Το μεγάλο σχέδιο της Τουρκίας και η επιτυχής υλοποίηση του- Νιχάτ Ερίμ: Ο εμπνευστής της διχοτόμησης της Κύπρου

Θανάσης Αθανασίου

Από το 1956 η Τουρκία έθεσε, με απόλυτη μαεστρία, μέσω δύο εκθέσεων, το στρατηγικό της σχέδιο και τις πολιτικές της επιδιώξεις επί του Κυπριακού, οι οποίες δεν ήταν άλλες από τη διχοτόμηση της Κύπρου και τη δημιουργία δύο ανεξάρτητων κρατών εντός μιας ενιαίας γης. Αυτό το σχέδιο ακολουθεί η Τουρκία, με απόλυτη για εκείνην επιτυχία, από τον Νοέμβριο του 1956 μέχρι και το 2011. Πενήντα πέντε χρόνια μετά, το σχέδιο παραμένει επίκαιρο, χωρίς κανένα ίχνος απόκλισης από πλευράς Άγκυρας. 

Οι Εκθέσεις Νιχάτ Ερίμ
Η γένεση της Τουρκικής Υψηλής Στρατηγικής στο Κυπριακό, έχει τις ρίζες της στα 1956, όταν ο τότε πρωθυπουργός της Τουρκίας Ατνάν Μεντερές προσέλαβε ως μόνιμο σύμβουλο του Τουρκικού Κράτους, τον καθηγητή του Συνταγματικού Δικαίου και βουλευτή του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, Νιχάτ Ερίμ, και του ανέθεσε τη σύνταξη ενός στρατηγικού σχεδίου επί του οποίου θα στηριχθούν οι μακροχρόνιες επιδιώξεις της Τουρκίας στο Κυπριακό Ζήτημα, δήλωσε ο Διευθυντής του Κυπριακού Κέντρου Μελετών(ΚΥΚΕΜ) Χρήστος Ιακώβου.

Ο Νιχάτ Ερίμ παρέδωσε, στα τέλη του 1956, δύο εκθέσεις (24 Νοεμβρίου και 22 Δεκεμβρίου) στον πρωθυπουργό Μεντερές, οι οποίες εκθέσεις απετέλεσαν το βασικό στρατηγικό σχέδιο βάσει του οποίου υλοποιήθηκε η τουρκική πολιτική επί του κυπριακού. Το σχέδιο εκείνο, το οποίο αποτελούσε κρατική πολιτική, έγινε αποδεκτό από όλες ανεξάρτητα τις τουρκικές κυβερνήσεις, οι οποίες το ακολούθησαν με αποτελεσματικότητα, συνοχή, ενεργητικότητα και σταθερή προσήλωση στους στρατηγικούς στόχους, πρόσθεσε ο διευθυντής του ΚΥΚΕΜ.

Κύπρος 1974 - Η μεγάλη προδοσία

(Σημ Φιλίστωρος: λάβαμε το ακόλουθο δελτίο τύπου για την κυκλοφορία ενός νέου βιβλίου σχετικά με την προδοσία της Κύπρου το οποίο παραθέτoυμε)

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΛΑΣΓΟΣ * Βιβλιοπωλείο Ιωάννου Χρ. Γιαννάκενα

Χαρ. Τρικούπη 14, τ.κ. 106 79 ΑΘΗΝΑ * Τηλ. 210 3628976 -  210 6440 021 και  τοτ. 210 3638435

ΝΕΟ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΑΛΕΞ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ

“Κύπρος 1974

- Η Μεγάλη Προδοσία”

Εκδόσεις ΠΕΛΑΣΓΟΣ

Ιωάν. Χρ. Γιαννάκενας

*   *   *

Το βιβλίο αυτό γράφτηκε με μοναδικό σκοπό να βγει όσο είναι δυνατόν προς τα έξω η αλήθεια για το “μαύρο καλοκαίρι” του 1974 στην Κύπρο. Βασίστηκε σε πολυετή έρευνα, διασταύρωση στοιχείων από 80 περίπου βιβλία Ελληνικά και ξένα (συμπ. Τούρκικων πηγών), συνεντεύξεις με βετεράνους….

 Διότι οι Έλληνες και στην μητροπολιτική χώρα αλλά και στην Κύπρο πρέπει να μάθουν την αλήθεια μακριά από πολιτικές ή άλλες σκοπιμότητες! Αποδίδονται οι ευθύνες εκεί όπου φαίνεται να υπάρχουν ανεξάρτητα την πολιτικής ή στρατιωτικής “ακτινοβολίας” των προσώπων !!!

Για τον συγγραφέα δεν υπάρχουν …”ιερές αγελάδες της πολιτικής”! Υπάρχουν ΜΟΝΟ υπεύθυνοι ΠΡΟΔΟΣΙΑΣ που επέφεραν απώλεια Εθνικού Εδάφους!

Ελπίζουμε να το διαβάσετε, γιατί η μνήμη και γνώση δεν θα επιτρέψει την επανάληψη!

*   *   *

ΕΚΔΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

            Κύπρος 1974, η μεγάλη προδοσία. Δεν θα μπορούσε να υπάρχει πιο ξεκάθαρος τίτλος σε βιβλίο που φιλοδοξεί -και θεωρώ πετυχαίνει- να αναδείξει, με εκτενή έρευνα και ιστορικές μαρτυρίες, την μεγάλη προδοσία που αποκορυφώθηκε τον Ιούλιο και Αύγουστο του 1974, στην Ελληνική μεγαλόνησο, το πανέμορφο νησί της Αφροδίτης, την ΚΥΠΡΟ. 

Νέο βιβλίο για την συμμετοχή της Κύπρου στον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο από τις εκδόσεις "Βεργίνα"

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠOY

Νίκος Μπατσικανής

H ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΤΟΝ Β΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ

Α΄ Βραβείο Διεθνούς Διαγωνισμού

«Ελληνικού Πνευματικού Ομίλου Κυπρίων»

Σελίδες: 208

Τιμή: 18,00 euro

Η έκδοση έτυχε επιχορήγησης από

το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Κύπρου

Στην Ιστορική Μελέτη τεκμηριώνεται η παρουσία 30.000 στρατευμένων Κυπρίων στα μέτωπα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου (σε Ευρώπη - Μέση Ανατολή - Β. Αφρική) στο πλευρό των κατακτητών τους Άγγλων, καθώς και ο ερχομός 5.000 - 6.000 στη χώρα μας, όπου και πολέμησαν εναντίον Γερμανών - Ιταλών, δίπλα - δίπλα με τους Ελλαδίτες.

Πάνω από 600 Κύπριοι (100 στην Ελλάδα) έπεσαν στα πεδία των μαχών κι ευρίσκονται θαμμένοι σε 56 Κοιμητήρια 17 χωρών ανά τον Κόσμο, ενώ χιλιάδες αιχμαλωτίστηκαν (οι περισσότεροι εδώ) και κρατήθηκαν σε διάφορα στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Η μικρή Κύπρος θεωρείται ως η χώρα με τη μεγαλύτερη προσφορά στον αγώνα κατά του Άξονα. Πλήρης κατάλογος των νεκρών κι αιχμαλώτων Κυπρίων.

Διάθεση: Εκδόσεις «Βεργίνα», Φειδίου 14 - 16, Αθήνα. 

Τηλ. 38 33 725 - 38 30 663 

Και σε όλα τα βιβλιοπωλεία Ελλάδας - Κύπρου, με παραγγελία.

«Περί ΕΘΝΟΥΣ και ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΧΕΙΑΣ» το νέο βιβλίο του κ. Κοντογιώργη

Γιώργος Κοντογιώργης

«Περί ΕΘΝΟΥΣ και ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΧΕΙΑΣ»

Εκδόσεις ΙΑΝΟS, 2011 Σελ. 152 Τιμή: 7,00€

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΙΑΝΟS (σειρά Μικρός Ιανός) το νέο βιβλίο του Γιώργου Κοντογιώργη «Περί ΕΘΝΟΥΣ και ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΧΕΙΑΣ». Στο νέο βιβλίο του ο Γ.Κ. εξετάζει την έννοια του έθνους στην καθολικότητά της και, υπό το πρίσμα αυτό, την έννοια του ελληνικού έθνους.  Το έθνος, ως έννοια, αποτελεί κοινωνικό γεγονός που προσιδιάζει στον τύπο της ελεύθερης κοινωνίας, όπως ακριβώς και τα ομόλογα φαινόμενα της δημοκρατίας, της ελευθερίας, της δικαιοσύνης, της ισότητας κλπ. Ο συγγραφέας απορρίπτει, επομένως, τις νεοτερικές προσεγγίσεις που αντιμετωπίζουν το έθνος ως επινόηση ή κατασκευή και ως πρωτόγνωρο φαινόμενο της εποχής μας. Οι αντιλήψεις αυτές ενοχοποιούνται ως ολιγαρχικές, ιστορικά ανυπόστατες  και γνωσιολογικά αυθαίρετες. Υποστηρίζει ότι το έθνος, ως συλλογική ταυτότητα, δηλαδή ως συνείδηση κοινωνίας, αποτέλεσε την ιστορική σταθερά του ελληνικού κόσμου, ενώ, ως προς τις μεταλλάξεις του, ακολούθησε κατά πόδας τις εξελίξεις του ανθρωποκεντρικού κοσμοσυστήματος με το οποίο ταυτίσθηκε. 

 

Ο ελληνικός κόσμος εξέφρασε πολιτικά την εθνική του συλλογικότητα με όχημα τη συνέργεια των πόλεων ή, αργότερα, την οικουμενική κοσμόπολη. Η σύμπτωση του έθνους με το ενιαίο κράτος αποτελεί τη μόνη ιδιαιτερότητα της νεότερης εποχής. Όμως, η ενσάρκωσή του από το κράτος οφείλεται στο ότι το τελευταίο ενσάρκωσε επίσης το πολιτικό σύστημα. Πράγμα που προσιδιάζει στην πρωτο-πολιτική φάση που βιώνει η εποχή μας. Το έθνος του (μη δημοκρατικού) κράτους αντιτείνεται, επομένως, στο έθνος της (δημοκρατικής) κοινωνίας. Στο μέτρο που, ο νεότερος κόσμος, θα διευρύνει το πεδίο της ελευθερίας του, οι κοινωνίες θα διεκδικούν τη συμμετοχή τους στην πολιτεία -με πρόσημο την αντιπροσώπευση ή τη δημοκρατία- και, κατ'επέκταση, στη διαχείριση της μοίρας τους, δηλαδή της συλλογικότητάς τους. Ώστε, ο ισχυρισμός της νεοτερικής διανόησης ότι ο εκδημοκρατισμός της πολιτείας θα εξαφανίσει το έθνος, συλλαμβάνεται ως ιδεολογικά διατεταγμένος και, μάλιστα, ολιγαρχικός. Απλώς, εν προκειμένω, η ενσάρκωση της πολιτείας από την κοινωνία των πολιτών, αντί του κράτους, θα αναιρέσει επίσης την οικειοποίηση του έθνους από αυτό, με αποτέλεσμα το κοινωνικό υποκείμενο να αναλάβει την πολιτική του έκφραση.

Τα περιεχόμενα

Αντί προλόγου. Το παρελθόν και η πρόοδος

Το έθνος ως έννοια: Το έθνος της νεοτερικότητας ως "επινόηση" και ως "φαντασιακή" απομίμηση. Η "τεχνιτή" κατασκευή του έθνους ως επινόηση της ολιγαρχίας. Το έθνος ως ταυτότητα της ανθρωποκεντρικής κοινωνίας. Το έθνος ως συνείδηση κοινωνίας και η ελευθερία. Το διακύβευμα του "έθνους της κοινωνίας" ανάμεσα στο "κράτος-έθνος" και στο κράτος της "παγκοσμιοποίησης". Το έθνος και η ελευθερία της κοινωνίας των πολιτών. Εθνική πολυσημία και πολυπολιτισμικότητα

Το ελληνικό παράδειγμα: Οι κρατούσες "σχολές" προσέγγισης του ελληνικού φαινομένου. Το ελληνικό έθνος ως έθνος κοσμοσύστημα. Το έθνος ως πολιτισμική και ως πολιτική έννοια. Η βασιλεύουσα Πόλις και η ιδέα της Ρώμης στο έθνος κοσμοσύστημα. Η θέση της νέας θρησκείας στο ταυτοτικό γινόμενο του έθνους κοσμοσυστήματος. Η "ελληνική παιδεία" ως υπόβαθρο της καταγωγικής αναγωγής του έθνους. Οι θεμέλιες προϋποθέσεις της εθνικής συλλογικότητας στο Βυζάντιο. Το έθνος κοσμοσύστημα και η γένεση του νέου ελληνισμού. Οι σταθερές και οι μεταβλητές του έθνους και οι επιπτώσεις της συνάντησης της ελληνικής οικουμένης με την πρωτο-ανθρωποκεντρική νεοτερικότητα.

 

Πηγή

http://contogeorgis.blogspot.com/

Βιβλιοκριτική στο βιβλίο «Πόλη των Φαντασμάτων, Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι και Εβραίοι, 1430-1950» του Mark Mazower

του Ιωάννη Τουλουμάκου

Ομ. Καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ.

δημοσιεύτηκε στο τεύχος "Μακεδονικά , 2007, ΛΣΤ" της Εταιρείας των Μακεδονικών Σπουδών

Σε παλαιότερες εποχές οι πρωτοετείς φοιτητές της Ιστορίας μάθαιναν, πως επι­στημονικό αλλά και ηθικό χρέος του ιστορικού είναι να «βρει τι πραγματικά συ­νέβη», δηλ. την αλήθεια, μακριά από κάθε πάθος και οργή και ότι αν δεν μπορέ­σει να βρει την αλήθεια, επειδή οι γνωστικές δυνατότητες είναι περιορισμένες, πρέπει πάντως η αναζήτησή της να αποτελεί σε κάθε περίπτωση τον μόνο σκοπό του, ακριβέστερα: να είναι στάση ζωής. Εκτός από την αντίληψη αυτή, υπήρξαν ό­μως ήδη από την αρχαιότητα και άλλες - όπως ότι η Ιστορία μπορεί να αποβλέπει στην τέρψη ή τον εντυπωσιασμό, ή ακόμη να είναι θεραπαινίδα προκαταλήψεως ή ι­δεοληψίας. Υπήρξαν και υπάρχουν και σήμερα και, όπως γνωρίζω, τείνουν να πα­ραμερίσουν την πρώτη.

Το βιβλίο του M. Mazower, θεσσαλονίκη, Πόλη των Φαντασμάτων, μπορεί να α­νήκει στη δεύτερη ή τρίτη κατηγορία, σίγουρα όμως δεν ανήκει στην πρώτη, ή σε άλ­λη διατύπωση, δεν θέλει να βρει «τι πραγματικά συνέβη», δηλ. την αλήθεια. Έχει έ­να σαφή «προγραμματικό χαρακτήρα», όπως δείχνουν οι επιλογές των μαρτυριών (όπου και όπως γίνονται στο βιβλίο), οι σχετικές κρίσεις του αλλά και ο ίδιος ο τίτ­λος του βιβλίου. «Η ατμόσφαιρα της πόλης είναι ακόμη στοιχειωμένη από τα φαντάσματα των μεγάλων ιστορικών κοινοτήτων που τη μοιράστηκαν, από τις περιπέτειες των λαών και των ανθρώπων που συναντήθηκαν στην πολυτάραχη ιστορία της. Στη ζωντανή τους μνήμη είναι αφιερωμένο αυτό το βιβλίο». Με αυτές τις φράσεις κλείνει το δια­φημιστικό σημείωμα στο εξωτερικό περίβλημα του βιβλίου - φράσεις που αποδίδουν τις εκτενείς σχετικές δηλώσεις του συγγρ. στην Εισαγωγή [(«η αληθινή πρόκληση δεν είναι απλά και μόνο να διηγηθείς την ιστορία αυτής της εντελώς ξεχωριστής πόλης ως ιστορία πολιτιστικής και θρησκευτικής συνύπαρξης - στις αρχές του εικοστού πρώτου αιώνα αυτού του είδους οι από καιρό ξεχασμένες ιστορίες βρίσκουν πρόθυ­μα αφτιά, που τις περιμένουν και τις αποζητούν - αλλά το να δεις τις εμπειρίες των Χριστιανών, των Εβραίων και των Μουσουλμάνων σαν στοιχεία μιας ενιαίας, ολι­στικής ιστορικής αφήγησης» (σ. 29)].

Μικρασιατική εκστρατεία και αναγκαστικό εσωτερικό δάνειο (μελέτη του κ. Τσίχλη)

(σημ. Φιλίστωρος: έχω προμηθευτεί και διαβάζω την νέα πρωτότυπη μελέτη του κ. Τσίχλη για την οποία μόνο καλά λόγια έχω να πω (τουλάχιστον για τις πρώτες 150 σελίδες που έχω διαβάσει).)

γράφει  ο Ι. Ν. Μπασκόζος

1922 Οι ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις βρίσκονται στη Μικρά Ασία. Η έκβαση της εκστρατείας είναι αβέβαιη, όχι μόνο για στρατιωτικούς λόγους αλλά και για οικονομικούς. Οι πόροι της χώρας είχαν εξαντληθεί από τον πόλεμο και οι ξένες δυνάμεις ήταν απρόθυμες να συνομολογήσουν δάνειο. Η οικονομική ανάγκη ήταν άμεση, αλλά η αύξηση των εσόδων μέσω της αύξησης της φορολογίας ή των δασμών απαιτούσε αρκετό χρόνο, ενώ είχε ήδη εκδοθεί μεγάλη ποσότητα ακαλύπτου χαρτονομίσματος. Ο πρωθυπουργός Δημήτρης Γούναρης και ο υπουργός Εξωτερικών Γεώργιος Μπαλτατζής περιόδευσαν στην Ευρώπη αναζητώντας οικονομική και ηθική βοήθεια, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Με τον γυρισμό τους την 21η Φεβρουαρίου 1922 ο Δ. Γούναρης, λίγο πριν από την ενημέρωση του Υπουργικού Συμβουλίου, εξέθεσε σε στενό κύκλο φίλων τη λύπη του για την αδυναμία σύναψης του εξωτερικού δανείου. Ο υπουργός Οικονομικών Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης εν τούτοις έμοιαζε ήρεμος και έπαιζε την αλυσίδα των κλειδιών του. Ο Δημήτρης Γούναρης παραξενεύτηκε και τον ρώτησε προς τι η ευφορία. «Δημητράκη, τα ηύρα τα λεπτά» του απάντησε ο Πρωτοπαπαδάκης και έβγαλε από το πορτοφόλι του ένα χαρτονόμισμα των 100 δραχμών και το έκοψε στα δύο μπροστά στον κατάπληκτο πρωθυπουργό. Το σχέδιο ήταν πολύ απλό: Με τη διχοτόμηση του νομίσματος η αριστερή πλευρά θα χρησιμοποιούνταν ως νόμισμα στη μισή αξία του ακεραίου χαρτονομίσματος (π.χ., το τεμάχιο του εκατονταδράχμου άξιζε πλέον πενήντα δραχμές). Η δεξιά πλευρά του χαρτονομίσματος θα ανταλλασσόταν με έντοκη ομολογία στη μισή αξία του ακεραίου χαρτονομίσματος.

Οι αναμνήσεις του Ντερκ Ράσπε (ένα πολύ ωραίο βιβλίο του Πιερ Ντριε Λα Ροσέλ)

Ο Πιερ Ντριε Λα Ροσέλ (Pierre Drieu La Rochelle) γεννήθηκε στο Παρίσι το 1893.Θεωρώντας περισσότερο τον εαυτό του άνθρωπο «της δράσης», παίρνει μέρος στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου και πληγώνεται. Οι ποιητικές του συλλογές Interrogation (1917) και Le fond de la cantine (1920) εκφράζουν όλην του την πικρία και απογοήτευση.
Μεγάλη προσωπικότητα των γαλλικών γραμμάτων, ο Ντριε Λα Ροσέλ εκδηλώνει με διάφορα άρθρα από το 1926 κιόλας, τον αντισημιτισμό του και το 1936, ανήκοντας, επίσημα πλέον, στο εθνικιστικό κόμμα, χρησιμοποιεί παραδοσιακά επιχειρήματα κατά των εβραίων.
Ο Πιερ Ντριε Λα Ροσέλ αυτοκτόνησε το 1945 αφήνοντας ατελείωτο – έτσι το θεωρούσε εκείνος- το καλύτερο βιβλίο του, τις «Αναμνήσεις του Ντερκ Ράσπε».

Η Μάστιγα της Ασίας - The Blight of Asia (του Γεωργίου Χόρτον προξένου της Αμερικής στην Σμύρνη και αυτόπτη μάρτυρα της καταστροφής της)

Του GEORGE HORTON

Προξένου και Γενικού Προξένου των Ηνωμ. Πολιτειών στην Εγγύς Ανατολή επί τριάντα χρόνια.

Το βιβλίο απαγορεύτηκε στις Η.Π.Α.

«Στο βιβλίο αυτό βρίσκαμε επί τέλους την αλήθεια για την καταστροφή της Σμύρνης και για τη σφαγή μεγάλου μέρους απ’τους κατοίκους της, γραμμένη από έναν αυτόπτη μάρτυρα. Ο συγγραφέας των σελίδων πού ακολουθούν, είναι ευτυχώς ένας άνθρωπος πού δεν εμποδίζεται να ειπεί, ό,τι ξέρει, από πολιτικούς λόγους η από οποιαδήποτε επίδραση φόβου η συμφέροντος. Δίνει ολόκληρη τη διήγηση του αγρίου αφανισμού του Χριστιανικού πληθυσμού σε όλη την έκταση και το πλάτος της Παλαιάς Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μ’ένα σαφή και πειστικό τρόπο. Το ότι είκοσι αιώνες μετά Χριστόν μπόρεσε ένας μικρός και οπισθοδρομικός λαός, όπως οι Τούρκοι, να διαπράξει τέτοια εγκλήματα εναντίον του πολιτισμού και της προόδου του κόσμου, είναι ένα ζήτημα πού θα έπρεπε να κάμει όλους τους ευσυνείδητους λαούς να σταθούν και να σκεφτούν ο συγγραφέας όμως δείχνει με αναντίρρητο τρόπο ότι τα εγκλήματα αυτά διαπράχθηκαν χωρίς αντίσταση εκ μέρους οιουδήποτε χριστιανικού έθνους και ότι η τελευταία εκείνη φρικτή σκηνή στη Σμύρνη εκτελέστηκε σε απόσταση ολίγων μέτρων από ένα ισχυρότατο συμμαχικό και αμερικανικό στόλο.

ο φιλελληνισμός του Ιουλίου Βερν (αναφορά στο έργο του "το Αιγαίο στις φλόγες")

Ο Ιούλιος Βερν γεννήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 1828 στην Νάντη της Γαλλίας. Είναι ο συγγραφέας δεκάδων μυθιστορημάτων που είμαι σίγουρος πως πολλοί από εμάς έχουμε διαβάσει στα παιδικά μας χρόνια (ενδεικτικά μόνο από αυτά που έχω διαβάσει στα παιδικά μου χρόνια: 20.000 λεύγες κάτω από την Θάλασσα, μυστηριώδης νήσος, Ροβήρος ο κατακτητής, τα

παιδιά του πλοιάρχου Γκραντ, μπροστά στη Σημαία, από την γη στην σελήνη, ο γύρος του κόσμου σε 80 μέρες, οι περιπέτειες της κας Μπράννιγκαν, ο δεκαπενταετής πλοίαρχος, ο φάρος στην άκρη του κόσμου). Τα βιβλία του χαρακτηρίζονται από το γλαφυρό τους ύφος, την επιστημοσύνη και την πολυπραγμοσύνη τους, αλλά και την γόνιμη φαντασία του συγραφέα. Εδώ θα ασχοληθούμε με τον φιλελληνισμό των έργων του Ιουλίου Βέρν που εκδηλώθηκε την κρίσιμη εικοσαετία 1870-1890, σε μια εποχή που η προπαγάνδα του πανσλαβισμού και οι ανθελληνικές θεωρίες του Φαλμεράγιερ μεσουρανούσαν στην Ευρώπη.

Edmund Burke: Στοχασμοί για την επανάσταση στη Γαλλία

Edmund Burke, ο πατέρας της πολιτικής φιλοσοφίας του ριζοσπαστικού συντηρητισμού και του εθνικισμού.

Πολλές φορές η καθημερινή χρήση κάποιων όρων φέρει ως αποτέλεσμα την εννοιολογική τους απομάκρυνση από το πρωταρχικό νόημά τους. Κατά γενική ομολογία, το καλύτερο παράδειγμα εφαρμογής αυτής της διαπίστωσης στην ελληνική γλώσσα αποτελεί η έννοια του Ρομαντισμού. Σήμερα, η χρήση του όρου «ρομαντικός» σηματοδοτεί τον ορισμό ή την περιγραφή μιας κατάστασης
που εμπεριέχει έντονη συγκίνηση, τρυφερότητα, ερωτισμό και στην καλύτερη περίπτωση νοσταλγική εμμονή σε παλαιούς τρόπους. Ωστόσο, στην πραγματικότητα όλη αυτή η περιγραφή βασίζεται σε σκιώδεις αποτυπώσεις της πρωταρχικής σημασίας του όρου «ρομαντικός». Η πρωταρχική αυτή σημασία γίνεται κατανοητή αν καταλάβει κανείς τι ήταν πραγματικά ο Ρομαντισμός, δηλαδή η βασική λέξη-έννοια από την οποία προκύπτουν χαρακτηρισμοί όπως ο «ρομαντικός».

"Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας" του Νίκου Μαρατζίδη

«Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας» του καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Νίκου Μαραντζίδη.
Εκδόσεις «Αλεξάνδρεια», Αθήνα, 2010.

Η μελέτη αυτή παρουσιάζει μια συνολική εικόνα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, με έμφαση σε συγκεκριμένες πτυχές της οργάνωσης, λειτουργίας και δράσης του, οι οποίες, κατά τον συγγραφέα, απουσιάζουν ή υποτιμούνται στην μέχρι τώρα βιβλιογραφία. Το ζητούμενο είναι η επανατοποθέτηση του φαινομένου στο γενικότερο πλαίσιο της δεκαετίας του 1940 και των εξελίξεων του διεθνούς κομμουνιστικού συστήματος.

Στο 1ο κεφάλαιο αναλύεται η εικόνα του ΔΣΕ στην συλλογική μνήμη της Αριστεράς και η εξέλιξη της ιστορικής έρευνας γύρω από το θέμα. Στο 2ο εξετάζεται η βοήθεια σε στρατιωτικό και άλλο υλικό που παρείχαν τα κομουνιστικά κράτη στο ΚΚΕ. Στο 3ο παρουσιάζονται η δημογραφική σύνθεση και τα κοινωνιολογικά χαρακτηριστικά των μαχητών του ΔΣΕ, καθώς και οι εθνοτικές ομάδες (ιδίως οι Σλαβομακεδόνες) που βρέθηκαν στο αντάρτικο. Στο 4ο μελετώνται οι βασικές πολιτικές και οργανωτικές αρχές της φυσιογνωμίας του ΔΣΕ. Στο 5ο αποτιμάται η δυνατότητά του να πετύχει τους στόχους του. Στο 6ο αναλύονται οι μηχανισμοί απονομής δικαιοσύνης που συνέστησε. Στο 7ο θίγονται θέματα ταμπού της ζωής του ΔΣΕ, όπως η βίαιη στρατολογία αμάχων, η συμμετοχή παιδιών στο αντάρτικο, οι σχέσεις των φύλων και η τύχη των αιχμαλώτων. Τέλος, στο 8ο κεφάλαιο αναλύεται το συνταγματικό πλαίσιο και οι δημόσιες πολιτικές του κράτους του ΔΣΕ. Το βιβλίο συμπληρώνεται με βασική βιβλιογραφία και χρονολόγιο στρατιωτικών γεγονότων.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

«Στο βιβλίο επιχειρείται η περιεκτική παρουσίαση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, του αντάρτικου στρατού του ΚΚΕ κατά τα χρόνια 1946-1949. Συνδυάζοντας την περιγραφή με την ανάλυση, σκιαγραφούνται τα βασικά χαρακτηριστικά του ΔΣΕ στα χρόνια του εμφυλίου πολέμου, προκειμένου ο αναγνώστης να κατανοήσει τι ήταν και πώς δρούσε αυτός ο στρατός.

Η πρόσβαση σε μέχρι πρότινος κλειστά αρχεία και ο μεγάλος αριθμός μαρτυριών και απομνημονευμάτων για τον εμφύλιο πόλεμο βοήθησε τις ιστορικές έρευνες να επιστρέψουν σε παλιότερα ερωτήματα και θέματα ταμπού και να προχωρήσουν σε νέα θεματικά πεδία με μεγαλύτερη ερευνητική νηφαλιότητα σε σχέση με το παρελθόν. Αργά αλλά σταθερά καλύπτονται τα κενά που υπάρχουν για μια σειρά όψεις του εμφυλίου πολέμου και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Ολοένα και περισσότερο κατανοείται πως το ζήτημα δεν είναι η διαιώνιση της μυθοπλασίας για τον «άπαρτο Γράμμο και το απάτητο Βίτσι», ούτε η άγονη προσπάθεια αναζήτησης του «τι έφταιξε και χάσαμε», αλλά η διεύρυνση των γνώσεών μας για τα σκληρά εκείνα χρόνια.

Εντέλει, πολύ περισσότερο από την ηρωική διάσταση ή το ιδεολογικό πείσμα της ηγεσίας του ΚΚΕ και ενός αριθμού στελεχών και μαχητών του ΔΣΕ, η μελέτη της περιόδου αναδεικνύει την βαθύτατη ανθρώπινη τραγωδία νέων κυρίως ανθρώπων, ανδρών και γυναικών αλλά και παιδιών, που κατά βάση στρατολογήθηκαν βίαια και υποχρεώθηκαν να πολεμήσουν κάτω από μια ηγεσία που δεν εμπιστεύονταν, σε ένα πόλεμο που δεν πίστευαν και τον οποίο δεν μπορούσαν να κερδίσουν».

πηγη

http://eoniaellhnikhpisti.blogspot.com

Ο οραματιστής Παύλος Καλλιγάς

Διοικητής της Eθνικής Tράπεζας, πρόεδρος του Aρείου Πάγου, υπουργός, συγγραφέας, σφράγισε τον ελληνικό 19ο αιώνα

Του Ν. Ε. Καραπιδακη*

Ο Παύλος Καλλιγάς (1814 - 1896) και η ίδρυση του ελληνικού κράτους μτφ.: Αρης Αλεξάκης, Αγγελική Παπαδοπούλου, Κώστας Τσινάρης, εκδ. Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τραπέζης

Ο Παύλος Παναγή Καλλιγάς συνόψισε, με τη ζωή του, τον αιώνα του. Και μαζί του τη ζωή της χώρας του. Γεννημένος (1814) στη Σμύρνη από Κεφαλονίτη πατέρα και από Χιώτισσα μητέρα (Σοφία Μαυροκορδάτου), σπούδασε ως παιδί της διασποράς και των σφαγών (μετά την Επανάσταση του '21) στη Βενετία στο Φλαγγινειανό, στη Γενεύη στο κολέγιο Εγέρ, στο Μόναχο, στο Βερολίνο, στη Χαϊδελβέργη (1837), στις νομικές σχολές. Στη συνέχεια και στο νέο κράτος υπήρξε διαδοχικά δικηγόρος, δικαστής, Πρόεδρος του Αρείου Πάγου, καθηγητής της Νομικής Σχολής, βουλευτής, πολλές φορές υπουργός, Διοικητής της Εθνικής Τράπεζας, μέλος και πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου ανωνύμων εταιρειών, όπως της Εταιρείας Κατασκευής του σιδηροδρόμου Αθηνών -Πειραιώς και της Πανελληνίου Ατμοπλοϊκής Εταιρείας, ιδρυτής της Εθνικής Ασφαλιστικής Εταιρείας. Σύζυγος και πατέρας.

Ηταν ακαταπόνητος συγγραφέας: διατριβές περί αστικού δικαίου, κανονικού δικαίου, ιστορίας (είναι ο μεταφραστής της «Ενετοκρατίας στην Πελοπόννησο» του Ράνκε)· αρχαία φιλολογία, φιλοσοφία (για τον Θεόφιλο Καΐρη και τον Πέτρο Βράιλα Αρμένη). Ογκώδεις και πολύτομες πραγματείες περί Ρωμαϊκού και Αστικού Δικαίου. Βυζαντινή ιστορία, πραγματείες περί φυλακών (ήταν αναγνώστης του Τοκβίλ), περί ηθών και, κυρίως, συγγραφέας ενός κεντρικού μυθιστορήματος του 19ου αιώνα, του «Θάνου Βλέκα». Ελληνιστής και λατινιστής, από τους ιδρυτές του περιοδικού της «Πανδώρας».

Για έναν τέτοιο βίο, τέτοια πολιτεία και πνευματικό έργο, η μονογραφία της καθηγήτριας Μαρί Πολ Μασόν αποτελεί τη συνεισφορά αγάπης μιας ξεχωριστής Γαλλίδας ελληνίστριας για τη συνέχεια του ελληνισμού. Το βιβλίο ξεκίνησε (1978) ως διδακτορική διατριβή στη Σορβόννη, υπό την εποπτεία του Κ. Θ. Δημαρά που ως γνωστό επέμενε τόσο πολύ στην ανάγκη για τη γνώση των προσώπων της ιστορίας. Ογκώδες και τεκμηριωμένο, έξοχα μεταφρασμένο, συνιστά συνάμα ένα ευχάριστο ανάγνωσμα. Το οφείλουμε, για την ελληνική του έκδοση, στο Μορφωτικό Ιδρυμα της Εθνικής Τράπεζας.

Τι μαθαίνουμε; Τη διαδρομή ενός άνδρα που ωριμάζει κατά το μεταίχμιο μεταξύ του διαφωτισμού και του ρομαντισμού, που αισθάνεται φιλελεύθερος, πιστεύει στις πολιτικές ελευθερίες, στην ισότητα, στους θεσμούς. Ελευθερία απέναντι στους κοινωνικούς θεσμούς και ιδίως την Εκκλησία. Πιστός αλλά και αντικληρικαλιστής καμιά φορά. Πέτυχε ως φιλελεύθερος πολιτικός; Οπως πολλοί άνδρες του 19ου αιώνα είχε έρθει πολύ νωρίς για τις αναταραχές του 1843, και έφθασε πολύ αργά για τις μεταρρυθμίσεις του 1862. Οι πολιτικές του ιδέες θα βρουν, ωστόσο, και ώς ένα βαθμό την πραγμάτωσή τους μετά την επικράτηση του Χαριλάου Τρικούπη, όταν ο Καλλιγάς θα αποκρυσταλλώσει τις απόψεις του για τον οικονομικό φιλελευθερισμό, όταν το προβάδισμα στην προσωπική του ζωή θα πάρει ο οικονομολόγος απέναντι στον νομικό και τον πολιτικό. Μια διαδικασία ανακάλυψης της οικονομίας που έχει αναλύσει διεξοδικά για όλη αυτή την περίοδο η κ. Λυδία Τρίχα. Και που θα ολοκληρωθεί αργότερα με το πρόσωπο του Ιωάννη Α. Βαλαωρίτη.

Τη διαδρομή ενός νομικού αλλά και μαχόμενου δικηγόρου, νομικού συμβούλου, δικαστή και καθηγητή της Νομικής Σχολής. Με αφορμή το ογκώδες σύγγραμμά του για το Ρωμαϊκό Δίκαιο, μνημείο της ιστορίας της ελληνικής νομικής σκέψης, μελέτησε την εμφάνιση και την εξέλιξη των κανόνων του δικαίου, φθάνοντας να αναπτύξει ένα βαθύτερο στοχασμό για τη φιλοσοφία της επιστήμης του. Ενας από τους πρώτους κοινωνιολόγους εφόσον τον απασχολούν καθόλη τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του οι σχέσεις κανόνα, παράβασης και ποινής, η σχέση δικαίου και ηθικής. Δεν πρόλαβε, ωστόσο, να δει την ολοκλήρωση του αστικού κώδικα, για την οποία είχε εργαστεί όλη του τη ζωή. Τη μαχητικότητα ενός δημοσιολόγου, που παρεμβαίνει γράφοντας για τα πολιτικά κόμματα, την αναμόρφωση των φυλακών, την ανοχή προς τις ξένες θρησκευτικές ομολογίες (υπόθεση Κινγκ και Χιλ), τη σημασία των εθίμων του λαού για την κατάρτιση ενός δικαιικού συστήματος. Μαχητικότητα που θα χρησιμοποιήσει το παρόν για να διεισδύσει στην ιστορία.

Την πικρία κάποιου που βρίσκεται αντιμέτωπος με τη δύσκολη πραγματικότητα ενός έθνους που δεν μπορεί να γίνει. Μνημείο αυτής της εθνικής δυσκολίας το μυθιστόρημά του ο «Θάνος Βλέκας». Ενα μυθιστόρημα εθνογραφικό για την ταυτότητα ενός λαού που ήταν ακόμα τότε δομημένος από ληστές, αρματολούς, εκλογικούς πελάτες, απατεώνες, κ.τ.λ. Ο Καλλιγάς γίνεται υπέροχα ψυχολογικός όταν αποδίδει τις διανοητικές παραμέτρους των ηρώων του, του κλέφτη ληστή με το ασκέρι του, του ναύτη πειρατή, του ραδιούργου δημοσίου υπαλλήλου, των ερωτευμένων που προσπαθούν να ξεφύγουν απ' όλα αυτά. Είχε υπηρετήσει ως δικαστής και γνώριζε όλο αυτόν τον κόσμο των αχρείων καταδοτών, των πλαστογράφων, των διεφθαρμένων υπαλλήλων, των ενόχων. Το μυθιστόρημά του είχε τη φιλοδοξία να αναδείξει το παλιό καθεστώς όπως το είχε κάνει ο Μαντζόνι στους «Αρραβωνιασμένους». Αν δεν τα κατάφερε όπως ο Ιταλός ομόλογός του, εισήγαγε τουλάχιστον ένα είδος νέο στο λογοτεχνικό ρεπερτόριο, το μυθιστόρημα των ληστών που αξιοποίησε και διεθνοποίησε στη συνέχεια ο Εντμόν Αμπού με τους «Αρχοντες των ορέων».

Μια μοναδική βιογραφία, για μια τόσο ενδιαφέρουσα εποχή, με τα ιδιαίτερα γνωρίσματά της και τις αβεβαιότητές της που ωστόσο διαμόρφωσε την ελληνική κοινωνία.

* Ο Ν. Ε. Καραπιδάκης είναι καθηγητής της Ιστορίας της Μεσαιωνικής Δύσης στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο.

Περιοδικό "Ιστορικά θέματα'

Το περιοδικό "Ιστορικά θέματα" συγκαταλέγεται, μαζί με το "ιστορία εικονογραφημένη", στα πιο έγκυρα ιστορικά περιοδικά με πανελλήνια εμβέλεια που κυκλοφορούν στα περίπτερα. Το μειονέκτημα με τα θεματικά περιοδικά αποτελεί ο μοιραία αποσπασματικός χαρακτήρας τους. Από την άλλη όμως η εκτεταμένη αυτή θεματική διασπορά, ενημερώνει τον φιλίστορα αναγνώστη και για ιστορικές περιόδους που δεν είναι στα ενδιαφέροντα του. Με μια πλούσια εικονογράφηση και με μια ταλαντούχα ομάδα νέων ιστορικών, τα "Ιστορικά θέματα" υπό την διεύθυνση του έμπειρου κ. Νίκου Νικολούδη αποτελεί ένα ευχάριστο και διδακτικό ανάγνωσμα.

Στο τεύχος 89 το οποίο προμηθευτήκαμε, μας άρεσε το άρθρο που αναλύει την δολοφονία του Καποδίστρια παρουσιάζοντας μια νέα οπτική του γεγονότος, αρκετά ενημερωτικό το άρθρο για τον Ιταλό Μαρινέττι και τον "φουτουρισμό" του, αλλά και το άρθρο για τον λιμό που επιβλήθηκε από τους Γερμανούς στην Ελλάδα την εποχή της κατοχής και εξόντωσε πολλούς Έλληνες.

Συνιστώ χωρίς δισταγμό το περιοδικό "ιστορικά Θέματα" ως μια πολιτιστική όαση στην έρημο της κοινωνικής και γλωσσικής παρακμής που εξυπηρετείται από τα υπόλοιπα τσοντοπεριοδικά μεγάλης κυκλοφορίας.

"Βρεττανική πολιτική και αντιστασιακά κινήματα στην Ελλάδα" David Wallace

Αν αξίζει να διαβάσει κάποιος τα αυθεντικά κείμενα των πρωταγωνιστών της Ιστορίας, είναι για να καταλάβει τις πολλές αποχρώσεις που υπήρξαν στο παρελθόν. Κατανοεί ότι η Ιστορία δεν είναι η καρικατούρα που διδάσκεται κάποιος στο σχολείο ή στο κόμμα αλλά πολυπαραγοντική. Οι αντιθέσεις δεν εμφανίζονται μεταξύ καλού και κακού, αλλά συνυπάρχουν και ανάμεσα σε εκδοχές και του «καλού» και του «κακού». Η απόρρητη αναφορά του ταγματάρχη David J. Wallace για την «Βρετανική Πολιτική και τα αντιστασιακά κινήματα στην Ελλάδα» γράφτηκε το 1943 και έχει ένα επιπλέον ενδιαφέρον. Είναι εξαιρετικά γλαφυρή· μοιάζει με εκτενές ρεπορτάζ εφημερίδας για την κατάσταση που επικρατούσε στην Ελεύθερη Ελλάδα της γερμανικής κατοχής.

οι κόκκινοι κατάσκοποι

(Πώς ιδρύθηκε και οργανώθηκε η «σχολή πρακτόρων» του ΚΚΕ την περίοδο 1949-1951 για κατασκοπεία εις βάρος της Ελλάδας. Νέα στοιχεία έρχονται για πρώτη φορά στο φως από τα αρχεία του Κομμουνιστικού Κόμματος της Τσεχοσλοβακίας)

Των Ν. ΜΑΡΑΝΤΖΙΔΗ, Κ. ΤΣΙΒΟΥ

Μετά το 1989 η πρόσβαση στα αρχεία των κρατών της πρώην Ανατολικής Ευρώπης δίνει μια καλύτερη εικόνα των σχέσεων ανάμεσα στο ΚΚΕ και στα άλλα κομμουνιστικά κόμματα. Ελληνες και ξένοι ιστορικοί κατάφεραν να φέρουν στο φως ιστορικά τεκμήρια που μας επιτρέπουν να κατανοήσουμε καλύτερα τον ρόλο των ανατολικών συντρόφων στο ξέσπασμα και στη διεξαγωγή του εμφυλίου πολέμου, καθώς και τη δράση του ΚΚΕ στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου. Σε χώρες όπως η Τσεχία ή η Πολωνία, τα αρχειακά τεκμήρια για τη δεκαετία του ΄40 είναι σε γενικές γραμμές προσβάσιμα και ιδιαιτέρως αποκαλυπτικά.

Με ερευνητικό πρόγραμμα που χρηματοδοτήθηκε από το Πανεπιστήμιο του Γέιλ, οι υπογράφοντες σε συνεργασία με τον Στάθη Καλύβα αποκτήσαμε πρόσβαση σε έναν αριθμό αρχειακών πηγών οι οποίες βρίσκονται στην Τσεχοσλοβακία και αφορούν την περίοδο του εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα και τα πρώτα μετεμφυλιακά χρόνια. Τα έγγραφα φυλάσσονται στο Εθνικό Αρχείο Πράγας (κάποια από αυτά στη Συλλογή Γκότβαλντ) και τα περισσότερα είναι προσβάσιμα στο ευρύ κοινό. Κάποια από τα συγκεκριμένα αρχεία ήταν ταξινομημένα ως «άκρως απόρρητα» και χρειάστηκε ιδιαίτερη επιμονή προκειμένου να ανοίξουν στους ερευνητές. Τα αρχεία αυτά δείχνουν με σαφήνεια τη σημαντική ενίσχυση του Δημοκρατικού Στρατού από τα ανατολικά κράτη. Το ΚΚΕ εξαρτήθηκε απόλυτα από την υλική υποστήριξη των ξένων συντρόφων του.

Αναφορά στο βιβλίο της Καίτης Αρώνη - Τσίχλη "το σταφιδικό ζήτημα και οι κοινωνικοί αγώνες"

Για όσους δεν το γνωρίζουν, την τελευταία εικοσαετία του 19ου αιώνα, το βασικό εξαγώγιμο προϊόν της Ελλάδας ήταν η σταφίδα. Η παραγωγή της αποτελούσε την βασική οικονομική δραστηριότητα στην Πάτρα, στον Πύργο στα Καλάβρυτα στην Κόρινθο αλλά και στην Μεσσηνία. Οι εξαγωγές σταφίδας στην Αγγλία και την Γαλλία αποτελούσαν το μισό όλων των Ελληνικών εξαγωγών την εποχή εκείνη, αποφέροντας υψηλό εισόδημα στους σταφιδέμπορους, στους σταφιδοπαραγωγούς αλλά και στο Κράτος.

Το βιβλίο της καθηγήτριας μου κας Αρωνη - Τσίχλη ασχολείται με την κρίση στον κλάδο και στις τοπικές κοινωνίες που προέκυψε το 1892 με την δραστική μείωση της εξαγωγής σταφίδας στην Γαλλία και της συνεπακόλουθης μείωσης της τιμής της. Το χρονικό της κρίσης εκτείνεται σε μια περίοδο από το 1892 ως το 1905. Η συγγραφέας παρακολουθεί με λεπτομέρεια τις κοινωνικές αντιδράσεις, τα επεισόδια και τα συλλαλητήρια στις πληγείσες από την κρίση περιοχές χρησιμοποιώντας αθρόα τα τότε δημοσιεύματα των τοπικών εφημερίδων. Βαρύτητα δίνεται και στις σχετικές κοινοβουλευτικές συζητήσεις για την επίλυση του θέματος της σταφίδας μέσω του "παρακρατήματος" και της ίδρυσης σταφιδικής τράπεζας.

Ομολογουμένως η διαχείριση του θέματος δεν έχει κάτι το πρωτότυπο, τα πολιτικά πρόσωπα και οι πρωταγωνιστές των γεγονότων δεν προβάλλονται επαρκώς, ενώ σε πρώτο πλάνο προβάλλεται το ανώνυμο πλήθος και τα ξεσπάσματα του κατά της κρατικής Εξουσίας. Προφανώς το είδος αυτό της ιστορικής θεώρησης είναι αιχμάλωτο των γνωστών υλιστικών αριστερίστικων απόψεων όπου το πρόσωπο είναι υποχείριο της κοινωνίας και του περιβάλλον τος.

Το θετικό σημείο της μελέτης βρίσκεται κατά την γνώμη μας στα συμπεράσματα της συγγραφέως για την υφή της κοινωνικής αυτής εξέγερσης. Η ίδια με εντιμότητα και ειλικρίνεια αποδεικνύει ότι η εξέγερση αυτή είχε συντηρητικά χαρακτηριστικά, την καθοδηγούσε η αστική τάξη της Βορειοδυτικής Πελοποννήσου και δεν είχε το παραμικρό ταξικό η αταξικό (αναρχιστικό) περιεχόμενο. Συχνά οι εξεγερμένοι απευθύνονταν στον Βασιλιά ζητώντας του να χρησιμοποιήσει τα προνόμια του τιμωρώντας τα κόμματα και διαλύοντας την Βουλή. Δεν ισχύουν λοιπόν οι Κορδατικοί ισχυρισμοί (και άλλων λιγότερο σημαντικών αριστερών ιστορικών) για σύνδεση των εξεγέρσεων με αναρχοσυνδικαλιστικά αιτήματα κατά του κράτους που δήθεν εκπορεύονταν από δύο αναρχικούς συλλόγους. Οι σύλλογοι αυτοί ιδρύθηκαν και διαλύθηκαν πολλά χρόνια πριν και τα μέλη τους δεν ξεπερνούσαν τα δώδεκα (12) μέλη.

Να σημειωθεί ότι ένα από τα κοινωνικά αποτελέσματα της σταφιδικής κρίσης ήταν η ένταση της μετανάστευσης προς την Αμερική.

Το ζήτημα των τραπεζών (1871-1873)

Ο ιστορικός Γεώργιος Δερτιλής δεν χρειάζεται συστάσεις από εμάς. Τα πνευματικά επιτευγματα του είναι ευρύτερα γνωστά, με τελευταία πολύτιμη προσθήκη το δίτομο έργο του για την οικονομική ιστορία της ελλάδος που εξέδωσε το Μ.Ι.Ε.Τ (Ιστορία του ελληνικού κράτους 1830-1920).

Το μικρό βιβλίο του "το ζήτημα των τραπεζών" εκδόθηκε πρώτη φορά το 1980 επίσης από το Μ.Ι.Ε.Τ. Αντικείμενο της μελέτης είναι η προσπάθεια πλούσιων ομογενών (Συγγρός, Μπαλτατζής, Στεφανοβικ κτλ) από την κωνσταντινούπολη και την υπόλοιπη Ελληνική Διασπορά να διεισδύσουν οικονομικά στην τότε υποανάπτυκτη και καχεκτική Ελλάδα του 1871. Με οξυδέρκεια και ευκρίνεια αναλύονται οι ελιγμοί τους σε σχέση με την οικονομική και πολιτική ηγεσία της Χώρας. Αναλύονται τα καθαρά κερδοσκοπικά κίνητρα των επενδυτών (των "χρυσοκανθάρων" κατά την ορολογία της Εποχής) που υποκρύπτονταν πίσω από την πρόταση τους στο κράτος να ιδρύσουν τράπεζα με εκδοτικά προνόμια για χαρτονομίσματα σε λίγες Επαρχίες του ελληνικού κρατιδίου. Ουσιαστικά περιγράφεται το οικονομικό περιβάλλον που εξέθρεψε το τεράστιο χρηματιστηριακό σκάνδαλο των "Λαυρεωτικών".

Πολύ ενδιαφέρουσα και η ανάλυση που εντοπίζει τα κίνητρα του Βασιλιά Γεώργιου πίσω από την Συνταγματική εκτροπή του 1871 με την ανάδειξη του Δεληγιώργη στον Πρωθυπουργικό θόκο, ενώ είχε μόνο μια δεκάδα βουλευτών.

Η μελέτη ασχολείται σε ένα πολύ μικρό χρονικό ορίζοντα με πολύ περιορισμένους σκοπούς. Η αφηγηματική χάρη σε συνδιασμό με την δύναμη ανασύνθεσης του ιστορικού χρόνου μετατρέπουν το χρονικό αυτό σε ένα ευχάριστο ανάγνωσμα. Ο συγγραφέας είναι πάντα κατανοητός στην χρήση των οικονομικών όρων, ενώ έχει βαθειά γνώση όλων των προσώπων που διαδραμάτισαν κάποιο ρόλο στην εξέλιξη των γεγονότων.

"Ελληνική οικονομία 19ος-20ός αιώνας" του κ. Φραγκιαδή Αλέξη

Λόγω εισιτήριων εξετάσεων που σκοπεύω να δώσω αυτό τον Σεπτέμβριο, είμαι υποχρεωμένος να διαβάσω μια σειρά από βιβλία που αφορούν την σύγχρονη Ελληνική οικονομική Ιστορία. Τα περισσότερα επειδή είναι Ακαδημαϊκής γραφής είναι βαρετά, πομπώδη, υπερβολικά λεπτομερή χωρίς να αντλούν συμπεράσματα, ανιαρά εξαντλούνται σε μια αυτοϊκανοποίηση συσσώρευσης όγκου οικονομικών στοιχείων.

Το βιβλίο του κ. Φραγκιαδή "Ελληνική οικονομία 19ος-20ός αιώνας" των εκδόσεων Νεφέλη, δεν ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Μια ευκρινέστατη εισαγωγική ιστορική μελέτη της σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας, που διαβάζεται εύκολα, ευχάριστα και πετυχαίνει τον σκοπό της. Να ευαισθητοποιήσει τον μη καταρτισμένο αναγνώστη στα ειδικά γνωρίσματα και προβλήματα της νεότερης και σύγχρονης Ελληνικής οικονομίας.

Ο κ. Φραγκιαδής αναλύει πετυχημένα την αποφασιστική σημασία των χρηματικών εισροών στην Ελληνική οικονομία από το Παροικιακό και Ελληνο-Οθωμανικό κεφάλαιο και τους μετανάστες αργότερα, που κατάφερε να εξισορροπήσει το ισοβίως αρνητικό ισοζύγιο πληρωμών της εσωτερικές Ελληνικές αδυναμίες για μαζική παραγωγή και οικονομική ανάπτυξη. Εξαίρει τον ρόλο της οικονομικής Αμερικανικής βοήθειας τα κρίσιμα χρόνια (1946-1952) που ανοικοδόμησε ουσιαστικά την κατεστραμμένη από τους πολέμους Ελλάδα.

Κάνει μια επιφανειακή αλλά χρήσιμη αναψηλάφηση των οικονομικών συνθηκών της Κατοχής, εντοπίζει ορθά τα αίτια της βιομηχανοποίησης της Ελλάδος τα χρόνια 1962-1973. Αναλύει την καταστροφή όλων των υποδομών της χώρας που όλοι ζήσαμε, την πράσινη οκταετία 1981-1989.

Σαν τελευταία αναφορά μου στο βιβλίο αυτό, θα διάλεγα την έγκυρη ανάλυση του συγγραφέα για τα αίτια της αποτυχίας της διανομής της γης από το ελληνικό κράτος στους ακτήμονες τα χρόνια 1831-1971, παρά τις εκτεταμένες προσπάθειες που έγιναν. όλοι έχουμε διαβάσει αναλύσεις (μαρξίζουσας κοπής κυρίως) για την αγροτική φτωχολογιά και τους Αγωνιστές που το αυταρχικό Οθωνικό Κράτος δεν τους μοίραζε τις Εθνικές γαίες.

Κάτι τέτοιο φυσικά δεν ίσχυε. Το Οθωνικό κράτος επεδίωξε έντονα να μοιράσει της γεωργικές εκτάσεις που είχε τόσο για φορολογικούς όσο και για κοινωνικούς λόγους. Παντού όμως συναντούσε τις δυσκολίες που έβαζε η πραγματικότητα όλες αυτές οι γαίες καλλιεργούνταν ήδη από τους χωρικούς, οι οποίοι έδιναν ένα μικρό ενοίκιο στο Κράτος (το μισό περίπου από ότι έδιναν στον Σουλτάνο). Για ποιο λόγο να αγοράσουν κάτι (έστω με τόσο ευνοϊκούς όρους) που έχουν τζάμπα? Να σημειωθεί οτι το καθεστώς ιδιοκτησίας της γης δεν ήταν διαδεδομένο ανάμεσα στους απλοϊκούς χωρικούς που είχαν μάθει να ζουν στο όριο της επιβίωσης....

Συστήνω θερμά το εν λόγω βιβλίο σε όλους τους φίλους της αληθινής Ελληνικής Ιστορίας....

"Στα σύνορα των δύο κόσμων: H Ελλάδα και ο Ψυχρός Πόλεμος, 1952-1967" του Ευάνθη Χατζηβασιλείου.

Η συγκεκριμένη μελέτη είναι ένα πυκνογραμμένο και έγκυρο χρονικό της Ελληνικής εξωτερικής πολιτικής την κρίσιμη αυτή δεκαπενταετία λίγο μετά από το τέλος του Εμφυλίου, σε συνάφεια με θέματα εθνικής Ασφάλειας και εσωτερικής πολιτικής.

Στις αρετές της μελέτης συμπεριλαμβάνεται η πλήρης απεξάρτηση του συγγραφέα από τα αριστεριστικά απωθυμένα που ταλανίζουν τα ιστορικά έργα για την εποχή αυτή. Παρουσιάζει την διαδοχή των γεγονότων εντάσσοντας τη στο γενικότερο πλαίσιο του Ψυχρού πολέμου, ώστε να υπογραμμίσει την επιρροή του ρευστού διεθνούς πολιτικού σκηνικού στις αποφάσεις της εκάστοτε Ελληνικής Ηγεσίας.

Υποδεικνύει αρκετά πειστικά τον εκ βορρά κίνδυνο ως υπαρκτό και όχι ως αποκύημα της φαντασίας θερμοκέφαλων αντικομμουνιστών, όπως θέλουν να το περιγράφουν οι φιλομαρξιστικές γραφίδες. Αρκετά ενδιαφέρουσα η παρουσιάση από τον κ. Χατζηβασιλείου, της Γιουγκοσλαβικής προσπάθειας για ανακίνηση "Μακεδονικού Ζητήματος" ήδη από το 1960. Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί νηφάλιες εκφράσεις για την περίφημη "αποστασία", αμφισβητώντας έμμεσα (αν και είναι εκτός των στόχων της μελέτης) την κεντροαριστερή φρασεολογία για Αμερικανική επέμβαση.

Στα αρνητικά (αλλά δευτερευοντα) σημεία του βιβλίου θα ανέφερα τις πολλές επαναλήψεις που δίνουν έμφαση σε βασικές σκέψεις του συγγραφέα αλλά κουράζουν τον αναγνώστη. Παράλληλα ο συγγραφέας ενώ καλύπτει εξονυχιστικά την Ελληνική εξ. Πολιτική της περιόδου αυτής με έμφαση στο Κυπριακό, αποφευγει την παραμικρή αναφορά στις Καραμανλικές Συμφωνίες Ζυρίχης - Λονδίνου, τις οποίες επικροτεί σε άλλο ανύποπτο σημείο της μελέτης του. Αποφευγει πολύ προσεκτικά να εκφέρει άποψη για την "σκανδαλώδη" ανάδειξη του Καραμανλή ως Πρωθυπουργού το 1955 με κατ΄ευθείαν ανάθεση από τον Βασιλιά με την θεωρία του "κηπουρού".

Στεκέται επικριτικός έως υβριστικός απέναντι στον Γεώργιο Γρίβα - Διγενή, χρεώνοντας του την επίθεση στην Κοφίνου το 1967 και εν ολίγοις την αποτυχία της πολιτικής της Ελλάδος στην Κύπρο. Του αποδίδει μάλιστα την μομφή ότι είχε "πολιτική σκέψη νηπίου". Στην λεπτομερέστατη βιβλιογραφία που παραθέτει ο κ. Χατζηβασιλείου δεν περιλαμβάνεται ούτε ένα έργο που να υπερασπίζεται τον Γρίβα. Είναι γνωστό από παλαιότερη ανάρτηση μας ότι όχι μόνο η επίθεση στην Κοφίνου δεν προήλθε από τον Γρίβα, αλλά ο ίδιος (που είχε πολιτική σκέψη νηπίου) προσπάθησε να την αποτρέψει. Ο ίδιος ο κ. Χατζηβασιλείου κομίζει την "νηπιακή σκέψη του Γρίβα" ως ιστορικό τεκμήριο στην σελ 396 παραθέτοντας αυτολεξεί και υιοθετώντας τους ισχυρισμούς του Γρίβα που επαλήθευαν σε άλλο θέμα (την έλλειψη αξιπιστίας της ηγεσίας της Εθνοφρουράς στην Κύπρο) τις θέσεις του συγγραφέα.

Γενικά η μελέτη λαμβάνει μια θετική στάση απέναντι στις Κυβερνήσεις Παπάγου - Καραμανλή- Αποστατών και κριτική ως αρνητική στάση για την Κυβέρνηση Παπανδρέου. Η μελέτη είναι αναμφίβολα αξιόπιστη και καρπός επίπονης προσπάθειας και έρευνας από την μεριά του ανερχόμενου ιστορικού κ. Χατζηβασιλείου. Ελπίζουμε μόνο να αντισταθεί στο μέλλον στην τάση του να εξωραίζει η να αποσιωπά γεγονότα και καταστάσεις.

ΔΥΟ ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΩΞΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΗΝ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ

Σε δύο βιβλία, που τέθηκαν ήδη σε κυκλοφορία, καταγράφονται οι διώξεις που υπέστησαν οι Έλληνες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Η έκδοση των βιβλίων συμπίπτει χρονικά με τα 70 χρόνια από την «Ελληνική Επιχείρηση» το 1939.

ΝΕΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ για τις διώξεις, που υπέστησαν οι Έλληνες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης φέρνει στο φως της δημοσιότητας ο συγγραφέας και ερευνητής Ιβάν Τζούχα, μέσα από δύο νέα βιβλία της σειράς «Ελληνικό Μαρτυρολόγιο». Πρόκειται για τα βιβλία «Ειδικοί Συρμοί με κατεύθυνση Ανατολικά» και «Γράφω με δικά μου λόγια;», που εκδόθηκαν μέσω του προγράμματος «Ιστορική Μνήμη» του Συμβουλίου Απόδημου Ελληνισμού (ΣΑΕ), Περιφέρειας χωρών πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Την πρωτοβουλία είχε ο Συντονιστής της συγκεκριμένης Περιφέρειας, βουλευτής της Ρωσικής Ντούμα, Ιβάν Σαββίδης.

Η έκδοση των βιβλίων συμπίπτει χρονικά με τα 70 χρόνια από την «Ελληνική Επιχείρηση» το 1939, στην οποία αναφέρεται εκτενώς ο ερευνητής στο ομώνυμο βιβλίο του, πρώτο της σειράς «Ελληνικό Μαρτυρολόγιο», που εκδόθηκε το 2006. Η σειρά θα ολοκληρωθεί με το «Βιβλίο μνήμης», που θα περιλαμβάνει τα ονόματα όλων των Ελλήνων, οι οποίοι υπέστησαν διώξεις την περίοδο 1920-1950. Τα βιβλία, που κυκλοφόρησαν στα Ρωσικά, αναμένεται να μεταφραστούν στην Ελληνική και ακολούθως στην Αγγλική, Γερμανική και Γαλλική.«Δεκάδες χιλιάδες Ελληνες, από τους πιο νέους μέχρι και τους υπερήλικες, στάλθηκαν στη Σιβηρία και στο Καζακστάν», τονίζει στον πρόλογο του βιβλίου ο Ιβάν Σαββίδης, χαρακτηρίζοντας τα χρόνια εκείνα ως τις πιο τραγικές σελίδες στην ιστορία των Ελλήνων τής τότε Σοβιετικής Ένωσης.

Σημειώνει δε, πως η αδικαιολόγητη τιμωρία που συντελέστηκε, δεν προκάλεσε το μίσος των Ελλήνων, που με στωικότητα αντεπεξήλθαν σε όλες τις αντιξοότητες. Βρήκαν τη δύναμη να σταθούν πάνω από τις περιστάσεις και να συνεχίσουν την ένδοξη ιστορία των προγόνων τους.Για τα γεγονότα αυτά, ακόμα και σήμερα, λίγα είναι γνωστά. Ο ερευνητής Ιβάν Τζούχα θεωρεί ως προσωπικό χρέος να βρεθούν απαντήσεις στα ερωτήματα, που βασανίζουν ακόμα και σήμερα πολλούς Έλληνες της πρώην ΕΣΣΔ. Τι έγινε με τους δικούς τους ανθρώπους; Ποιες ήταν οι αιτίες και πόσοι δικοί μας χάθηκαν;«Είναι ένα από τα ηθικά τραύματα που βασανίζουν ακόμα και σήμερα τους ομογενείς. Και όταν απαντήσουμε στα ερωτήματα αυτά, όταν θα έχουμε μάθει την ιστορία μας, τότε δικαίως θα απαιτήσουμε και την αποκατάσταση όλων αυτών των Ελλήνων, όπως έχει γίνει με άλλες εθνικότητες στη Ρωσία. Θα το πετύχουμε όταν γνωρίζουμε και εμπεριστατωμένα αποδείξουμε τι είχε συμβεί», τονίζει σε δηλώσεις του ο Ιβάν Τζούχα και προσθέτει:«Ο στόχος είναι διαφωτιστικός. Το πρώτο που πρέπει να κάνουμε είναι να εξιστορήσουμε τα γεγονότα σε απλή, πειστική γλώσσα, βάσει ντοκουμέντων. Τα βιβλία μου δεν θα εξαντλήσουν το θέμα, που είναι πολύπλοκο και τεράστιο, ελπίζω όμως να σταθούν αφορμή για πολλές άλλες, ενδελεχείς, έρευνες».

Πέρα από τις πολλές προσωπικές μαρτυρίες, που έχει συλλέξει ο Ιβάν Τζούχα, ο οποίος ασχολείται από το 1977 με τη μελέτη της ιστορίας των Ελλήνων της ΕΣΣΔ, παραθέτει στα βιβλία του ντοκουμέντα από κρατικά αρχεία (Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφάλειας, Υπουργείο Δικαιοσύνης κ.ά.), έχοντας πραγματοποιήσει πολλά ταξίδια στα μέρη όπου μαρτύρησαν ή εκτοπίστηκαν Έλληνες.Το νέο βιβλίο, «Ειδικοί Συρμοί με κατεύθυνση Ανατολικά», αναφέρεται εκτενώς -μέσα από 600 σελίδες- στις διώξεις των Ελλήνων τη δεκαετία του ΄40, ένα από τα πολλά κύματα διωγμών που υπέστησαν οι ομογενείς μας, με πιο μαζικό αυτό που ξεκίνησε στις 15 Δεκεμβρίου του 1937 (ταυτόχρονα σε όλες τις δημοκρατίες της ΕΣΣΔ), με την ντιρεκτίβα Νο 50215 της ΝΚΒΝΤ, τη μετέπειτα ΚGΒ, υπογεγραμμένη από τον Νικολάι Εζόφ, στενό συνεργάτη του Στάλιν.

Ο ερευνητής μιλάει για περίπου 25.000 συλληφθέντες (συνήθως κεφαλή της οικογένειας), από τους οποίους 19.000 εξοντώθηκαν, ενώ οι υπόλοιποι στάλθηκαν σε στρατόπεδα.Τρία κύματα διώξεων σ' ένα μόνο χρόνοΜόνο το 1942, υπήρξαν τρία κύματα νέων διώξεων κατά των Ελλήνων (το Μάιο, τον Αύγουστο και τον Οκτώβριο). Η συνήθης κατηγορία ήταν συνεργασία με τους Γερμανούς, κάτι που όμως ο κ. Τζούχα αποκρούει κατηγορηματικά, επισημαίνοντας ότι κάτι τέτοιο δεν συνέβη ποτέ, «και γι΄αυτό είμαστε υπερήφανοι». Απεναντίας, πολλοί Έλληνες πολέμησαν στις τάξεις του Κόκκινου Στρατού.

Χαρακτηριστικά αναφέρει το παράδειγμα του Κοσμά Τσέλιου, από τη Σεβαστούπολη, που στάλθηκε σε εξορία, αν και από τα έξι του παιδιά είχε χάσει τέσσερα στο μέτωπο, ενώ δύο γιοι του επέστρεψαν με παράσημα ανδρείας.Ακολούθησαν και άλλες διώξεις το 1944, που ήταν και από τις πιο σκληρές, αλλά και το 1949. Ο κ. Τζούχα συνδέει όλες αυτές τις διώξεις με την πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα, σε καθεμιά από τις προαναφερθείσες χρονικές περιόδους.«Ο Στάλιν είχε χάσει το παιχνίδι με την Ελλάδα -τονίζει ο κ. Τζούχα- δεν ήθελε, όμως, το καθεστώς να χάσει και τις περιουσίες των Ελλήνων στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, στην Οδησσό, στον Καύκασο, στην Αμπχαζία, που ήταν ζηλευτές.

Υπάρχουν, άλλωστε, έγγραφα που μαρτυρούν ότι όσοι εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους υποχρεώθηκαν βιαίως να υπογράψουν ότι εγκαταλείπουν οικειοθελώς τις περιουσίες τους. Εκεί εγκαταστάθηκαν άνθρωποι της νομενκλατούρας, αγοράζοντάς τα σε τιμές εξευτελιστικές. Οι ομογενείς μεταφέρθηκαν με ειδικούς συρμούς, που αναζητούσαν οι Αρχές απεγνωσμένα, ώστε να τους ''φορτώσουν'' όλους. Τελικά πληρώνανε οι ίδιοι οι εκτοπισθέντες τη μεταφορά τους (300 ρούβλια το άτομο, ποσό υπέρογκο για την εποχή εκείνη), και ταξιδεύανε χωρίς συνοδεία γιατρών και ασφάλεια».

Διόμισι εκατομμύρια πολίτες στην εξορίαΣτο βιβλίο, με τίτλο «Γράφω με δικά μου λόγια;», ο ερευνητής Ιβάν Τζούχα παραθέτει 353 από τις χιλιάδες επιστολές Ελλήνων από τα Γκουλάγκ, που έχει συλλέξει. Έλληνες από πολλά μέρη της αχανούς Σοβιετικής Ένωσης, που σήμερα δεν ζουν, περιγράφουν στα γράμματά τους τα όσα πέρασαν.Αδιάψευστη μαρτυρία η επιστολή του Λάζαρου Σαϊτανίδη, από τη Σεβαστούπολη, που έστειλε στο γιο του από τα κάτεργα του θανάτου στην περιοχή Κολιμά (Σιβηρία), απ΄όπου δεν επέστρεψε ποτέ. Ο Σαϊτανίδης περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια τις δύσκολες ώρες που περνάει στην εξορία, εκεί όπου είχαν σταλεί συνολικά 2,5 εκατομμύρια Ρώσοι πολίτες από διάφορες εθνικότητες, κατά την περίοδο 1934-1956, για να εργαστούν στα «θανατηφόρα» ορυχεία του χρυσού.Στα γκουλάγκ της Κολιμά μεταφέρθηκαν και οι περισσότεροι Έλληνες από τους περίπου 3.000, που επέζησαν από την «ελληνική επιχείρηση».

Οι κλιματολογικές συνθήκες στην περιοχή (με -50 και -60 βαθμούς Κελσίου το χειμώνα) ήταν αρκετές για να μην επιζήσει κανείς χωρίς θέρμανση και κατάλληλο ρουχισμό, δουλεύοντας στα ορυχεία.«Απ΄ ότι λένε, δεν άντεξε εκεί κανείς περισσότερο από 3 μήνες», σημειώνει ο κ. Τζούχα.

Ως σήμερα ο Ιβάν Τζούχα έχει συγκεντρώσει τα ονόματα 537 Ελλήνων, που άφησαν την τελευταία τους πνοή στην Κολιμά. Σ΄αυτούς θα αναφερθεί λεπτομερώς στο νέο βιβλίο που ετοιμάζει.Όπως ανακοίνωσε, φέτος αναμένεται να στηθεί στην Κολιμά και το μνημείο για τους αδικοχαμένους Έλληνες, πλάι σε αυτά των άλλων εθνοτήτων, με πρωτοβουλία της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων Ρωσίας, υπό την προεδρεία του Ιβάν Σαββίδη.Ανάμεσα στα γράμματα υπάρχουν και κάποια που απέστειλαν προς την ελληνική πρεσβεία ομογενείς εξόριστοι, ζητώντας βοήθεια που δεν ήρθε ποτέ, άλλα και προς την κεντρική εξουσία της ΕΣΣΔ, ακόμα και προς τον ίδιο τον Στάλιν.

από το deltio11.blogspot.com/