Ιστορική πρώτη απολογία (ανοίγει ο δρόμος για την αναγνώριση της γενοκτονίας των Ελλήνων;)... Επίσημη συγγνώμη από Ερντογάν για τη σφαγή των Κούρδων τη δεκαετία '30

Ένα από τα «μαύρα» κεφάλαια της σύγχρονης τουρκικής ιστορίας «άγγιξε» ο πρωθυπουργός Ταγίπ Ερντογάν, προσφέροντας την Τετάρτη την πρώτη επίσημη απολογία της χώρας για τις δεκάδες χιλιάδες Κούρδων που σκοτώθηκαν ή εκτοπίστηκαν βιαίως στην επαρχία Ντερσίμ της ανατολικής Τουρκίας το 1937.

Η απολογία έρχεται σε μία τεταμένη στιγμή στις σχέσεις της Τουρκίας με τη μειονότητα των Κούρδων, και εν μέσω εκκλήσεων διεθνώς προς την Άγκυρα να αντιμετωπίσει μία άλλη μαύρη σελίδα της ιστορίας της, τη γενοκτονία των Αρμενίων το 1915. Ο Ερντογάν είναι ο πρώτος ηγέτης της Τουρκίας που απολογείται επισήμως για τη σφαγή των Κούρδων. Στην ανατολική επαρχία Ντερσίμ (μετονομάστηκε σε Τούντζελι μετά τις σφαγές) σκοτώθηκαν τουλάχιστον 14.000 Κούρδοι -κυρίως Αλεβίδες στο θρήσκευμα. Άλλες μαρτυρίες ωστόσο ανεβάζουν τον αριθμό των νεκρών σε 40 έως 50 χιλιάδες, ενώ στα θύματα των επιδρομών του στρατού συγκαταλέγονται και δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι που υποχρεώθηκαν να εκτοπιστούν.

Κρυπτοχριστιανοί και Ελληνόφωνοι στον Ιστορικό Πόντο

Πλειοψηφία στον Όφι και στην Τόνια μέχρι και τον 16ο αιώνα. Τουρκοκρατία, γενοκτονία, ανταλλαγή πληθυσμών. Μένουν ακόμα 500.000 Ελληνόφωνοι;
Η μαρτυρία του Ομέρ Ασάν.

Γράφει η ΜΑΡΙΑ ΜΟΥΖΑΚΗ

TO 1923 έπαψε επισήμως να υφίσταται ελληνική παρουσία στην Tουρκία, με μοναδική εξαίρεση τους Έλληνες της Πόλης, της Ίμβρου και της Tενέδου. Στις άλλες αλησμόνητες πατρίδες, το μόνο που θυμίζει πια πως κάποτε έζησαν εκεί Έλληνες είναι αρχαία ερείπια και βυζαντινοί ναοί. Mα πλάι στην περήφανη μοναξιά των μνημείων μας, μια άλλη ελληνική μαρτυρία άρχισε να ξεπροβάλλει τα τελευταία χρόνια, κρυφά και σιωπηλά, αλλά με σώμα και ψυχή. Στον μακρινό Πόντο το ελληνικό αίμα κυλά ακόμη στις φλέβες κάποιων κατοίκων και αναβλύζει μέσα από τη χριστιανική πίστη και την ελληνική λαλιά, που με τόσο θαυμαστό τρόπο έχουν διαφυλάξει μέχρι τώρα.
Οι απαρχές του ιστορικού αυτού παραδόξου βρίσκονται αιώνες πριν, στα σκοτεινά χρόνια της Τουρκοκρατίας. Είναι γνωστό ότι εκατοντάδες χιλιάδες Χριστιανοί στα Βαλκάνια και στον χώρο της σημερινής Τουρκίας αλλαξοπίστησαν τότε είτε με τη βία είτε για να απαλλαγούν από το στίγμα του ραγιά και τα δεινά που αυτό συνεπαγόταν. Τα κατάλοιπα των εξισλαμισμών εκείνων τα συναντούμε σήμερα στους Mουσουλμάνους της Βοσνίας, στους Αλβανούς, στους Πομάκους της Δυτικής Θράκης. Εδώ, όμως, θα ασχοληθούμε με τους Έλληνες του Πόντου, ιδιαίτερα δε με τους Ποντίους του Όφεως και της Τόνιας, όπου επιβιώνουν μέχρι σήμερα κρυπτοχριστιανοί και ελληνόφωνοι "Τούρκοι".
Μέχρι τα μέσα του 16ου αι. οι Έλληνες των περιοχών αυτών αποτελούσαν σχεδόν την απόλυτη πλειονότητα σε σχέση με τους Τούρκους. Στον Όφι, για παράδειγμα, απογραφή του 1515 κατέγραψε 2.352 χριστιανικές οικογένειες και μόλις 50 μουσουλμανικές! Η εικόνα, όμως, θα αλλάξει άρδην μέσα σε έναν αιώνα. Η τυραννική συμπεριφορά των ντερεμπέηδων*, που κυριάρχησαν στην περιοχή για 25 χρόνια, οδήγησε σε τέτοια απελπισία τους κατοίκους, ώστε όσοι μπορούσαν μετοίκησαν, ενώ οι υπόλοιποι έγιναν μουσουλμάνοι. Στα τέλη του 17ου αι. ο Όφις ήταν πια μια αμιγώς μουσουλμανική περιοχή, η παράδοση μάλιστα αναφέρει πως ο ίδιος ο επίσκοπος όχι μόνο αλλαξοπίστησε, αλλά ενθάρρυνε και το ποίμνιό του να κάνει το ίδιο!
Καθώς όμως η μεταστροφή στη λατρεία του Αλλάχ ήταν καταναγκαστική και όχι πηγαία, στον Πόντο, όπως και σε όλο τον τουρκοκρατούμενο ελληνισμό, γεννήθηκε το φαινόμενο του Κρυπτοχριστιανισμού. Φαινομενικά, οι αρνησίθρησκοι μεταμορφώνονταν σε τυπικούς Mουσουλμάνους, άλλαζαν όνομα, προσεύχονταν σε τζαμιά. Κρυφά όμως, στο σπίτι τους, έκαναν τον σταυρό τους, ασπάζονταν χριστιανικές εικόνες, καλά κρυμμένες, και το πιο σημαντικό διατηρούσαν άσβηστη την πατρογονική πίστη και στα παιδιά τους. Δυστυχώς δεν ήταν λίγες οι φορές που η διπλή ζωή των ανθρώπων αυτών αποκαλυπτόταν. Φρικτές ήταν οι τιμωρίες που επέβαλλαν οι τουρκικές αρχές σ' αυτές τις περιπτώσεις και πλήθος νεομαρτύρων προστέθηκαν στο αγιολόγιο της Ελληνικής Εκκλησίας.

Οι μαρτυρίες των W. Churchill και D. Lloyd George για την γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου

Η 19η Μαΐου έχει οριστεί ως ημέρα μνήμης για την γενοκτονία 350.000 Ελλήνων στην περιοχή του ιστορικού Πόντου από τις Κεμαλικές επαναστατικές δυνάμεις. Η ιστορία της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου δεν αποτελεί μια συρραφή επιπόλαιων διηγήσεων και θολών αναμνήσεων ηλικιωμένων, η ένα άθροισμα από Ελληνικές προπαγανδιστικές ιστορικές πηγές. Αντιθέτως είναι ένας συμπαγής συνδυασμός Τουρκικών, Αγγλικών, Γαλλικών, Ρωσικών διπλωματικών πηγών, δημοσιευμάτων των εφημερίδων της εποχής, επισήμων εκθέσεων επιτροπών, δηλώσεων Ευρωπαίων πολιτών που υπήρξαν αυτόπτες μάρτυρες της Τουρκικής εθνοκάθαρσης, η οποία περιέργως, πλην της τιμητικής εξαίρεσης του κ. Φωτιάδη, δεν έχει κινήσει το ενδιαφέρον άλλων σύγχρονων "Ελλήνων Ιστορικών" που έχουν επιλέξει κυρίως να ασχολούνται με το "μεγαλείο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας" και τα πολυπληθή χαρέμια που συντηρούσαν οι Σουλτάνοι της. Τέλος πάντων. Στο σημερινό σύντομο νήμα μας θα αναφερθούμε εντελώς επιδερμικά σε κάποιες αναφορές της Ποντιακής γενοκτονίας από Άγγλους επισήμους της εποχής που εκτυλίχθηκαν τα τραγικά γεγονότα, που επιβεβαιώνουν τις Τουρκικές θηριωδίες.    

Ο Αρχιεπίσκοπος Xρύσανθος Φιλιππίδης (1881-1949)

 Ένας από τους μεγάλους Ιεράρχες της Εκκλησίας και του Γένους μας, είναι και ο τελευταίος Μητροπολίτης Τραπεζούντος και μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Αθηνών, ο Χρύσανθος Φιλιππίδης. Ο Μητροπολίτης Τραπεζούντος Χρύσανθος, κατά κόσμον Χαρίλαος, γεννήθηκε στην Κομοτηνή της Θράκης το 1881. Τα πρώτα γράμματα τα έμαθε στην Ξάνθη. Στην συνέχεια εισήχθη στην Περίφημη Θεολογική Σχολή της Χάλκης από την οποία αποφοίτησε το 1904, υποβάλλοντας εναίσιμο Διατριβή με τον τίτλο: "Τα υπό το όνομα Διονυσίου του Αρεοπαγίτου φερόμενα συγγράμματα". Κατά την διάρκεια των σπουδών του χειροτονήθηκε Διάκονος στον Ναό της Σχολής λαμβάνοντας το όνομα Χρύσανθος.

Οι ευθύνες του Μουσταφά Κεμάλ για τις σφαγές και την γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου σύμφωνα με επίσημη Τουρκική έκθεση του 1920

Ο Ποντιακός Ελληνισμός αποτέλεσε μια συμπαγής και αυτοτελής νησίδα χριστιανισμού και Ελληνικού πολιτισμού στην βορειανατολική Μικρά Ασία. Το νήμα της Ιστορίας του ξεκινά λίγα χρόνια μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης και φτάνει ως το 1922. Από το 1914 ως το 1921 οι Οθωμανικές κρατικές αρχές αποφάσισαν και εκτέλεσαν ένα εθνοκτονικό σχέδιο που είχε ως αποτέλεσμα την πλήρη καταστροφή των χριστιανικών κοινοτήτων και των περιουσιών τους, όπως και τον θάνατο περίπου 350.000 ανθρώπων. Το τελευταίο στάδιο της γενοκτονικής αυτής διαδικασίας ξεκίνησε το 1918 με την διοικητική κατάρρευση της Αυτοκρατορίας και είχε ως δράστες τους Τοπάλ Οσμάν αρχηγό των Τούρκων ατάκτων τότε στην περιοχή του Πόντου και τον Μουσταφά Κεμάλ (μετέπειτα απεκληθέντος Ατατούρκ) που είχε σταλθεί στον Πόντο στις 19 Μαίου του 1919 από την σουλτανική Κυβέρνηση ως επιθεωρητής του Τουρκικού στρατού.