Το χρονικό της διάλυσης της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (1991)

του ΑΡΓΥΡΗ ΜΗΤΣΟΓΙΑΝΝΗ

Η Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (ΕΣΣΔ) ιδρύθηκε με τη Συνθήκη της 30ης Δεκεμβρίου 1922 από τη συνένωση των Σοβιετικών Δημοκρατιών της Ρωσίας, Ουκρανίας, Λευκορωσίας και Υπερκαυκασίας. Με έκταση (στη μεταπολεμική περίοδο) 22, 4 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα ήταν το μεγαλύτερο σε έκταση κράτος της Υφηλίου ενώ το 1991 ο πληθυσμός ανερχόταν σε 293 εκατομμύρια καθιστώντας την το τρίτο πολυπληθέστερο κράτος της Γης. Η ΕΣΣΔ ήταν μια αχανής χώρα ηπειρωτικών διαστάσεων με τεράστιους πλουτοπαραγωγικούς πόρους και ποικιλία κλιματικών περιοχών, η οποία καταλάμβανε την κεντρική περιοχή της Ευρασίας (Heartland) αποτελώντας εκτός από πολιτικό-ιδεολογικό αντίπαλο των δυτικών αστικών δημοκρατιών και τον χερσαίο αντίπαλο των ναυτικών δυνάμεων της Δύσης.

Ο Στάλιν σχεδίαζε την δολοφονία του Τίτο – Τι αποκαλύπτει ρωσικό έγγραφο

Σύμφωνα με δημοσίευμα της κροατικής εφημερίδας «Γιούταρνι λιστ», Σέρβος ιστορικός ανακάλυψε, σε ρωσικά αρχεία, έγγραφο που επιβεβαιώνει ότι ο ηγέτης της Σοβιετικής Ενωσης, Ιωσήφ Στάλιν είχε στείλει δύο γιατρούς για να δολοφονήσουν τον ισόβιο ηγέτη της Γιουγκοσλαβίας, Γιόσιπ Μπροζ Τίτο στη διάρκεια επέμβασης για την αφαίρεση της σκωληκοειδούς απόφυσης. Ο ιστορικός Λιούμποντραγκ Ντίμιτς κατά τη σύνθεση της «Συλλογής εγγράφων των σχέσεων Γιουγκοσλαβίας - Σοβιετικής Ενωσης 1945-56» που κυκλοφόρησε αυτές τις ημέρες, ανακάλυψε πιθανή επιβεβαίωση της απόπειρας δολοφονίας.

Ο πλανήτης στο χείλος του Γ΄ παγκοσμίου πολέμου στο σημείο ελέγχου Τσάρλι (27-28 Οκτωβρίου 1961)

Της ΝΑΤΑΣΑΣ ΜΠΑΣΤΕΑ

Πριν από περίου 50 χρόνια, αμερικανικά και σοβιετικά άρματα στάθηκαν αντιμέτωπα στο φυλάκιο Τσάρλι που χώριζε το Ανατολικό από το Δυτικό Βερολίνο. Επί 16 ώρες ο κόσμος βρέθηκε στα πρόθυρα του Γ' Παγκοσμίου Πολέμου. Η αντιπαράθεση στις 27 και 28 Οκτωβρίου του 1961 ήταν μία από τις πιο έντονες του Ψυχρού Πολέμου και προηγήθηκε ένα έτος της κρίσης των πυραύλων στην Κούβα.

Η σοβιετική απάντηση στους "αγανακτισµένους" της ανατολικής Γερμανίας (17 Ιουνίου 1953)

Οχτώ μόλις χρόνια μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου αλλά και στο αποκορύφωμα του ψυχροπολεμικού κλίματος μεταξύ του δυτικού και ανατολικού κόσμου, ήρθαν τα γεγονότα της 17ης Ιουνίου 1953 στη ΓΛΔ. Ήδη οι δυτικές καπιταλιστικές κοινω­νίες είχαν μια πρωτοφανή άνοδο του βιοτικού τους επιπέδου σε αντίθεση με τις χώρες του λεγόμενου ανατολικού μπλοκ, όπου ο λαός βυθιζόταν ολοένα και περισσότερο στην οικονομική εξαθλίωση αλλά και τη στέρηση των βασικών ατομικών του ελευθε­ριών. Οι περισσότερες χώρες της δυτικής Ευρώπης αξιοποίησαν παραγωγικά τα χρήματα του σχεδίου Μάρσαλ, δίχως να λείπουν και εκείνες οι περιπτώ­σεις χωρών όπου τα κονδύλια αυτά εξανεμίστηκαν από διεφθαρμένες κυβερνήσεις. Αντίθετα, πολλές σοσιαλιστικές χώρες, όπως η ΓΛΔ, η Τσεχοσλοβα­κία, η Ρουμανία, η Ουγγαρία κ.ά., εξαναγκάστηκαν να παραχωρήσουν την εκμετάλλευση φυσικών πό­ρων και ολόκληρων βιομηχανικών συγκροτημάτων στη Σοβιετική Ένωση σε πολύ χαμηλές τιμές. Αυτό γινόταν με το αιτιολογικό των πολεμικών επανορ­θώσεων για τα αντισοβιετικά καθεστώτα που είχαν επικρατήσει εκεί και συμμετείχαν στο πλευρό των Ναζί στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ρωσία: Μνημείο για τους Έλληνες που έπεσαν θύματα των Σταλινικών διώξεων, την περίοδο 1937-1938

Στην τελική ευθεία έχουν μπει οι προσπάθειες για την ανέγερση μνημείου για τους Έλληνες που έχασαν τη ζωή τους στα γκουλάγκ της Σιβηρίας κατά την περίοδο 1937-1938, με πρωτοβουλία του προέδρου της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Ρωσίας (ΑΓΟΟΡ), βουλευτή της Ρωσικής Δούμας, Ιβάν Σαββίδη.

Το μνημείο θα ανεγερθεί στο κέντρο του Μαγκαντάν, σε έκταση που παραχώρησε η διοίκηση της περιοχής Κολιμά, τόπος θανάτου πολλών εξόριστων Ελλήνων κατά την περίοδο των Σταλινικών διώξεων. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα kolyma.ru, έχουν ήδη συγκεντρωθεί περισσότερα από δύο εκατομμύρια ρούβλια, για την «Στήλη της μνήμης», από άσπρο μάρμαρο, βάρους περίπου δύο τόνων. Η απόφαση για την ανέγερση του μνημείου πάρθηκε στο πλαίσιο του σχεδίου «Ελληνικό Μαρτυρολόγιο», στο οποίο εντάσσεται και η πολύχρονη έρευνα του συγγραφέα και ερευνητή, Ιβάν Τζούχα.

Σύμφωνα με την Ομοσπονδία Ελληνικών Κοινοτήτων Ρωσίας , η «ελληνική επιχείρηση» εκκαθάρισης, ντιρεκτίβα Νο 50215 της NKBD (την μετέπειτα KGB), υπογεγραμμένη από τον διευθυντή Νικολάι Γιεζόφ, στενό συνεργάτη του Στάλιν, είχε ως αποτέλεσμα να "εξαφανιστούν" στη «μαύρη τρύπα» των γκουλάγκ τριάντα οκτώ χιλιάδες ελληνικής καταγωγής Σοβιετικοί πολίτες.

Η επιχείρηση ξεκίνησε τη νύχτα της 15ης Δεκεμβρίου του 1937, ταυτόχρονα σε όλη την επικράτεια της τότε Σοβιετικής Ένωσης. Πάνω από 20.000 εκτελέστηκαν και οι μισοί από τους υπόλοιπους στάλθηκαν στα στρατόπεδα της Κολιμά, όπου ελάχιστοι κατάφεραν να επιζήσουν. «Μετά από επτά δεκαετίες τα παιδιά και τα εγγόνια των αδικοχαμένων ελλήνων ομογενών άρχισαν να μαθαίνουν για τον τόπο και την αιτία θανάτου τους, χάρη στο σχέδιο της Ομοσπονδίας , «Ελληνικό Μαρτυρολόγιο», που ερευνά όλες τις διαστάσεις των καταπιέσεων της σταλινικής εποχής κατά των Ελλήνων», σημειώνεται στην ανακοίνωση της οργάνωσης.

Πηγή
 

http://www.e-typos.com/content.aspx?cid=26689&catid=6

Η KGB προκάλεσε το τροχαίο δυστύχημα στο οποίο σκοτώθηκε ο υπαρξιστής φιλόσοφος και συγγραφέας Αλμπέρ Καμύ, σύμφωνα με δημοσίευμα της Corriere della sera

Η KGB ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟ ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ ΤΟΥ ΑΛΜΠΕΡ ΚΑΜΙ, ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΤΗΣ «CORRIERE DELLA SERA»

Είναι ένα πυροτέχνημα που έσκασε ξαφνικά και θα ξεχαστεί αμέσως; Είναι μια είδηση που σε βάθος χρόνου θα φωτίσει με αναπάντεχο τρόπο το θάνατο του νομπελίστα Αλμπέρ Καμί; 

Επιμ.: Β. ΓΕΩΡΓ.
Η θεωρία ότι η KGB βρίσκεται πίσω από το θάνατο του νομπελίστα Αλμπέρ Καμί (φωτογρ.) ανήκει στον Ιταλό πανεπιστημιακό και ποιητή Τζιοβάνι Κατέλι Σύμφωνα, πάντως, με δημοσίευμα της ιταλικής εφημερίδας «Corriere della Sera» πίσω από το αυτοκινητικό δυστύχημα της 4ης Ιανουαρίου του 1960, που είχε ως θύμα, όχι μόνο το λατρεμένο των Γάλλων συγγραφέα, αλλά και τον εκδότη του Μισέλ Γκαλιμάρ, βρίσκονταν Σοβιετικοί κατάσκοποι.

Η θεωρία
Η θεωρία που δημοσίευσε η «Corriere della Sera» ανήκει στον Ιταλό πανεπιστημιακό και ποιητή Τζιοβάνι Κατέλι. Αυτός ανακάλυψε ότι μια παράγραφος από το ημερολόγιο ενός διάσημου Τσέχου ποιητή και μεταφραστή, του Γιαν Ζαμπράνα, έλειπε από την ιταλική του έκδοση. «Ακουσα κάτι πολύ παράξενο από το στόμα ενός ανθρώπου που ήξερε πολλά και είχε πολύ ενημερωμένες πηγές», έγραφε ο Ζαμπράνα.
«Σύμφωνα με αυτόν, το δυστύχημα στο οποίο σκοτώθηκε ο Αλμπέρ Καμί το 1960 είχε οργανωθεί από Σοβιετικούς κατασκόπους. Κατέστρεψαν ένα από τα λάστιχα του αυτοκινήτου χρησιμοποιώντας μια εξελιγμένη συσκευή, που άνοιγε τρύπα στη ρόδα όταν το αυτοκίνητο ανέπτυσσε ταχύτητα. Η διαταγή δόθηκε προσωπικά από τον Ντμίτρι Τροφίμοβιτς Σεπίλοφ, υπουργό Εξωτερικών της ΕΣΣΔ, σαν αντίδραση σε άρθρο που δημοσίευσε ο Καμί τον Μάρτιο του 1957 στο γαλλικό περιοδικό "Franc-tireur" κατηγορώντας τον για τα γεγονότα της Ουγγαρίας».
Πράγματι. Ο Αλμπέρ Καμί είχε καταδικάσει την απόφαση της Μόσχας να καταστείλει με σοβιετικά στρατεύματα την εξέγερση των Ούγγρων την άνοιξη του 1956. Και είχε βαφτίσει την εισβολή «οι σφαγές του Σεπίλοφ». Η σύγκρουση του ρομαντικού, αντιεξουσιαστή συγγραφέα και διανοητή με την κομμουνιστική ορθοδοξία είχε και συνέχεια. Ενάμιση χρόνο αργότερα στάθηκε δημόσια στο πλευρό του διωγμένου από τον Στάλιν Ρώσου νομπελίστα Μπόρις Πάστερνακ, προκαλώντας και πάλι την οργή της Μόσχας.
Αρκούσαν τα παραπάνω για να οργανωθεί μια δολοφονία; Σύμφωνα με την «Corierra della Sera», περίσσευαν. «Η ΕΣΣΔ είχε αρκετούς λόγους για να διατάξει τη δολοφονία του Καμί με το γνωστό επαγγελματικό στιλ των πρακτόρων της KGB», γράφει η εφημερίδα. Ηταν, άλλωστε, και καλομαθημένη εκείνη την εποχή η Μόσχα. Η ευρωπαϊκή και δη η γαλλική Αριστερά εξακολουθούσαν να είναι δεμένες χειροπόδαρα στο σταλινισμό.

Η αυτοκτονία του Νίκου Ζαχαριάδη στην εξορία της Σιβηρίας (Αυγουστος 1973)

Η αυτοκτονία του Ζαχαριάδη κρατήθηκε από τις σοβιετικές αρχές μυστική, ενώ ο θάνατός του αποδόθηκε τότε σε καρδιακή ανακοπή και μάλιστα με τη «βούλα» του ιατροδικαστή. Πολλά χρόνια αργότερα, στα τέλη του 1990 και ενώ ο άνεμος της «περεστρόικα» και της «γκλάσνοστ» έπνεε στη Σοβιετική Ενωση, το γεγονός της αυτοκτονίας ήλθε μέσα από μια σειρά περίεργων συμπτώσεων, με την ανάμειξη της ΚGΒ, της διαβόητης επιτροπής κρατικής ασφαλείας, στο φως της δημοσιότητας. Ετσι έγινε γνωστό ότι ο Ζαχαριάδης δεν είχε πεθάνει από παθολογικά αίτια, αλλά γιατί κρεμάστηκε στο αγροτόσπιτο που του είχαν παραχωρήσει, υπό το άγρυπνο μάτι της ΚGΒ και της «Μιλίτσια». Στην τελευταία του επιστολή ο ίδιος ανέφερε ότι μετά τις αλλεπάλληλες απεργίες πείνας που είχε κάνει από το 1966- και είχαν θορυβήσει εντόνως τις ηγεσίες του ΚΚΣΕ και του ΚΚΕ που προσπάθησαν επανειλημμένως να τις σταματήσουν με απεσταλμένους τους- τα «παράνομα και επαίσχυντα μέτρα εναντίον του συνεχίζονταν». Και προειδοποιούσε ότι «αν δεν αρθούν όλα τα μέτρα περιορισμού, εξορίας, στέρησης, ελευθερίας μετακίνησης και αναχώρησης από τη Σοβιετική Ενωση κτλ., κτλ.», τότε «την 1η Αυγούστου 1973, σαν έκφραση έσχατης διαμαρτυρίας, θ΄ αφτοκτονήσω». Ομως δεν τον πήραν στα σοβαρά...

H πικρή Ιστορία του Εντουαρτ Στρέλτσοφ που "έζησε" εξόριστος στα γκουλάγκς της Σιβηρίας, θύμα της πολιτικής δολοπλοκίας στην κομμουνιστική ΕΣΣΔ του Ψυχρού Πολέμου

Του Χρηστου Κοντου

Οι νεότερες γενιές φιλάθλων μεγάλωσαν με την ιδέα πως «λευκός Πελέ» βαφτίστηκε μόνο ο Ζίκο, ο Βραζιλιάνος άσος που πέρασε ένα φεγγάρι προπονητής από τον Ολυμπιακό. Οι παλιότεροι φίλαθλοι, γνώριζαν κάτι άλλο: ότι ο «λευκός Πελέ» ήταν Ρώσος και μάλιστα σύγχρονος του μεγάλου μπαλαδόρου της Σάντος, άσχετα αν ποτέ δεν είχε την ευκαιρία να ξεδιπλώσει στο απόλυτο το ταλέντο του και να συναγωνιστεί τη φήμη του επί ίσοις όροις.

Το όνομα του Εντουαρτ Στρέλτσοφ είναι άγνωστη λέξη για τους περισσότερους φίλαθλους της σύγχρονης εποχής. Για τους παλιότερους, όμως, είναι ένας μύθος που γιγαντώθηκε πάνω στη γέννησή του, ακριβώς επειδή παρέπεμπε στο ανεκπλήρωτο. Μια πολλά υποσχόμενη καριέρα έπεσε θύμα της ίντριγκας και της δολοπλοκίας, σε ένα καθεστώς πολύ σκληρό μέσα στη δίνη του Ψυχρού Πολέμου.
Οσοι τον έζησαν, λένε πως ο Στρέλτσοφ ήταν ό,τι καλύτερο γέννησε ποτέ το ρωσικό ποδόσφαιρο. Η κλάση του ήταν εφάμιλλη του Λεβ Γιασίν, με τη διαφορά ότι ένας τερματοφύλακας δεν μπορεί να συγκινήσει τον κόσμο όσο ένας παίκτης γεννημένος να τιθασεύει το τόπι. Κι ο νεαρός από τη Μόσχα έδειξε από τα 13 του χρόνια ότι γητευτές της μπάλας σαν κι αυτόν, γεννιούνται μια φορά στα εκατό χρόνια. Γι’ αυτό και αγαπήθηκε τόσο πολύ, σε σημείο να γίνει αγκάθι στα πλευρά ενός συστήματος που δεν ήθελε να γεννιούνται είδωλα απρόθυμα να το υπηρετήσουν.

Το συγκινητικό γράμμα του Γιούρι Γκαγκάριν στη γυναίκα του 2 ημέρες, πριν τη μεγάλη εκτόξευση στο διάστημα

Πολλές φορές ξέρουμε για την προσωπική ζωή κάποιων ανθρώπων, ελάχιστα πράγματα. Πίσω από την εικόνα που βλέπουμε κρύβεται ένας άνθρωπος με τις αδυναμίες του, τις ανησυχίες του, ένας άνθρωπος χαρούμενος, η λυπημένος, ένας άνθρωπος με τα άγχη του , με τα πάνω και τα κάτω του, ένας άνθρωπος που εμείς δεν γνωρίζουμε αλλά είναι σίγουρα σαν εμάς.

 

Οι ανθρώπινες στιγμές των διάσημων κεντρίζουν και προκαλούν την περιέργεια όλων μας. Σήμερα το onalert σας παρουσιάζει το ιδιόχειρο γράμμα αγάπης που άφησε στην γυναίκα και στα 2 παιδιά του, που λάτρευε, ο πρώτος άνθρωπος που βγήκε και παρέμεινε στο διάστημα για 1 ώρα και 48 λεπτά. Ο πιλότος της πολεμικής αεροπορίας της Σοβιετικής Ένωσης, ο συνταγματάρχης Γιούρι Γκαγκάριν.

Η καταστροφή του Τσερνομπίλ (26 Απριλίου 1986)

Τα σχεδιαστικά σφάλματα, σε συνδυασμό με τα ανθρώπινα λάθη, έχουν ως αποτέλεσμα οι σοβιετικοί μηχανικοί να χάσουν τον έλεγχο ενός αντιδραστήρα στις εγκαταστάσεις πυρηνικής ενέργειας του Τσέρνομπιλ. Μέρος των εγκαταστάσεων λιώνει, πολλοί πεθαίνουν και πολλοί περισσότεροι υποφέρουν. Ο τελικός απολογισμός των θυμάτων δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί.
Όταν κάποιος ακούει «πυρηνική καταστροφή» το μυαλό του δεν πάει στο Three Mile Island, oύτε Windscale, ούτε ακόμα και Χιροσίμα. Συνήθως, η «πυρηνική καταστροφή» φέρνει στο μυαλό το Τσέρνομπιλ.

Ειρωνικά, η καταστροφή που έχει γίνει συνώνυμη με τους κινδύνους της πυρηνικής ενέργειας προκλήθηκε εν μέρει από μια δοκιμή ασφάλειας. Το σύστημα ρύθμισης της ισχύος και το σύστημα ασφάλειας έκτακτης ανάγκης του 4ου αντιδραστήρα στο Τσέρνομπιλ στην Ουκρανία (τότε μέρος της Σοβιετικής Ένωσης) διακόπηκαν για τη δοκιμή στις 25 Απριλίου. Οι περισσότερες από τις ράβδους ελέγχου (τα συστατικά μέρη των αντιδραστήρων που σταματούν την πυρηνική διάσπαση από το να ξεφύγει εκτός ελέγχου) αποσύρθηκαν από τον πυρήνα του αντιδραστήρα, ενώ οι μηχανικοί επέτρεψαν να λειτουργήσει μόλις στο 7 % της ισχύος του.

Ο "ψυχρός πόλεμος" και οι κατασκοπευτικές πτήσεις των Αμερικάνικων U-2

Στις 5 Μαΐου 1960 ο Νικήτα Χρουστσόφ μιλώντας στο Ανώτατο Σοβιέτ, ανακοίνωσε ότι τις

Ο Αμερικανός πιλότος Πάουερς, στο σοβιετικό δικαστήριο

τελευταίες μέρες αμερικανικά αεροπλάνα παραβίασαν τον σοβιετικό εναέριο χώρο, ένα επισημάνθηκε στις 9/4/1960 αλλά διέφυγε ένα ακόμα πριν μια εβδομάδα πριν (1 Μαΐου 1960), ο Χρουστσόφ δεν έδινε στοιχεία περισσότερα για να δει τις αντιδράσεις των ΗΠΑ , η ΝΣΑ «έχαψε» την παγίδα του σοβιετικού ηγέτη και «πλάσαρε» με την έγκριση του Αϊζενχάουερ ότι :

Πιθανά το αεροπλάνο που αναφέρει η ΕΣΣΔ είναι ένα μετεωρολογικό U2
που έφυγε από τα Άδανα της Τουρκίας για να μελετήσει ατμοσφαιρικές ανωμαλίες στην λίμνη Βαν και έχασε τον προσανατολισμό του. Η ΝΣΑ παρακαλεί την ΕΣΣΔ να δώσει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον πιλότο του U2 Φράνσις Γκάρι Πάουερς, ταυτόχρονα το Στεητ Ντιπάρτμεντ δηλώνει ότι ποτέ δεν παραβίασαν αεροπλάνα των ΗΠΑ σοβιετικό εναέριο χώρο. Αυτά όλα βασίζονται στην αμερικανική πεποίθηση ότι το U2 έχει συντριβεί και ότι οι Σοβιετικοί δεν έχουν κανένα στοιχείο στα χέρια τους.

Η Ιστορική κληρονομιά του Στάλιν και το ΚΚΕ εν έτει 2010

ΤΗΝ ΟΡΓΗ του Περισσού και προσωπικώς του εκπροσώπου του και εκ των θεματοφυλάκων των «ιερών και οσίων» του ΚΚΕ κ. Μ. Μαΐλη, δοκίμασε ο υπουργός Πολιτισμού κ. Π. Γερουλάνος με αφορμή το πρόσφατο ντοκυμαντέρ που προβλήθηκε από την ΕΤ1 υπό τον τίτλο «Soviet Story» με θέμα τον Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς Τζουγκασβίλι- γνωστότερο ως Στάλιν. Τόσο κεντρικά όσο και διά του εκπροσώπου του,ο οποίος τηλεφώνησε στον κ. Π. Γερουλάνο διαμαρτυρόμενος εντόνως για την προβολή του εν λόγω ντοκυμαντέρ, το ΚΚΕ κατήγγειλε την κρατική ΕΡΤ για «αντικομμουνιστική φρενίτιδα», καθώς θεωρεί ότι... ο ευθύς παραλληλισμός, που επιχειρείται από τους δημιουργούς του ντοκυμαντέρ, του Στάλιν με τον Χίτλερ ισοδυναμεί με πλήρη παραχάραξη της Ιστορίας και «βρώμικη προπαγάνδα», ενώ δεν διστάζει να καταγγείλει την ΕΡΤ ως «φορέα» του «πιο βρώμικου γκεμπελισμού». Η κυβερνητική πλευρά απέφυγε να εμπλακεί σε «πόλεμο» με το ΚΚΕ, η στάση του οποίου εντάσσεται στη συνολικότερη θεώρησή του για τη σταλινική «κληρονομιά» την οποία υπερασπίζεται με κάθε τρόπο.

Νέα επίτομη έκδοση στην Ρωσία για το "Αρχιπέλαγος Γκούλαγκ"

Τη νέα επίτομη έκδοση του έργου του σοβιετικού νομπελίστα Αλεξάντρ Σολζενίτσιν «Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ» παρουσίασε προχθές ο ρώσος πρωθυπουργός Βλαντίμιρ Πούτιν. Η πασίγνωστη αυτοβιογραφική λογοτεχνική κατάθεση του Σολζενίτσιν για τα βασανιστήρια και τα εγκλήματα στα στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας της σταλινικής Ρωσίας ήταν απαγορευμένη στην ΕΣΣΔ ως την εποχή της περεστρόικα.

Το στρατιωτικό πραξικόπημα του στρατηγού Εβρέν στην Τουρκία (12 Σεπτεμβρίου 1980)

Το πραξικόπημα της 12ης Σεπτεμβρίου 1980 αποτελεί την τρίτη επέμβαση του στρατού στην πολιτική ζωή της Τουρκίας μετά τα πραξικοπήματα του 1960 και 1971. Η στρατιωτική επέμβαση του 1980 έθεσε τέρμα στη μακρά σύγκρουση του κράτους με την εξωκοινοβουλευτική αριστερά και ταυτόχρονα επιβεβαίωσε τον υπό στρατιωτική κηδεμονία χαρακτήρα του τουρκικού κράτους, αφού οι ένοπλες δυνάμεις απεδείχθησαν για άλλη μια φορά ο μοναδικός θεσμός που μπορούσε να δώσει «λύση» σε οποιαδήποτε πολιτική κρίση αντιμετώπιζε η Χώρα. Μετά το πραξικόπημα του 1971 ακολούθησε μια τριετία (1971-1974) όπου οι πολιτικές κυβερνήσεις συνασπισμού διατελούσαν υπό τον άμεσο έλεγχο των στρατιωτικών και επετεύχθη μια κάποια μορφή σταθερότητας στην πολιτική ζωή της Τουρκίας.

Ο Ν. Χρουστσόφ απειλεί να βομβαρδίσει την Ακρόπολη (Αύγουστος 1961)

Μετά την προσωρινή ύφεση του Κυπριακού με την έναρξη διαπραγματεύσεων στο Λονδίνο και την εκ νέου ενεργότερη ένταξη της Ελλάδας στον συμμαχικό στρατιωτικό συνασπισμό του ΝΑΤΟ το 1958 με την έναρξη συζητήσεων για εγκατάσταση πυραύλων μέσου βεληνεκούς, η κομμουνιστική ηγεσία της ΕΣΣΔ αποφάσισε να ασκήσει διπλωματική και ψυχολογική πίεση εις βάρος της Ελλάδος. Η πίεση αυτή εκδηλώθηκε με την επιδεικτικά φανερή στρατιωτική ενίσχυση της Βουλγαρίας που έτσι απέκτησε συντριπτική υπεροχή πυρός σε σχέση με την Ελλάδα, με τον "πόλεμο των γραμματοσήμων"* αλλά και με απειλητικές δηλώσεις του γενικού γραμματέα του Ρωσικού κομμουνιστικού κόμματος Νικίτα Χρουστσόφ, που "σύμβούλευε" την Ελλάδα να αποφύγει την εγκατάσταση ΝΑΤΟικών πυραύλων μέσου βεληνεκούς στο έδαφος της.

Το τέλος της «Άνοιξης της Πράγας»

Το βράδυ της 20ης Αυγούστου 1968, τα στρατεύματα των χωρών του Συμφώνου της Βαρσοβίας θα εισβάλουν στην Πράγα, καταπνίγοντας κάθε προσπάθεια φιλελευθεροποίησης και εκδημοκρατισμού της Τσεχοσλοβακίας. Η «Άνοιξη της Πράγας», υπό την απειλή των ρωσικών όπλων, θα δώσει τη θέση της στο μελαγχολικό ρωσικό χειμώνα.Στις 5 Ιανουαρίου 1968, ο Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ αναλαμβάνει τη θέση του Α’ Γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Τσεχοσλοβακίας. Η αλλαγή φρουράς στην ηγεσία του κόμματος θα σημάνει την έναρξη της «Άνοιξης της Πράγας».

Το Κ.Κ.Ε, το μνημείο της Ακρόπολης και μια υποσημείωση για την Αριστερή βία που έρχεται από το παρελθόν

Η απόρριψη της "παλαιάς" ρομαντικής αισθητικής, γλωσσικής και πολιτιστικής, είναι κάτι που ανέκαθεν χαρακτήριζε την Άκρα Αριστερά. Ένα από τα διαχρονικά θύματα της απόρριψης αυτής αποτέλεσε και το μνημείο της Ακρόπολης. Η στάση του κομμουνισμού έναντι των πολιτιστικών επιτευγμάτων της Ανθρωπότητος που έγιναν από "δεσποτικά" η "αστικά" καθεστώτα ήταν ανέκαθεν από αμφίσημη έως εχθρική. Τα επιτεύγματα της Κινέζικης "πολιτιστικής επανάστασης" είναι σχετικά πρόσφατα και δεν επιδέχονται αμφισβητήσεων.

Έτσι λοιπόν στο φύλλο του "Ριζοσπάστη" το 1936 (το παραθέτουμε δίπλα)διαβάζουμε: " Λαοκρατίας στην Ελλάδα όπου θα λείψει, θα ξεριζωθεί με καυτό σίδερο κάθε εκμεταλλευτής ντόπιος είτε ξένος, κάθε εκμετάλλευση και όπου ο εργαζόμενος Ελληνικός λαός, οι κομμουνιστές πιστεύουν και διακηρρύτουν ότι για τελικό σκοπό έχουν την δημιουργία της Σοβιετικής Εργατουαγροτικήςλέφτερο αφεντικό στον τόπο του και στον κόπο του δίχως βδέλλες και παράσιτα θ΄ αφιερώσει όλη την εργατικότητα και εξυπνάδα του και τις μεγάλες ικανότητες του για να δημιουργήσει μια λέφτερη, χαρούμενη και ευτυχισμένη σοσιαλιστική ζωή. Όλες οι καταχτήσεις της Ανθρωπότητος θα μπουν στην διάθεση του Λαού, που λέφτερα θα καταχτά τις κορυφές τις επιστήμης. Τότε ο Παρθενώνας θα βρεθεί στα πόδια των εργαζομένων!"

"Στα σύνορα των δύο κόσμων: H Ελλάδα και ο Ψυχρός Πόλεμος, 1952-1967" του Ευάνθη Χατζηβασιλείου.

Η συγκεκριμένη μελέτη είναι ένα πυκνογραμμένο και έγκυρο χρονικό της Ελληνικής εξωτερικής πολιτικής την κρίσιμη αυτή δεκαπενταετία λίγο μετά από το τέλος του Εμφυλίου, σε συνάφεια με θέματα εθνικής Ασφάλειας και εσωτερικής πολιτικής.

Στις αρετές της μελέτης συμπεριλαμβάνεται η πλήρης απεξάρτηση του συγγραφέα από τα αριστεριστικά απωθυμένα που ταλανίζουν τα ιστορικά έργα για την εποχή αυτή. Παρουσιάζει την διαδοχή των γεγονότων εντάσσοντας τη στο γενικότερο πλαίσιο του Ψυχρού πολέμου, ώστε να υπογραμμίσει την επιρροή του ρευστού διεθνούς πολιτικού σκηνικού στις αποφάσεις της εκάστοτε Ελληνικής Ηγεσίας.

Υποδεικνύει αρκετά πειστικά τον εκ βορρά κίνδυνο ως υπαρκτό και όχι ως αποκύημα της φαντασίας θερμοκέφαλων αντικομμουνιστών, όπως θέλουν να το περιγράφουν οι φιλομαρξιστικές γραφίδες. Αρκετά ενδιαφέρουσα η παρουσιάση από τον κ. Χατζηβασιλείου, της Γιουγκοσλαβικής προσπάθειας για ανακίνηση "Μακεδονικού Ζητήματος" ήδη από το 1960. Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί νηφάλιες εκφράσεις για την περίφημη "αποστασία", αμφισβητώντας έμμεσα (αν και είναι εκτός των στόχων της μελέτης) την κεντροαριστερή φρασεολογία για Αμερικανική επέμβαση.

Στα αρνητικά (αλλά δευτερευοντα) σημεία του βιβλίου θα ανέφερα τις πολλές επαναλήψεις που δίνουν έμφαση σε βασικές σκέψεις του συγγραφέα αλλά κουράζουν τον αναγνώστη. Παράλληλα ο συγγραφέας ενώ καλύπτει εξονυχιστικά την Ελληνική εξ. Πολιτική της περιόδου αυτής με έμφαση στο Κυπριακό, αποφευγει την παραμικρή αναφορά στις Καραμανλικές Συμφωνίες Ζυρίχης - Λονδίνου, τις οποίες επικροτεί σε άλλο ανύποπτο σημείο της μελέτης του. Αποφευγει πολύ προσεκτικά να εκφέρει άποψη για την "σκανδαλώδη" ανάδειξη του Καραμανλή ως Πρωθυπουργού το 1955 με κατ΄ευθείαν ανάθεση από τον Βασιλιά με την θεωρία του "κηπουρού".

Στεκέται επικριτικός έως υβριστικός απέναντι στον Γεώργιο Γρίβα - Διγενή, χρεώνοντας του την επίθεση στην Κοφίνου το 1967 και εν ολίγοις την αποτυχία της πολιτικής της Ελλάδος στην Κύπρο. Του αποδίδει μάλιστα την μομφή ότι είχε "πολιτική σκέψη νηπίου". Στην λεπτομερέστατη βιβλιογραφία που παραθέτει ο κ. Χατζηβασιλείου δεν περιλαμβάνεται ούτε ένα έργο που να υπερασπίζεται τον Γρίβα. Είναι γνωστό από παλαιότερη ανάρτηση μας ότι όχι μόνο η επίθεση στην Κοφίνου δεν προήλθε από τον Γρίβα, αλλά ο ίδιος (που είχε πολιτική σκέψη νηπίου) προσπάθησε να την αποτρέψει. Ο ίδιος ο κ. Χατζηβασιλείου κομίζει την "νηπιακή σκέψη του Γρίβα" ως ιστορικό τεκμήριο στην σελ 396 παραθέτοντας αυτολεξεί και υιοθετώντας τους ισχυρισμούς του Γρίβα που επαλήθευαν σε άλλο θέμα (την έλλειψη αξιπιστίας της ηγεσίας της Εθνοφρουράς στην Κύπρο) τις θέσεις του συγγραφέα.

Γενικά η μελέτη λαμβάνει μια θετική στάση απέναντι στις Κυβερνήσεις Παπάγου - Καραμανλή- Αποστατών και κριτική ως αρνητική στάση για την Κυβέρνηση Παπανδρέου. Η μελέτη είναι αναμφίβολα αξιόπιστη και καρπός επίπονης προσπάθειας και έρευνας από την μεριά του ανερχόμενου ιστορικού κ. Χατζηβασιλείου. Ελπίζουμε μόνο να αντισταθεί στο μέλλον στην τάση του να εξωραίζει η να αποσιωπά γεγονότα και καταστάσεις.