Ενδείξεις για την συνεργασία των "Τσάμηδων" με τον "Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας" κατά την διάρκεια του Ελληνικού Εμφυλίου

του Ευάγγελου Κωφού,

Ιστορικού/Πρέσβη-Εμπειρογνώμονα ε.τ.*

Από το υλικό του προσωπικού αρχείου του Αλέκου Παπαπαναγιώτου, από το οποίο ο εκλιπών μου επέτρεψε να λάβω αντίγραφα, εντόπισα αναφορές για το θέμα της επιστράτευσης στο ΔΣΕ Τσάμηδων που είχαν καταφύγει στην Αλβανία στην περίοδο 1944-1945. Οι αναφορές εστιάζονται στην περίοδο Φεβρουαρίου-Απριλίου 1949 και είναι κυρίως ραδιογραφήματα μεταξύ του Π.Γ. του ΚΚΕ/ΔΣΕ (κάπου στη ΒΔ Ελλάδα) και των εκπροσώπων του στα Τίρανα (την εποχή εκείνη Γιάννης Ιωαννίδης και Λευτέρης Βουτσάς).  Προέρχονται κυρίως από τους φακέλους των ραδιογραφημάτων Φ-7/1 και Φ-41, του "Αρχείου του ΚΚΕ Εσωτερικού" όπως σημειώνει ο Αλέκος. Υπάρχουν όμως σκόρπιες αναφορές και σε άλλα έγγραφα.

οι κόκκινοι κατάσκοποι

(Πώς ιδρύθηκε και οργανώθηκε η «σχολή πρακτόρων» του ΚΚΕ την περίοδο 1949-1951 για κατασκοπεία εις βάρος της Ελλάδας. Νέα στοιχεία έρχονται για πρώτη φορά στο φως από τα αρχεία του Κομμουνιστικού Κόμματος της Τσεχοσλοβακίας)

Των Ν. ΜΑΡΑΝΤΖΙΔΗ, Κ. ΤΣΙΒΟΥ

Μετά το 1989 η πρόσβαση στα αρχεία των κρατών της πρώην Ανατολικής Ευρώπης δίνει μια καλύτερη εικόνα των σχέσεων ανάμεσα στο ΚΚΕ και στα άλλα κομμουνιστικά κόμματα. Ελληνες και ξένοι ιστορικοί κατάφεραν να φέρουν στο φως ιστορικά τεκμήρια που μας επιτρέπουν να κατανοήσουμε καλύτερα τον ρόλο των ανατολικών συντρόφων στο ξέσπασμα και στη διεξαγωγή του εμφυλίου πολέμου, καθώς και τη δράση του ΚΚΕ στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου. Σε χώρες όπως η Τσεχία ή η Πολωνία, τα αρχειακά τεκμήρια για τη δεκαετία του ΄40 είναι σε γενικές γραμμές προσβάσιμα και ιδιαιτέρως αποκαλυπτικά.

Με ερευνητικό πρόγραμμα που χρηματοδοτήθηκε από το Πανεπιστήμιο του Γέιλ, οι υπογράφοντες σε συνεργασία με τον Στάθη Καλύβα αποκτήσαμε πρόσβαση σε έναν αριθμό αρχειακών πηγών οι οποίες βρίσκονται στην Τσεχοσλοβακία και αφορούν την περίοδο του εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα και τα πρώτα μετεμφυλιακά χρόνια. Τα έγγραφα φυλάσσονται στο Εθνικό Αρχείο Πράγας (κάποια από αυτά στη Συλλογή Γκότβαλντ) και τα περισσότερα είναι προσβάσιμα στο ευρύ κοινό. Κάποια από τα συγκεκριμένα αρχεία ήταν ταξινομημένα ως «άκρως απόρρητα» και χρειάστηκε ιδιαίτερη επιμονή προκειμένου να ανοίξουν στους ερευνητές. Τα αρχεία αυτά δείχνουν με σαφήνεια τη σημαντική ενίσχυση του Δημοκρατικού Στρατού από τα ανατολικά κράτη. Το ΚΚΕ εξαρτήθηκε απόλυτα από την υλική υποστήριξη των ξένων συντρόφων του.