Οι διαπραγματεύσεις και η υπογραφή της συνθήκης της Βεστφαλίας

Οι διαπραγματεύσεις και η υπογραφή της συνθήκης της Βεστφαλίας
γράφει η  ΙΩΑΝΝΑ ΖΟΥΛΑ
Ο Τριακονταετής Πόλεμος άρχισε στη Βοημία όπου η πλειονότητα των κατοίκων της ήταν λουθηρανοί και καλβινιστές. H ανάρρηση στον θρόνο του βασιλείου της Βοημίας του φανατικού οπαδού της Αντιμεταρρύθμισης Φερδινάνδου των Αψβούργων το 1618, ένα χρόνο δηλαδή προτού στεφθεί αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ως Φερδινάνδος B', τρόμαξε τους προτεστάντες. Ετσι στις 23 Μαΐου 1618 μια ομάδα από δυσαρεστημένους προτεστάντες ευγενείς με επικεφαλής τον Χάινριχ Ματίας, κόμητα Φον Τουρν, εισέβαλε στα βασιλικά ανάκτορα της Πράγας και πέταξε από το παράθυρο δύο ρωμαιοκαθολικούς αξιωματούχους, οι οποίοι ωστόσο όχι μόνο δεν σκοτώθηκαν αλλά ούτε καν τραυματίστηκαν, επειδή, κατά την εκδοχή των προτεσταντών, «προσγειώθηκαν πάνω σε έναν σωρό κοπριά» ή, κατά την εκδοχή των ρωμαιοκαθολικών, «η Παναγία εισάκουσε τις προσευχές τους και έστειλε αγγέλους που τους απίθωσαν απαλά στη γη».


Οι στασιαστές πήραν γρήγορα υπό τον έλεγχό τους τη Βοημία με τη βοήθεια της Τρανσυλβανίας, εξέλεξαν βασιλιά τον καλβινιστή εκλέκτορα του Παλατινάτου Φρειδερίκο E', ηγέτη της Ευαγγελικής Ενωσης, και ετοιμάστηκαν να επιτεθούν εναντίον της Βιέννης. Ο Φερδινάνδος B' δεν είχε ούτε χρήματα ούτε τον απαραίτητο στρατό. Ζήτησε λοιπόν βοήθεια από τον Μαξιμιλιανό της Βαυαρίας και από τον εξάδελφό του Φίλιππο Δ', βασιλιά της Ισπανίας. Ο Φίλιππος Δ' είχε και ο ίδιος συμφέρον να παταχθούν οι προτεστάντες ώστε να μπορέσει να επιβληθεί ξανά στις επαναστατημένες Κάτω Χώρες, δεδομένου ότι η δωδεκαετής ανακωχή που είχε συναφθεί ανάμεσα σε αυτές και στην Ισπανία το 1609 πλησίαζε στο τέλος της.

Ο πόλεμος εξαπλώνεται

Με αυτούς τους δύο συμμάχους ο Φερδινάνδος κατάφερε να κατατροπώσει τους στασιαστές στη μάχη του Λευκού Ορους έξω από την Πράγα στις 7/8 Νοεμβρίου 1620 και να αποκαταστήσει στη Βοημία τον ρωμαιοκαθολικισμό και την αυτοκρατορική εξουσία με τον πλέον βίαιο τρόπο: εκτέλεσε 27 αρχηγούς, δήμευσε τις περιουσίες τους και τις έδωσε σε άλλους, πιο πιστούς στην αυτοκρατορική εξουσία, εξανάγκασε σε εξορία 130.000 Τσέχους και κατάργησε όλους τους θεσμούς αυτοδιοίκησης.
Γύρω στο 1623, μετά τη μάχη του Στάτλον, ο Φερδινάνδος B' και οι ρωμαιοκαθολικοί σύμμαχοί του κατέλαβαν και το Παλατινάτο του Φρειδερίκου E'. Ο αυτοκράτορας έδωσε το Ανω Παλατινάτο στον Μαξιμιλιανό και το Παραρρήνιο Παλατινάτο στους Ισπανούς, γεγονός που διευκόλυνε αφάνταστα τον Φίλιππο Δ' να αρχίσει τις εχθροπραξίες εναντίον των Ενωμένων Επαρχιών των Κάτω Χωρών. Αλλά αν ο Φερδινάνδος B' και οι ρωμαιοκαθολικοί σύμμαχοί του επικράτησαν πλήρως στη Νότια Γερμανία, στον Βορρά οι προτεστάντες ηγεμόνες προσπάθησαν να ανακόψουν την ορμή των Αψβούργων συνάπτοντας συμμαχίες και με χώρες εκτός της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Ο αυτοκράτορας τότε κατάλαβε ότι δεν μπορούσε να βασίζεται μόνο στους συμμάχους του. Ετσι αποφάσισε να δεχτεί την πρόταση του Αλμπρεχτ φον Βάλενσταϊν να συγκροτήσει έναν αυτοκρατορικό στρατό, πράγμα που είχε να δει η Αυτοκρατορία από την εποχή του Μεσαίωνα. Γεννημένος λουθηρανός, ο Βάλενσταϊν έγινε ρωμαιοκαθολικός για να πετύχει την εύνοια του αυτοκράτορα. Σίγουρα η θρησκεία ήταν το τελευταίο πράγμα που απασχολούσε τον Βάλενσταϊν. Αριστος στρατιωτικός αλλά υπέρμετρα φιλόδοξος, ο Βάλενσταϊν προσέφερε τις υπηρεσίες του στον αυτοκράτορα, ζητώντας ωστόσο για κάθε επιτυχία του αδρή αμοιβή. Κερδίζοντας όλο και περισσότερη εξουσία ο Βάλενσταϊν άρχισε να γίνεται επικίνδυνος για την ίδια την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αρχίζοντας μυστικές διαπραγματεύσεις με τους Γάλλους πίσω από την πλάτη του αυτοκράτορα. Ο Φερδινάνδος B', μη βρίσκοντας καλύτερο τρόπο για να απαλλαγεί από τον Βάλενσταϊν και τις δολοπλοκίες του, έβαλε να τον δολοφονήσουν το 1634.
 
H χειρότερη επιλογή

Ωστόσο, προτού παρασυρθεί από την υπέρμετρη φιλοδοξία του και γίνει αντιπαθής στον αυτοκράτορα, ο Βάλενσταϊν είχε καταφέρει να αλλάξει την πορεία του πολέμου καθιστώντας νικηφόρα τα αυτοκρατορικά στρατεύματα. Από θέση ισχύος πλέον ο Φερδινάνδος B' είχε δύο επιλογές: είτε να δεχτεί τη συμβουλή του Βάλενσταϊν και να χρησιμοποιήσει τη μεγάλη πλέον δύναμή του για να καταστήσει τη Γερμανία περισσότερο συγκεντρωτική είτε να ικανοποιήσει την απαίτηση των ρωμαιοκαθολικών να αποδοθούν στην Εκκλησία οι εδαφικές εκτάσεις οι οποίες είχαν παραχωρηθεί στους προτεστάντες με τη Συνθήκη του Αουγκσμπουργκ το 1555. Αν διάλεγε το πρώτο, θα δυσαρεστούσε τους καθολικούς ηγεμόνες οι οποίοι από τη μια δεν ήθελαν τους προτεστάντες αλλά από την άλλη δεν ήθελαν να αυξηθεί η εξουσία του αυτοκράτορα και να μειωθούν τα δικά τους προνόμια αυτονομίας και αυτοδιοίκησης.

Αν επέλεγε να επιστρέψει στην Εκκλησία τα εκκοσμικευμένα εδάφη των μονών που είχαν περιέλθει στους προτεστάντες, ήταν βέβαιο ότι θα τρομοκρατούσε τους εναπομείναντες πιστούς στην Αυτοκρατορία προτεστάντες ηγεμόνες. Ο δισταγμός του Φερδινάνδου B' δεν διήρκεσε πολύ. Ως φανατικός ρωμαιοκαθολικός και οπαδός της Αντιμεταρρύθμισης, ο αυτοκράτορας προτίμησε να τα βάλει με τους προτεστάντες. H επιλογή αυτή ήταν η χειρότερη που θα μπορούσε να κάνει διότι ουσιαστικά η σύγκρουση ρωμαιοκαθολικών και προτεσταντών μόνο φαινομενικά ήταν μια σύγκρουση θρησκειών. Στην πραγματικότητα επρόκειτο για σύγκρουση ανάμεσα στα κράτη-μέλη της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και στην κεντρική εξουσία του αυτοκράτορα.
 
Πρόοδος και αναχρονισμός

Οι περισσότεροι ιστορικοί ερμηνεύουν τον Τριακονταετή Πόλεμο όχι ως αποτέλεσμα μιας θρησκευτικής αντιπαλότητας αλλά ως σύγκρουση δύο τρόπων ζωής. Τον έναν τον χαρακτήριζαν ο προτεσταντισμός, οι ελεύθεροι θεσμοί, η πνευματική αναζήτηση, η ανεξιθρησκία και η ιδιωτική επιχείρηση της μεσαίας αστικής τάξης. Τον άλλον η Αντιμεταρρύθμιση, η συγκεντρωτική απολυταρχία, η Ιερή Εξέταση, ο σκοταδισμός, οι διωγμοί των αιρετικών και ο εγκλωβισμός των αγροτών στα φέουδα των ευγενών. H προσπάθεια του Φερδινάνδου B' να αναστρέψει τον ρου της ιστορίας και να επιβάλει στα κράτη-μέλη της Αυτοκρατορίας του την Αντιμεταρρύθμιση με σκοπό την ενίσχυση της κεντρικής εξουσίας και σε τελική ανάλυση τη δημιουργία ενός γιγάντιου ενιαίου κράτους βρήκε ενάντιους όχι μόνο τους προτεστάντες γερμανούς ηγεμόνες αλλά σύσσωμη την Ευρώπη, από τη Ρωσία ως την Αγγλία.

Νίκες και ήττες

Πρώτοι ξεσηκώθηκαν οι Δανοί (1625-1629). Ο βασιλιάς της Δανίας Χριστιανός Δ', φοβούμενος ότι η ανεξαρτησία του προτεσταντικού κράτους του απειλείται, αποφάσισε να επιτεθεί εναντίον της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας με τις ευλογίες του καρδιναλίου Ρισελιέ και τη χρηματοδότηση του στρατού του από τη Γαλλία. Αλλά η εκστρατεία των Δανών απέτυχε παταγωδώς και ένα μεγάλο μέρος της δανικής επικράτειας πέρασε στην κατοχή των ρωμαιοκαθολικών.

Αν όμως οι Δανοί νικήθηκαν εύκολα, η εκστρατεία των Σουηδών (1630-1635) εναντίον και των δύο συνασπισμένων κλάδων των Αψβούργων ήταν πιο επιτυχημένη. Στις 4 Ιουλίου 1630 ο βασιλιάς της Σουηδίας Γουσταύος B' Αδόλφος μπήκε στη Γερμανία με έναν καλογυμνασμένο και πειθαρχημένο στρατό. Για την εποχή του ο Γουσταύος Αδόλφος υπήρξε πρωτοπόρος στην οργάνωση του στρατεύματος. Ενώ ως τότε οι περισσότεροι αρχηγοί κρατών στηρίζονταν σε μισθοφορικούς στρατούς, ο βασιλιάς της Σουηδίας είχε συγκροτήσει έναν εθνικό στρατό με υψηλό ηθικό φρόνημα. Αντίθετα από τους μισθοφόρους, που είχαν καταντήσει πραγματική πληγή για την Ευρώπη της εποχής εκείνης, οι σουηδοί στρατιώτες δεν λαφυραγωγούσαν, δεν βίαζαν, δεν έσφαζαν αμάχους, δεν έκαιγαν σπίτια. Οι επιτυχίες του σουηδικού στρατού, εκτός από την πειθαρχία, οφείλονταν επίσης στον προοδευμένο πολεμικό εξοπλισμό του και στην άριστη στρατηγική διάταξή του στις μάχες.

Ωστόσο, παρ' όλο που ο Γουσταύος Αδόλφος ήταν ένας χαρισματικός βασιλιάς και άριστος στρατηγός, δεν είχε τα απαιτούμενα χρήματα για μια τέτοια εκστρατεία. H Σουηδία ήταν φτωχή χώρα. Γι' αυτό, όταν οι Γάλλοι προσφέρθηκαν να τον χρηματοδοτήσουν, ο Γουσταύος Αδόλφος δέχτηκε, αλλά με την προϋπόθεση ότι θα είχε πλήρη ελευθερία κινήσεων. H εισβολή των Σουηδών στη Γερμανία άλλαξε εντελώς την κατάσταση στην Αυτοκρατορία. Μετά τη μεγάλη νίκη των Σουηδών στο Μπράιτενφελντ το 1631 ο Φερδινάνδος B' αναγκάστηκε να καταφύγει πάλι στις υπηρεσίες του Βάλενσταϊν, παρ' όλο που τον είχε καθαιρέσει από αρχηγό του αυτοκρατορικού στρατού. Στη μάχη του Λύτσεν οι Σουηδοί νίκησαν τον στρατό του Βάλενσταϊν αλλά πλήρωσαν τη νίκη με τη ζωή του βασιλιά τους.

H Γαλλία στον πόλεμο

Ο θάνατος του Γουσταύου Αδόλφου αναπτέρωσε τις ελπίδες των ρωμαιοκαθολικών. Αλλά η Γαλλία, θορυβημένη από τη σύμπραξη των δύο κλάδων της οικογενείας των Αψβούργων, αποφάσισε να επέμβει ανοιχτά. Ως τότε η Γαλλία είχε αναμειχθεί στον πόλεμο χρηματοδοτώντας στρατιωτικές επιχειρήσεις άλλων εναντίον των Αψβούργων, παρέχοντας διπλωματικές συμβουλές, εξυφαίνοντας ίντριγκες ή ενθαρρύνοντας εξεγέρσεις εναντίον των κρατούντων, όπως οι επαναστάσεις της Πορτογαλίας και της Καταλονίας.

Παρ' όλο που ήταν ρωμαιοκαθολική και είχε πρωθυπουργό έναν καρδινάλιο, τον Ρισελιέ, η Γαλλία το 1635 συνάπτοντας συμμαχίες με προτεσταντικά κράτη κήρυξε τον πόλεμο στην Ισπανία, γεγονός που ανάγκασε τον αυτοκράτορα να κηρύξει και αυτός τον πόλεμο στη Γαλλία. Ο Ρισελιέ υπέγραψε σύμφωνο συμμαχίας με τον Οξενστιέρνα, τον πρωθυπουργό της Σουηδίας - ο οποίος μετά τον θάνατο του Γουσταύου Αδόλφου κυβερνούσε τη χώρα εν ονόματι της ανήλικης βασίλισσας Χριστίνας -, και με τον Φρειδερίκο Ερρίκο, πρίγκιπα της Οράγγης και κυβερνήτη των Ενωμένων Επαρχιών των Κάτω Χωρών. Παράλληλα στο πλευρό της Γαλλίας τάχθηκαν η Τρανσυλβανία, η Αγγλία, η Ρωσία καθώς και ο βασιλιάς της Σαβοΐας και η Δημοκρατία της Βενετίας στην Ιταλία.

Οι θρησκευτικές διαφορές μπήκαν σε δεύτερη μοίρα. Ουσιαστικά ο πόλεμος τώρα αναζωπύρωνε την παλιά αντιπαλότητα μεταξύ των βασιλέων της Γαλλίας και των Αψβούργων. Ο Λουδοβίκος ΙΓ' και ο καρδινάλιος Ρισελιέ ήξεραν ότι, αν οι Αψβούργοι επικρατούσαν, η Γαλλία θα παρέμενε φυλακισμένη στα σύνορά της χάνοντας τις διεξόδους της προς την άλλη Ευρώπη.
 
Χωριστές διαπραγματεύσεις

Ο Φερδινάνδος B', του οποίου οι πολιτικοί χειρισμοί οδήγησαν στον Τριακονταετή Πόλεμο, πέθανε το 1637 και αυτοκράτορας εξελέγη ο γιoς του Φερδινάνδος Γ'. Περισσότερο ευέλικτος ή, κατά άλλους, λιγότερο ηρωικός από τον πατέρα του, ο Φερδινάνδος Γ' δέχτηκε με ανακούφιση να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις για ειρήνη. Στο μεταξύ το 1642 πέθανε ο Ρισελιέ και τη θέση του πήρε ο καρδινάλιος Μαζαρίνος, ο οποίος αποδείχτηκε δεινός διαπραγματευτής για τα συμφέροντα της Γαλλίας.

Οι εργασίες του συνεδρίου για τον τερματισμό του πολέμου άρχισαν το 1644 σε δύο διαφορετικές πόλεις της Βεστφαλίας, το Μύνστερ και το Οσναμπρυκ, σε απόσταση 55 χιλιομέτρων η μία από την άλλη. Στο Μύνστερ συναντήθηκαν οι εκπρόσωποι της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και της Γαλλίας και στο Οσναμπρυκ οι εκπρόσωποι της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και της Σουηδίας. Το συνέδριο στο Μύνστερ άνοιξε επίσημα τις εργασίες του στις 4 Δεκεμβρίου 1644 αλλά οι συζητήσεις συνεχίστηκαν επί τέσσερα περίπου χρόνια, με την κάθε πλευρά να προσπαθεί να καρπωθεί οφέλη από τον πόλεμο που συνεχιζόταν.

Στη Βεστφαλία ήταν παρόντα όλα τα κράτη της Ευρώπης, εκτός από τη Βρετανία, την Πολωνία, τη Ρωσία και την Τουρκία. Επίσης δεν υπήρχε θέμα διαπραγματεύσεων μεταξύ Ισπανίας και Γαλλίας εφόσον ο πόλεμος μεταξύ τους συνεχιζόταν και θα τερματιζόταν μόνο με τη Συνθήκη των Πυρηναίων τον Νοέμβριο του 1659. Ωστόσο η Ισπανία στο Μύνστερ υπέγραψε τον Ιανουάριο του 1648 Συνθήκη με τις Κάτω Χώρες αναγνωρίζοντας την ανεξαρτησία της νέας δημοκρατίας και την απόσχισή της από την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.
H κυρίως Συνθήκη της Βεστφαλίας υπογράφτηκε στο Μύνστερ στις 24 Οκτωβρίου 1648.
Ως προς τα θρησκευτικά θέματα, αυτά διευθετήθηκαν με τη σαφή παραδοχή της αρχής του «cuius regio, eius religio» που εκτός από τον λουθηρανισμό επεκτάθηκε και στον καλβινισμό, παρά τις διαμαρτυρίες του πάπα Ιννοκεντίου I' ο οποίος δεν αναγνώρισε ποτέ τη Συνθήκη της Βεστφαλίας.
 
H καινούργια Ευρώπη
H μεγάλη κερδισμένη της Συνθήκης της Βεστφαλίας ήταν η Γαλλία, η οποία πήρε πλέον τη θέση της Ισπανίας ως η μεγαλύτερη δύναμη της Ευρώπης. Με τη Σουηδία στο πλευρό της η Γαλλία εμπόδισε τις προσπάθειες των Αψβούργων να ενισχύσουν την εξουσία τους στην Αυτοκρατορία. Στη Βεστφαλία το δικαίωμα των κρατών-μελών της Αυτοκρατορίας να κηρύσσουν πολέμους και να συνάπτουν συμμαχίες εντός της Αυτοκρατορίας ή εκτός αυτής αναγνωρίστηκε. Θεωρητικά αλλά και ουσιαστικά τα κυριότερα από αυτά τα κράτη έγιναν πραγματικά αυτόνομα. H Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ακρωτηριάστηκε χάνοντας την Ελβετία η οποία κέρδισε την ανεξαρτησία της. H Ισπανία αναγκάστηκε να αναγνωρίσει την ανεξαρτησία των Κάτω Χωρών βάζοντας τέλος στον 80ετή πόλεμό της μαζί τους.

Οι όροι για τον εδαφικό διακανονισμό ήταν φυσικά πολύ ευνοϊκοί για τους νικητές, σε βάρος της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Χάρη στη διαπραγματευτική δεξιότητα του Μαζαρίνου η Γαλλία κέρδισε τα επισκοπάτα Μετς, Τουλ, Βερντέν, το Φίλιπσμπουργκ και το Μπράιζαχ στην ανατολική πλευρά του Ρήνου, το Πινερόλο στο Πεδεμόντιο της Ιταλίας και εξασφάλισε τα δικαιώματά της στην Αλσατία. H Σουηδία προσάρτησε τη δυτική Πομερανία, τα επισκοπάτα του Βίσμαρ και της Βρέμης καθώς και τον έλεγχο των εκβολών των ποταμών Οντερ, Ελβα και Βέζερ, θέτοντας έτσι υπό τον έλεγχό της το εμπόριο στη Βαλτική και στη Βόρεια Θάλασσα.

Με τη Συνθήκη της Βεστφαλίας αναδύθηκαν τρεις μεγάλες δυνάμεις: η Γαλλία, η Σουηδία και οι Κάτω Χώρες. Το Εκλεκτοράτο του Βραδεμβούργου, από τα μεγαλύτερα γερμανικά κράτη - σύμμαχος και αυτό της Γαλλίας -, κατόρθωσε να του αναγνωριστεί η κυριαρχία επί της ανατολικής Πομερανίας και τα δικαιώματά του στη διαδοχή της αρχιεπισκοπής του Μαγδεμβούργου. Στον άλλο σύμμαχο της Γαλλίας, τον Εκλέκτορα της Βαυαρίας, περιήλθε το Ανω Παλατινάτο ενώ το Κάτω (Παραρρήνιο) Παλατινάτο δόθηκε στον γιο του πρώην Εκλέκτορα ολόκληρου του Παλατινάτου Φρειδερίκο E', επίσης σύμμαχο των Γάλλων.

Με τη Συνθήκη της Βεστφαλίας η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία εξασθένησε ακόμη περισσότερο με την de facto διαίρεσή της σε 300 και πλέον κυρίαρχα κράτη. Ορίστηκε εξάλλου ότι ο αυτοκράτορας δεν μπορούσε στο εξής να επιβάλλει φόρους, να στρατολογεί άνδρες, να κηρύσσει πολέμους ή να συνάπτει συνθήκες ειρήνης χωρίς την έγκριση των κρατών που συνέθεταν την Αυτοκρατορία.
Ως εγγυήτριες δυνάμεις της τήρησης της συνθήκης, η Γαλλία και η Σουηδία εξασφάλισαν το δικαίωμα να συμμετέχουν και να ψηφίζουν στην Αυτοκρατορική Δίαιτα. Ωστόσο όλες αυτές τις υποχωρήσεις οι Αψβούργοι τις έκαναν από την Αυτοκρατορία, όχι από την Αψβουργιανή Μοναρχία η οποία έχασε μόνο το Μπράιζαχ και τις αόριστες διεκδικήσεις της επί της Αλσατίας.

Ουσιαστικά ο πραγματικά χαμένος του Τριακονταετούς Πολέμου ήταν ο γερμανικός λαός. Περισσότεροι από 300.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν στις μάχες. Εκατομμύρια άμαχοι πέθαναν από την πείνα και τις ασθένειες καθώς τα υπολείμματα των μισθοφορικών στρατών περιπλανιόνταν επί χρόνια στα γερμανικά εδάφη κλέβοντας, καίγοντας, βιάζοντας. Οι ιστορικοί υποστηρίζουν ότι ο πληθυσμός της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από τα 21 εκατομμύρια που είχε το 1618 έπεσε στα 13,5 εκατομμύρια. Εστω και αν σε αυτά τα στοιχεία υπάρχει κάποια δόση υπερβολής, ο Τριακονταετής Πόλεμος ήταν πάντως ένας από τους χειρότερους πολέμους που γνώρισε ποτέ η Ευρώπη.
H Συνθήκη της Βεστφαλίας ωστόσο σηματοδοτεί το τέλος της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας του Γερμανικού Εθνους ως ουσιαστικού θεσμού και εγκαινιάζει το σύγχρονο ευρωπαϊκό κρατικό σύστημα.

Πηγή

http://www.tovima.gr/relatedarticles/article/?aid=153306

σχόλια

BLOGGER
μικρασιατική εκστρατεία και καταστροφή παρωδία δίκης και εκτέλεση των έξι (1918-1922)
Όνομα

"Άνοιξη της Πράγας" "Άνοιξη των Εθνών" "Εθνική Εταιρεία" "επανάσταση του 1922" "Μαύρη Αθηνά" "Μεγάλη Ιδέα" "Νοεμβριανά" "Πορτοκαλί Επαναστάσεις" "Σεπτεμβριανά" "Σικελικοί Εσπερινοί" "Τσάμηδες" "υγρό πυρ" "http://www.istorikathemata.com" blog 1821 19η Μαίου 25η Μαρτίου 28η Οκτωβρίου 1940 4η Αυγούστου α Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος Αβράαμ Λίνκολν Άγγελος Έβερτ Άγγελος Σικελιανός Αγγλία Άγιο Όρος Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος Αδαμάντιος Κοραής Αθανάσιος Τσακάλωφ Αιγαίο Αιγαίο Ελληνική θάλασσα Αισχύλος Ακρόπολη Αλβανία Αλεξάνδρεια Αλέξανδρος Ζαϊμης Αλέξανδρος Κορυζής Αλέξανδρος Κουμουνδούρος Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος Αλέξανδρος Οθωναίος Αλέξανδρος Παπάγος Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος Παπαναστασίου Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής Αλέξανδρος Σακελαρίου Αλέξανδρος Υψηλάντης Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος Αλεξάντρ Σολτζενίτσιν Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος Αναγέννηση Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος Αναστάσιος Παπούλας Ανατολική Ρωμυλία Ανδρέας Γ. Παπανδρέου Ανδρέας Καρκαβίτσας Ανδρέας Λόντος Ανδρέας Μεταξάς Ανδρέας Μιαούλης Ανδρέας Μιχαλακόπουλος Ανδρέας Τζίμας Αννα Κομνηνή Άννα Κομνηνή Αννίβας Αντάντ Αντιβενιζελισμός αντισημιτισμός Αντόνιο Γκράμσι Αντώνης Σαμαράς Απεργίες Αποικιοκρατία Άραβες Αρβανίτες Άρειος Πάγος Άρης Βελουχιώτης Αριστείδης ο Αθηναίος Αριστοτέλης Αριστοτέλης Ωνάσης Αρχαία Αθήνα Αρχαία Ελληνική Ιστορία - Ρωμαιοκρατία Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία Αρχαία Σπάρτη Αρχαιοκαπηλεία Αρχαιολογία Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος Αρχιμίδης Αστρονομία Αστυνομία Αυστρία Αυτοκράτορας Ηράκλειος Αφρική Αχαϊκή Συμπολιτεία β Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος Βαλκάνια βασανιστήρια Βασίλειος Τσίχλης Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄ Βασιλιάς Γεώργιος Α΄ Βασιλιάς Γεώργιος Β΄ Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄ Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄ Βασιλιάς Όθων Α΄ Βασιλιάς Παύλος Α΄ Βασιλιάς Φίλιππος Β΄ Βενιαμίν Λέσβιος Βιβλία και Βιβλιοθήκες Βιβλιοκρισίες Βιέννη Βιετνάμ Βιογραφίες Βλάσης Γαβριηλίδης Βουλγαρία Βυζαντινή Ιστορία γ Γαβριήλ Μιχαήλ Δημητριάδης Γαλλία Γαλλική Επανάσταση Γαριβάλδι Γελιογραφίες Γενοκτονία των Αρμενίων Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου Γερμανία Γεώργιος (Πλήθων) Γεμιστός Γεώργιος Α. Παπανδρέου Γεώργιος Βλάχος Γεώργιος Γρίβας (Διγενής) Γεώργιος Ζησιμόπουλος Γεώργιος Θεοτόκης Γεώργιος Κάνιγκ Γεώργιος Καραϊσκάκης Γεώργιος Καρτάλης Γεώργιος Καφαντάρης Γεώργιος Κονδύλης Γεώργιος Κουντουριώτης Γεώργιος Λεοναρδόπουλος Γεώργιος Παπαδόπουλος Γεώργιος Παπανδρέου (GAP) Γεώργιος Πωπ Γεώργιος Ράλλης Γεώργιος Σεφέρης Γεώργιος Σταύρου Γεώργιος Στρέιτ Γεώργιος Τσολάκογλου Γιάννης Ιωαννίδης Γιάννης Ψυχάρης Γιόζιφ Μπροζ (Τίτο) Γιουγκοσλαβία Γιώργης Σιάντος Γκουλάγκς Γλώσσα και καθημερινός βίος των Ελλήνων διαχρονικά Γράμμος - Βίτσι Γρηγόρης Φαράκος Γρηγόριος Δίκαιος (Παπαφλέσσας) Γρηγόριος Ξενόπουλος δ Δαρδανέλλια Δεκεμβριανά - Εμφύλιος πόλεμος (1944-1949) Δέσποινα Κούρτη Δημήτρης Παρτσαλίδης Δημήτριος Βούλγαρης Δημήτριος Γούναρης Δημήτριος Ιωαννίδης Δημήτριος Καλλέργης Δημήτριος Μάξιμος Δημήτριος Ράλλης Δημήτριος Υψηλάντης Δημήτριος Ψαρρός Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος (ΔΣΕ) Δημοσθένης Δημοψήφισμα δημοψήφισμα 1924 Διατροφή Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.) Δικαιοσύνη Διονύσιος Σολωμός Διπλωματία δοσιλογισμός δουλεμπόριο Δύση Δωδεκάνησα Ε.Ρ.Ε. ΕΔΕΣ Έζρα Πάουντ Εθνικά Δάνεια Εθνική αντίσταση Εθνική Βιβλιοθήκη Εθνική τράπεζα Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.) Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ) Εθνικός Διχασμός (1914-1918) Εθνικός Συναγερμός Εθνοσυνέλευση ΕΚΚΑ Εκκλησιαστική Ιστορία ΕΛΑΣ Ελβετία ΕΛΔΥΚ Ελευθέριος Βενιζέλος Ελληνική λογοτεχνία Ελληνική Οικονομική Ιστορία Ελληνική Οικονομική κρίση Ελληνική Παιδεία Ελληνική Παλιγγενεσία (1821 - 1832) Ελληνική Παράδοση Έλληνικό Έθνος Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος Ελληνικός στρατός Ελληνισμός Ελληνισμός της Αμερικής Ελληνοτουρκικές σχέσεις Ελληνοτουρκικός πόλεμος 1897 Ελλήνων Πάσχα Εμμανουήλ Μπενάκης Εμμανουήλ Ξάνθος Εμμανουήλ Παπάς Εμμανουήλ Ρέπουλης Εμμανουήλ Ροϊδης Εμμανουήλ Τομπάζης Εμμανουήλ Τσουδερός Εμπόριο Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.) Ένωση Κέντρου ΕΟΚ ΕΟΚΑ Α΄ ΕΟΚΑ Β΄ Επανάσταση στο Γουδή Επανάσταση στο Γουδί Α΄ και Β΄ Βαλκανικός πόλεμος (1909-1914) Επέτειος Επίκουρος Επιτάφιος Ερατοσθένης Ερυθρός Σταυρός ΕΣΣΔ Ευάγγελος Αβέρωφ Ευάγγελος Λεμπέσης Ευεργέτες Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαικός Διαφωτισμός εφημερίδα "Καθημερινή" Η γυναίκα στην Ιστορία Η δίκη των "εξ" Ήθη και έθιμα Ηλίας Τσιριμώκος Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.) Ήπειρος Ηράκλειτος Ηρακλής Θεσσαλονίκης Ηρόδοτος Θαλής ο ΜΙλήσιος Θέατρο Θεμιστοκλής Θεμιστοκλής Σοφούλης Θεόδωρος Δηλιγιάννης Θεόδωρος Κολοκοτρώνης Θεόδωρος Πάγκαλος Θεόδωρος Πάγκαλος (ο νεότερος) Θεόδωρος Τουρκοβασίλης Θεόφιλος Καΐρης Θερμοπύλες Θεσσαλονίκη Θουκυδίδης Θράκη Θρησκεία Θωρηκτό Αβέρωφ Ιαπωνία Ιατρική Ιερή Συμμαχία Ιερός Λόχος Ιλιάδα Ίμια Ιουλιανή κρίση του ΄65 Ιούλιος Βέρν Ιπποκράτης ο Κώος Ισλάμ Ισοκράτης Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος Ιστορία της Αλβανίας Ιστορία της Ελληνικής αεροπορίας Ιστορία της Κρήτης Ιστορία του Αθλητισμού Ιταλία Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης Ιωάννης Γκούρας Ιωάννης Δεμέστιχας Ιωάννης Καποδίστριας Ιωάννης Κωλέττης Ιωάννης Μακρυγιάννης Ιωάννης Μεταξάς Ιωάννης Παπακωνσταντίνου Ιωάννης Συκουτρής Ιωάννης Τσαγκαρίδης Ιωάννης Τσιμισκής Ιωάννινα Ίων Δραγούμης Ιωνική Επανάσταση Κ. Θ. Δημαράς Καθεστώς 21η Απριλίου 1967 Καλαμάτα Κανέλος Δεληγιάννης Καρλ Γιουνγκ Καρλ Μαρξ Κάρολος Παπούλιας Καρχηδόνα κατεχόμενα της Κύπρου Κατοχή Κατοχικά Δάνεια Κίμων ο Αθηναίος Κίνα Κίνημα του Ρομαντισμού κινηματογράφος Κινηματογράφος και Ιστορία Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.) Κολλυβάδες Κόμμα Φιλελευθέρων Κομμουνισμός Κομνηνός Πυρομάγλου Κοράνιο Κόρινθος Κορνήλιος Καστοριάδης Κουμουνδούρος - Τρικούπης - Θεοτόκης (1865-1909) Κύθηρα Κυπριακή Ιστορία Κυριάκος Κατσιμάνης Κύριλλος Λούκαρις Κωνσταντίνος Δεμερτζής Κωνσταντίνος Καβάφης Κωνσταντίνος Καναρης Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή Κωνσταντίνος Καραμανλής Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο νεώτερος) Κωνσταντίνος Λινάρδος Κωνσταντίνος Μανιαδάκης Κωνσταντίνος Μητσοτάκης Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ΄ Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος Κωνσταντίνος Σημίτης Κωνσταντίνος Σμολένσκι Κωνσταντίνος Τσαλδάρης Κωνσταντίνος Φωτιάδης Κωνσταντινούπολη Κως Κώστας Βάρναλης Κώστας Περρίκος Κωστής Παλαμάς Κωστής Στεφανόπουλος ΛΑ.Ο.Σ Λαθρομετανάστευση Λαικό Κόμμα Λαμία Λατινική Αμερική Λεονίντ Τρότσκι Λέσβος Λέσχη Μπίντελμπεργκ Λεωνίδας Παρασκευόπουλος Λόγιος Ερμής Λόρδος Βύρων Λουτράκι Λύσανδρος Μαζική πολιτική προπαγάνδα Μάης ΄68 Μακάριος Μακεδονία Μακεδονικό Ζήτημα Μακεδονικός Αγώνας Μακεδονομάχοι Μάνη Μάο Τσε Τουνγκ Μαραθώνας Μάρκος Βαφειάδης Μάρκος Μπότσαρης Μάτζικερτ Μεγάλη Βρετανία Μεγάλη Ελλάδα (Magna Grecia) Μέγαρο Μαξίμου Μέγας Αλέξανδρος Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών Μέγας Θεοδόσιος Μέγας Κωνσταντίνος Μελέτης Βασιλείου Μεσαίωνας Μέση Ανατολή Μεσόγειος Μεσολόγγι Μεσοπόλεμος (1922-1941) Μεσσήνη Μεσσηνίας Μεταπολεμική Ελληνική Ιστορία (1949-1974) Μέττερνιχ Μίκης Θεοδωράκης Μίκης Πρωτοπαπαδάκης Μικρά Ασία μικρασιατική εκστρατεία και καταστροφή παρωδία δίκης και εκτέλεση των έξι (1918-1922) Μιλτιάδης ο Αθηναίος Μιλτιάδης Πορφυρογέννης Μιχαήλ Ψελλός Μνημείο μνημόνιο Μοροζίνι Μουσολίνι Μπενιζέλος Ρούφος Μυστικές υπηρεσίες ναζισμός Νάξος Ναπολέων Βοναπάρτης Ναπολέων Ζέρβας Ναυαρίνο Ναύπακτος Ναύπλιο Ναυτική Ιστορία Νέα Δημοκρατία Νεοκλής Σαρρής Νεότουρκοι Νικήτας Σταματελόπουλος Νικηφόρος Φωκάς Νικίας Νικόλαος Δημητρακόπουλος Νικόλαος Λεωτσάκος Νικόλαος Πλαστήρας Νικόλαος Πολίτης Νικόλαος Στράτος Νίκος Ζαχαριάδης Νίκος Καζαντζάκης Νίκος Μπελογιάννης Νίκος Νικολούδης Νίτσε Ξάνθη Ξενοφών Οδυσσέας Ανδρούτσος Οδυσσέας Ελύτης Οδυσσέας Ιάλεμος Οθωμανική Αυτοκρατορία Οθωνική περίοδος (1832-1864) Οικουμενικό Πατριαρχείο ομάδα των "Ιαπώνων" Όμηρος ομοφυλοφιλία Οργανισμός ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.) Οργάνωση "Χ" Ορθοδοξία π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος ΠΑ. ΣΟ. Κ. Παγκόσμιος Ιστορία Παλαιών Πατρών Γερμανός Παναγής Τσαλδάρης Παναγιώτης Δαγκλής Παναγιώτης Δεμέστιχας Παναγιώτης Κανελλόπουλος Παναγιώτης Κονδύλης Πάνος Κορωναίος Πάτρα Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ Παύλος Γύπαρης Παύλος Κουντουριώτης Παύλος Μελάς Παυσανίας Παυσανίας Κατσώτας Παυσανίας ο περιηγητής ΠΕΑΝ Πειραιάς πειρατεία Πεισίστρατος Πελοποννησιακός πόλεμος Περικλής Περικλής Γιαννόπουλος Περικλής Δεληγιάννης Περιοδικά Ιστορίας Περσικοί πόλεμοι Πετρέλαια στο Αιγαίο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης Πέτρος Γαρουφαλιάς Πέτρος Μακρής - Στάϊκος Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης Πλάτων Πλούταρχος Ποίηση και αισθητική Πόλεμος των Μπόερς Πολιτικαντισμός εν Ελλάδι πολιτική δολοφονία Πολιτική Ιστορία Πολωνία Πόντος Πρίγκιπας Ανδρέας προπαγάνδα πρόσφυγες προσωκρατικοί φιλόσοφοι Προτεινόμενα Πρωτογενείς Ιστορικές πηγές πρωτόκολλο Πολίτη-Calfoff Πύρρος της Ηπείρου Ραούφ Ντενκτας Ρήγας Παλαμίδης Ρήγας Φερραίος ριζοσπάστης Ρόδος Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία Ρώμη Ρωμηοσύνη Ρωσία Ρωσικο κόμμα Σάββας Γκαλιμαρίδης Σάμος Σαντόρε Σανταρόζα Σαντορίνη ΣΚΑΪ Σκάκι Σκωτία Σόλων Σοφοκλής Βενιζέλος Σοφοκλής Δούσμανης Σπυρίδων Μαρκεζίνης Σπυρίδων Τρικούπης Σταλινισμός Σταυροφορίες Σταφιδικό Ζήτημα Στέφανος Δραγούμης Στέφανος Σαράφης Στέφανος Σκουλούδης Στέφανος Στεφανόπουλος Στράβων Στρατής Μυριβίλης Στρατιωτική Ιστορία Στρατιωτικό καθεστώς Ιωαννίδη Στυλιανός Γονατάς Στυλιανός Χούτας Σύμφωνο Ρίμπεντροπ - Μολότωφ Συνθήκη της Λοζάννης Συνθήκη των Σεβρών συντάξεις ΣΥΡΙΖΑ Σύχρονη Ελληνική Ιστορία - Μεταπολίτευση (1974- ) Σωκράτης Σώματα Ασφαλείας Τα κείμενα του "φιλίστωρος" (Ι. Β. Δ.) Ταγίπ Ερντογάν Τάγματα ασφαλείας Τείχος του Βερολίνου τεκτονισμός Τέχνες Τεχνολογία το παιχνίδι στην Ιστορία Τοκογλυφία Τοπική Ιστορία Τουρκία Τουρκοκρατία (1453-1821) Τράπεζα της Ελλάδος Τράπεζες Τριπλή Κατοχή της Ελλαδος και Αντίσταση (1941-1944) Τριπολιτσά Τσαούς Αντών (Φωστερίδης) Ύδρα Υποβρύχιο Παπανικολής υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ Υφαλοκρυπίδα Φαίδων Γκιζίκης Φαλμεράγιερ Φανάρι Φασισμός Φιλελληνισμός Φιλία Φιλική Εταιρεία Φιλολογικά και άλλα δοκίμια Φιλοποίμην Φιλορθόδοξη Εταιρεία Φιλοσοφία Φιλοσοφία της ζωής και της Ιστορίας Φλωρεντία Φλώρινα Φραγκοκρατία Φωκίων Φωτογραφικό Οδοιπορικό Χαλκιδική Χαράλαμπος Κατσιμήτρος Χαράλαμπος Τσερούλης Χαράτσι Χαρίλαος Τρικούπης Χαρίλαος Φλωράκης Χάτι Χουμαγιούν Χίτλερ Χούντα Χρεοκοπία Χρηματιστήριο χριστιανικό ολοκαύτωμα Χριστόδουλος Τσιγάντες Χριστούγεννα Χριστόφορος Κολόμβος Χρυσόστομος Σμύρνης Χωροφυλακή Ψαρά ψυχολογία Ψυχρός Πόλεμος CIA http://www.istorikathemata.com/ John Iatrides K.K.E. KGB Mεσσήνη Robert Bruce Slider William Wallas Winston Churchil
false
ltr
item
Θέματα Ελληνικής Ιστορίας: Οι διαπραγματεύσεις και η υπογραφή της συνθήκης της Βεστφαλίας
Οι διαπραγματεύσεις και η υπογραφή της συνθήκης της Βεστφαλίας
http://1.bp.blogspot.com/-lZRi0mNguYs/Toq1gYUxWmI/AAAAAAAAEEE/ZPnoG4mOR1U/s320/images.jpg
http://1.bp.blogspot.com/-lZRi0mNguYs/Toq1gYUxWmI/AAAAAAAAEEE/ZPnoG4mOR1U/s72-c/images.jpg
Θέματα Ελληνικής Ιστορίας
http://www.istorikathemata.com/2011/10/blog-post_04.html
http://www.istorikathemata.com/
http://www.istorikathemata.com/
http://www.istorikathemata.com/2011/10/blog-post_04.html
true
7989027723711803662
UTF-8
Not found any posts Όλα τα άρθρα Περισσότερα απάντηση Cancel reply διαγραφή από αρχική σελίδες άρθρα δες όλα προτεινόμενα ετικέτα αρχείο SEARCH όλα τα άρθρα Not found any post match with your request Back Home Κυριακή Δευτέρα Τρίτη Τετάρτη Πέμπτη Παρασκευή Σάββατο Κυριακή Δευτ Τρι Τετ Πεμπ Παρ Σαβ Ιανουάριος Φεβρουάριος Μάρτιος Απρίλιος Μάϊος Ιούνιος Ιούλιος Αύγουστος Σεπτέμβριος Οκτώβριος Νοέμβριος Δεκέμβριος Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μάϊος Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπτ Οκτ Νοεμ Δεκ μόλις πριν ένα λεπτό $$1$$ minutes ago 1 ώρα πριν $$1$$ hours ago χθες $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago 5 εβδομάδες πριν ακόλουθοι ακολούθα THIS CONTENT IS PREMIUM Please share to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy