Anthony Beevor, Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, εκδόσεις Γκοβόστη


γράφει ο Φιλίστωρ

Αναμφίβολα ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος αποτελεί το κορυφαίο πολιτικοστρατιωτικό γεγονός της σύγχρονης ανθρωπότητας που οδήγησε στο θάνατο πάνω από 60.000.000 ανθρώπους (η μειοψηφία εξ αυτών στα πεδία των μαχών) μετατρέποντας την Ευρώπη, την Ιαπωνία και τη Σοβιετική Ένωση σε σωρούς ερειπίων. Ο Βρετανός Ιστορικός Anthony Beevor με το νέο του βιβλίο με τον ομώνυμο τίτλο, ακριβώς αναλαμβάνει το τιτάνιο έργο να περιγράψει τον πόλεμο αυτό σε όλες τις διαστάσεις και εκφάνσεις του σε όλα τα πολεμικά θέατρα (Δυτικό μέτωπο, Ανατολικό μέτωπο, Μέση Ανατολή, Ειρηνικός, Ατλαντικός, Ασία κτλ.) Αναμφίβολα ο Beevor δεν είναι ένας τυχαίος Ιστορικός, καθώς ήδη έχει ενθουσιάσει την διεθνή ιστορική κοινότητα με τις εξαιρετικές του μελέτες για την απόβαση στη Νορμανδία, τη μάχη του Στάλιγκραντ και την πτώση του Βερολίνου.

Μετά από ένα πολύ σύντομο πρόλογο (ίσως υπερβολικά σύντομο για τη σημασία και το μέγεθος των γεγονότων) όπου περιγράφει την κρίση των δυτικών δημοκρατιών, την άνοδο του Χίτλερ, τον επανεξοπλισμό της Γερμανίας και τη συμφωνία του Μονάχου, εισέρχεται στο κυρίως θέμα του με την εισβολή της Γερμανίας στη Πολωνία. Από εκεί παρακολουθεί διαδοχικά την αποτυχημένη εισβολή της Ρωσίας στη Φιλανδία, την επίθεση της Ιαπωνίας στη Κίνα, τη κατάληψη της Δανίας και της Νορβηγίας, την πρωτοφανή κατάρρευση της Γαλλίας και την συνεπακόλουθη φυγή των Άγγλων από την Δουνκέρκη, την αποτυχία των Γερμανών στη μάχη της Αγγλίας, την νίκη των Ελλήνων στην Ήπειρο, τον Βαλκανικό πόλεμο που ακολούθησε με την εισβολή των Γερμανών, την έναρξη της επιχείρησης Μπαρμπαρόσα, την μάχη έξω από τη Μόσχα, την εκστρατεία του Africa Corps με τον Ρόμελ στην Μέση Ανατολή κτλ.

Με μια νευρώδη αφήγηση ο Beevor παρακολουθεί με ευκολία όλες αυτές τις αναμετρήσεις εξηγώντας με απλό και ευκρινή τρόπο πολύπλοκες μάχες και θέατρα πολέμου. Το βασικό του υλικό αφορά τις μάχες όμως παραθέτει και κάποιες βασικές πολιτικές εξελίξεις όταν θεωρεί ότι αυτές επηρέαζαν την πορεία του πολέμου, όπως η συνδιάσκεψη της Καζαμπλάνκας η της Τεχεράνης. Η τεχνική του συγγραφέα περιλαμβάνει τις βασικότερες κινήσεις των μεγάλων στρατιωτικών μονάδων, τις εντολές που λάμβαναν, τις προθέσεις των ηγεσιών των αντιμαχόμενων, τα αποτελέσματα των μαχών με τις απώλειες του κάθε στρατού. Περιγράφει τον εξοπλισμό του κάθε στρατού και τα πλεονεκτήματα η μειονεκτήματα που αυτός προσέδιδε. Επίσης το βιβλίο περιγράφει λεπτομερώς και τον ανηλεή υποβρυχιακό πόλεμο της Γερμανίας στον Ατλαντικό και τη Μεσόγειο καθώς και την ιδιαίτερα αποτελεσματική τακτική των Γερμανικών υποβρυχίων που επιτίθονταν σε μαζικούς σχηματισμούς που τους αποκαλούσαν «αγέλες λύκων».     

Φωτό από το υλικό του βιβλίου
Η λογική του βιβλίου είναι να μην αναλωθεί σε στατιστικά στοιχεία νεκρών και τραυματιών όπως συνηθίζεται σε τέτοιου είδους έργα, αλλά να παρακολουθήσει τις επιπτώσεις του πολέμου ατομικά στους ανθρώπους που συμμετείχαν σε αυτόν. Πολύ συχνά ο Beevor επαληθεύει τα στρατιωτικά γεγονότα μέσω των επιστολών των στρατιωτών σε προσφιλή τους πρόσωπα, ενώ θεωρεί ως βασικό παράγοντα επηρεασμού των τυχών του πολέμου την ψυχολογία του απλού κόσμου, τόσο όσων συμμετείχαν στις μάχες της πρώτης γραμμής, όσο και αυτών στα μετόπισθεν. Ο Beevor παρακολουθεί την τραγική μοίρα των εκατοντάδων χιλιάδων αιχμαλώτων πολέμου που ειδικά στο Ανατολικό μέτωπο είτε εκτελούνταν, είτε καταδικάζονταν σε ασιτία. Επίσης αναλύει διεξοδικά την τραγική τύχη εκατομμυρίων Εβραίων που έπεσαν θύματα την περίφημης Γερμανικής «Τελικής Λύσης».

Είναι σημαντικό ότι ο Beevor αντιλαμβάνεται και προσπαθεί να περιγράψει τη σύρραξη ως ένα σφιχτοδεμένο σύνολο γεγονότων που αλληλοεπηρεάζονται και εναλλάσσονται σε έναν ακατάπαυστο χορό αιτίου - αιτιατού. Καταφέρνει να συνδέσει εξελίξεις στον Ειρηνικό και τη Κίνα με αποφάσεις που πάρθηκαν στην Ευρώπη. Επίσης εντάσσει τη σύρραξη μεταξύ Κίνας και Ιαπωνίας που ξεκίνησε το 1937 ως γεγονός που εντάσσεται στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αν και επικεντρώνεται στις τύχες των εθνικιστών χωρίς να παρέχει επαρκείς πληροφορίες για τις ενέργειες του Μάο. Στα πλεονεκτήματα του βιβλίου είναι ότι ο Beevor καταφέρνει να αναδείξει τις ιδιαιτερότητες κάθε μετώπου, ενώ επεξηγεί με διαύγεια και απλότητα πολύπλοκα ζητήματα γραμμών εφοδιασμού.

Το βιβλίο είναι διανθισμένο κυριολεκτικά με εκατοντάδες tips, που είμαι σίγουρος ότι θα ενθουσιάσουν τους λάτρεις της εν λόγω πολεμικής περιόδου και για τα οποία φημίζεται ο Beevor ως αυθεντία. Σταχυολογώ συνοπτικά: αντιπαλότητα Τσώρτσιλ – Γουέηβελ, μετά από μια αποτυχημένη επίθεση των Ρώσων στο Ανατολικό Μέτωπο ο Στάλιν ταπείνωσε τον Χρουστσόφ αδειάζοντας τη στάχτη από την πίπα του στο κεφάλι του για να τον εξιλεώσει για την ήττα όπως γινόταν στην Αρχαία Ρώμη, η δολοφονία του Darlan στη Βόρεια Αφρική, η εκτέλεση των Πολωνών αξιωματικών στο Κατύν, η συμμετοχή Τατάρων της Κριμαίας αλλά και χιλιάδων Ρώσων αιχμαλώτων στο πλευρό του Χίτλερ, ο Μιτεράν ήταν στέλεχος των δωσίλογων κυβερνήσεων του Βισύ κτλ. Ο Beevor αναλύει λεπτομερώς τα πλεονεκτήματα που αποκόμιζαν οι Σύμμαχοι από την αποκρυπτογράφηση των Γερμανικών τηλεπικοινωνιών με το σύστημα Ultra, που σε κάποιες περιπτώσεις έφτασε μέχρι το σημείο ο επικεφαλής στρατιωτικού σχηματισμού να γνωρίζει που θα κινηθεί ο αντίπαλος του.
Anthony Beevor 

Στα αξιοσημείωτα του βιβλίου που μου προξένησαν εντύπωση, η χαμηλή ιδέα που έχει ο συγγραφέας για τις ικανότητες δύο θρύλων του πολέμου, του Ρόμελ και του Μοντγκόμερυ. Επίσης περιγράφονται οι επιδέξιοι ελιγμοί του στρατηγού Ντε Γκολ και των «ελεύθερων Γάλλων» που τον οδήγησαν στη προεδρία της Γαλλίας, εξέλιξη που δεν ήταν καθόλου αυτονόητη κατά τη διάρκεια του πολέμου. Διεισδυτική η ματιά του στις σχέσεις του Στάλιν με τους ηγέτες της Δύσης, στην ψυχολογία τους και στις προτεραιότητες τους. Επίσης αφιερώνει ένα ολόκληρο κεφάλαιο για την κατάσταση στην κατεχόμενη από τους Γερμανούς Ευρώπη, την ανηλεή λεηλασία της από τον στρατό Κατοχής, την άνοδο του Τίτο στη Γιουγκοσλαβία, τον λιμό στην Ελλάδα, καθώς και την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου που σύμφωνα με τον συγγραφέα, ήταν ένα από τα αποτελεσματικότερες δολιοφθορές που έγιναν κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Οι περισσότεροι έχουμε κάποιες γνώσεις για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο αλλά αναμφίβολα το βιβλίο του Beevor αποτελεί μια ευκαιρία να τις ταξινομήσουμε και να τις εμπλουτίσουμε με έγκυρο υλικό. Το βιβλίο είναι γραμμένο για να γίνει κατανοητό και από τον πλέον αδαή αναγνώστη και καταφέρνει να κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον ως το τέλος, παρά το μέγεθος του. Είναι τέτοιος ο όγκος της ύλης του βιβλίου που μια πιθανή κριτική στη λεπτομέρεια εκτός από μίζερη είναι σίγουρα άδικη. Οφείλω όμως να παρατηρήσω ότι στο κεφάλαιο για την αντίσταση στην Ελλάδα, ο Beevor σφάλλει όταν αναφέρει ότι η ΕΚΚΑ αφομοιώθηκε από τον ΕΛΑΣ. Η ΕΚΚΑ διαλύθηκε από τον ΕΛΑΣ μετά από μάχη και ο αρχηγός της Δημήτριος Ψαρρός μαζί με τους αντάρτες του δολοφονήθηκαν καθοδόν.

Η μετάφραση είναι ευκρινής και η γραμματοσειρά που επελέγη βοηθάει για ένα ξεκούραστο διάβασμα. Το βιβλίο συνοδεύεται από επεξηγηματικούς χάρτες καθώς και από σπάνιο φωτογραφικό υλικό.  Αναμφίβολα η έκδοση μιας τόσο ογκώδους εργασίας αποτελεί εκδοτικό επίτευγμα και σοβαρή προσθήκη στην ελληνόγλωσση βιβλιογραφία που είναι σχετική με το θέμα.       

Μπορείτε να προμηθευτείτε το βιβλίο των εκδόσεων Γκοβόστη από ΕΔΩ

Σχόλια

"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

"υγρό πυρ" 1821 19η Μαίου 25η Μαρτίου 28η Οκτωβρίου 1940 4η Αυγούστου α Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος Αβράαμ Λίνκολν Άγγελος Έβερτ Άγγελος Σικελιανός Αγγλία Άγιο Όρος Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος Αδαμάντιος Κοραής Αθανάσιος Ευταξίας Αθανάσιος Τσακάλωφ Αιγαίο Αιγαίο Ελληνική θάλασσα Αίγινα Αισχύλος Ακρόπολη Αλβανία Αλεξάνδρεια Αλέξανδρος Ζαϊμης Αλέξανδρος Κορυζής Αλέξανδρος Κουμουνδούρος Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος Οθωναίος Αλέξανδρος Παπάγος Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος Παπαναστασίου Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής Αλέξανδρος Σακελαρίου Αλέξανδρος Υψηλάντης Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος Αναγέννηση Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος Αναστάσιος Παπούλας Ανατολική Ρωμυλία Ανδρέας Γ. Παπανδρέου Ανδρέας Καρκαβίτσας Ανδρέας Λόντος Ανδρέας Μεταξάς Ανδρέας Μιαούλης Ανδρέας Μιχαλακόπουλος Ανδρέας Τζίμας Άνθιμος Γαζής Αννα Κομνηνή Άννα Κομνηνή Αννίβας Αντάντ Αντιβενιζελισμός αντισημιτισμός Αντόνιο Γκράμσι Αντώνης Σαμαράς Απεργίες Αποικιοκρατία Άραβες Αρβανίτες Άρειος Πάγος Άρης Βελουχιώτης Αριστείδης ο Αθηναίος Αριστοτέλης Αριστοτέλης Ωνάσης Αρχαία Αθήνα Αρχαία Ελληνική Ιστορία - Ρωμαιοκρατία Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία Αρχαία Σπάρτη Αρχαιοκαπηλεία Αρχαιολογία Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος Αρχιμίδης Αστρονομία Αστυνομία Αυστρία Αυτοκράτορας Ηράκλειος Αφρική Αχαϊκή Συμπολιτεία β Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος Βαλκάνια βασανιστήρια Βασίλειος Τσίχλης Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄ Βασιλιάς Γεώργιος Α΄ Βασιλιάς Γεώργιος Β΄ Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄ Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄ Βασιλιάς Όθων Α΄ Βασιλιάς Παύλος Α΄ Βασιλιάς Φίλιππος Β΄ Βενιαμίν Λέσβιος Βιβλία και Βιβλιοθήκες Βιβλιοκρισίες Βιέννη Βιετνάμ Βιογραφίες Βλάσης Γαβριηλίδης Βουλγαρία Βυζαντινή Ιστορία γ Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης Γαλλία Γαλλική Επανάσταση Γαριβάλδι Γελιογραφίες Γενοκτονία των Αρμενίων Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου Γερμανία Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός Γεώργιος Α. Παπανδρέου Γεώργιος Βλάχος Γεώργιος Γρίβας (Διγενής) Γεώργιος Ζησιμόπουλος Γεώργιος Θεοτόκης Γεώργιος Κάνιγκ Γεώργιος Καραϊσκάκης Γεώργιος Καρτάλης Γεώργιος Καφαντάρης Γεώργιος Κονδύλης Γεώργιος Κουντουριώτης Γεώργιος Λεοναρδόπουλος Γεώργιος Παπαδόπουλος Γεώργιος Παπανδρέου (GAP) Γεώργιος Πωπ Γεώργιος Ράλλης Γεώργιος Σεφέρης Γεώργιος Σταύρου Γεώργιος Στρέιτ Γεώργιος Τσολάκογλου Γιάννης Ιωαννίδης Γιάννης Ψυχάρης Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο) Γιουγκοσλαβία Γιώργης Σιάντος Γιώργος Ρωμανός Γκουλάγκς Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά Γράμμος - Βίτσι Γρηγόρης Φαράκος Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας) Γρηγόριος Ξενόπουλος δ Δαρδανέλλια Δεκεμβριανά - Εμφύλιος πόλεμος (1944-1949) Δέσποινα Κούρτη Δημήτρης Παρτσαλίδης Δημήτριος Αναγνωστόπουλος Δημήτριος Βούλγαρης Δημήτριος Γούναρης Δημήτριος Ιωαννίδης Δημήτριος Καλλέργης Δημήτριος Μάξιμος Δημήτριος Ράλλης Δημήτριος Υψηλάντης Δημήτριος Ψαρρός Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ) Δημοσθένης Δημοψήφισμα δημοψήφισμα 1924 Διατροφή Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.) Δικαιοσύνη Διονύσιος Σολωμός Διπλωματία δοσιλογισμός δουλεμπόριο Δύση Δωδεκάνησα Ε.Ρ.Ε. ΕΔΕΣ Εθνικά Δάνεια Εθνική αντίσταση Εθνική τράπεζα Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.) Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ) Εθνικός Διχασμός (1914-1918) Εθνικός Συναγερμός Εθνοσυνέλευση ΕΚΚΑ Εκκλησιαστική Ιστορία ΕΛΑΣ Ελβετία ΕΛΔΥΚ Ελευθέριος Βενιζέλος Ελληνική λογοτεχνία Ελληνική Οικονομική Ιστορία Ελληνική Οικονομική κρίση Ελληνική Παιδεία Ελληνική Παλιγγενεσία (1821 - 1832) Ελληνική Παράδοση Έλληνικό Έθνος Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος Ελληνικός στρατός Ελληνισμός Ελληνισμός της Αμερικής Ελληνοτουρκικές σχέσεις Ελληνοτουρκικός πόλεμος 1897 Ελλήνων Πάσχα Εμμανουήλ Μπενάκης Εμμανουήλ Ξάνθος Εμμανουήλ Παπάς Εμμανουήλ Ρέπουλης Εμμανουήλ Ροϊδης Εμμανουήλ Τομπάζης Εμμανουήλ Τσουδερός Εμπόριο Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.) Ένωση Κέντρου ΕΟΚ ΕΟΚΑ Α΄ ΕΟΚΑ Β΄ Επανάσταση στο Γουδή Επανάσταση στο Γουδί Α΄ και Β΄ Βαλκανικός πόλεμος (1909-1914) Επέτειος Επίκουρος Επιτάφιος Ερατοσθένης Ερυθρός Σταυρός ΕΣΣΔ Ευάγγελος Αβέρωφ Ευάγγελος Λεμπέσης Ευεργέτες Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαικός Διαφωτισμός εφημερίδα "Καθημερινή" Η γυναίκα στην Ιστορία Η δίκη των "εξ" Ήθη και έθιμα Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.) Ήπειρος Ηράκλειτος Ηρακλής Θεσσαλονίκης Ηρόδοτος Θαλής ο ΜΙλήσιος Θέατρο Θεμιστοκλής Θεμιστοκλής Σοφούλης Θεόδωρος Δηλιγιάννης Θεόδωρος Κολοκοτρώνης Θεόδωρος Πάγκαλος Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος) Θεόδωρος Τουρκοβασίλης Θεόφιλος Καΐρης Θερμοπύλες Θεσσαλονίκη Θουκυδίδης Θράκη Θρασύβουλος Τσακαλώτος Θρησκεία Θωρηκτό Αβέρωφ Ι.Β.Δ. Ιαπωνία Ιατρική Ιερή Συμμαχία Ιερός Λόχος Ιλιάδα Ίμια Ιουλιανή κρίση του ΄65 Ιούλιος Βέρν Ιπποκράτης ο Κώος Ισλάμ Ισοκράτης Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος Ιστορία Ιστορία της Αλβανίας Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας Ιστορία της Κρήτης Ιστορία του Αθλητισμού Ιταλία Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης Ιωάννης Γκούρας Ιωάννης Δεμέστιχας Ιωάννης Καποδίστριας Ιωάννης Κωλέττης Ιωάννης Μακρυγιάννης Ιωάννης Μεταξάς Ιωάννης Μιχαήλ Ιωάννης Παπακωνσταντίνου Ιωάννης Συκουτρής Ιωάννης Τσαγκαρίδης Ιωάννης Τσιμισκής Ιωάννινα Ίων Δραγούμης Ιωνική Επανάσταση Κ. Θ. Δημαράς Καλαμάτα Κανέλος Δεληγιάννης Καρλ Γιουνγκ Καρλ Μαρξ Κάρολος Παπούλιας Καρχηδόνα κατεχόμενα της Κύπρου Κατοχή Κατοχικά Δάνεια Κίμων ο Αθηναίος Κίνα Κίνημα του Ρομαντισμού κινηματογράφος Κινηματογράφος και Ιστορία Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.) Κολλυβάδες Κόμμα Φιλελευθέρων Κομμουνισμός Κομνηνός Πυρομάγλου Κοράνιο Κόρινθος Κουμουνδούρος - Τρικούπης - Θεοτόκης (1865-1909) Κύθηρα Κυπριακή Ιστορία Κυριάκος Κατσιμάνης Κύριλλος Λούκαρις Κωνσταντίνος Δεμερτζής Κωνσταντίνος Καβάφης Κωνσταντίνος Καναρης Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή Κωνσταντίνος Καραμανλής Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος) Κωνσταντίνος Λινάρδος Κωνσταντίνος Μανιαδάκης Κωνσταντίνος Μητσοτάκης Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄ Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος Κωνσταντίνος Σημίτης Κωνσταντίνος Σμολένσκι Κωνσταντίνος Τσαλδάρης Κωνσταντίνος Φωτιάδης Κωνσταντινούπολη Κως Κώστας Βάρναλης Κώστας Περρίκος Κωστής Παλαμάς ΛΑ.Ο.Σ Λαθρομετανάστευση Λαικό Κόμμα Λαμία Λατινική Αμερική Λεονίντ Τρότσκι Λέσβος Λεωνίδας Παρασκευόπουλος Λόγιος Ερμής Λόρδος Βύρων Λουτράκι Λύσανδρος Μαζική πολιτική προπαγάνδα Μακάριος Μακεδονία Μακεδονικό Ζήτημα Μακεδονικός Αγώνας Μακεδονομάχοι Μάνη Μάο Τσε Τουνγκ Μαραθώνας Μάρκος Βαφειάδης Μάρκος Μπότσαρης Μάτζικερτ Μεγάλη Βρετανία Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia) Μέγαρο Μαξίμου Μέγας Αλέξανδρος Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών Μέγας Θεοδόσιος Μέγας Κωνσταντίνος Μελέτης Βασιλείου Μεσαίωνας Μέση Ανατολή Μεσόγειος Μεσολόγγι Μεσοπόλεμος (1922-1941) Μεσσήνη Μεσσηνίας Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974) Μέττερνιχ Μίκης Θεοδωράκης Μίκης Πρωτοπαπαδάκης Μικρά Ασία μικρασιατική εκστρατεία και καταστροφή παρωδία δίκης και εκτέλεση των έξι (1918-1922) Μιλτιάδης ο Αθηναίος Μιλτιάδης Πορφυρογέννης Μιχαήλ Ψελλός Μνημείο Μοροζίνι Μουσολίνι Μπενιζέλος Ρούφος Μυστικές υπηρεσίες ναζισμός Νάξος Ναπολέων Βοναπάρτης Ναπολέων Ζέρβας Ναυαρίνο Ναύπακτος Ναύπλιο Ναυτική Ιστορία Νέα Δημοκρατία Νεοκλής Σαρρής Νεότουρκοι Νικήτας Σταματελόπουλος Νικηφόρος Φωκάς Νικίας Νικόλαος Δημητρακόπουλος Νικόλαος Λεωτσάκος Νικόλαος Πλαστήρας Νικόλαος Πολίτης Νικόλαος Στράτος Νίκος Ζαχαριάδης Νίκος Καζαντζάκης Νίκος Μπελογιάννης Νίκος Νικολούδης Νίτσε Ξάνθη Ξενοφών Οδυσσέας Ανδρούτσος Οδυσσέας Ελύτης Οδυσσέας Ιάλεμος Οδύσσεια Οθωμανική Αυτοκρατορία Οθωνική περίοδος (1832-1864) Οικουμενικό Πατριαρχείο Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά ομάδα των "Ιαπώνων" Όμηρος ομοφυλοφιλία Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.) Οργάνωση "Χ" Ορθοδοξία π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος ΠΑ. ΣΟ. Κ. Παγκόσμιος Ιστορία Παλαιών Πατρών Γερμανός Παναγής Τσαλδάρης Παναγιώτης Δαγκλής Παναγιώτης Δεμέστιχας Παναγιώτης Κανελλόπουλος Πάνος Κορωναίος Πάτρα Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ Παύλος Γύπαρης Παύλος Κουντουριώτης Παύλος Μελάς Παυσανίας Παυσανίας Κατσώτας Παυσανίας ο περιηγητής ΠΕΑΝ Πειραιάς πειρατεία Πεισίστρατος Πελοποννησιακός πόλεμος Περικλής Περικλής Αργυρόπουλος Περικλής Γιαννόπουλος Περικλής Δεληγιάννης Περιοδικά Ιστορίας Περσικοί πόλεμοι Πετρέλαια στο Αιγαίο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης Πέτρος Γαρουφαλιάς Πέτρος Μακρής - Στάϊκος Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης Πλάτων Πλούταρχος Ποίηση και αισθητική Πόλεμος των Μπόερς Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι πολιτική δολοφονία Πολιτική Ιστορία Πολωνία Πόντος Πρίγκιπας Ανδρέας προπαγάνδα πρόσφυγες προσωκρατικοί φιλόσοφοι Προτεινόμενα Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff Πύρρος της Ηπείρου Ρήγας Παλαμίδης Ρήγας Φερραίος ριζοσπάστης Ρόδος Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία Ρώμη Ρωμηοσύνη Ρωσία Ρωσικο κόμμα Σάββας Γκαλιμαρίδης Σάμος Σαντόρε Σανταρόζα Σαντορίνη ΣΚΑΪ Σκάκι Σκωτία Σόλων Σοφοκλής Βενιζέλος Σοφοκλής Δούσμανης Σπυρίδων Μαρκεζίνης Σπυρίδων Τρικούπης Σταλινισμός Σταυροφορίες Σταφιδικό Ζήτημα Στέφανος Δραγούμης Στέφανος Σαράφης Στέφανος Σκουλούδης Στέφανος Στεφανόπουλος Στράβων Στρατής Μυριβίλης Στρατιωτικά κινήματα Στρατιωτική Ιστορία Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη Στυλιανός Γονατάς Στυλιανός Χούτας Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ Συνθήκη της Λοζάννης Συνθήκη των Σεβρών συντάξεις ΣΥΡΙΖΑ Σύχρονη Ελληνική Ιστορία - Μεταπολίτευση (1974- ) Σωκράτης Σώματα Ασφαλείας Τα κείμενα του "φιλίστωρος" (Ι. Β. Δ.) Ταγίπ Ερντογάν Τάγματα ασφαλείας Τείχος του Βερολίνου τεκτονισμός Τέχνες Τεχνολογία το παιχνίδι στην Ιστορία Τοπική Ιστορία Τουρκία Τουρκοκρατία (1453-1821) Τράπεζα της Ελλάδος Τράπεζες Τριπλή Κατοχή της Ελλαδος και Αντίσταση (1941-1944) Τριπολιτσά Τσαούς Αντών (Φωστερίδης) Ύδρα Υποβρύχιο Παπανικολής υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ Υφαλοκρυπίδα Φαίδων Γκιζίκης Φαλμεράγιερ Φανάρι Φασισμός Φιλελληνισμός Φιλία Φιλική Εταιρεία Φιλολογικά και άλλα δοκίμια Φιλοποίμην Φιλορθόδοξη Εταιρεία Φιλοσοφία Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας Φλωρεντία Φλώρινα Φραγκοκρατία Φωκίων Φωτογραφικό Οδοιπορικό Χαλκιδική Χαράλαμπος Κατσιμήτρος Χαράλαμπος Τσερούλης Χαράτσι Χαρίλαος Τρικούπης Χαρίλαος Φλωράκης Χάτι Χουμαγιούν Χίτλερ Χούντα Χρεοκοπία Χρηματιστήριο χριστιανικό ολοκαύτωμα Χριστόδουλος Τσιγάντες Χριστούγεννα Χρυσόστομος Σμύρνης Χωροφυλακή Ψαρά ψυχολογία Ψυχρός Πόλεμος Articles in English CIA http://www.istorikathemata.com/ John Iatrides K.K.E. KGB Mεσσήνη Robert Bruce Slider William Wallas Winston Churchil
Εμφάνιση περισσότερων