Το κομμουνιστικό κίνημα στο Βασιλικό Ναυτικό της Μέσης Ανατολής και η βίαιη καταστολή του(Απρίλιος 1944)

Μετά την είσοδο των Γερμανών στην Αθήνα, και παρά το αρχικό σάστισμα, ο Ελληνικός Βασιλικός Στόλος έπλευσε σύσσωμος αρχικώς στην Κρήτη, όπου κατέφυγε η Ελληνική Κυβέρνηση Τσουδερού και ο Βασιλιάς Γεώργιος Β΄. Μετά την κατάληψη της Κρήτης, ο Ελληνικός Βασιλικός στόλος υπό την ηγεσία του υποναύαρχου Καββαδία έφθασε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου στις 25 Ιουλίου 1941, για να συνεχίσει τον αγώνα της Ελλάδας κατά του Άξονα στο πλευρό της Αγγλίας. Ο Ελληνικός στόλος είχε τα εξής 18 σκάφη:

Το χρονικό της κήρυξης πολέμου της ναζιστικής Γερμανίας κατά της Ελλάδας (6 Απριλίου 1941)

Κατά την πρωίαν της 6ης Απριλίου επανελήφθη η σκηνή του όρθρου της 28ης Οκτωβρίου του 1940, με μικράς διαφοράς. Κατά την 5.15' π.μ. ήχησε το εντός του κοιτώνος του προέδρου της κυβερνήσεως τηλέφωνον.

Ο καλών ανήγγειλε γαλλιστί εις την λαβούσαν το ακουστικόν κυρίαν Κορυζή ότι ο πρέσβυς της Γερμανίας επιθυμεί να επισκεφθή επειγόντως τον πρωθυπουργόν και εζήτησε να ορισθή προς τούτο ώρα. Του απήντησαν ότι ο πρόεδρος θα εδέχετο τον πρέσβυν μετά ημίσειαν ώραν.
Ο Κορυζής μαντεύων τον λόγον της επισκέψεως έσπευσε να ειδοποιήση αμέσως τον βασιλέα και τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου. Ο πρίγκηψ Έρμπαχ έφθασεν εις την οικίαν Κορυζή κατά την ορισθείσαν ώραν ακριβώς και αφού εχαιρέτησε με τυπικήν ευγένειαν τον πρωθυπουργόν προέβη εις την λακωνικήν δήλωσιν: «Επιτρέψατέ μου να σας αναγγείλω ότι η κυβέρνησίς μου επέδωσε την στιγμήν αυτήν εις τον εν Βερολίνω Έλληνα πρεσβευτήν διακοίνωσιν αντίγραφον της οποίας θα σας αναγνώσω αμέσως».

Ο Μίμης Ανδρουλάκης, η πολυκομματική βουλή του 1936!! και η αποτυχία του δικομματισμού στα χρόνια του Μεσοπολέμου

Πολλές φορές όταν παρακολουθώ ειδήσεις απελπίζομαι με αυτά που βλέπω και ακούω. Αυτό που με ενοχλεί περισσότερο από όλα είναι ότι οι κυβερνήσεις τα τελευταία δύο χρόνια λειτουργούν εκτός των πλαισίων των Νόμων και του Συντάγματος. Εκεί όμως που εξοργίζομαι είναι όταν ακούω πολιτικούς και "ανθρώπους του πνεύματος" να κακοποιούν την Ιστορική αλήθεια για να εκβιάσουν την συνείδηση του μέσου Έλληνα και μάλιστα πάνω σε ζητήματα που δεν επιδέχονται αμφισβήτησης και ποτέ δεν έχουν αποτελέσει αντικείμενο αντιπαράθεσης. Το νέο ατόπημα ανήκει στον κ. Μίμη Ανδρουλάκη, γνωστό πολιτικό, βουλευτή, πολυγραφότατο στοχαστή, στου οποίου τις παρουσιάσεις βιβλίων συνωστίζονται κάθε τόσο υπουργοί, καθηγητές πανεπιστημίου, τέως πρωθυπουργοί, βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας κτλ. Είπε λοιπόν ο Μίμης ότι επειδή η βουλή που προέκυψε μετά τις εκλογές του 1936 ήταν πολυκομματική, υπήρξε ασυνεννοησία, ακυβερνησία που οδήγησε στην δικτατορία και τελείωσε με την "δημοκρατικότατη" προειδοποίηση:«Χρειάζεται φρόνηση για να μην επαναληφθούν τα αποτελέσματα των εκλογών του 1936 που οδήγησαν στη Δικτατορία του Μεταξά». (εδώ όλες οι επίμαχες δηλώσεις).

Το χρονικό της τελετής της ενσωμάτωσης των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα (7 Μαρτίου 1948)

Κυριακή 7 Μαρτίου

Από την αυγήν χιλιάδες κόσμου, αντιπροσωπείαι από τα νησιά της Δωδεκανήσου, που παρ΄ όλην την κακοκαιρίαν κατέφθασαν εγκαίρως και διάφοροι αντιπρόσωποι από τας Αθήνας, είχαν όλοι πάρει από πολύ πρωί θέσιν εις τας πυκνάς μάζας κατά μήκος της οδού Ελευθερίας, εις τα παράθυρα και τας στέγας των γύρω κτιρίων, σ’ ένα φαντασμαγορικόν θέαμα με τας ποικιλοχρώμους ενδυμασίας, και το πλήθος των ελληνικών σημαιών που εκρατούσαν τα παιδιά. Περίμεναν όλοι να έλθη ο Βασιλεύς, να τον υποδεχθούν και να εορτάσουν όλοι μαζί την ιστορικήν αυτήν ημέραν, το όνειρον τόσων γενεών των προγόνων μας Δωεκανησίων στους έξ αιώνας της σκοτεινής νύκτας. Με την ανατολήν του ηλίου, κατέπλευσαν εις τον λιμένα της Ρόδου, προπορευόμενα τιμητικώς, το αγγλικόν αντιτορπιλλικόν “Σέβιοτ” και το αμερικανικόν “Χάνσον”. Εις τας 8 το πρωί, ήρχισε να σχηματίζεται η επίσημος παράταξις. Μέσα εις αυτήν είχον εξέχουσαν θέσιν δώδεκα ευσταλείς νεάνιδες, φέρουσαι τας γραφικάς τοπικάς ενδυμασίας των και μίαν ταινίαν με το όνομα εκάστης των νήσων και κρατούσαι κάνιστρα γεμάτα από ανθοπέταλα της νήσου των Ρόδων, διά να ράνουν με αυτά τους Βασιλείς.

Η εκτόπιση από το καθεστώς της 4ης Αυγούστου και ο θάνατος του Ανδρέα Μιχαλακόπουλου (27 Μαρτίου 1938)

Ο Ιωάννης Μεταξάς το πρωί της 4ης Αυγούστου σάρωσε εύκολα τον κοινοβουλευτισμό, ο οποίος επί μια διετία δεν είχε καταφέρει να αποδώσει μια σταθερή κυβέρνηση για να αντιμετωπιστούν πολύ σημαντικά οικονομικά προβλήματα και εκκρεμότητες με το Εξωτερικό. Η κορύφωση της αντίθεσης των παλαιών πολιτικών εκφράστηκε με ένα υπόμνημα που έστειλαν μυστικά στον Βασιλιά και στο οποίο του ανέφεραν πως είχαν έρθει σε συνεννόηση μεταξύ τους και ήταν έτοιμοι να σχηματίσουν Οικουμενική κυβέρνηση στηριζόμενοι από την συντριπτική πλειοψηφία του κοινοβουλίου. Το υπόμνημα τελείωνε με την παραίνεση προς τον Βασιλιά να διώξει τον Μεταξά και να επαναφέρει την κοινοβουλευτική νομιμότητα.Ο Βασιλιάς όμως είχε κουραστεί από τις παλινωδίες των παλαιοκομματικών και την αδυναμία τους να συνεννοηθούν σε στοιχειώδη θέματα, ενώ ήδη η κυβέρνηση Μεταξά είχε καταφέρει να σταθεροποιήσει σε ικανοποιητικό βαθμό την Χώρα και να ρυθμίσει σημαντικές εκρεμμότητες από το παρελθόν. Έτσι παρέδωσε το μνημόνιο στον Μεταξά αφήνοντας το πεδίο ελεύθερο για να ρυθμίσει αυτός το ζήτημα όπως έκρινε καλύτερα.
Ο Ιωάννης Μεταξάς απάντησε μια αυστηρή πολιτική εκτοπισμών εις βάρος όλων των σημαντικών πολιτικών προσώπων των αστικών κομμάτων (Καφαντάρης στην Ζάκυνθο, ο Γεώργιος Παπανδρέου στην Άνδρο, ο Αλέξανδρος Μυλωνάς στην Ικαρία, ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος στην Κύθνο κτλ),

Η Βενιζελική πτώχευση του 1932 και η αντιμετώπιση της συνεπακόλουθης οικονομικής κρίσης από την δικτατορία Μεταξά

Θεμιστοκλής Σοφούλης

Γεώργιος Π. Μαλούχος 

«Αν έλθει άλλη κυβέρνησις, δεν θα τους δώσουν πεντάρα…»
 «…η καταφρόνισης προς πάσαν ηθικήν αξίαν και προς πάσαν ηθικήν έννοιαν έχει κλονίσει πλεόν τα θεμέλια του κοινωνικού καθεστώτος, ώστε να μη υπολείπεται πλέον είς τους ενδεχόμενους ανατροπείς του κοινωνικού καθεστώτος βαρύ το έργον»: Θεμιστοκλής Σοφούλης αγόρευση στη Βουλή, 29 Απριλίου 1936.

 Πολλά μπορεί να διαφέρουν, όμως, η πτώχευση της εποχής Τρικούπη (εξωτερικό χρέος 640 εκ. χρυσά φράγκα) και η πτώχευση του 1932 (εξωτερικό χρέος 1.022 εκ. χρυσά φράγκα) έχουν ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον κοινό κομβικό στοιχείο: ότι, μετά από πολλές διεργασίες, και οι δύο κηρύχθηκαν μόλις το ποσοστό του χρέους έφτασε στο 150% του ΑΕΠ.

Η αναδιάρθρωση του ελληνικού εξωτερικού χρέους στα χρόνια του Μεσοπολέμου

Μετά την χρεοκοπία του 1932 επί Ελευθερίου Βενιζέλου και την παύση πληρωμών στο εξωτερικό, η Ελληνική οικονομία εισήλθε σε μια σημαντική τροχιά ανάκαμψης. Η ανάκαμψη αυτή στηρίχθηκε στην άνοδο των εξαγωγών των Ελληνικών καπνών (κυρίως στην Γερμανία), χάρις

Παναγής Τσαλδάρης

και σε μια σειρά ευεργετικών μέτρων των κυβερνήσεων Τσαλδάρη υπέρ των καπνοπαραγωγών, στην ανάκαμψη της εγχώριας γεωργικής παραγωγής και μεταποίησης (κάτι που συνέβη λόγω της υποτίμησης της δραχμής και της συνακόλουθης μείωσης των εισαγωγών), ενώ ιδιαιτέρως θετικό για την Χώρα σε εκείνη την χρονική στιγμή, ήταν και ο σημαντικός περιορισμός των πληρωμών για τόκους του εξωτερικού χρέους. Ο περιορισμός αυτός επέτρεψε στις κυβερνήσεις του Λαϊκού Κόμματος των ετών 1932-1935 να μην περικόψουν (πλην των δημοσίων έργων) καμία άλλη βασική δαπάνη του κράτους (άμυνα, συντάξεις, Παιδεία, οδοποιία), ενώ κράτησαν σταθερά υψηλή την εξυπηρέτηση του δημόσιου εσωτερικού χρέους, ώστε να αποφευχθούν αναταράξεις.

Εδώ πιστεύω αξίζει να αναφέρουμε ονομαστικά (τόσο για Ιστορικούς λόγους, όσο και για λόγους δικαιοσύνης) όσους απάρτιζαν το οικονομικό επιτελείο που κατάφερε να αναστρέψει την τότε ιδιαιτέρως αρνητική συγκυρία για την Ελληνική οικονομία βάζοντας τις βάσεις για την σταδιακή ανάκαμψή της: Παναγής Τσαλδάρης (Πρωθυπουργός), Κωνσταντίνος Αγγελόπουλος, Γεώργιος Πεσμαζόγλου και Σπύρος Λοβέρδος (Υπουργοί Οικονομικών), Εμμανουήλ Τσουδερός  (Διευθυντής της Τράπεζας της Ελλάδος), Αλέξανδρος Κορυζής (Υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος), και Δημήτριος Μάξιμος (Υπουργός Εξωτερικών, σύμβουλος επί οικονομικών θεμάτων και Γερουσιαστής).

Το Γενικό Επιτελείο της Μικρασιατική Στρατιάς σε απρόσμενο κίνδυνο από επίθεση του Κεμάλ (Αύγουστος 1921)

(ένα ενδιαφέρον γεγονός που δεν γνώριζα και μας αποκαλύπτει ο φίλος "αίολος")

Από τις 12 Αυγούστου 1921 το τουρκικό ιππικό δημιούργησε ένα απερίγραπτο κίνδυνο διακόπτοντας τις μεταφορές με την κατάληψη στις 14/8/1921 του χώρου από το Μπαλικνταμί έως και το Ουζούνμπεη. Στο Μπαλικνταμί επί τρεις ημέρες έμειναν φορτωμένα με πυρομαχικά τα μεταφορικά μη τολμώντας να διέλθουν την γέφυρα. Το βράδυ της 16/8/1921 η Στρατιά έστειλε τον διευθυντή του 4ου ΕΓ Γ Σπυρίδωνος για να ηγηθεί μιας φάλαγγα από 120 αυτοκίνητα με πυρομαχικά και εφόδια.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Ο διάδοχος Γεώργιος και μετέπειτα βασιλιάς Γεώργιος Β', το έτος 1917.

Στις 17/8/1921 και αφού είχαν διανύσει το κομβόι 20 χιλιόμετρα προσβλήθηκαν από εχθρικό ιππικό, κατάφεραν να φτάσουν στο Ουζούνμπεη 70 φορτηγά , στο Μπαλικνταμί επέστρεψαν κατεστραμμένα 40 και 10 εγκαταλειφτήκαν και καταστράφηκαν από τον εχθρό, για να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση το Γ'  Σώμα στρατού άνοιξε άλλο δρόμο εφοδιασμού. Ο στρατός εφοδιαζόταν με μέτρο, οι στρατιώτες μας ζουν με βραστό σιτάρι και κρέας, το Β Σώμα στρατού δεν πήρε ψωμί από 13 έως 24 Αυγούστου και στις 24/8/1921 κάθε άντρας πήρε 75 δράμια και αυτό κράτησε μέχρι τις 29/8/1921 Και όμως αυτός ο στρατός άντεχε και νικούσε.


ΠΑΡ ΟΛΙΓΟ Η ΣΥΜΦΟΡΑ


Τις επιχειρήσεις αυτές διηύθυνε προσωπικά ο Κεμάλ, το ιππικό του πλευροκοπούσε τις ελληνικές δυνάμεις, σε μια τέτοια διείσδυση η 5η ομάδα αναγνωρίσεως προσέβαλε εφοδιοπομπή και πήρε 200 γκαμήλες, στο Ουζούνμπεη είχε εγκατασταθεί το Ελληνικό στρατηγείο και αεροπορικός σταθμός αλλά όχι και αεροδρόμιο, τα αεροπλάνα χαμήλωναν και έριχναν ερματισμένους φακέλους πληροφοριών στο Επιτελείο.

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και η Γ΄ Ελληνική Δημοκρατία του Μεσοπολέμου

 TOYΗ γενικότερη πολιτική του Ελευθερίου Βενιζέλου στα χρόνια 1928-1932 έχει βρεθεί στο επίκεντρο της κριτικής μας στο παρελθόν σε ένα κείμενο μας για την Ελληνική χρεοκοπία του 1932 που έγινε επί πρωθυπουργίας Βενιζέλου, προκλήθηκε από την πολιτική του και ο πολύς κόσμος δεν γνωρίζει ότι έγινε καν, και μια δεύτερη φορά σε μια αναφορά μας στην ακολουθητέα εξωτερική πολιτική των ετών 1928-1932 από τον Βενιζέλο με αφορμή το σχετικό βιβλίο του Κωσταντίνου Καραμανλή. Και αυτό γιατί θεωρούμε βάσιμα πως οι περισσότερες σχετικές (ακαδημαϊκές η μη) εργασίες που δημοσιεύονται αποκρύπτουν κρίσιμα στοιχεία του πολιτικού κλίματος της εποχής, εξωραΐζουν καταστάσεις και υποτάσσουν το υλικό και τις πηγές στον συγκεκριμένο σκοπό τους που είναι ο "καθαρμός" των "δημοκρατών" πολιτικών της εποχής από ενέργειες και παραλείψεις τους που μόνο "δημοκρατικές" δεν ήταν.

Η Γερμανική πολιτική έναντι της Ελλάδος πριν την 28η Οκτωβρίου 1940

Μεταξάς - Γκαίμπελς

Η επίσημη εξωτερική πολιτική που είχε ακολουθήσει η Ελλάδα μετά την έναρξη του Β΄ παγκοσμίου πολέμου ήταν αυστηρή ουδετερότητα έναντι των δύο εμπόλεμων παρατάξεων. Σε μια προσπάθεια να υποστηρίξει την πολιτική του αυτή, ο Ιωάννης Μεταξάς είχε αυξήσει τις εμπορικές συναλλαγές με την ναζιστική Γερμανία, ενώ είχε επιτρέψει την προβολή προπαγανδιστικού κινηματογραφικού υλικού υπέρ των απόψεων της Γερμανίας στην Αθήνα. Οι επιφανειακές αυτές κινήσεις καλής θέλησης δεν είχαν ξεγελάσει την ανώτατη Γερμανική πολιτική ηγεσία που όπως φαίνεται από τις απόρρητες διπλωματικές εκθέσεις, γνώριζε πολύ καλά ότι η Ελλάδα ήταν απολύτως προσανατολισμένη προς την Αγγλία.

Η προσωπική μαρτυρία του Παναγιώτη Κανελλόπουλου για το δημοψήφισμα του 1924

Στις 13 Απριλίου του 1924 διεξήχθη δημοψήφισμα από την κυβέρνηση Παπαναστασίου για να επικυρωθεί η έκπτωση του βασιλικού θεσμού και η ανακήρυξη της αβασίλευτης Δημοκρατίας που είχε ήδη ψηφισθεί από την Δ΄ Συντακτική Εθνοσυνέλευση. Η διαδικασία αυτή είχε προκαταβάλλει την λαϊκή ετυμηγορία και είχε κατηγορηθεί για αυτό ακόμη και από τον Ελευθέριο Βενιζέλο λίγο πριν την παραίτηση του από την πολιτική (που έμελλε να μην είναι μόνιμη). Ο Βασιλιάς Γεώργιος είχε εξαναγκαστεί να εγκαταλείψει την Ελλάδα στις 16 Δεκεμβρίου 1923 με "άδεια στο εξωτερικό" που του παρείχε το επαναστατικό καθεστώς Πλαστήρα - Γονατά.

Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ήταν σε ποσοστό 69,95% (758,742) ΝΑΙ στη Δημοκρατία και 30,05% (325,322) ΟΧΙ και επηρεάστηκε αποφασιστικά τόσο από την ισχυρή προσφυγική ψήφο που ενίσχυσε μαζικά τους Βενιζελικούς, όσο και από τις κυβερνητικές μεθοδεύσεις του Παπαναστασίου που ως πρωθυπουργός. Ακόμα και το ερώτημα του Δημοψηφίσματος δεν ήταν Δημοκρατία η Βασιλεία αλλά ήταν Δημοκρατία η όχι Δημοκρατία (τι σήμαινε άραγε ΟΧΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ;) Μια από τις μεθοδεύσεις αυτές περιγράφει ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος την οποία βίωσε προσωπικά την εποχή εκείνη υπηρετώντας την στρατιωτική του θητεία στην Πάτρα. Την εμπειρία αυτή περιγράφει στην προσωπική του συνέντευξή στην δημοσιογράφο Νινέτα Ρασσιά που δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στο "ΕΘΝΟΣ" το 1984.

-Δημοσιογράφος: Πολλά λέγονται για τον τρόπο με τον οποίο γίνονταν τα δημοψηφίσματα εκείνη την εποχή....

Κανελλόπουλος: Πράγματι ήταν παροιμιώδης ο τρόπος που γίνονταν εκείνη την εποχή τα δημοψηφίσματα. Εγώ υπηρετούσα στρατιώτης στο 12ο Σύνταγμα της Πάτρας όταν έγινε το Δημοψήφισμα του Απριλίου του 1924. Το 12ο Σύνταγμα το διοικούσε ένας παλαιός ταγματάρχης ο οποίος συμπεθέρευε κάπως με την οικογένεια μας. Όταν έγινε το Δημοψήφισμα κι έλαβαν μέρος και οι στρατιώτες, παρατάχθηκε όλο το σύνταγμα σε τριάδες. Εμένα με έβαλαν τελευταίο. Ο ταγματάρχης και τρεις - τέσσερις άλλοι αξιωματικοί στέκονταν μπροστά και ενώ οι στρατιώτες περνούσαν τρεις - τρεις τους έδιναν ψηφοδέλτιο μόνο της Δημοκρατίας. Όταν έφτασε η δική μου σειρά - επίτηδες με είχαν βάλει τελευταίο - χαμογελώντας ο ταγματάρχης μου δίνει και τα δύο ψηφοδέλτια και μου μου λέει "ρίξε όποιο θέλεις".....

Σημείωση Φιλίστωρος: Ο Κανελλόπουλος προερχόταν από οικογένεια συντηρητικής πολιτικής τοποθέτησης καθώς ήταν ανιψιός του εκτελεσθέντα Δημητρίου Γούναρη. Αρχικά δε (μέχρι τα 22 του χρόνια σύμφωνα με την μαρτυρία του), άνηκε πολιτικά στον χώρο των βασιλοφρόνων και είχε λάβει μέρος στο μεγάλο συλλαλητήριο των βασιλοφρόνων στο Σύνταγμα υπέρ της διατήρησης του Βασιλικού θεσμού. Υπενθυμίζω πως τα αποτελέσματα όλων των δημοψηφισμάτων που έγιναν στην Ελλάδα (1862, 1920, 1924, 1935, 1946, 1973, 1974) ταυτίζονταν με τις πολιτικές προθέσεις και ευχές των κυβερνήσεων που τα διεξήγαγαν....

Πηγή

Παναγιώτης Κανελλόπουλος, Η ζωή μου, εκδόσεις Γιαλέλη

Παναγιώτης Δεμέστιχας (1885-1960)

Είμαι σίγουρος ότι ο αντιστράτηγος Παναγιώτης Δεμέστιχας θα είναι άγνωστος στους περισσότερους από εσάς. Στο διαδίκτυο δεν υπάρχει απολύτως καμία πληροφορία, ενώ και γενικότερα η παρουσία του αποσιωπάται σε πολλά βιβλία που γράφτηκαν για την εποχή που έδρασε. Και όμως, υπήρξε μια στρατιωτική προσωπικότητα που διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στα Ελληνικά πράγματα, από τον Μεσοπόλεμο ως και την Κυβέρνηση Τσολάκογλου μετά την πτώση του μετώπου τον Απρίλιο του 1941.

Ο Παναγιώτης Δεμέστιχας γεννήθηκε στο Γύθειο Λακωνίας το 1885. Πολέμησε ως διοικητής λόχου στους Βαλκανικούς πολέμους, με δύο τραυματισμούς στο πεδίο της μάχης. Στον Διχασμό που ακολούθησε, συντάχθηκε με την πλευρά του Βασιλιά, αλλά περιέργως δεν αποστρατεύθηκε από τους Βενιζελικούς, μαζί με τους υπόλοιπους βασιλόφρονες αξιωματικούς το 1917. Έτσι έλαβε μέρος τόσο στο Μακεδονικό μέτωπο του Α΄ παγκοσμίου πολέμου, όσο και στην εκστρατεία της Ουκρανίας κατά των κομμουνιστών. Συμμετείχε στην μικρασιατική εκστρατεία από την αρχή, ως επιτελάρχης μεραρχίας. Κατά την άποψη του, οφείλαν να ανασυνταχθούν και να επιτεθούν μετά την υποχώρηση από την επίθεση στην Άγκυρα. Θεωρεί εντελώς αθώους για την Μικρασιατική καταστροφή τους "εξ" (επαινεί τον Πρωτοπαπαδάκη για το έξυπνο εσωτερικό δάνειο), ενώ θεωρεί υπεύθυνους τους Πάλλη και Σαρηγιάννη που σχεδίασαν την στρατηγική που ακολουθήθηκε.

Οι προθέσεις του Βενιζέλου το καλοκαίρι του 1920 για προέλαση του Ελληνικού στρατού στα ενδότερα της Ανατολίας

Έχει υποστηριχθεί από πολλούς έγκυρους ιστορικούς, ότι η προέλαση ως την Άγκυρα ήταν ένα θανάσιμο λάθος των μετανοεμβριανών Κυβερνήσεων. Έχει επίσης υποστηριχθεί ότι ο Βενιζέλος και οι συνεργάτες του δεν σκόπευαν να παρασυρθούν σε μια τέτοια περιπέτεια συνεχούς απομάκρυνσης από την Σμύρνη, αλλά θα αμύνονταν στην γραμμή της Συνθήκης των Σεβρών. Ας κομίσουμε ένα στοιχείο που εν μέρει τα αναιρεί αυτά.

Μετά το πέρας των επιχειρήσεων του Ιουλίου 1920:

"...Τελικά ο Βενιζέλος έτρεφε τώρα μεγάλες ελπίδες. Είπε στον Ουίλσον ότι οι Έλληνες θα καταλάμβαναν την Ανατολική Θράκη. Έπειτα, αργότερα αν χρειαζόταν, την Προύσα, το Εσκί Σεχίρ, το Αφιόν καραχισάρ, την Κωνσταντινούπολη ακόμη και την Τραπεζούντα...."

και λίγο πιο κάτω:

"....Ο Βενιζέλος απέβλεπε σε μια ακόμη προέλαση ως την γραμμή Εσκι Σεχίρ - Αφιόν Καραχισάρ αν οι Τούρκοι αρνούνταν να θέσουν σε εφαρμογή την συνθήκη..."

Να σημειωθεί ότι ήδη τότε το Ελληνικό μέτωπο ήταν πολύ πιο διευρυμένο από την γραμμή που λίγους μήνες μετά θα κατακύρωνε η συνθήκη των Σεβρών. Στις επιχειρήσεις του Ιουλίου ο Βενιζέλος διέθεσε μια μεραρχία που κατέλαβε την Πάνορμο για να καλύψει τους Συμμάχους στην Κωνσταντινούπολη. Αυτό όμως είχε ως αποτέλεσμα:

"...η διαταγή για να σταματήσει η προέλαση ήρθε όταν πια η Ελλάδα είχε καταλάβει ένα πολύ εκτεταμένο μέτωπο (η μια σειρά από μέτωπα) που περιελάμβανε την Προύσα, την σιδηροδρομική γραμμή της Πανόρμου και το Αλασεχιρ. Οι Έλληνες συμπλήρωσαν τις επιχειρήσεις αυτές καταλαμβάνοντας το Ουσάκ στο χείλος του οροπεδίου της Ανατολίας.."

ΠΗΓΗ

Michael-Llewellyn Smith, Η Ελλάδα στην Μικρά Ασία 1919-1922, εκδόσεις ΜΙΕΤ

Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΕΤΑΞΑΣ ΚΑΙ ΤΟ "ΟΧΙ" ΤΗΣ 28ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ

Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΕΤΑΞΑΣ ΚΑΙ ΤΟ "ΟΧΙ" ΤΗΣ 28ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ

Πρόλογος- Η Ελληνική Εξωτερική πολιτική τα χρόνια της κρίσης (1936-1939)

Όταν ο Ιωάννης Μεταξάς ανέλαβε δικτατορικά την διακυβέρνηση της Ελλάδος το 1936 αναστέλλοντας θεμελιώδη άρθρα του Συντάγματος , ήδη τα πρώτα ανησυχητικά σημάδια για την παγκόσμια ειρήνη είχαν αναφανεί με τον επανεξοπλισμό της Γερμανίας, την αποχώρηση της από την Κοινωνία Των Εθνών, τις επεκτατικές τις βλέψεις αλλά και την ιμπεριαλιστική επίθεση της Ιταλίας στην Αβησσυνία. H παγκόσμια κρίση έβρισκε την Ελλάδα στην κυριολεξία άοπλη, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα όταν ο Κονδύλης για να πατάξει το Βενιζελικό στρατιωτικό κίνημα του 1935 δανείστηκε βομβαρδιστικά αεροπλάνα από την Βουλγαρία(1)!!!!

Η βασική προτεραιότητα του Μεταξά στο τομέα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, πάντα σε συνεννόηση με τον Βασιλιά Γεώργιο Β (αν όχι υπό της διαταγές του όπως πολλοί υποστηρίζουν), ήταν μια πολιτική άψογης ουδετερότητας απέναντι στις Μεγάλες δυνάμεις, ειδικά απέναντι στην Ιταλία και στην Γερμανία, με μια σαφή όμως προτίμηση προς την Μεγάλη Βρετανία και με τελική πρόθεση να συνδεθεί η τύχη της Ελλάδος με την τότε Βρετανική υπερδύναμη(2).

Έτσι ο Μεταξάς δείχνοντας ένα μεγάλο ενδιαφέρον για να τηρήσει τις ισορροπίες ειδικά απέναντι στην Γερμανία, τριπλασίασε τις εξαγωγές σε πρώτες ύλες σε αυτήν, διευθέτησε με θετικό για τους Γερμανούς αποτέλεσμα όλα τα διμερή θέματα που ανέκυπταν, ενώ μέχρι το 1939 έγιναν και αρκετές επισκέψεις ναζιστών επισήμων στην Ελλάδα, ενώ συζητήθηκε και πιθανή επίσκεψη του ίδιου του Χίτλερ στην Ελλάδα(3).

Βέβαια οι Γερμανοί δεν είχαν αμφιβολίες η επιφυλάξεις για τον προσανατολισμό του Μεταξά και ιδιαίτερα του Βασιλιά Γεώργιου. Δεν πίεζαν όμως την κατάσταση που είχε διαμορφωθεί στην Ελλάδα καθώς η φαινομενική έστω Ελληνική ουδετερότητα βόλευε τα Γερμανικά σχέδια για ειρηνικά Βαλκάνια και αποτροπή "ανοίγματος" μετώπου εκεί. Συνάμα υπήρχε ο Γερμανικός φόβος μήπως η πίεση στην Αθήνα οδηγούσε την Ελλάδα να ταχθεί ανοιχτά και απροκάλυπτα στο στρατόπεδο των Άγγλων