου, την επαφή με την ελληνική κυβέρνηση αλλά και με Βρετανούς αξιωματικούς στην Μέση Ανατολή. Επιπροσθέτως, παρείχε πολύτιμες πληροφορίες στη βρετανική αντικατασκοπεία τις οποίες αποκτούσε χάρις την καίρια θέση που κατείχε, ενώ τα ψευδώνυμα - κωδικοί που χρησιμοποιούσαν για τον Έβερτ οι Σύμμαχοι ήταν "ΟΤΤΟ" και "skylark No1".  Οι υπηρεσίες του Έβερτ βέβαια, δεν περιορίζονταν μόνο σε αντικατασκοπεία.

To Oλοκαύτωμα των Καλαβρύτων το 1943

 Ιστορική φωτογραφία. Γερμανοί στρατιώτες αναπαύονται μετά τη σφαγή

Του Τάσου Κ. Κοντογιαννίδη
a@kontogiannidis@yahoo.gr
Εκατοντάδες κάτοικοι των Καλαβρύτων, θ’ ανηφορίσουν σήμερα όπως κάθε χρόνο, στο χωράφι του Καππή, στον τόπο της θυσίας, για να τιμήσουν και να θρηνήσουν τη μαζική εξόντωση χωρίς οίκτο 1300 αρρένων κατοίκων της περιοχής από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής. Δευτέρα 13 Δεκεμβρίου 1943, σαν σήμερα! Εκείνο το ομιχλώδες πρωϊνό, εμφανίστηκε στην πλατεία ένα
τάγμα της 117ης γερμανικής Μεραρχίας, ενώ άλλα δύο με βαρύ οπλισμό ακροβολίστηκαν δημιουργώντας ασφυκτικό κλοιό στην πόλη .

10 Ιουνίου 1944: Η σφαγή του Διστόμου

Ένα από τα πιο αποτρόπαια εγκλήματα των Ναζί στη κατεχόμενη Ελλάδα. Το πρωί της 10ης Ιουνίου 1944 γερμανική στρατιωτική φάλαγγα των Ες-Ες ξεκίνησε από τη Λιβαδειά για την Αράχοβα, με σκοπό την εκκαθάριση της περιοχής από τις αντάρτικες δυνάμεις.

Στο Δίστομο ενώθηκε με άλλη γερμανική ομάδα που είχε ξεκινήσει από την Άμφισσα και προχώρησαν προς το Στείρι. Οι κάτοικοι έλαβαν εντολή να μην απομακρυνθούν από το χωριό, μέχρι την επιστροφή των γερμανικών δυνάμεων.

Στη θέση Καταβόθρα οι Γερμανοί δέχθηκαν επίθεση από αντάρτες του ΕΛΑΣ. Μετά από σύντομη, αλλά σφοδρή μάχη, αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν, αφήνοντας στο πεδίο της μάχης 15 νεκρούς και άλλους τόσους τραυματίες. Οι γερμανικές απώλειες ανήλθαν σε 6 νεκρούς και 15 τραυματίες.

Οι Γερμανοί απέδωσαν την επίθεση του ΕΛΑΣ σε ειδοποίηση των κατοίκων του Δίστομου και επέστρεψαν στο χωριό για να εκδικηθούν. Με διαταγή του διοικητή τους, υπολοχαγού Χανς Ζάμπελ, το Δίστομο πυρπολήθηκε και 218 κάτοικοι (114 γυναίκες και 104 άντρες) εκτελέστηκαν απάνθρωπα. Μεταξύ των νεκρών, 45 παιδιά και έφηβοι και 20 βρέφη. Η πρωτοφανής θηριωδία έγινε αμέσως γνωστή μέσω του BBC στο εξωτερικό και προκάλεσε την κατακραυγή της διεθνούς κοινής γνώμης. Η γερμανική διοίκηση της Αθήνας επέρριψε την ευθύνη αποκλειστικά στους κατοίκους του Δίστομου, επειδή όπως ανέφερε σε ανακοίνωσή της, δεν συμμορφώθηκαν με τις στρατιωτικές εντολές.

Μετά την αποχώρηση των Γερμανών από την Ελλάδα, το ελληνικό γραφείο εγκληματιών πολέμου μπόρεσε να ανακαλύψει τον υπεύθυνο της σφαγής. Οι γαλλικές αρχές τον παρέδωσαν στις ελληνικές, οι οποίες τον προφυλάκισαν. Τον Αύγουστο του 1949 ομολόγησε την έκταση των γερμανικών θηριωδιών στο Δίστομο, αλλά δικαιολογήθηκε ότι εκτελούσε διαταγές ανωτέρων του. Κατά τη διάρκεια της προφυλάκισής του, ο Ζάμπελ εκδόθηκε προσωρινά στη Δυτική Γερμανία για άλλη υπόθεση, αλλά δεν επέστρεψε ποτέ στην Ελλάδα για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των πράξεών του.

Η ιστορία µιας φωτογραφίας

Η πασίγνωστη φωτογραφία της µαυροφορεµένης γυναίκας από το Δίστοµο έχει κάνει τον γύρο του κόσµου. Ποια είναι όµως η ιστορία της; Λίγους µήνες µετά τη Σφαγή, ο Dmitri Κessel, ανταποκριτής του περιοδικού «Life» επισκέφθηκε το Δίστοµο για ρεπορτάζ. Τη στιγµή του κλικ της φωτογραφικής µηχανής η Μαρία Παντίσκα — πέθανε το 2009 — στέκεται όρθια µπροστά σε µια σκάφη και πλένει τα µαύρα ρούχα της στην αυλή. Η φωτογραφία δηµοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο περιοδικό «Life» στις 29 Νοεµβρίου του 1944. Ο τίτλος του κειµένου ήταν «Τι έκαναν οι Γερµανοί στην Ελλάδα» και η λεζάντα ανέφερε: «Η Μαρία Παντίσκα ακόµη κλαίει µε λυγµούς, δύο µήνες αφότου οι Γερµανοί σκότωσαν τη µητέρα της σε σφαγή στην ελληνική πόλη Δίστοµο».

πηγές

www.tanea.gr
http://mennipos.pblogs.gr
http://eoniaellhnikhpisti.blogspot.com

"Εμφύλιος 1942-1944 (το πρώτο αίμα)" εκδόσεις ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ.

Πρόσφατα διάβασα την μελέτη του κ. Γεωργόπουλου "Εμφύλιος 1942-1944 (το πρώτο αίμα)" από τις εκδόσεις ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ. Πρόκειται για ένα καλογραμμένο χρονικό της τριετίας αυτής με έμφαση στον σχηματισμό των αντιστασιακών οργανώσεων, την δημιουργία και δράση των ταγμάτων ασφαλείας, την πρώτη επίθεση του ΕΛΑΣ στον ΕΔΕΣ, την ανταρσία οπλιτών και ναυτών αριστερών φρονημάτων στις Ελληνικές ένοπλες δυνάμεις στην Μ. Ανατολή και στην τελική διάλυση της ΕΚΚΑ και την τραγική δολοφονία του Ψαρρού από τον ΕΛΑΣ.

Το κείμενο είναι καλογραμμένο, διαβάζεται εύκολα και οι θέσεις του συγγραφέα είναι ευκρινείς και στέρεες. Το φωτογραφικό υλικό της πολυτελούς αυτής έκδοσης είναι πλούσιο και "δένει" με το κείμενο. Η θεματική αυτή διαπραγμάτευση του θέματος, ίσως να μην εξασφαλίζει συνεχόμενη ροή αφήγησης σε μερικά σημεία. αναμφίβολα όμως ο κ. Γεωργόπουλος από ένα ωκεανό στοιχείων, γεγονότων και πηγών ξεχώρισε τα πιο σημαντικά και βασικά σημεία της περιόδου και τα περιέγραψε με εντιμότητα και γλαφυρότητα.

Συνιστώ ανεπιφύλακτα το βιβλίο του κ. Γεωργόπουλου, το οποίο μπορούμε να προμηθευτούμε από τα περίπτερα μου φαίνεται για καμιά εβδομάδα ακόμη. Είναι σκόπιμο να στηρίζουμε τέτοιες προσπάθειες που προάγουν την γνώση της Ιστορίας μας και ενισχύουν την γενικότερη Παιδεία μας. Θεωρώ έγκυρη και αξιόπιστη την εργασία αυτή και σκοπεύω να την χρησιμοποιήσω και σαν πηγή για αναρτήσεις που θα κάνω σε θέματα εθνικής αντίστασης στα istorikathemata στο μέλλον.

Η προσπάθεια του ΕΛΑΣ να μονοπωλήσει την εξουσία στην ύπαιθρο σύμφωνα με τον Βρετανό αξιωματικό Νίκολας Χάμμοντ

Ο Νίκολας Χάμμοντ, εκλεκτός Βρετανός Ελληνιστής και βαθύς γνώστης της ιστορίας της Αρχαίας Μακεδονίας, στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, υπηρέτησε ως σύνδεσμος του Γενικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής με τις Ελληνικές αντιστασιακές οργανώσεις που βρίσκονταν στους ορεινούς όγκους της Ελλάδας. Συγκεκριμένα υπηρέτησε από το 1942 έως το 1944 υπό το ψευδώνυμο "εγγς" (αυγά).

Όταν το 1944 γύρισε στην πατρίδα του αποφάσισε να γράψει ένα χρονικό με τις προσωπικές του εμπειρίες από την Ελληνική ύπαιθρο, τα πρόσωπα και τις αντιστασιακές οργανώσεις. Στις αναμνήσεις αυτές ο Χάμμοντ περιγράφει με στοιχεία και με περιστατικά που ο ίδιος έζησε, την τάση του ΕΛΑΣ να επικρατήσει στην ύπαιθρο εξοντώνοντας όλες τις άλλες εθνικιστικές αντιστασιακές οργανώσεις (ΕΔΕΣ, ΕΚΚΑ, ΥΒΕ-ΠΑΟ). Ειδικά η αντιστασιακή οργάνωση ΠΑΟ, που είχε στις τάξεις της πολλούς αξιωματικούς από το Αλβανικό μέτωπο και κύρια επιδίωξη την αντίθεση στην Βουλγαρική κατοχή, συγκέντρωσε όλο το μίσος και το μένος των αρχηγών του ΕΛΑΣ.