Η πολιτική κατάσταση στην Κύπρο την εποχή των βαλκανικών πολέμων (1911-1913)

Αρχιεπίσκοπος Κύριλλος Β΄ 
γράφει ο κ. Μιχάλης Μελετίου

Ο νέος Άγγλος αρμοστής εκείνης της εποχής, Χάμιλτον Γκουλντ-Ανταμς, έφθασε στο νησί τον Σεπτέμβριο του 1911. Από την πρώτη κιόλας συνάντησή του με τον αρχιεπίσκοπο Κύπρου Κύριλλο προκάλεσε δυσφορία με τις τοποθετήσεις του, όταν ανέφερε ότι λυπόταν επειδή οι Κύπριοι πολιτικοί ασχολούντο μόνο με το εθνικό τους θέμα (εννοούσε την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα), αντί να επιδεικνύουν ενδιαφέρον για την ευημερία του κυπριακού λαού. Οι αντιδράσεις ήταν έντονες εκ μέρους των πολιτευτών της ελληνικής πλευράς της νήσου, οι οποίοι εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους σε υπόμνημα που κατατέθηκε τον Νοέμβριο, όπου διακήρυξαν τον «ισχυρόν και ακατάβλητον πόθον για την προσάρτηση του νησιού στο ελληνικό βασίλειο». Ταυτόχρονα ζητούσαν την κατάργηση του φόρου υποτελείας, την απόδοση στον λαό των «περισσευμάτων» του προϋπολογισμού και την αναδιάρθρωση του Εκτελεστικού και Νομοθετικού Συμβουλίου σύμφωνα με την πληθυσμιακή αναλογία.


Το βαρύ κλίμα επιδεινώθηκε από την τακτική του αρμοστή να μην επισκέπτεται κοινότητες που ήταν σημαιοστολισμένες με τα ελληνικά εθνικά σύμβολα. Η ολική ρήξη επήλθε στις 4 Απριλίου του 1912, όταν μπροστά από το κτίριο του Νομοθετικού Συμβουλίου οι Κύπριοι βουλευτές υπέβαλαν τις παραιτήσεις τους. Λίγες ημέρες αργότερα πραγματοποιήθηκαν συλλαλητήρια διαμαρτυρίας σε ολόκληρο το νησί. Επιπλέον, εκλέχθηκε Επιτροπή Πολιτικού Αγώνα υπό την προεδρία του Αρχιεπισκόπου και διακηρύχθηκε «ότι ουδεμία δύναμις εγκόσμιος δύναται να καταστείλει ή καταβάλει τα εθνικά φρονήματα του κυπριακού λαού και την αναλλοίωτον θέλησίν του, όπως προσαρτηθεί εις το ομόφυλον Βασίλειον της Ελλάδος».

Το πρώτο συλλαλητήριο έγινε στη Λάρνακα, και σε αυτό κύριος ομιλητής ήταν ο ελλαδίτης γιατρός, ιστορικός και πρώην μέλος του Νομοθετικού Φίλιος Ζαννέτος. Οι διαδηλωτές πορεύθηκαν προς το Διοικητήριο φωνάζοντας μάλιστα συνθήματα υπέρ της Ένωσης και επιδίδοντας σχετικό ψήφισμα. Λεπτομέρειες του συλλαλητηρίου αλιεύονται από την εγκυρότατη εφημερίδα της εποχής «Ελευθερία», της 7ης Απριλίου 1912: «…ο δε κόσμος συγκινημένος άρχισε να αλληλοκαλείται, μετά από λίγο δε, ακούστηκαν οι καμπάνες του Αγίου Λαζάρου και των τριών ενοριών της Λάρνακας και συγκαλούντες τον λαό ο οποίος κατά ενορίες αφού συνήλθε με σημαίες συγκεντρώθηκε παρά την πλατεία όπου βρίσκεται η εμπορική Λέσχη και κατέλαβε με ζητωκραυγές και πατριωτικά τραγούδια την πλατεία και τους γύρω δρόμους με σημαίες και φανούς. Τόσο πολυπληθές ήταν το συλλαλητήριο ώστε ουδέποτε άλλο συγκροτήθηκε ένα τέτοιο στη Λάρνακα. […] Ο ιατρός κ. Φ. Ζαννέτος αφού ανήλθε σε πρόχειρο βήμα ανέπτυξε στους διαδηλωτές για την παραίτηση των Ελλήνων βουλευτών διακοπτόμενος συνεχώς από ευφημίες «ζήτω η Ένωση» και «κάτω οι Άγγλοι».

Μακάριος Μυριανθεύς - εθελοντής στους Βαλκανικούς
Ανάλογη ένταση επικρατούσε την άνοιξη του 1912 και στις σχέσεις των Ελλήνων με τους Τούρκους της Κύπρου, εξαιτίας του Ιταλοτουρκικού Πολέμου που ξέσπασε στις γειτονικές με την Κύπρο περιοχές και είχε ως κατάληξη την κατάληψη της Δωδεκανήσου από τους Ιταλούς. Οι Κύπριοι έδειχναν με κάθε τρόπο την ευφορία τους για τις ήττες του τουρκικού στρατού και τη συμπάθειά τους υπέρ του «ενδόξου αδελφού ιταλικού έθνους». Επιπλέον, η στάση του αρμοστή αναμόχλευε συνεχώς τα πάθη και επέτεινε τη διαίρεση ανάμεσα στον πληθυσμό, αφού συνομιλούσε με τους «νομοταγείς» Τούρκους και απέφευγε τους Έλληνες. Η μεγάλη αναταραχή συνέβη τελικά τον Μάιο του 1912. Στις 11 του μηνός, μαθητές του Παγκυπρίου Γυμνασίου ξυλοκοπήθηκαν άγρια από Τούρκους χωρικούς όταν επέστρεφαν από μια εκδρομή στον Πενταδάκτυλο. Στην πρωτεύουσα και σε όλη την Κύπρο τα νέα διαδόθηκαν διογκωμένα και οι φήμες ήταν οργιαστικές, με αποτέλεσμα να σημειωθούν συμπλοκές σε πολλά σημεία του νησιού. Η επέμβαση της Αστυνομίας όξυνε τα πνεύματα περισσότερο αντί να τα κατευνάσει, καθώς η πλειονότητα των αστυνομικών ήταν Τούρκοι. Την 14η Μαΐου, τη Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος (Δευτέρα του Κατακλυσμού για τα κυπριακά ήθη), έλαβε χώρα στη Λεμεσό μια καθολική ελληνοτουρκική σύρραξη, με αποτέλεσμα δεκάδες τραυματίες αλλά και έξι νεκρούς: τέσσερις Έλληνες και δύο Τούρκους. Τα «γεγονότα του Κατακλυσμού» ήταν το αποκορύφωμα της πολιτικής κρίσης του 1912. Ακολούθησε μια σιωπηρή αλλά δραστική εκτόνωση της κατάστασης με την εσπευσμένη πρόσκληση στρατιωτικής δύναμης (αγγλικής) από την Αίγυπτο και την προσαγωγή στα δικαστήρια δεκάδων Κυπρίων (κυρίως Ελλήνων) με βαρύτατες κατηγορίες για τη συμμετοχή τους στα επεισόδια. Τελικά, η κρίση έληξε τον Αύγουστο, με τον πιο αμήχανο για τους Έλληνες της Κύπρου τρόπο, όταν τριμελής επιτροπή – που αποτελείτο από τους βουλευτές Θεοφάνη Θεοδότου, Πασχάλη Κωνσταντινίδη και Νικόλαο Κλ. Λανίτη – επισκέφθηκε στο Λονδίνο τον υπουργό των Αποικιών. Ουσιαστικά, ουδέν κέρδος επιτεύχθηκε από αυτήν τη συνάντηση παρά μόνο ακούστηκαν οι συνήθεις γενικές και αόριστες υποσχέσεις που πάντοτε διακήρυσσαν οι Άγγλοι.

Το σημαντικότερο ίσως γεγονός της περιόδου, από τα γεγονότα του Κατακλυσμού μέχρι και πριν από την έναρξη των Βαλκανικών Πολέμων, ήταν η επίσκεψη που πραγματοποίησαν στο Λονδίνο δύο άλλοι κορυφαίοι Κύπριοι πολιτευτές που είχαν εκτοπιστεί από το Νομοθετικό Συμβούλιο μετά τις εκλογές του 1911, οι Χριστόδουλος Σώζος και Μιχαήλ Γ. Νικολαΐδης. Οι εν λόγω νέοι πολιτικοί επέδειξαν αξιοσημείωτη διορατικότητα και υψηλές διπλωματικές αρετές, αφού αντιλήφθηκαν ότι η ιταλική παρουσία στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο ανέτρεπε τα δεδομένα και οδηγούσε σε νέες συμμαχίες. Έτσι, υποστήριξαν το αδιανόητο για εκείνη την εποχή, ότι ήταν λανθασμένη η εμμονή στην απαίτηση της Ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα, προτείνοντας ότι θα ήταν καλύτερα αν η Κύπρος κατάφερνε, σε πρώτο χρόνο, να πετύχει την αυτονομία της. Η ρηξικέλευθη αυτή πρόταση, όπως ήταν άλλωστε αναμενόμενο, προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων από την παραδοσιακή ηγεσία και τον Τύπο, οι οποίοι αντιμετώπισαν τους εισηγητές σχεδόν ως προδότες.

Ιωάννης Γεννάδιος
Όσον αφορά τη στάση του επίσημου ελληνικού κράτους, το ενδιαφέρον άρχισε για πρώτη φορά να διαγράφεται στον ορίζοντα το 1912. Την ελληνική πολιτική για το Κυπριακό χάραξε εν πολλοίς ο διπλωμάτης Ιωάννης Γεννάδιος, με δύο εκθέσεις που συνέταξε τα έτη 1911-12. Ο Γεννάδιος πρότεινε ότι είναι επιτακτική ανάγκη η πολιτική να χαράσσεται και να επιβάλλεται από το εθνικό κέντρο, την οποία όφειλαν οι Κύπριοι (αλλά και όλοι οι άλλοι υπόδουλοι Έλληνες) να ακολουθήσουν με αυστηρότητα. Στα υπόψη του ήταν ασφαλώς και οι γενικότερες γεωπολιτικές εξελίξεις που διαφαίνονταν στην Ευρώπη και στην Ανατολική Μεσόγειο, αφού τόνιζε ότι η Βρετανία θα χρησιμοποιούσε την Κύπρο ως αντάλλαγμα στη μεταβολή των ισορροπιών της περιοχής. Επίσης, ο πολύπειρος διπλωμάτης θεώρησε υπεύθυνους τους Έλληνες πολιτευτές της μεγαλονήσου (λόγω κακών χειρισμών) για την ανθοφορούσα βρετανοτουρκική προσέγγιση και συνιστούσε μετ’ επιτάσεως την ανάγκη για αγαστή συνεργασία των κατοίκων του νησιού με τους κατακτητές (ουσιαστικά να ανασταλεί ο εσωτερικός πολιτικός αγώνας) ως απαραίτητη προϋπόθεση για την Ένωση. Πάντως, τον Δεκέμβριο του 1912 είχαν διαρρεύσει πληροφορίες για το περιεχόμενο των συζητήσεων του Ελ. Βενιζέλου στο Λονδίνο, σχετικά με την παραχώρηση της Κύπρου στην Ελλάδα με αντάλλαγμα τη χρήση του λιμανιού του Αργοστολίου από τον βρετανικό στόλο. Ήταν μια αγγλική πρόταση που δεν πραγματοποιήθηκε τότε, εξαιτίας των διαφοροποιήσεων που έφεραν η δολοφονία του βασιλιά Γεωργίου και ο Β’ Βαλκανικός Πόλεμος.

Τέλος, στις 17 Ιουνίου 1913, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Λάμπρος Κορομηλάς, απαντώντας με τηλεγράφημα σε υπόμνημα Κυπρίων βουλευτών που ζητούσαν και πάλι την «εθνική δικαίωση» της Κύπρου, ανέφερε: «Κατανοούμεν πληρέστατα και εκτιμώμεν προσήκοντως πατριωτικά αισθήματα αυτών, αλλά κρισιμώταται στιγμαί ας διερχόμεθα επιβάλλουσιν αυστηράν αποφυγήν δημιουργίας Κυπριακού Ζητήματος». Και συμπλήρωνε σε άλλο τηλεγράφημα στις 20 Ιουλίου 1913 ότι: «Εκ της εγνωσμένης φιλοπατρίας των Κυπρίων απεκδεχόμεθα συμμόρφωσιν προς ημετέρας υποδείξεις». Έτσι, η κυπριακή ηγεσία αναγκάστηκε να αποδεχθεί τις υποδείξεις για συμμόρφωση. Από αυτό το σημείο και μετά, το κυπριακό ζήτημα αποτέλεσε πρωτίστως εθνικό θέμα με την άμεση εμπλοκή της Ελλάδας στον καθορισμό της πολιτικής γραμμής.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου/Υπηρεσία Ανάπτυξης Προγραμμάτων, Λευκωσία 1997
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ 1770-2000, τ. ΣΤ’, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2003
Παπαπολυβίου Πέτρος: Η ΚΥΠΡΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ – ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ, Θεσσαλονίκη 1996

Στεφανίδης Στέφανος: «Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟΥΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΥΣ ΠΟΛΕΜΟΥΣ ΚΑΙ Ο ΗΡΩΑΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΣΩΖΟΣ», Εθνική Φρουρά και Ιστορία, τχ. 30 (Ιούλιος-Δεκέμβριος 2012)

Σχόλια

"Encompass worlds but do not try to encompass me..."

Walt Whitmann

Όλα τα θέματα του ιστολογίου

"υγρό πυρ" 1821 19η Μαίου 25η Μαρτίου 28η Οκτωβρίου 1940 4η Αυγούστου α Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος Αβράαμ Λίνκολν Άγγελος Έβερτ Άγγελος Σικελιανός Αγγλία Άγιο Όρος Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος Αδαμάντιος Κοραής Αθανάσιος Ευταξίας Αθανάσιος Σουλιώτης - Νικολαϊδης Αθανάσιος Τσακάλωφ Αιγαίο Αιγαίο Ελληνική θάλασσα Αίγινα Αισχύλος Ακρόπολη Αλβανία Αλεξάνδρεια Αλέξανδρος Ζαϊμης Αλέξανδρος Κορυζής Αλέξανδρος Κουμουνδούρος Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος Οθωναίος Αλέξανδρος Παπάγος Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος Παπαναστασίου Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής Αλέξανδρος Σακελαρίου Αλέξανδρος Υψηλάντης Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος Αναγέννηση Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος Αναστάσιος Παπούλας Ανατολική Ρωμυλία Ανδρέας Γ. Παπανδρέου Ανδρέας Καρκαβίτσας Ανδρέας Λόντος Ανδρέας Μεταξάς Ανδρέας Μιαούλης Ανδρέας Μιχαλακόπουλος Ανδρέας Τζίμας Άνθιμος Γαζής Αννα Κομνηνή Άννα Κομνηνή Αννίβας Αντάντ Αντιβενιζελισμός αντισημιτισμός Αντόνιο Γκράμσι Αντώνης Σαμαράς Απεργίες Αποικιοκρατία Άραβες Αρβανίτες Άρειος Πάγος Άρης Βελουχιώτης Αριστείδης ο Αθηναίος Αριστοτέλης Αριστοτέλης Ωνάσης Αρχαία Αθήνα Αρχαία Ελληνική Ιστορία - Ρωμαιοκρατία Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία Αρχαία Σπάρτη Αρχαιοκαπηλεία Αρχαιολογία Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος Αρχιμίδης Αστρονομία Αστυνομία Αυστρία Αυτοκράτορας Ηράκλειος Αφρική Αχαϊκή Συμπολιτεία β Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος Βαλκάνια βασανιστήρια Βασίλειος Τσίχλης Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄ Βασιλιάς Γεώργιος Α΄ Βασιλιάς Γεώργιος Β΄ Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄ Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄ Βασιλιάς Όθων Α΄ Βασιλιάς Παύλος Α΄ Βασιλιάς Φίλιππος Β΄ Βενιαμίν Λέσβιος Βιβλία και Βιβλιοθήκες Βιβλιοκρισίες Βιέννη Βιετνάμ Βιογραφίες Βλάσης Γαβριηλίδης Βουλγαρία Βυζαντινή Ιστορία γ Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης Γαλλία Γαλλική Επανάσταση Γαριβάλδι Γελιογραφίες Γενοκτονία των Αρμενίων Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου Γερμανία Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός Γεώργιος Α. Παπανδρέου Γεώργιος Βλάχος Γεώργιος Γρίβας (Διγενής) Γεώργιος Ζησιμόπουλος Γεώργιος Θεοτόκης Γεώργιος Κάνιγκ Γεώργιος Καραϊσκάκης Γεώργιος Καρτάλης Γεώργιος Καφαντάρης Γεώργιος Κονδύλης Γεώργιος Κουντουριώτης Γεώργιος Λεοναρδόπουλος Γεώργιος Παπαδόπουλος Γεώργιος Παπανδρέου (GAP) Γεώργιος Πωπ Γεώργιος Ράλλης Γεώργιος Σεφέρης Γεώργιος Σταύρου Γεώργιος Στρέιτ Γεώργιος Τσολάκογλου Γεώργιος Τσόντος (Βάρδας) Γιάννης Ιωαννίδης Γιάννης Ψυχάρης Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο) Γιουγκοσλαβία Γιώργης Σιάντος Γιώργος Ρωμανός Γκουλάγκς Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά Γράμμος - Βίτσι Γρηγόρης Φαράκος Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας) Γρηγόριος Ξενόπουλος δ Δαρδανέλλια Δεκεμβριανά - Εμφύλιος πόλεμος (1944-1949) Δέσποινα Κούρτη Δημήτρης Παρτσαλίδης Δημήτριος Αναγνωστόπουλος Δημήτριος Βούλγαρης Δημήτριος Γούναρης Δημήτριος Ιωαννίδης Δημήτριος Καλλέργης Δημήτριος Μάξιμος Δημήτριος Ράλλης Δημήτριος Υψηλάντης Δημήτριος Ψαρρός Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ) Δημοσθένης Δημοψήφισμα δημοψήφισμα 1924 Διατροφή Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.) Δικαιοσύνη Διονύσιος Σολωμός Διπλωματία δοσιλογισμός δουλεμπόριο Δύση Δωδεκάνησα Ε.Ρ.Ε. ΕΔΕΣ Εθνικά Δάνεια Εθνική αντίσταση Εθνική τράπεζα Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.) Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ) Εθνικός Διχασμός (1914-1918) Εθνικός Συναγερμός Εθνοσυνέλευση ΕΚΚΑ Εκκλησιαστική Ιστορία ΕΛΑΣ Ελβετία ΕΛΔΥΚ Ελευθέριος Βενιζέλος Ελληνική λογοτεχνία Ελληνική Οικονομική Ιστορία Ελληνική Οικονομική κρίση Ελληνική Παιδεία Ελληνική Παλιγγενεσία (1821 - 1832) Ελληνική Παράδοση Έλληνικό Έθνος Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος Ελληνικός στρατός Ελληνισμός Ελληνισμός της Αμερικής Ελληνοτουρκικές σχέσεις Ελληνοτουρκικός πόλεμος 1897 Ελλήνων Πάσχα Εμμανουήλ Μπενάκης Εμμανουήλ Ξάνθος Εμμανουήλ Παπάς Εμμανουήλ Ρέπουλης Εμμανουήλ Ροϊδης Εμμανουήλ Τομπάζης Εμμανουήλ Τσουδερός Εμπόριο Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.) Ένωση Κέντρου ΕΟΚ ΕΟΚΑ Α΄ ΕΟΚΑ Β΄ Επανάσταση στο Γουδή Επανάσταση στο Γουδί Α΄ και Β΄ Βαλκανικός πόλεμος (1909-1914) Επέτειος Επίκουρος Επιτάφιος Ερατοσθένης Ερυθρός Σταυρός ΕΣΣΔ Ευάγγελος Αβέρωφ Ευάγγελος Λεμπέσης Ευεργέτες Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαικός Διαφωτισμός εφημερίδα "Καθημερινή" Η γυναίκα στην Ιστορία Η δίκη των "εξ" Ήθη και έθιμα Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.) Ήπειρος Ηράκλειτος Ηρακλής Θεσσαλονίκης Ηρόδοτος Θαλής ο ΜΙλήσιος Θέατρο Θεμιστοκλής Θεμιστοκλής Σοφούλης Θεόδωρος Δηλιγιάννης Θεόδωρος Κολοκοτρώνης Θεόδωρος Πάγκαλος Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος) Θεόδωρος Τουρκοβασίλης Θεόφιλος Καΐρης Θερμοπύλες Θεσσαλονίκη Θουκυδίδης Θράκη Θρασύβουλος Τσακαλώτος Θρησκεία Θωρηκτό Αβέρωφ Ι.Β.Δ. Ιαπωνία Ιατρική Ιερή Συμμαχία Ιερός Λόχος Ιλιάδα Ίμια Ιουλιανή κρίση του ΄65 Ιούλιος Βέρν Ιπποκράτης ο Κώος Ισλάμ Ισοκράτης Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος Ιστορία Ιστορία της Αλβανίας Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας Ιστορία της Κρήτης Ιστορία του Αθλητισμού Ιταλία Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης Ιωάννης Γκούρας Ιωάννης Δεμέστιχας Ιωάννης Καποδίστριας Ιωάννης Κωλέττης Ιωάννης Μακρυγιάννης Ιωάννης Μεταξάς Ιωάννης Μιχαήλ Ιωάννης Παπακωνσταντίνου Ιωάννης Συκουτρής Ιωάννης Τσαγκαρίδης Ιωάννης Τσιμισκής Ιωάννινα Ίων Δραγούμης Ιωνική Επανάσταση Κ. Θ. Δημαράς Καλαμάτα Κανέλος Δεληγιάννης Καρλ Γιουνγκ Καρλ Μαρξ Κάρολος Παπούλιας Καρχηδόνα κατεχόμενα της Κύπρου Κατοχή Κατοχικά Δάνεια Κίμων ο Αθηναίος Κίνα Κίνημα του Ρομαντισμού κινηματογράφος Κινηματογράφος και Ιστορία Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.) Κολλυβάδες Κόμμα Φιλελευθέρων Κομμουνισμός Κομνηνός Πυρομάγλου Κοράνιο Κόρινθος Κουμουνδούρος - Τρικούπης - Θεοτόκης (1865-1909) Κύθηρα Κυπριακή Ιστορία Κυριάκος Κατσιμάνης Κύριλλος Λούκαρις Κωνσταντίνος Δεμερτζής Κωνσταντίνος Καβάφης Κωνσταντίνος Καναρης Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή Κωνσταντίνος Καραμανλής Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος) Κωνσταντίνος Λινάρδος Κωνσταντίνος Μανιαδάκης Κωνσταντίνος Μητσοτάκης Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄ Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος Κωνσταντίνος Σημίτης Κωνσταντίνος Σμολένσκι Κωνσταντίνος Τσαλδάρης Κωνσταντίνος Φωτιάδης Κωνσταντινούπολη Κως Κώστας Βάρναλης Κώστας Περρίκος Κωστής Παλαμάς ΛΑ.Ο.Σ Λαθρομετανάστευση Λαικό Κόμμα Λαμία Λατινική Αμερική Λεονίντ Τρότσκι Λέσβος Λεωνίδας Παρασκευόπουλος Λόγιος Ερμής Λόρδος Βύρων Λουτράκι Λύσανδρος Μαζική πολιτική προπαγάνδα Μακάριος Μακεδονία Μακεδονικό Ζήτημα Μακεδονικός Αγώνας Μακεδονομάχοι Μάνη Μάο Τσε Τουνγκ Μαραθώνας Μάρκος Βαφειάδης Μάρκος Μπότσαρης Μάτζικερτ Μεγάλη Βρετανία Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia) Μέγαρο Μαξίμου Μέγας Αλέξανδρος Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών Μέγας Θεοδόσιος Μέγας Κωνσταντίνος Μελέτης Βασιλείου Μεσαίωνας Μέση Ανατολή Μεσόγειος Μεσολόγγι Μεσοπόλεμος (1922-1941) Μεσσήνη Μεσσηνίας Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974) Μέττερνιχ Μίκης Θεοδωράκης Μίκης Πρωτοπαπαδάκης Μικρά Ασία μικρασιατική εκστρατεία και καταστροφή παρωδία δίκης και εκτέλεση των έξι (1918-1922) Μιλτιάδης ο Αθηναίος Μιλτιάδης Πορφυρογέννης Μιχαήλ Ψελλός Μνημείο Μοροζίνι Μουσολίνι Μπενιζέλος Ρούφος Μυστικές υπηρεσίες ναζισμός Νάξος Ναπολέων Βοναπάρτης Ναπολέων Ζέρβας Ναυαρίνο Ναύπακτος Ναύπλιο Ναυτική Ιστορία Νέα Δημοκρατία Νεοκλής Σαρρής Νεότουρκοι Νικήτας Σταματελόπουλος Νικηφόρος Φωκάς Νικίας Νικόλαος Δημητρακόπουλος Νικόλαος Λεωτσάκος Νικόλαος Πλαστήρας Νικόλαος Πολίτης Νικόλαος Στράτος Νίκος Ζαχαριάδης Νίκος Καζαντζάκης Νίκος Μπελογιάννης Νίκος Νικολούδης Νίτσε Ξάνθη Ξενοφών Οδυσσέας Ανδρούτσος Οδυσσέας Ελύτης Οδυσσέας Ιάλεμος Οδύσσεια Οθωμανική Αυτοκρατορία Οθωνική περίοδος (1832-1864) Οικουμενικό Πατριαρχείο Όλα τα άρθρα με χρονολογική σειρά ομάδα των "Ιαπώνων" Όμηρος ομοφυλοφιλία Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.) Οργάνωση "Χ" Ορθοδοξία π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος ΠΑ. ΣΟ. Κ. Παγκόσμιος Ιστορία Παλαιών Πατρών Γερμανός Παναγής Τσαλδάρης Παναγιώτης Δαγκλής Παναγιώτης Δεμέστιχας Παναγιώτης Κανελλόπουλος Πάνος Κορωναίος Πάτρα Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ Παύλος Γύπαρης Παύλος Κουντουριώτης Παύλος Μελάς Παυσανίας Παυσανίας Κατσώτας Παυσανίας ο περιηγητής ΠΕΑΝ Πειραιάς πειρατεία Πεισίστρατος Πελοποννησιακός πόλεμος Περικλής Περικλής Αργυρόπουλος Περικλής Γιαννόπουλος Περικλής Δεληγιάννης Περιοδικά Ιστορίας Περσικοί πόλεμοι Πετρέλαια στο Αιγαίο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης Πέτρος Γαρουφαλιάς Πέτρος Μακρής - Στάϊκος Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης Πλάτων Πλούταρχος Ποίηση και αισθητική Πόλεμος των Μπόερς Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι πολιτική δολοφονία Πολιτική Ιστορία Πολωνία Πόντος Πρίγκιπας Ανδρέας προπαγάνδα πρόσφυγες προσωκρατικοί φιλόσοφοι Προτεινόμενα Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff Πύρρος της Ηπείρου Ρήγας Παλαμίδης Ρήγας Φερραίος ριζοσπάστης Ρόδος Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία Ρώμη Ρωμηοσύνη Ρωσία Ρωσικο κόμμα Σάββας Γκαλιμαρίδης Σάμος Σαντόρε Σανταρόζα Σαντορίνη ΣΚΑΪ Σκάκι Σκωτία Σόλων Σοφοκλής Βενιζέλος Σοφοκλής Δούσμανης Σπυρίδων Μαρκεζίνης Σπυρίδων Τρικούπης Σταλινισμός Σταυροφορίες Σταφιδικό Ζήτημα Στέφανος Δραγούμης Στέφανος Σαράφης Στέφανος Σκουλούδης Στέφανος Στεφανόπουλος Στράβων Στρατής Μυριβίλης Στρατιωτικά κινήματα Στρατιωτική Ιστορία Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη Στυλιανός Γονατάς Στυλιανός Χούτας Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ Συνθήκη της Λοζάννης Συνθήκη των Σεβρών συντάξεις ΣΥΡΙΖΑ Σύχρονη Ελληνική Ιστορία - Μεταπολίτευση (1974- ) Σωκράτης Σώματα Ασφαλείας Τα κείμενα του "φιλίστωρος" (Ι. Β. Δ.) Ταγίπ Ερντογάν Τάγματα ασφαλείας Τείχος του Βερολίνου τεκτονισμός Τέχνες Τεχνολογία το παιχνίδι στην Ιστορία Τοπική Ιστορία Τουρκία Τουρκοκρατία (1453-1821) Τράπεζα της Ελλάδος Τράπεζες Τριπλή Κατοχή της Ελλαδος και Αντίσταση (1941-1944) Τριπολιτσά Τσαούς Αντών (Φωστερίδης) Ύδρα Υποβρύχιο Παπανικολής υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ Υφαλοκρυπίδα Φαίδων Γκιζίκης Φαλμεράγιερ Φανάρι Φασισμός Φιλελληνισμός Φιλία Φιλική Εταιρεία Φιλολογικά και άλλα δοκίμια Φιλοποίμην Φιλορθόδοξη Εταιρεία Φιλοσοφία Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας Φλωρεντία Φλώρινα Φραγκοκρατία Φωκίων Φωτογραφικό Οδοιπορικό Χαλκιδική Χαράλαμπος Κατσιμήτρος Χαράλαμπος Τσερούλης Χαράτσι Χαρίλαος Τρικούπης Χαρίλαος Φλωράκης Χάτι Χουμαγιούν Χίτλερ Χούντα Χρεοκοπία Χρηματιστήριο χριστιανικό ολοκαύτωμα Χριστόδουλος Τσιγάντες Χριστούγεννα Χρυσόστομος Σμύρνης Χωροφυλακή Ψαρά ψυχολογία Ψυχρός Πόλεμος Articles in English CIA http://www.istorikathemata.com/ John Iatrides K.K.E. KGB Mεσσήνη Robert Bruce Slider William Wallas Winston Churchil
Εμφάνιση περισσότερων